belar			Trifolium repens, gorria Trifolium pratense.
baia	iz		Zenbait hazi dauzkan fruitu mamitsua.
Andredena			Jainkoaren Ama aipatzean aurrean ezartzen zaion hitza.
Antzin Aro			Historia banatzen den zatietako lehena, historiaurrearen bukaeratik Erdi Aroaren hasiera arte, hots, Erromatarren Inperioaren suntsidura arte hedatzen dutena.
Aparizio	iz		Agerkunde eguna, Urtarrilaren 6a.
Asentsio	iz	H1.	Igokundea.
Bestaberri	iz		Corpus Christi eguna.
Biblia	iz		Kristauen idazki sakratuen bilduma.
Doipuru	iz		Aita Santua.
Domisantore			Santu guztien eguna.
Domu Santuru			D. Santu 1920; D. Santuru 1942.
Eguberri	iz		Abenduaren 25a, Jesukristo jaio zen eguna.
Erdi Aro			Historia banatzen den zatietako bigarrena, Antzin Aroaren bukaeratik Aro Berriaren hasiera arte, hots, Constantinoplaren hartzea arte edo, hedatzen dena.
Erromako zubi	iz		Ostadarra.
Eukaristia	iz		Jesukristok, bere heriotzaren oroigarri, Azken Afarian ezarri zuen sakramentua; jaunartzearen sakramentua.
Euskaltzaindi	iz		Euskararen akademia.
Exodo	iz		Irteera, Bibliako bigarren liburuaren izena.
Goteun	iz		Gogo Deuna, Espiritu Santua.
Hegoburu	iz		Hegoaldeko lurburua.
Hirutasun	iz		Kristau dotrinan, Jainko bakarraren hiru pertsonen batasunaren dogma eta ezkutukia; hiru pertsonako Jainkoa bakar hori.
I beroki	iz	A1.	Babeslekua; babesa.
I beroki	iz	A2.	Neguan, beste jantzien gainean jartzen den berogarria.
Idazteun	iz		Biblia, Idazti Deuna, Eskritura Santua.
Igokunde	iz		Jesus zerura mirariz igotzea; mirari horren urteurreneko egunean Elizak egiten duen festa.
Iparburu	iz		Iparraldeko lurburua.
Jaiberri	iz		Bestaberri, Corpus Christi eguna.
Jainkoarren	interj		"Jainkoaren izenean!" esapidearen kide den hitza.
Jasokunde	iz		Ama Birjina zerura mirariz jasoa izatea; mirari horren urteurreneko egunean Elizak egiten duen jaia, Ama Birjina Abuztukoa.
Marte	iz		Eguzki sistemako laugarren planeta, zeruan kolore gorrixkaz agertzen dena.
Mendekoste	iz		Kristauen jaia, Izpiritu Santuaren apostoluenganako jaitsiera ospatzeko Pazko ondorengo zazpigarren igandean egiten dena, maiatzeko pazkoa.
Merkurio	iz		Eguzki sistemako planeta, Eguzkitik gertuen dagoena, eta egunsenti edo ilunabar batzuetan Eguzkitik hurbil ikus daitekeena.
Natibitate	iz		Eguberria.
Omia Saindu	iz		Santu guztien eguna.
Parnaso	iz		Olertia.
Pentateuko	iz		Bibliako lehen bost liburuen multzoa.
Salbatore	iz		Jesus zerura mirariz igotzea; mirari horren urteurreneko egunean Elizak egiten duen jaia.
Salbe	iz		"Salve Regina" hitzez hasten den otoitzaren izena.
Santio bide	iz		Zeruan gauez ikusten ahal den zerrenda argia, gure galaxiako plano trinkoeneko izarrez osatua, esne bidea.
Urtats	iz		Urteberri eguna.
Urteberri	iz		Urtearen lehen eguna.
Urtezahar	iz		Abenduaren 31a, urtearen azken eguna, gabon zahar eguna.
Zesar	iz		Erromako enperadorea.
a a	iz	H1.	Euskal alfabetoko lehen letra; letra horren izena. A larria.
a	interj	H2.	Oi.
aba	iz		Elizgizonen titulua, izen-deituren ondoan ezartzen dena.
ababor	iz		Ontziaren ezkerraldea, brankara begiratuz.
abade	iz	A2.	Gizonezkoentzako monasterio bateko burua, apaizteko esku duena.
abadegai	iz		Apaizgaia.
abadesa	iz		Emakumezkoentzako monasterio bateko burua.
abadetar	izlag		Apaiztarra, apaizen iritzi eta jokabideen bereziki politikari buruzkoen aldeko porrokatua.
abadetasun	iz	A1.	Abadetza, abadearen kargua eta egitekoa.
abadetasun	iz	A2.	Apaizgoa.
abadetu abade edo abadetu abadetzen	ad	A1.	Monasterio bateko buru bihurtu.
abadetu abade edo abadetu abadetzen	ad	A2.	Apaiztu.
abadetza	iz	A1.	Apaizgoa.
abadetza	iz	A2.	Monasterio bateko buruaren kargua eta egitekoa.
abadetze			abadetu aditzaren aditz izena.
abadia	iz		Abade edo abadesa baten gidaritzapeko monasterioa edo eliza.
abadota	iz		Liztorra.
abagune	iz	A1.	Zerbaitetarako unea, egokiera, aukera, besterik adierazten ez bada ona.
abagune	iz	A2.	Denbora bitartea.
abaila	iz		Abiadura, oldarra.
abaildu abail abailtzen	ad	A1.	Guztiz nekatu, leher egin.
abaildu abail abailtzen	ad	A2.	Fruituaren pisuaz zuhaitzak, adarrak makurtu.
abaildura	iz		Neke edo akidura handia.
abailtze			abaildu aditzaren aditz izena.
abakando	iz		Itsas oskoldun hamar-oina, otarrainaren antzekoa, baina aurreko hankak hagin handiz hornituak dituena.
abako	iz	A1.	Aritmetikako oinarrizko eragiketak egiteko taula boladuna.
abako	iz	A2.	Zutabe baten kapitelaren goialdea, ohol gisakoa.
abandonatu abandona abandonatzen	ad		Bazterrera, alde batera utzi; eskutik utzi; bertan behera utzi; utzi.
abangoardia	iz	A1.	Talde armadun batean, aurrean doan zatia.
abantada	iz		Bultzada, abiada.
abantaila	iz	A1.	Norbaitek edo zerbaitek edozein aldetatik duen lehentasuna edo nagusitasuna; zerbaitetan lehentasuna edo nagusitasuna ematen duen zera; norbaitek edo zerbaitek ateratzen duen aurrea.
abantailatsu	izond		Abantailaz betea.
abantailatu abantaila edo abantailatu abantailatzen	ad		Abantailez hornitu.
abantailatuki	adlag		Abantailaz.
abantailatze			abantailatu aditzaren aditz izena.
abantailos	izond		Abantailatsua, abantailaz betea.
abantzatu abantza abantzatzen	ad		Aitzinatu, aurreratu.
abantzu	adlag	H1.	Ia.
abantzu	iz	H2.	Aurrerapena, aitzinamendua.
abantzuo	adlag		Ia-ia.
abao	iz		Abaraska.
abar	iz	A1.	Zuhaitz edo zuhaixka adarra.
abar	iz	A2.	Hondakina.
abaraska	iz		Erleek, eztia gordetzeko, erlauntzaren barnean argizariz prestatzen dituzten hexagono formako zulotxoen multzoa.
abaritz	iz		Artearen antzeko zuhaitz edo zuhaixka.
abarizia	iz		Zekenkeria, zikoizkeria.
abarizios	izond		Zekena, zikoitza.
abarizti	iz		Abaritz basoa.
abarka	iz		Euskal Herrian erabili ohi den larruzko eta egun baita ere gomazko oinetakoa, batez ere oinaren azpialdea babesten duena, soka baten bidez zangoaren behealdean lotzen dena.
abarkadun	izond eta iz		Abarkak erabiltzen dituena, baserritarra gehienetan gizarte klasetzat hartua, gutxiesgarria.
abarkagile	iz		Abarkak egiten dituen eskulangilea.
abarkagintza	iz		Abarkak egiteko jarduera.
abarketa	iz	H1.	Espartina.
abarketa	adlag	H2.	Abar bila.
abarketari	iz		Bizibidez abarketak egiten dituen eskulangilea.
abaro	iz		Zuhaizpeko babesgunea, ganaduak eguzkitik gerizatzeko erabiltzen duena.
abarotsu	izond		Itzaltsua.
abarrakitu abarraki abarrakitzen	ad		Suntsitu, hautsi, desegin, apurtu, puskatu.
abarrategi	iz		Egurtegia.
abarreria	iz		Hondar hutsal multzoa.
abarreztatu abarrezta abarreztatzen	ad		Abarrez estali.
abartsu	izond		Abar asko duena, abarrez betea.
abartu abar edo abartu abartzen	ad		Zuhaitz edo zuhaixka bati abarrak ernatu.
abartxo	iz		Abar-en txikigarria.
abartze			abartu aditzaren aditz izena.
abasto	adlag		Ugari.
abastu			Aski, nahikoa.
abat	iz		Abadea, monasterio bateko burua.
abata	iz	A1.	Ehiztariek zuhaitz gainean usoak zelatatzeko egiten duten behatokia.
abata	iz	A2.	Usoak erakartzeko edo jaitsarazteko erabiltzen den zurezko hegazti irudia.
abatari	iz		Uso ehizan, usoen etorreraren berri ematen duen mutila.
abatetxe	iz	A1.	Erretore etxea.
abatetxe	iz	A2.	Abadia.
abatz	iz	A1.	Gaztagintzan eta esnearen gatzaketan erabiltzen den zurezko ontzia, bi euskarri dituena, kaikua eta goporra baino handiagoa.
abatz	iz	A2.	Gurdi begia.
abaxatu abaxa abaxatzen	ad		Beheratu.
abdikatu abdika abdikatzen	ad		Erregetza utzi.
abdikatze			abdikatu aditzaren aditz izena.
abdomen	iz		Sabelaldea.
abegi	iz	A1.	Aurpegia, begitartea.
abegi	iz	A2.	Harrera.
abegitsu	izond		Abegi on egiten duena.
abegor	iz		Harrera, abegia.
abelbide	iz		Abere ibiltariek erabiltzen duten bidea.
abelburu	iz		Abere burua, abere multzo bateko banako bakoitza.
abeldi	iz		Fauna.
abeldun	iz	A1.	Zaldizkoa.
abeldun	iz	A2.	Abere jabea.
abelera	iz		Egoera.
abeletxe	iz		Abereak gordetzen diren edozein toki babestu edo estalpetu, baserritik bereizia.
abelgorri	iz		Behiaren motako aberea.
abelgorriki	iz		Abelgorri okela.
abeltegi	iz	A1.	Ukuilua, abeletxea.
abeltegi	iz	A2.	Eskorta.
abeltxe	iz		Abere xehea.
abeltzain	iz		Abereak zaintzen dituen pertsona, bereziki bizibidez.
abeltzaintza	iz		Abeltzainaren bizibidea, abereak zaintzeko lanbidea edo jarduna.
abemaria	iz	A1.	Agurmaria.
abemaria	iz	A2.	Angelus-aren deia eta ordua, bereziki arratsaldekoa.
abenda	iz		Giza arraza.
abenderri	iz		Nazioa.
abeniko	iz	A1.	Hitzarmena, egiunea, konponketa.
abeniko	iz	A2.	Oharra, abisua.
abenitu abeni abenitzen	ad		Hitzartu, konpondu.
abenka	iz	A1.	Itsasontzi batean, mastan gora igotzeko sokazko eskala.
abenka	iz	A2.	Masta finkatzen duten soketako bakoitza.
abentura	iz		Gertaera bitxia edo arriskutsua.
aberasbide	iz		Aberasteko bidea.
aberasgarri	izond		Zerbait edo norbait aberasten duena, aberasten duen zera.
aberaskeria	iz	A1.	Aberastasunak eragindako egintza gaitzesgarria.
aberaskeria	iz	A2.	Aberastasun edo ugaritasun desegokia.
aberasketa	iz	A1.	Aberastasuna.
aberasketa	iz	A2.	Aberastea, aberatsago bihurtzea.
aberaski	adlag	H1.	Aberastasunez, era aberatsez.
aberaski	iz	H2.	Aberastasunak, ondasunak.
aberastasun	iz	A1.	Ondasun edo gauza baliotsuen ugaritasuna.
aberastasun	iz	A2.	Aberatsa denaren nolakotasuna.
aberaste			aberastu aditzaren aditz izena.
aberastu aberats edo aberastu aberasten	ad		Aberats bihurtu.
aberats	izond eta iz	A1.	Ondasun handien jabe dena, diru asko duena.
aberatsaile	iz eta izond		Aberasten duena.
aberatsi aberats aberasten			Aberastu.
aberekeria	iz		Berez abereei dagokien egintza, gizonak egina.
abereki	izond	H1.A1.	Aberearen moduan jokatzen den pertsonaz esaten da.
abereki	iz	H2.A1.	Abere haragia.
abereki	iz	H2.A2.	Animalia.
abereki	adlag	H3.	Berez abereei dagokien eran, aberekeriaz.
aberekoi	izond		Aberezkoa, aberetiarra.
aberetasun	iz		Aberearen edo aberekiaren izaera, abere izatearen nolakotasuna.
aberetiar	izond		Aberezkoa.
aberetu abere edo aberetu aberetzen	ad		Abereei dagozkien nolakotasunak hartu.
aberetxo	iz		Abere-ren txikigarria.
aberetzar	iz		Piztia handia eta beldurgarria.
aberetze			aberetu aditzaren aditz izena.
aberexka	iz		Aberetxoa.
aberezko	izlag		Abereari dagokiona, gizona abereekin kidetzen duena.
aberia	iz	A1.	Nekea, lana.
aberia	iz	A2.	Kaltea, hondatzea.
aberia	iz	A3.	Matxura.
aberkide	iz		Beste baten aberri berekoa dena.
aberkoi	izond		Kantez, olerkiez... mintzatuz, aberria goratzen duena, aberriaren aldeko agertzen dena.
aberri	iz		Sorterria, bereziki naziotzat hartzen denean.
aberrigabe	iz		Aberririk, bereziki lege aberririk ez duen pertsona.
aberriratu edo aberrrira	ad		Aberrira bihurtu.
aberriratze			aberriratu aditzaren aditz izena.
abertitu aberti abertitzen	ad		Gaztigatu, abisatu, jakinarazi.
abertzale	iz eta izond		Aberria maite duena, aberriaren alde saiatzen edo borrokatzen dena.
abertzalekeria	iz		Abertzaletasun gaitzesgarria.
abertzaletasun	iz		Aberriarenganako maitasun sendoa.
abertzaletu abertzale edo abertzaletu abertzaletzen	ad		Abertzale bihurtu.
abertzaletze			abertzaletu aditzaren aditz izena.
abesajo	iz		Abegi ona adierazteko egiten den oparia, keinua.
abesbatza	iz		Abestalde nagusia.
abeslari	iz eta izond		Abesten duena.
abespeluan	adlag		Honenbestean lan egin.
abestalde	iz		Kantatzeko biltzen den lagun multzoa.
abestaldi	iz		Kantaldia.
abeste			abestu aditzaren aditz izena.
abesti	iz	A1.	Ahapaldietan banatutako neurtitza, doinu baten gainean kantatzen dena; bereziki zaharra edo herrikoia ez dena.
abesti	iz	A2.	Kantua.
abestu abes abesten	ad		Ahoaz musika hots sail bat gauzatu.
abeze	iz		Gai baten hastapenak.
abezekiro	adlag		Alfabetoaren hurrenkeraren arabera, abezez.
abiaburu	iz		Zerbait hasten edo abiatzen den puntua.
abiada	iz	A1.	Abiadura, zerbaiten lastertasun indarra.
abiada	iz	A2.	Abiatzea, abian jartzea.
abiada	iz	A3.	Zerbaiten higidura norabide jakin bati buruz.
abiadura	iz	A1.	Zerbaitek daraman edo hartzen duen lastertasun indarra.
abiadura	iz	A2.	Abiatzea, hasiera.
abiadura	iz	A3.	Lastertasuna.
abiagune	iz		Abiaburua.
abiamen	iz	A1.	Hasiera.
abiamen	iz	A2.	Prestaketa.
abian	adlag		Ibiltzen hasten.
abian	adlag	A2.	Berehala.
abiapuntu	iz		Abiaburua.
abiarazi abiaraz abiarazten	ad		Abian ipini, abiatzera behartu norbaitek norbait edo zerbait.
abiarazte			abiarazi aditzaren aditz izena.
abiatu abia abiatzen	ad	A1.	Abian jarri, bidea hartu.
abiatzaile	iz		Zerbait abiatzen duen pertsona. Blazy, Eskualduna.
abiatze			abiatu aditzaren aditz izena.
abiazio	iz		Hegazkintza.
abil	izond		Trebea.
abilamendu	iz		Soinekoa.
abildade	iz		Trebetasuna.
abildu abil abiltzen	ad		Trebatu.
abilezia	iz		Trebetasuna.
abilki	adlag		Trebeki.
abiltze			abildu aditzaren aditz izena.
abilua			Habil, hoa.
abio	iz		Abiatzea.
abioi	iz		Hegazkina.
abisatu abisa abisatzen	ad		Ohartarazi, gaztigatu, kontuan ipini.
abisatze			abisatu aditzaren aditz izena.
abistu	iz		Txistua.
abisu	iz	A1.	Oharra, kontseilua.
abisu	iz	A2.	Gaztigua, oharraraztea.
abitu	iz	A1.	hilei jartzen zaiena.
abitu	iz	A2.	Kutuna, eskapularioa.
abixoi	iz		Itsas arrain txikia, antxoaren antzekoa baina bizkarrean bi hegal dituena.
abizari	iz		Toki jakin batean, oiloak bertan erruten ohitzeko, jartzen den arrautza.
abizen	iz		Familia izena.
ablatibo	iz		Izenaren morfologiaren era edo kasuetako bat, batez ere nondikakoa adierazten duena.
aboatu aboa aboatzen	ad		Aitortu.
abokatu	iz	A1.	Bitartekoa, arartekoa.
abokatu	iz	A2.	Legelaria.
abolitu aboli abolitzen	ad		Ezeztatu.
abonamendu	iz	A1.	Ordaintzea.
abonamendu	iz	A2.	Harpidea. Irakur Herria.
abonatu abona abonatzen	ad	H1.A1.	Aintzat, ontzat hartu.
abonatu abona abonatzen	ad	H1.A2.	Harpidetu, harpidedun egin.
abonatu	iz	H2.	Harpideduna.
abonatze			abonatu aditzaren aditz izena.
abondantzia	iz		Ugaritasuna.
abondo	adlag		Ugari, gainezka.
aborin	iz		Txipiroiak harrapatzeko erabiltzen den berunezko tresnaren izena.
aborritu aborri aborritzen	ad		Hastiatu, higuindu, gorrotatu.
abortatu aborta abortatzen	ad		Umea galdu; umea galarazi.
abortatze			abortatu aditzaren aditz izena.
abortu	iz		Abortatzea, umegaltzea.
abortza	iz		Belaontzi txikien azpialdean, haizearen eraginez iraul ez ditezen, ezartzen den ohola.
abrigu	iz		Keinua, imintzioa inoiz ez ona.
abrikot	iz		Mertxika.
absente	izond		Ez dagoena.
absentzia	iz		Ez egotea, zerbait edo norbait ez dagoen denbora.
abside	iz		Elizetan, aldare nagusiaren atzeko zati biribil antzekoa.
absintio	iz		Asentsioa.
absolbitu absolbi absolbitzen	ad		Asketsi, barkatu.
absolutismo	iz		Aginte guztiak estatu buruaren esku dauden gobernu era.
absolutista	izond		Absolutismoaren aldekoa.
absolutu	izond		Berez halakoa dena, beste ezeren arabera hartzen ez dena.
absoluzio	iz		Askespena, barkamena.
absorbitu absorbi absorbitzen	ad		Xurgatu.
absorbitze			absorbitu aditzaren aditz izena.
absortzio	iz		Absorbitzea, xurgatzea.
abstentzio	iz		Bozkatze batean partea ez hartzea.
abstinentzia	iz		Bijilia.
abstraktu	izond		Izaki errealetan gauzaturik gabe hartzen den tasunaz esaten da.
abstrakzio	iz		Zerbaiten osagai bat, besteak baztertuz, kontuan edo aintzat hartzea; ideia edo gogoeta abstraktua.
absurdu	izond		Zentzugabea.
abu	iz		Motrailua.
aburdiko	iz		Bururdia.
aburna	iz		Ibai arrain zuria, oso txikia eta hezurtsua.
aburska	adlag		Ahuspez.
aburu	iz	A1.	Funts handirik gabeko ustea, irudipena.
aburu	iz	A2.	Iritzia.
aburumenka	adlag		Aburuen, irudipenen arabera, aieruz, iritzira.
abusatu abusa abusatzen	ad	H1.	Gehiegi egin edo erabili.
abusatu abusa abusatzen	ad	H2.	Jostatu, libertitu.
abusu	iz		Gehiegizko erabilera, gehiegikeria.
abuztu	iz	A1.	Urtearen zortzigarren hila, hogeita hamaika egun dituena.
abuztu	iz	A2.	Uzta.
abzisa	iz		Puntu baten egongunea mugatzeko balio duten bi koordenatuetatik horizontala.
adabaki	iz		Saretua edo zulatua dagoenari josten zaion oihal edo ehunezko zatia.
adabatu adaba adabatzen	ad		Adabakia ipini; konpondu, antolatu.
adabatze			adabatu aditzaren aditz izena.
adabegi	iz		Adargunea, enborrari adar bat biltzen zaion tokian eratzen den gune gogorra.
adabeso	iz		Zuhaitzaren adar nagusietako bakoitza.
adabu	iz		Adabakia.
adaburu	iz		Zuhaitz baten adar-abarren multzoa.
adaburutu adaburu adaburutzen	ad		Zuhaitz bati adar-abarrak ebaki, enbor soila utzi.
adagio	adlag	A1.	Mugimendu motelez.
adagio	iz	A2.	Mugimendu moteleko musika lana edo zatia.
adaje	iz		Adakera, aberearen adarrak.
adakera	iz	A1.	Abere baten adarrak.
adakera	iz	A2.	Zuhaitz baten adarren multzoa.
adaki	iz		Abar moztua, bereziki adaxkak eta hostoak kendu zaizkiona.
adaptatu adapta adaptatzen	ad		Egokitu.
adaptatze			adaptatu aditzaren aditz izena.
adaptazio	iz		Egokitzea.
adarbakar	izond	A1.	Adar bakarra duena.
adarbakar	iz	A2.	Errinozeroa.
adarbakoitz	izond	A1.	Adarbakarra.
adarbakoitz	iz	A2.	Alegiazko animalia, zaldi gorputzez eta bekoki erdiko adar batez irudikatzen dena.
adardun	izond		Adarrak dituena.
adareta	iz		Golde mota, Euskal Herrian XIX. mendearen erdialdean erabiltzen zirenen artean hoberena.
adargabe	izond		Adarrik ez duena.
adargabetu adargabe edo adargabetu adargabetzen	ad		Adarrak galdu edo kendu.
adargune	iz		Enborrari adar bat biltzen zaion tokian eratzen den gune gogorra.
adarka	adlag		Adarrez joka animaliek.
adarkada	iz		Animalia batek adarrez jotako kolpea.
adarkadura	iz		Enborra adarretan bereiztea; horrela bereizten den adarra edo adar bakoitza.
adarkari	izond		Adarka egiten duena.
adarkatu adarka edo adarkatu adarkatzen	ad	A1.	Abere batek adar kolpez jo edo zauritu.
adarkatu adarka edo adarkatu adarkatzen	ad	A2.	Enborra bidea, hodi bat... adarretan bereizi.
adarkatze			adarkatu aditzaren aditz izena.
adarki	iz		Animalien adarrak eginik dauden gaia.
adarme	iz		Ardita.
adarmotz	izond		Abereez mintzatuz, adar bat gutxienez falta zaiona edo moztua duena.
adarreko	iz		Eduki neurri guztiz txikia.
adarrondo	iz		Adargunea.
adarrondotsu	izond		Adarrondoz betea.
adartsu	izond	A1.	Abartsua, adar asko dituena.
adartsu	izond	A2.	Adarduna.
adartxo	iz		Adar-en txikigarria.
adasdun	izond		Adatsa duena.
adaste			adastu aditzaren aditz izena.
adastu adats adasten	ad		Txirikordatu.
adats	iz		Buruko ileen multzoa, bereziki luzea denean.
adausi	iz		Zaunka.
adausika	adlag		Adausi eginez.
adaxka	iz		Adartxoa, abartxoa.
adbertsatibo	izond		Aurkakotasuna adierazten duena.
addar	iz		Zuberoan eta inguruan, deabrua izendatzeko hitza.
adegi	iz		Lokia.
adeitasun	iz		Norbaiti adierazten zaion begikotasun edo adeia, adibidez, bat etorri gabe ere haren iritziari kontra egiten ez zaionean, edo bat bederak duen eskubidea eskaintzen zaionean.
adeitsu	izond		Jendetasunez jokatzen dena.
adeitsuki	adlag		Adeitasunez, jendetasunez.
adelatu adela adelatzen	ad		Prestatu, antolatu.
adelatze			adelatu aditzaren aditz izena.
adelazale	iz		Prestatzailea, antolatzailea.
adelu	iz	A1.	Prestaketa, antolaketa.
adelu	iz	A2.	Apaingarria.
adia	iz		Auhena edo deitorea, bereziki norbaiten heriotzak eragina.
adiagile	iz		Erostaria, hiletaria.
adiaka	adlag		Adia eginaz.
adiakari	iz	A1.	Adiagilea.
adiakari	iz	A2.	Gau hegazti harraparia, hontzaren antzekoa, baina hura baino handixeagoa.
adiakatu adiaka edo adiakatu adiakatzen	ad		Adia egin.
adiakatze			adiakatu aditzaren aditz izena.
adibide	iz	A1.	Oharra, kontseilua.
adibide	iz	A2.	Azalpena.
adibide	iz	A3.	Jarraibidea, eredua.
adibide	iz	A4.	Zerbait argitzeko edo adierazteko aipatzen edo erabiltzen den egite, aipu edo gertaera.
adiera	iz	A1.	Adimena, ezaguera.
adiera	iz	A2.	Arreta, ohartasuna.
adiera	iz	A3.	Esangura.
adieraki	iz		Oharra.
adierazezin	izond		Ezin adierazizkoa.
adierazgarri	iz	A1.	Zerbait adierazten duen zera.
adierazi adieraz adierazten	ad		Aditzera eman, jakinarazi.
adierazi	iz	A1.	Oharra, agindua.
adierazi	iz	A2.	Hizkuntza ikurraren edukia edo mamia.
adierazkizun	iz		Adierazi behar den zera.
adierazkor	izond		Bizitasunez edo argiro adierazten duena.
adierazkortasun	iz		Adierazkorra denaren nolakotasuna.
adierazle	iz	A1.	Elkarri ulertzen ez dioten bi pertsonaren artean bitarteko gertatzen den itzultzailea.
adierazle	iz	A2.	Exegeta, testu baten esan-nahia azaltzen edo argitzen duen pertsona.
adierazle	iz	A3.	Beste norbaiten nahia, sentimena... aditzera ematen duen pertsona.
adierazle	iz	A4.	Hizkuntza ikurraren forma.
adierazpen	iz	A1.	Zerbaiten adieraztea, azalpena.
adierazpen	iz	A2.	Esan-nahia.
adierazpen	iz	A3.	Nork bere barnean duena adieraztea, bereziki hizkuntzaren bidez.
adierazpide	iz		Etxea ederra da eta etxekoa ederra da.
adierazte			adierazi aditzaren aditz izena.
adierraz	izond		Aditua izateko erraza, ulerterraza.
adierraztasun	iz		Adierraza denaren nolakotasuna.
adiezin	izond		Ulertezina.
adigai	iz		Adimenak sortzen duen ideia edo gogo gauzakia.
adigaitz	izond		Ulerkaitza.
adigaiztasun	iz		Ulerkaiztasuna.
adigarri	iz	A1.	Azalpena.
adigarri	iz	A2.	Esan-nahia.
adigarri	izond	A3.	Ulergarria.
adigarri	iz	A3.	Adibidea.
adigarri	izond	A4.	Entzungarria.
adigarritasun	iz		Ulergarritasuna.
adigogor	izond		Gauzak aditzea edo ulertzea zail gertatzen zaiona.
adiguri	iz		Oparia.
adikatu adika adikatzen	ad		Nekatu, unatu.
adikatze			adikatu aditzaren aditz izena.
adikune	iz		Begirada, soa.
adikuntza	iz		Ezaguera, adimena.
adila	iz		Adimena.
adimen	iz		Gogamenaren bidez aditzeko ahalmena; ulertzeko edo ikasteko gaitasuna.
adimendu	iz		Adimena.
adimendun	izond		Adimena duena.
adimengabe	izond		Adimenik ez duena, adimenik ez balu bezala jokatzen dena.
adimentsu	izond		Ulertzeko edo ikasteko gaitasun handia duena.
adin	iz	H1.A1.	Norbaiti buruz, jaio zenetik igaro den denbora.
adin	iz	H1.A2.	Giza bizitza denbora jarraitasuntzat hartua.
adin	iz	H2.	Adimena.
adina			Erkaketan, kopuru berdintasuna adierazteko erabiltzen den hitza.
adinako	izlag		Adina-ren izenlaguna.
adinbat			Adina. Erabileraz.
adindu adin edo adindu adintzen	ad		Adineratu.
adindun	izond	H2.	Zentzuduna.
adindun	iz eta izond	H1.	Adinean sartua, adinekoa zahar-en leungarria.
adineko	izlag		Adin handikoa, adinean sartua.
adineratu edo adinera	ad		Adin jakin batera heldu; adinean sartu.
adineratze			adineratu aditzaren aditz izena.
adingabe	izond	H2.	Adimengabea.
adingabe	izond eta iz	H1.	Zerbaitetarako aski adin ez duena.
adingabetasun	iz		Adingabearen nolakotasuna edo egoera.
adinkide	iz		Adin edo garai berekoa.
adinon	pred eta izond		Ez ona eta ez txarra; ez ongi eta ez gaizki; ez gehiegi eta ez gutxiegi.
adintedun	iz		Agintea duena, gobernaria.
adintsu	izond	H1.A1.	Adinduna, adin handikoa, adinean sartua.
adio		A2.	Izen gisa; 1643.
adio		A1.	Joatean agurtzeko erabiltzen den hitza.
adiskidantza	iz		Adiskidetasuna.
adiskidego	iz		Adiskidetasuna.
adiskideki	adlag		Adiskidetasunez.
adiskidemendu	iz		Haserreturik daudenak adiskidetzea.
adiskidetasun	iz		Bi pertsonak elkarrengana duten begikotasun edo atxikimendua, odolean edo sexuan oinarritzen ez dena.
adiskidetsu	izond		Adiskidetasuna adierazten duena, adiskidetasunean oinarritua.
adiskidetsuki	adlag		Adiskidetasunez.
adiskidetu adiskide edo adiskidetu adiskidetzen	ad		"Norekin". Adiskide bihurtu, bereziki haserreturik edo etsaiturik zeudenak.
adiskidetxo	iz		Adiskide-ren txikigarria.
adiskidetza	iz		Adiskidetasuna.
adiskidetzaile	izond eta iz		Haserreturik daudenak adiskidetzen dituena.
adiskidetzako	iz		Adiskidetzat hartzen den laguna.
adiskidetze			adiskidetu aditzaren aditz izena.
aditasun	iz		Adi egotea, adi dagoenaren egoera, arreta.
aditu adi aditzen	ad	H1.A1.	Ulertu.
aditu adi aditzen	ad	H1.A3.	[=dagokik] adi.
aditu adi aditzen	ad	H1.A4.	Usaimenaz sumatu.
aditu adi aditzen	ad	H1.A5.	Elkar hartu.
aditu adi aditzen	ad	H1.A2.	Entzun. Pertsonei buruz dio.
aditu	izond eta iz	H2.	Zerbaitez aditzen duena.
aditz	iz		Egintza, egoera, gertaera bat adierazten duen hitza, bertan gauzatzen diren denboren, pertsonen... arabera aldatzen dena.
aditzaile	iz	A1.	Aditzen, ulertzen duen laguna.
aditzaile	iz	A2.	Entzulea.
aditze			aditu aditzaren aditz izena.
aditzera	iz		Berria, oharra.
aditzondo	iz		Adberbioa.
adiuntza	iz		Sasoia, garaia.
adizkera	iz		Aditz era; adizkia.
adizki	iz		Pertsonari dagokion aditz jokoko formetako bakoitza.
adizkitegi	iz		Aditz baten adizkiak biltzen dituen taula.
adizlagun	iz		Adberbioa.
adjektibo	iz		Izen bat nolabait mugatzen duen hitza.
adjudikatu adjudika adjudikatzen	ad		Izendatu, norbaiti edo zerbaiti dagokiona adierazi, zerbait norbaiti dagokiola adierazi.
administradore	iz		Administratzailea.
administrari	iz		Administrazioko enplegatua edo langilea.
administratu administra administratzen	ad	A1.	Pertsona edo erakunde baten ondasunen arta izan.
administratu administra administratzen	ad	A2.	Estatuaren edo barruti baten administrazioaz arduratu.
administratzaile	iz		Ondasun baten administrazioaren ardura duen pertsona.
administrazio	iz	A1.	Administratzea.
administrazio	iz	A2.	Estatuaren, lurralde baten gobernatzearen gauzatzeaz arduratzen den jarduna.
admirable	izond		Miresgarria, miragarria.
admiragarri	izond		Miresgarria, miragarria.
admiratu admira admiratzen	ad		Miretsi.
admirazio	iz		Mirespena.
adoi	iz		Trebetasuna, eskuairea.
adondo	iz		Abelgorrien bekokia.
adoptatu adopta adoptatzen	ad		Seme edo alabatzat legez hartu, -tzat hartu.
adoptatze			adoptatu aditzaren aditz izena.
adopzio	iz		Adoptatzea.
adoragarri	izond		Gurgarria, adoratua izatea merezi duena.
adorarazi adoraraz adorarazten	ad		Adoratzera behartu, gurrarazi.
adoratu adora adoratzen	ad		Gurtu, Jainkoari edo jainkotu den zerbaiti erlijiozko goratzarrea egin.
adoratzaile	iz		Gurtzailea, zerbait edo norbait adoratzen duen pertsona.
adoratze			adoratu aditzaren aditz izena.
adorazio	iz		Gurtza.
adore	iz		Kemena, bizidunen indarra.
adoregabe	izond		Adorerik ez duena.
adoregabetu adoregabe adoregabetzen	ad		Adorea galdu edo kendu.
adoregabetze			adoregabetu aditzaren aditz izena.
adoretsu	izond eta adlag		Adorez beterik.
adoretu adore edo adoretu adoretzen	ad		Adore hartu edo eman, adoretsu bihurtu.
adoretze			adoretu aditzaren aditz izena.
adornatu adorna adornatzen	ad		Apaindu.
ados			Tanto kopuru berean.
adostasun	iz		Ados etortzea edo egotea.
adoste			adostu aditzaren aditz izena.
adostu ados edo adostu adosten	ad	A1.	Pilota jokoan, ados egin, tanto kopuru berdina lortu edo izan.
adostu ados edo adostu adosten	ad	A2.	Bat etorri, bat jarri.
adreilatu adreila adreilatze	ad		Adreiluz estali edo hornitu.
adreilatze			adreilatu aditzaren aditz izena.
adreilu	iz		Buztin lurra eguzkitan edo labean egosirik egindako atal prismatikoa, eraikuntzan erabilia.
adreilugintza	iz		Adreiluak egitea.
adreiluztatu adreiluzta adreiluztatzen	ad		Adreiluz estali, adreiluz lauzatu.
adrenalina	iz		Giltzurrun gaineko guruinei darien hormona; beraren eraginez odol zainak estutu eta bihotz taupadak bizkortzen dira.
adrendu	iz		Trebetasuna.
adreri	iz		Leinua. Ik.
adret	izond		Trebea.
adrezatu adreza adrezatzen	ad		Norbaitengana jo; igorri.
adrezia	iz		Trebetasuna.
adrezu	iz		Tresna, trepeta.
adu	iz		Zoria.
aduanazain	iz		Mugazaina.
adulterio	iz		Ezkon-nahastea.
adur	iz	H1.	Lerdea.
adur	iz	H2.	Zoria.
adurti	izond		Adurra edo lerdea duena edo dariona.
aerodinamika	iz		Airearen mugimendua eta airean dauden gorputzena aztertzen dituen mekanikaren alorra.
aerodromo	iz		Hegazkinak aireratu eta lur hartzeko prestaturiko tokia.
aeronautika	iz		Airez ibiltzeko teknika ikertzen duen jakintza.
aeronautiko	izond		Aeronautikari dagokiona.
aerosol	iz		Gai gotor edo isurkari baten zatikien suspentsioa gas batean.
aerostato	iz		Airea baino arinagoa den aireontzia, baloia.
afaitatu afaita afaitatzen	ad		Apaindu.
afalaitzin	iz		Afalaurrea. Batez ere denbora kasuetan.
afalaurre	iz		Afaldu aurreko denbora. Batez ere denbora kasuetan.
afaldar	iz		Afaltiarra.
afaldu afal afaltzen	ad		[Bi sardina afaldu ditut: h. bi sardina jan ditut afaltzen.
afalondo	iz		Afaldu ondoko denbora. Batez ere denbora kasuetan.
afalordu	iz		Afaltzeko ordua.
afaloste	iz	A1.	Afalondoa. Batez ere denbora kasuetan.
afaloste	iz	A2.	Festetan, leku irekian egiten den sua.
afaltegi	iz		Jesukristok bere ikasleekin azken afaria egin zuen gela.
afaltiar	iz		Afaltzera biltzen diren lagunetako bakoitza.
afaltoki	iz		Afaltegia.
afaltze			afaldu aditzaren aditz izena.
afari	iz		Iluntzean egiten den otordua.
afariketa	iz		Haurren jolasa.
afarite	iz		Afaltzea.
afaritxo	iz		Afari-ren txikigarria.
afariusi	iz		Barau egunean, gaualdean egin daitekeen otordu arina.
afasia	iz		Hitz egiteko gaitasunaren galera, burmuineko arazoren baten ondoriozkoa.
afeitatu afeita afeitatzen	ad		Bizarra kendu.
afektatu afekta afektazen	ad		Erasan.
afektibitate	iz		Pertsonaren zenbait egoera, sentimen, zirrara eta abarrek eratzen duten bizitza psikikoaren alderdia.
afekto	iz		Nahia, grina.
afekzio	iz		Nahia, grina.
afera	iz		Egitekoa, arazoa.
aferatu	izond		Lanpetua.
afixa	iz		Jendaurrean, zerbait iragartzeko ezartzen den papera, orma iragarkia.
afizio	iz		Zaletasuna.
afizionatu afiziona afizionatzen	ad		Zaletu.
aflijitu afliji aflijitzen	ad		Atsekabetu.
afonia	iz		Ahotsa galtzea, ahots galtzea.
aforismo	iz		Zuhur hitza, arau gisa proposatzen den esapide laburra.
afrikari	izond eta iz		Igurzkariez mintzatuz, hasiera leherkaria duena.
afrodisiako	izond		Sexu sena pizteko ahalmena duena.
afruntu	iz		Laidoa, iraina.
agaka	iz		Pedro Antonio Ormetsek eratutako euskal alfabetoaren izena.
agata	iz		Silize kristaldu mota, bere edertasunagatik harri bitxitzat erabiltzen dena.
agerbide	iz	A1.	Seinalea.
agerbide	iz	A2.	Adierazpidea.
agergarri	iz		Zerbait agertzen edo agerrarazten duen zera.
ageri izan ageriko	ad	A1.	Ikusgai, ezagun edo ez ezkutu izan edo bihurtu.
ageri izan ageriko	ad	A2.	du.
ageri	iz	H1.	Kasu atzizkiez.
ageri	izond	H2.	Ezaguna, ikusgaia dena, ezkutua ez dena.
agerigabe	izond		Isila, ezkutukoa.
ageriki	adlag		Era agerian, agerian.
ageriko	izlag		Agerian dagoena, agerian ikusten dena.
ageririk	adlag		Agerian, ageriki.
agerkai	iz	A1.	Agiria.
agerkai	iz	A2.	Erakuskaria; froga.
agerkari	iz	A1.	Agerketa.
agerkari	iz	A2.	Aldizkaria. Blazy, Eskualduna.
agerkera	iz		Agerketa, nor bera agertzea.
agerketa	iz	A1.	Agerpena.
agerketa	iz	A2.	Norbaitek zerbait agertzea.
agerketa	iz	A2.	Nor bera agertzea.
agerketa	iz	A3.	Erakusketa.
agerkunde	iz	A1.	Agerketa.
agerkunde	iz	A2.	Urtarrilaren 6an ospatzen den festaburua, Erregeen gurpena gogoratzen dena.
agerpen	iz	A1.	Agertzea, agerketa.
agerpen	iz	A2.	Jainkoak naturaz gaineko bidez gizonei egia ezkutuak ezagutaraztea; egia horiek berak.
agerraldi	iz	A1.	Norbait edo zerbait agertzen den aldi bakoitza.
agerraldi	iz	A2.	Agertua, bisita.
agerraldi	iz	A3.	Ekitaldi bat banatzen den zati bakoitza.
agerraldi	iz	A4.	Talde batek era antolatuan eta leku agerian iritzi edo nahi bat agertzea.
agerrarazi agerraraz agerrarazten	ad	A1.	Agertzera behartu.
agerrarazi agerraraz agerrarazten	ad	A2.	Erakutsi, agerian ipini.
agerrarazi agerraraz agerrarazten	ad	A3.	Argitaratu.
agerri	iz	A1.	Kasu atzizkiekin, bereziki lekuzkoekin.
agerri	izond	A2.	Ageria.
agerriki	adlag		Ageriki.
agertaratu agertara agertaratzen	ad		Agertu.
agertoki	iz		Antzoki batean, teatro lana jokatzen den lekua.
agertu ager agertzen	ad	H1.MA.	da.
agertu ager agertzen	ad	H1.MB.	Argitara edo jendaurrera atera.
agertu ager agertzen	ad	H1.MB.A1.	Estalirik edo gorderik zegoena, ezaguna ez zena.
agertu ager agertzen	ad	H1.MB.A3.	Jainkoak gizonari.
agertzaile	iz		Zerbait agertzen duen pertsona.
agertze			agertu aditzaren aditz izena.
agian		H1.A1.	Beharbada, apika.
agian		H1.A2.	Zerbait gerta dadin desira adierazteko erabiltzen den hitza.
agian		H2.	Aditz baten era burutuaren ondo-ondoan. Aginean, zorian.
agiandu agian edo agiandu agiantzen	ad		Desiratu.
agiantza	iz		Desira.
agiantzatu agiantza edo agiantzatu agiantzatzen	ad		Desiratu, nahi izan.
agilando	iz		Gabonsaria.
agin			Aditzaren era burutuaren ondo-ondoan.
aginde	iz	A1.	Agindua, manua.
aginde	iz	A2.	Indarra, boterea; inperioa.
aginde	iz	A3.	Agintza, promesa.
agindu agin agintzen	ad	H1.A1.	Norbaitek, duen eskuaz baliaturik, egin behar duena norbaiti esan edo adierazi.
agindu agin agintzen	ad	H1.A2.	Nork bere burua norbaiten alderako zerbait egitera behartu, hitz eman.
agindu agin agintzen	ad	H1.A3.	Baimena eman, utzi.
agindu agin agintzen	ad	H1.A4.	Eskaini.
agindu agin agintzen	ad	H1.A5.	Bidali.
agindu	iz	H2.A1.	Inori agintzen edo manatzen zaion zera.
agindu	iz	H2.A2.	Agiantza, promesa.
aginduka	adlag		Aginduak emanaz.
agindupe	iz		Batez ere leku kasu atzikiez.
agindupeko	iz		Mendekoa.
aginpide	iz		Agintzeko eskubidea, obediarazteko eskua.
agintaldi	iz		Agintzen den aldia.
agintarazi agintaraz agintarazten	ad		Agintzera behartu.
agintari	iz	A1.	Agintea duen pertsona.
agintari	izond	A2.	Nagusia, buruzagia.
agintaritza	iz		Agintea gauzatzen den erakunde edo kargua.
agintatu aginta agintatzen	ad		Agindu.
aginte	iz	A1.	Agintzen duenaren eskua edo boterea.
aginte	iz	A2.	Agindua, manua.
aginte	iz	A3.	Adorea, kemena.
agintera	iz	A1.	Agintzeko era.
agintera	iz	A2.	Agindua, eskaera edo aholkua adierazten duen aditz era.
agintzaile	iz	A1.	Agintaria.
agintzaile	izond eta iz	A2.	Agintzen, hitz ematen duena.
agintzari	iz		Zerbait egingo dela aginduz ematen den hitza.
agintze			agindu aditzaren aditz izena.
agiraka	adlag	A1.	Errieta eginaz.
agiraka	iz	A2.	Errieta.
agirakagarri	iz		Agiraka eragiten duen gauza.
agirakari	izond		Agiraka egiten duena.
agirakatu agiraka edo agirakatu agirakatzen	ad		Agiraka egin, errieta egin.
agirakatxo	iz		Agiraka-ren txikigarria.
agirakatze			agirakatu aditzaren aditz izena.
agiri	iz		Zerbait frogatzeko, zerbaiten berri emateko balio duen izkribua.
agiritegi	iz		Artxiboa.
agirizain	iz		Artxibozaina.
agitu agi agitzen	ad		Gertatu.
agitze			agitu aditzaren aditz izena.
agizko	izlag		Gehiengoari dagokiona, gehienek dutena, inolako berezitasunik ez duena.
aglutinatu aglutina aglutinatzen			Atal bakanak ore gotor bat osatuz elkartu, elkarri erantsi.
aglutinatze			aglutinatu aditzaren aditz izena.
agnostiko	iz		Metafisikoa den zernahi eta bereziki Jainkoa ezin ezagutuzkoa delako iritzia duen pertsona.
agnostizismo	iz		Metafisikoa den zernahi eta bereziki Jainkoa ezin ezagutuzkoa dela dioen dotrina.
agoa	iz		Olako sutegian batera urtzen zen burdin zatia.
agoilatu agoila agoilatzen	ad		Ardoa gutxitu den barrika, zahagia... berriro bete ardoz nahiz urez.
agondu agon agontzen	ad		Etzanda dagoenak gorputzaren goiko erdia jaso, eserita gelditzeko, ohean eseri.
agoniako	iz		Norbait hil dela adierazten duen kanpai joaldia.
agorlino	iz		Irailaren azkenaldean ereiten den lino mota.
agorraldi	iz		Agortea, eta bereziki, ibai eta iturrien ur kopurua gutxitzen den urtearen garaia.
agorrarazi agorraraz agorrarazten	ad		Agortzera behartu, zerbaiti duen ura kendu.
agorrezin	izond		Ezin agortuzkoa.
agorril	iz	A1.	Abuztua, urtearen zortzigarren hila.
agorrola	iz		Ola zaharra, mendian zegoena eta urik gabe zebilena.
agortasun	iz	A1.	Lurra agortzen duen urik eza.
agortasun	iz	A2.	Antzutasuna.
agorte	iz		Agortasunezko denbora, agorraldia, lehortea.
agortu agor edo agortu agortzen	ad		Agor bihurtu; iturri, putzu eta abarren ura ahitu.
agortzaile	izond eta iz		Agortzen duena.
agortze			agortu aditzaren aditz izena.
agot	iz		Nafarroa Garaiko iparraldean bizi den jatorri ezezaguneko arraza bateko kidea.
agou	iz		Kemena, adorea.
agrabiatu agrabia agrabiatzen	ad		Iraindu, laidoztatu.
agrabio	iz		Iraina, laidoa, bidegabea.
agradagarri	izond		Atsegina, atsegingarria, gustagarria.
agradatu agrada agradatzen	ad		Atsegin edo gogoko izan.
agronomia	iz		Nekazaritzari dagokion jakintza.
aguantatu aguanta aguantatzen	ad		Eraman, jasan.
aguardient	iz		Patarra, edari bizia, edari zuria.
aguazil	iz		Espainian, udaleko edo epaile baten mendeko enplegatua, amabia, herri mutila.
agudezia	iz		Agudotasuna.
agudo	izond	A1.	Trebea.
agudo	adlag	A2.	Laster, arin.
agudoki	adlag		Lasterki, trebeki.
agudotasun	iz		Lastertasuna, trebetasuna.
agudotu agudo edo agudotu agudotzen	ad	A1.	Trebatu.
agudotu agudo edo agudotu agudotzen	ad	A2.	Agudoago, lasterrago gertatu.
agudotze			agudotu aditzaren aditz izena.
agure	iz		Adineko gizona.
aguretasun	iz		Agurearen nolakotasuna; gizonaren zahartasuna.
aguretu agure edo aguretu aguretzen	ad		Agure bihurtu, agure itxura hartu.
aguretxo	iz		Agure-ren txikigarria.
aguretze			aguretu aditzaren aditz izena.
agurgarri	izond	A1.	Begirunez agurtua izatea merezi duena.
agurgarri	izond	A2.	Elizak sainduki hil direnei ematen dien lehen titulua.
agurgarritasun	iz		Agurgarria denaren nolakotasuna.
agurka	adlag	A1.	Agur eginez.
agurka	adlag	A2.	Gur eginez.
agurkatu agurka edo agurkatu agurkatzen	ad		Agurtu, agur egin.
agurkatze			agurkatu aditzaren aditz izena.
agurketa	iz		Agurtzea, agurra.
agurmaria	iz	A1.	Hitz horiez hasten den otoitza.
agurmaria	iz	A2.	Abemaria.
agurtu agur edo agurtu agurtze	ad	A1.	Agur egin.
agurtu agur edo agurtu agurtze	ad	A2.	Gurtu.
agurtza	iz	A1.	Gurtza.
agurtza	iz	A2.	Errosarioa.
agurtza	iz	A3.	Agurra, diosala.
agurtzaile	iz	A1.	Zeremonia batean, gonbidatuei agur egiteaz arduratzen den pertsona.
agurtzaile	iz	A2.	Gurtzailea.
agurtze			agurtu aditzaren aditz izena.
agustindar	izlag eta iz		San Agustinekin bizi ziren elizgizon batzuek sortu zuten ordenako lekaidea edo lekaimea.
agustino	izlag eta iz		Agustindarra.
ahabia	iz		Txilarraren antzeko zuhaixka, fruitu mamitsu beltzaxkak eta jateko onak ematen dituena.
ahagorri	iz		Mingotxaren familiako belarra, sustrai-luzea eta hosto-zabala; hostoak, egosita, bizkorgarri eta heste-aringarri gisa erabili ohi dira.
ahaide	iz	A1.	Norbaiti buruz, bere familiako beste norbait.
ahaide	iz	A2.	Zerbaiti buruz, berarekin loturaren bat edo jatorri bera duen zerbait.
ahaidego	iz	A1.	Senitartea, ahaideria.
ahaidego	iz	A2.	Ahaidetasuna.
ahaidekeria	iz		Intzestua, ahaiden arteko sexu harremana.
ahaideria	iz		Senitartea, ahaideen multzoa.
ahaidetasun	iz	A1.	Ahaideria.
ahaidetasun	iz	A2.	Ahaideen arteko lotura.
ahaidetu ahaide edo ahaidetu ahaidetzen	ad		Ahaide bihurtu.
ahaidetze			ahaidetu aditzaren aditz izena.
ahaikari	iz		Beste norbait indarkeriara bultzatzen duen pertsona.
ahaikatu ahaika ahaikatzen	ad	H1.	Ahaidetu, elkartu.
ahaikatu ahaika ahaikatzen	ad	H2.	Norbait zerbaitetara, bereziki indarkeriazko egintzetara, bultzatu edo akuilatu.
ahaikatzaile	iz		Ahaikaria.
ahaiko	iz	A1.	Senitartea, ahaidegoa.
ahaiko	iz	A2.	Ahaidetasuna.
ahaire	iz		Doinua.
ahakaldu ahakal ahakaltzen	ad		Nekez arnasa hartu.
ahakar	iz		Liskarra, aharra, errieta.
ahakartu ahakar edo ahakartu ahakartzen	ad		Ahakar egin; haserretu.
ahal izan ahalko		MA.	Beste aditz baten ondoan, honek aipatzen duena gertatzeko edo egiteko eragozpenik edo ezintasunik ez dagoela adierazten du.
ahal izan ahalko		MA.A1.	Ezezkoak ez diren esaldietan, aditzaren erroa erabiltzea eskatzen duten laguntzaileez hau da, ez indikatibozkoez, orainaldian nahiz lehenaldian.
ahal izan ahalko		MA.A2.	Gaur egun lehen adibideak 1666an, batez ere Iparraldean, ahalezko forma guztiak eratzeko erabiltzen da, indikatibozko adizkiez.
ahal izan ahalko		MA.A2.Xa.	Era burutugabeak, dagokion aditzak -tzen era hartzen duela eta laguntzailea indikatibozko eratan, orainaldian nahiz lehenaldian.
ahal izan ahalko		MA.A2.Xb.	Orobat geroaldietan, ahal-en ordez ahalko erabiliz.
ahal izan ahalko		MA.A2.Xc.	Egoera burutuetan, dagokion aditzaren era burutua eta ahal izan erabiliz iparraldean ez ezik nonahi.
ahal izan ahalko		MA.A2.Xd.	Ezezko esaldietan, aurreko kasu guztietan.
ahal izan ahalko		MA.A3.	Beste aditz bati ez dagokiolarik. cf.
ahal izan ahalko		MB.A1.	Geroaldian doazen aditzetan tartekaturik, desirazko esan-nahia ezartzen dio esaldiari.
ahalara	adlag		Ahal den neurrian, ahal bezainbat.
ahalaz			-en.
ahalbide	iz		Norbaitek edo zerbaitek ahal duen zera.
ahaldun	iz	A2.	Norbaitek, bere ordezkari bezala ari dadin, esku ematen dion pertsona.
ahaldun	izond eta iz	A1.	Ahaltsua, ahala duena.
ahaldungai	iz		Diputatugaia.
ahalegin	iz		Zerbait lortzeko, indar edo ahalmen guztiaz egiten den saioa.
ahalegindu ahalegin edo ahalengindu ahalegintzen	ad		Ahalegina egin, saiatu.
ahaleginka	adlag		Ahaleginak eginez.
ahalegintxo	iz		Ahalegin-en txikigarria.
ahalegintze			ahalegindu aditzaren aditz izena.
ahalguztidun	izond		Guztiz ahaltsua dena, zernahi ahal duena.
ahalguztiduntasun	iz		Ahalguztidunaren nolakotasuna.
ahalik eta			Ahal den ...-ena. -ena -en daraman adjektibo edo nola adizlagun baten ezkerrean.
ahalizate	iz		Ahala, ahalmena.
ahalke	ad	Xa.	Lotsatu.
ahalke	ad	Xb.	: ene semeari begirune izango diote.
ahalkearazi ahalkearaz ahalkearazten	ad	A1.	Ahalketzera behartu, lotsarazi.
ahalkearazi ahalkearaz ahalkearazten	ad	A2.	Beldurrarazi.
ahalkegabe	izond eta iz		Lotsagabea.
ahalkegabeki	adlag		Lotsagabeki.
ahalkegabetu ahalkegabe edo ahalkegabetu ahalkegabetzen	ad		Lotsagabetu.
ahalkegabetze			ahalkegabetu aditza -aren aditz izena.
ahalkegarri	izond		Lotsagarria.
ahalkeizun	iz	A1.	Desohorea, laidoa, lotsaizuna.
ahalkeizun	izond	A2.	Begirunea merezi duena, larderiatsua.
ahalkeria	iz	A1.	Ahalkea, lotsaria.
ahalkeria	iz	A2.	Lotsariak.
ahalketi	izond		Lotsatia.
ahalketu ahalke edo ahalketu ahalketzen	ad	A1.	Lotsatu.
ahalketu ahalke edo ahalketu ahalketzen	ad	A2.	Lotsatu.
ahalketze			ahalketu aditzaren aditz izena.
ahalkor	izond eta iz		Lotsatia.
ahalmen	iz	A1.	Zerbait egiteko ahala, eskua, gaitasuna.
ahalmendun	izond		Ahalmena duena.
ahalmentsu	izond		Ahaltsua.
ahalorodun	izond		Guztiahalduna.
ahalorotako	izond		Ahalguztiduna.
ahaltasun	iz		Ahalmena; ahalmena aukera bezala hartua.
ahaltsu	izond		Ahalez betea, ahalduna.
ahaltsutasun	iz		Ahaltsua denaren nolakotasuna, ahalmena.
ahalusain	iz		Aharrausia.
ahamen	iz		Ahoan aldi bakoitzean sartzen den janari puska edo kopurua.
ahamenka	adlag		Ahamen txikietan.
ahamenta	iz		Menda.
ahantzarazi ahantzaraz ahantzarazten	ad		Ahaztarazi.
ahantzi ahantz ahanzten	ad		Ahaztu.
ahanzgarri	iz		Ahazgarria.
ahanzkor	izond		Ahazkorra.
ahanzte			ahantzi aditzaren aditz izena.
ahanztura	iz		Ahaztea.
ahapaldi	iz	A1.	Hitz lotsagarria, iraingarria.
ahapaldi	iz	A2.	Olerki bat banatzen den lerro multzoetako bakoitza.
ahapaldi	iz	A2.Xa.	Irain egin.
ahapaldi	iz	A2.Xb.	Iseka egin.
ahapeka	adlag		Ahapetik.
ahapetik	adlag		Ia entzuten ez den ahotsez, ahopean.
aharantza	iz		Hizkuntza.
ahardi	iz	A1.	Zerri emea.
ahardi	izond	A2.	Abere beltzez mintzatuz, emea.
ahari	iz		Ardiaren arra, adar biribilkatuak dituena.
ahariki	iz		Ahariaren okela.
ahariko	iz		Ahari gaztea.
aharito	iz		Ahari handia.
aharkela	iz		Ahardi ikela, haragitako hazten dena.
aharra	iz		Errieta, liskarra.
aharrari	iz		Liskartia.
aharratu aharra edo aharratu aharratzen	ad		Liskartu, bereziki hitzez.
aharratze			aharratu aditzaren aditz izena.
aharrausi	iz		Nahi gabe egiten den aho zabaltzea, arnas hartze luze batez gertatzen dena.
aharrausika	adlag		Aho zabalka.
aharzatz	iz		Aharia.
ahatebeltz	iz		Itsas ahate mota, lumadi beltzekoa arra eta arrekoa emea, mokoan gune hori bat duena.
ahateki	iz		Ahatearen okela, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
ahatekume	iz		Ahatearen umea.
ahatettipi	iz		Zertzeta.
ahatetxo	iz		Ahate-ren txikigarria.
ahats	izond		Zikina, lizuna.
ahazgarri	iz		Ahaztarazten duen zera.
ahazkor	izond		Gauzez erraz ahazten dena, ahazteko joera duena.
ahazmen	iz		Ahaztea, oroimenaren hutsegitea, nahiz ikusitako gauzei buruz, nahiz bereziki oroitzapenei buruz.
ahaztarazi ahaztaraz ahaztarazten	ad		Ahaztera behartu.
ahazte			ahaztu aditzaren aditz izena.
ahaztezin	izond		Ezin ahaztuzkoa.
ahaztu ahatz ahazten	ad	A1.	"Zer". Zerbaiten edo norbaiten oroitzapena galdu.
ahaztu ahatz ahazten	ad	A2.	Ikasi den zerbait egiteko edo erabiltzeko gaitasuna galdu.
ahaztu ahatz ahazten	ad	A3.	"Zerbaitez". Adiskideez.
aheria	iz	H2.	Kanta.
ahetz	iz		Liga, ardoaren, olioaren... hondar lodia.
ahi	iz		Edozein irin egosiz bereziki esnetan egiten den jateko orea.
ahiarazi ahiaraz ahiarazten	ad		Ahitzera behartu.
ahidura	iz		Indar edo kemenik eza.
ahikor	izond		Ahitzen dena, ahitzeko joera duena.
ahitu ahi ahitzen	ad	A1.	Isurkariez eta mintzatuz. Bukatu, agortu.
ahitu ahi ahitzen	ad	A2.	Kopuru batetik, dagoen guztia erabili, hartu edo saldu.
ahitu ahi ahitzen	ad	A3.	Giza indar edo kemenei buruz.
ahitze			ahitu aditzaren aditz izena.
ahizpa	iz		Emakumezko batentzat, senide emea.
ahizpaorde	iz		Ugazahizpa.
ahizpatxo	iz		Ahizpa-ren txikigarria.
ahizpatzako	iz		Ahizpatzat hartzen dena.
ahizperdi	iz		Ahizpaordea.
ahobero	izond		Mintzatzean gauzak areagotuak azaltzen dituena.
ahoberokeria	iz		Ahoberoari dagokion esana edo kontakizuna.
ahoberritu ahoberri ahoberritzen	ad		Lanabes bati edo tresna ebakitzaile bati ahoa konpondu, zorroztu, altzairatu.
ahobizar	iz	A1.	Tresna ebakitzaile baten ahoa.
ahobizar	iz	A2.	Ahalegarra.
ahoeria	iz		Ahoko eritasuna, bereziki mihian eta inguruetan gertatzen diren zaurixka batzuetan datzana.
ahogozatu ahogoza ahogozatzen	ad		Zerbait ahoan eduki, haren ahogozoaz atsegin hartuz.
ahogozatze			ahogozatu aditzaren aditz izena.
ahogozo	iz	A1.	Listua, tua.
ahogozo	iz	A2.	Dastamenaz somatzen den gauzen bereziki janari edo edarien nolakotasuna.
ahokada	iz	A1.	Ahotik behingoaz botatzen den aire, ke edo isurkari zatia.
ahokada	iz	A2.	Hitz edo esaldi neurrigabea.
ahokada	iz	A3.	Ahamena.
ahokatu ahoka ahokatzen	ad		Gauza bat edo haren zati bat beste baten hutsune batean sartu, bertan irmo gelditzen delarik.
ahokatze			ahokatu aditzaren aditz izena.
ahoko	iz	A1.	Hortz edo hagina.
ahoko	iz	A2.	Zaldiei eta kidekoei, geldiarazteko, ahoan ezartzen zaien uhala, zaldizkoak eskuz gobernatzen duena.
ahoko	iz	A3.	Ahoan eman edo hartutako ukaldia.
aholatz	iz		Itsas ertzean bizi den arraina, bakailaoaren familiakoa baina jaten ez dena.
aholegar	iz	A1.	Hegaztien ahoeria, mihian gertatzen zaien handitu batean datzana.
aholegar	iz	A2.	Haurrei bularra hartzea eragozten dien ahoeria.
aholkatu aholka aholkatzen	ad	A1.	"Zertara". Eskariren bitartez zerbait egitera bultzatu, zerbait egiteko eskatu.
aholkatu aholka aholkatzen	ad	A2.	Aholku eman, kontseilatu.
aholkatze			aholkatu aditzaren aditz izena.
aholku	iz	A1.	Egin behar denari buruz ematen edo hartzen den iritzia.
aholku	iz	A2.	Norbait zerbaitetara aholkatzeko mintzaldia.
aholkulari	iz		Aholku ematen duen pertsona; aholku batzorde bateko kide bakoitza.
aholkularitza	iz		Aholkulariaren lanbidea.
ahomen	iz	H1.	Omena, ospea.
ahopean	adlag		Ia entzuten ez den ahotsez, ahapetik.
ahopildu ahopil ahopiltzen	ad		Ekai batez mintzatuz, haren gainaldea zizelarekin edo jan.
ahopilo	iz		Ahobizarra.
ahopiltze			ahopildu aditzaren aditz izena.
ahoratu edo ahora	ad		Ahora eraman.
ahoratze			ahoratu aditzaren aditz izena.
ahoskabe	izond eta iz		Giza hotsez mintzatuz, ahots hariak dardaratu gabe eratzen dena.
ahoskatu ahoska ahoskatzen	ad		Hitzak ebaki.
ahoskatze			ahoskatu aditzaren aditz izena.
ahoskera	iz		Ahoskatzeko era.
ahostun	izond eta iz		Giza hotsez mintzatuz, ahots hariak dardaratuz eratzen dena.
ahotara	iz		Ahamena.
ahotaraka	adlag		Ahamenka.
ahots	iz		Zintzurreko hariak dardaratzen direnean sortzen den hotsa.
ahotz	iz	H1.A1.	Uzta bereziki garia larrainean jo ondorengo lastoa.
ahotz	iz	H1.A2.	Gari alea biltzen duen azal mehea.
ahotzar	iz		Aho-ren handigarria.
ahotzilari	iz		Okila, katatxoria, txori mota bat.
ahozabal	izond		Behar edo komeni den baino gehiago mintzatzen dena.
ahozapi	iz		Ezpainzapia.
ahoztegi	iz		Lastategia.
ahozuri	izond		Janari bikainen zale dena.
ahuku	iz		Norbaiti, bereziki hildako bati, lagun egiten dioten pertsonen multzoa.
ahul	izond		Indar, kemen, bizkortasun urrikoa.
ahulaldi	iz		Ahultasunezko aldia.
ahularazi ahularaz ahularazten	ad		Ahultzera behartu, ahuldu.
ahuldade	iz		Ahultasuna.
ahuldu ahul edo ahuldu ahultzen	ad		Indarra, kemena, bizkortasuna urritu.
ahuldura	iz		Ahultasuna.
ahuleria	iz		Ahultasuna, bereziki ez jatetik datorrena.
ahuletsi ahulets ahulesten	ad		Ahuldu.
ahulezia	iz		Ahultasuna.
ahulgarri	izond eta iz		Ahultzen duena; ahultzen duen zera.
ahulgune	iz		Gune ahula.
ahulkeria	iz	A1.	Ahultasuna gaitzesgarritzat hartua.
ahulkeria	iz	A2.	Kemen edo adore eskasa adierazten duen egite edo jokaera gaitzesgarritzat hartua.
ahulki	adlag		Indar gutxiz.
ahultasun	iz	A1.	Indar, kemen, bizkortasun urritasuna; hortik datorren egoera.
ahultasun	iz	A2.	Kemen edo adore eskasa adierazten duen egite edo jokaera.
ahultxo	izond eta adlag		Ahul-en txikigarria.
ahultzaile	izond		Ahultzen duena.
ahultze			ahuldu aditzaren aditz izena.
ahulune	iz		Ahultasunezko unea, ahulaldia.
ahulxko	izond eta adlag		Ahultxoa; ahultxo.
ahuntz	iz		Abere xehea, ugaztun hausnarkaria, ilea motza eta latza, eta adarrak atzerantz okertuak dituena, haitz artean ongi ibiltzen dena.
ahuntzadar			Zuhaixka handia, hosto erorkorrak eta lore mordo horiak dituena.
ahuntzain	iz		Ahuntzak zaintzen dituen pertsona.
ahuntzarrain	iz		Kraba, itsasertzeko haitzetan bizi den arraina, kolorez urdin iluna, jateko ona.
ahunzki	iz		Ahuntzaren haragia.
ahur	iz	A1.	Ukabila.
ahur	iz	A2.	Eskuaren barneko aldea, eskuturretik hatzetaraino hedatzen dena, bereziki hutsune bat eratzen duelarik ixten denean.
ahur	izond	A3.	Begiratzen dionarentzat erdialdea ertzak baino barrenago duena.
ahurka	adlag	A1.	Eskumenka.
ahurka	adlag	A2.	Esku-beteka.
ahurreta	iz		Ahurtara.
ahurtara	iz		Eskumena, eskukada.
ahurtaraka	adlag		Eskumenka, eskukadaka.
ahuspeka	adlag		Ahuspez.
ahuspekatu auspeka ahuspekatzen	ad		Ahuspez eman, ahuspeztu.
ahuspez	adlag		Ahoz behera.
ahuspezka	adlag		Ahuspez.
ahuspezkatu ahuspezka edo ahuspezkatu ahuspezkatzen	ad		Ahuspeztu.
ahuspezte			ahuspeztu aditzaren aditz izena.
ahuspeztu ahuspez edo ahuspeztu ahuspezten	ad		Ahuspez jarri, berezk. norbaiten aurrean, begirunea erakusteko, gur egiteko etabar
ahutz	iz	A1.	Masaila.
ahutz	iz	A2.	Ahoaren atzealdea.
ahutzeko	iz		Masailakoa.
ahue	iz		Antxumea.
ai		A1.	Atsekabea, oinazea... adierazteko erabiltzen den hitza.
aialdeko	iz		Laguna, alboan dena.
aida		H1.A1.	Abelgorriei aurrera eragiteko esaten zaien hitza.
aidaka	adlag		"Aida" esanaz.
aidur	izond		Oso gaiztoa.
aidurkeria	iz		Gaiztakeria.
aiduru	adlag		[= hagokio.
aiei	interj		Atsekabea, oinazea... adierazteko hitza.
aieika	adlag		"Aiei" esanez, aieneka.
aieka	iz		Aldea.
aienatu aiena aienatzen	ad		Ihes eragin, desagerrarazi, uxatu.
aienatzaile	izond		Zerbait aienatzen duena.
aienatze			aienatu aditzaren aditz izena.
aiene	iz		Deitorea, auhena.
aieneka	adlag		"Ai ene!" esanez.
aieneko	iz		Ontzimutila.
aieru	iz	A1.	Arrastoa, aztarna, seinalea.
aieru	iz	A2.	Aztarnetan edo seinaletan oinarritzen den ustea edo susmoa, aburua.
aieruka	adlag		Aieruen bidez.
aierukor	izond		Irudikorra.
aiezka	adlag		Aiez.
aihen	iz	A1.	Mahatsondoa.
aihen	iz	A2.	Mahatsondoaren abarra.
aihendu aihen aihentzen	ad		Aihenak, kimuak erne.
aihenondo	iz		Mahatsondoa.
aihentsu	izond		Aihen asko dituena.
aiher	iz		Joera, jaidura, nahia.
aiherkunde	iz	A1.	Gaizkinahizko edo gorrotozko grina bizia.
aiherkunde	iz	A2.	Joera, jaidura, nahia.
aihertsu	izond		Kalte egiteko gogoz betea.
aihertu aiher edo aihertu aihertzen	ad		da edo zaio.
aihertu aiher edo aihertu aihertzen	ad	A1.	"Zerbaitetara". Makurtu.
aihertu aiher edo aihertu aihertzen	ad	A2.	"Norbaiti, zerbaiti". Kontra egin.
aihertze			aihertu aditzaren aditz izena.
aiho	iz		Nahia, desira.
aihotz	iz		Inausteko eta sasiak mozteko erabiltzen den lanabesa, igitaiaren antzekoa.
aika	adlag		Aieneka.
aikomaiko	iz	A1.	Ezbaia, zalantza.
aikomaiko	iz	A2.	Espantua.
aikomaiko	iz	A3.	Aitzakia, apukoa.
ailagina	adlag		Hainbeste.
ailara	iz		Zurezko edo metalezko zerrenda mehe eta luzea.
ailaragin	iz		Ailarak egiteko ogibidea duena.
ailegatu ailega ailegatzen	ad		Heldu, norabait iritsi.
ailegatze			ailegatu aditzaren aditz izena.
ailis	izond		Ogiaz mintzatuz, jaiki ez dena; orobat, legamiarik ez duena.
ailorbe	iz		Orri hiletsu eta hirunaka bilduak dituen belar-ailorbea, lore zuriak eta leka hazi-horiak dituena; ganadu janaritzat erabiltzen da, eta bera jaten duten abereen esneari ahogozo berezi bat ematen dio.
aimant	iz		Iman harria.
ainar	iz		Txilarra.
ainara	iz		Enara.
ainarba	iz		Armiarma.
ainbanatu ainbana ainbanatzen	ad		Banatu.
ainen	iz	A1.	Deabrua izendatzeko leungarria.
ainen	iz	A2.	Madarikazioa, biraoa adiera zabala.
aineneko	iz		Ainena, biraoa.
ainenti	izond		Gaitzesalea, biraolaria.
aingabe	adlag		Delako hura gabe. Gaur batez ere.
aingeru	iz		Izaki izpirituala, Jainkoaren eta gizonaren arteko arartekoa.
aingeru	iz	Xa.	Angelus-aren kanpai deia.
aingeru	iz	Xb.	Eliz dorreko kanpai txikiena, haur bat hil dela adierazteko jotzen dena.
aingerukeria	iz		Tolesgabetasun gehiegia, ia inozokeria agertzen duen egitea.
aingeruki	adlag	H1.	Aingeru gisa.
aingeruki	iz	H2.	Aingeruzko izakia.
aingerutar	izlag		Aingeruzkoa.
aingerutasun	iz		Aingerua denaren nolakotasuna.
aingerutu aingeru edo aingerutu aingerutzen	ad		Aingeru bihurtu.
aingerutxo	iz		Aingeru-ren txikigarria.
aingerutzar	iz		Aingeru irudi handia.
aingeruzko	izlag		Aingeruei dagokiena; aingeruen nolakotasunak dituena.
aingira	iz		Suge itxurako arraina, luzea eta azal-labaina, Europako ibaietan bizi eta Sargazo Itsasora joaten dena ugaltzera.
aingura	iz		Burdinazko atal aski handia, bi besoz hornitua, kate batetik zintzilik uraren hondora egozten dena, han finkaturik ontziaren higitzea eragotz dezan.
ainguragile	iz		Aingurak egiteko lanbidea duen eskulangilea.
ainguragintza	iz		Aingurak egiteko lanbidea edo jarduna.
ainguratu aingura edo ainguratu ainguratzen	ad		Aingurak bota; ontzia aingura bidez finkatu.
ainguratze			ainguratu aditzaren aditz izena.
ainkuri	iz		Zinkuria, intziria.
aintza	iz		Erabateko ospea.
aintzagarri	izond		Aintza merezi duena, goresgarria.
aintzaka	adlag		"Aintza" esanez.
aintzat	iz	Xa.	Halakotzat hartu eduki, eman.
aintzat	iz	Xb.	Kontuan hartu eduki, eman..., onartu.
aintzatsu	izond		Aintzaz betea.
aintzatu aintza edo aintzatu aintzatzen	ad		Aintza eman, goratu, goretsi.
aintzira	iz		Ur geldizko eremu iraunkorra eta aski handia.
aintzura	iz		Irudia.
ainube	izond		Itzaltsua.
ainutsu	izond		Lainotsua.
aio	adlag		Zain, aiduru.
aiots	iz		Aienea, intziria.
aipabide	iz		Aipatzeko bide edo modua.
aipaezin	izond		Ezin aipatuzkoa.
aipagarri	izond		Aipatua izatea merezi duena.
aipaldi	iz		Aipamena, aipatzea.
aipamen	iz	A1.	Aipatzea.
aipamen	iz	A2.	Norbaitez edo zerbaitez ohi den ustea.
aiparazi aiparaz aiparazten	ad		Aipatzera behartu.
aipatu aipa aipatzen	ad	A1.	Zerbait edo norbait ahotan hartu.
aipatu aipa aipatzen	ad	A2.	Gorazarre eginez.
aipatzaile	iz		Zerbait edo norbait aipatzen duena.
aipatze			aipatu aditzaren aditz izena.
aipu	iz	A1.	Aipamena.
aipu	iz	A2.	Entzutea, ospea.
aipu	iz	A3.	Aipatzen den esaldi edo pasartea.
airakor	izond		Airean barreiatzeko joera duena, erraz barreiatzen dena.
airaldi	iz		Hegaldia.
airarazi airaraz airarazten	ad		Airatzera behartu.
airatu aira airatzen	ad	A1.	Hegaldatu, hegan egin.
airatu aira airatzen	ad	A2.	Jendartera, argitara atera.
airatu aira airatzen	ad	A3.	Hantu, harrotu.
airatu aira airatzen	ad	A4.	Alde egin, desagertu; bidali, igorri.
airatze			airatu aditzaren aditz izena.
aire	iz	A1.	Atmosfera eratzen duen gas nahastura, batez ere oxigenoz eta airez osatua.
aire	iz	A2.	Ahairea, doinua.
aire	iz	A3.	Itxura, antza.
aireberritu aireberri aireberritzen	ad		Airea aldatu; eraberritu.
aireberritze			aireberritu aditzaren aditz izena.
airebide	iz		Aireontzien hegaldientzako bidea.
aireko	iz	A1.	Gizonen gain ahalbide handia duen izaki alegiazkoa.
aireko	iz	A2.	Hegazkina.
aireontzi	iz		Hegalda daitekeen zernahi ibilgailu.
aireplano	iz		Hegazkina, airekoa.
aireportu	iz		Airetiko joan-etorrien geltokirako prestatua den hegazkin zelaia.
aireratu airera aireratzen	ad		Lurretik altxatu, airera joan.
aireratze			aireratu aditzaren aditz izena.
aireztatu airezta aireztatzen	ad		Egurastu.
airos	izond		Alaia, bizia.
airoski	adlag		Alaiki, zalu.
airoste			airostu aditzaren aditz izena.
airostu airos airosten	ad		Sustatu, alaitu.
aisa	adlag		Aise.
aisatu aisa aisatzen	ad		Erraztu, eramangarriago bihurtu.
aisatze			aisatu aditzaren aditz izena.
aise	adlag		Errazki, erosotasunez.
aiseki	adlag		Aise.
aiseria	iz		Aisetasuna.
aisetasun	iz		Erosotasuna, lasaitasuna, ongi izatea.
aisia	iz		Atsedenezko, erosotasunezko egoera.
aisialdi	iz		Nork bere gogara emateko denbora.
aisit	izond		Ahalegin handia eskatzen ez duena, arina.
aita santutu	ad		Aita santu egin, bihurtu.
aita santutza	iz		Aita santuaren duintasuna, aita santu izatea.
aita santu	iz		Eliza Katolikoaren burua, Kristoren ordekoa lurrean.
aita saindugo	iz		Aita santutza.
aita	iz	A1.	Seme edo alaba bat edo gehiago sortarazi dituen gizona.
aita	iz	A2.	Ume bat edo gehiago sortarazi dituen animalia arra.
aita	iz	A3.	Hirutasun Santuko lehen pertsona.
aita	iz	A4.	Hainbat apaiz eta bereziki elizgizoni ematen zaien titulua.
aita	iz	A5.	Zerbaiten sortzailea.
aitabisaba	iz		Birraitona, aitonaren edo amonaren aita.
aitabitxi	iz		Bataiatzen den haurrarentzat, besoetan hartzen duen gizonezkoa, aita besoetakoa, aita pontekoa.
aitagai	iz		Erlijiozko ordena batean sartzera doan, baina profesa egin ez duen gizonezkoa.
aitaginarreba	iz		Senarraren aita emaztearekiko, edo emaztearena senarrarekiko.
aitagoi	iz	A1.	Aitona.
aitagoi	iz	A2.	Aitalehena lehen adieran.
aitagure	iz		Hitz horiez hasten den otoitza.
aitaita	iz		Aitona.
aitaizun	iz		Ugazaita.
aitajaun	iz	A1.	Aita aipatzeko erabiltzen zen hitza.
aitajaun	iz	A2.	Aitona.
aitajaun	iz	A3.	Aitabitxia.
aitakide	iz		Haur baten aitabitxia haren aita, ama edo amabitxiarekiko.
aitakiro	adlag		Aitari dagokion maitasunaz.
aitaldeko	izlag	A1.	Ahaideez mintzatuz, aitaren aldekoa.
aitaldeko	izlag	A2.	Aitaren itxurakoa, antzekoa.
aitalehen	iz	A1.	Leinu edo familia handi bateko burua.
aitalehen	iz	A2.	Zenbait eliza nagusitako apezpikuei ematen zaien izena.
aitalehen	iz	A3.	Komentu bateko aita nagusia.
aitama	iz		Gurasoak.
aitamatu aitama edo aitamatu aitamatzen	ad		Aitama bihurtu.
aitamen	iz		Aipamena.
aitaorde	iz		Aitatzakoa, aita ustekoa.
aitaorde	iz	A2.	Ugazaita.
aitarenka	adlag		Harridura adieraziz.
aitasaba	iz		Aitona.
aitaso	iz		Aitona.
aitasotu aitaso edo aitasotu aitasotzen	ad		Aitondu; aguretu.
aitatasun	iz		Aitaren nolakotasuna; aita bere seme-alabez elkartzen duen lotura.
aitatiar	izond	A1.	Aitari dagokiona.
aitatiar	izond	A2.	Aitaldekoa, aitaren antzekoa.
aitatu aita edo aitatu aitatzen	ad	H2.	Aita bihurtu.
aitatxi	iz		Aitasoa, aitona.
aitatxo	iz		Aita-ren txikigarria; haurrek edo haurrekin hitz eginez nagusiek aitari ematen dioten izena. Mugagabean erabiltzen da.
aitatzako	iz		Aitatzat hartzen den gizonezkoa, aitaordea.
aitatze			aitatu aditzaren aditz izena.
aitaurren	iz		Aitalehena.
aitaxo	iz		Aitaso-ren txikigarria.
aitazko	izlag		Aitari dagokiona.
aitazulo	izond		Haurrez mintzatuz, beti aitarekin egon nahi duena.
aitona	iz		Aitaren edo amaren aita.
aitondu aiton aitontzen	ad		Aitona bihurtu.
aitontasun	iz		Aitona denaren nolakotasuna.
aitontze			aitondu aditzaren aditz izena.
aitorketa	iz		Aitortzea, aitormena.
aitorkizun	iz		Aitormena.
aitorkuntza	iz		Aitormena.
aitorle	iz	A1.	Lekukoa, bereziki erlijiozko lekukotasunaz mintzatuz.
aitorleku	iz		Elizetan, aitortzeko erabiltzen den esparru txikia.
aitormen	iz	A1.	Aitortzea.
aitormen	iz	A2.	Ezagutza.
aitormen	iz	A3.	Aitorlekuan-edo bekatuak aitortzea.
aitorpen	iz		Aitormena.
aitorrarazi aitorraraz aitorrarazten	ad		Aitortzera behartu.
aitorrera	iz	A1.	Lekukotasuna.
aitorrera	iz	A2.	Aitormena.
aitorrezin	izond		Ezin aitortuzkoa.
aitortegi	iz		Aitorlekua.
aitortu aitor aitortzen	ad	A1.	Huts bat edo gorde nahi den zerbait adierazi.
aitortu aitor aitortzen	ad	A2.	Bekatuak aitortzan.
aitortu aitor aitortzen	ad	A3.	Ezagutu.
aitortu aitor aitortzen	ad	A4.	Lekukotasuna eman.
aitortza	iz		Bekatuak apaiz bati aitortzean datzan sakramentua.
aitortzaile	iz	A1.	Lekukoa.
aitortzaile	iz	A2.	Bere bekatuak apaizaren aurrean aitortzen dituena.
aitortze			aitortu aditzaren aditz izena.
aitzakia	iz	A1.	Hutsa, akatsa.
aitzakia	iz	A2.	Arrazoi alegiazko edo gezurrezkoa, egiazko zergatia estaltzeko ematen dena.
aitzi			Kontra, aurka. Dagokion izen sintagmaren ondoan ezartzen da. Delako izen sintagmak -(ri deklinabide atzizkia hartzen du.
aitziko	iz		Aurkakoa.
aitzingibel	adlag	A1.	Aurretik eta atzetik.
aitzingibel	iz	A2.	Aurrea eta atzea, alde bata eta bestea.
aitzina	adlag		Aurrera.
aitzinalde	iz		Aurreko aldea.
aitzinamendu	iz		Aitzinatzea; aurrerabidea.
aitzinapen	iz		Aurrerapena.
aitzinarazi aitzinaraz aitzinarazten	ad		Aurrerarazi, aitzinatzera behartu.
aitzinarazle	iz		Aitzinarazten duena.
aitzinasmo	iz		Norbaitek egiteko asmo duena; bereziki horren berri ematen duen adierazpena.
aitzinatu aitzina edo aitzinatu aitzinatzen	ad	A1.	Aurreratu.
aitzinatu aitzina edo aitzinatu aitzinatzen	ad	A2.	du aditza G. er.. Adoretu, bultzatu, sustatu.
aitzinatzaile	iz		Eragilea.
aitzinatze			aitzinatu aditzaren aditz izena.
aitzinazale	iz		Aurrerazalea.
aitzindari	iz	A1.	Buruzagia, gidaria.
aitzindari	iz	A2.	Norbaiten edo zerbaiten etorrera prestatzen duena, norbaiti edo zerbaiti bide egiten diona.
aitzindari	izond	A3.	Zerbait gertatzera doala aldez aurretik adierazten duena.
aitzindaritasun	iz		Buruzagitza, gidaritza; lehentasuna.
aitzindaritza	iz		Buruzagitza, gidaritza.
aitzindegi	iz		Aitzinaldea.
aitzindu aitzin edo aitzindu aitzintzen	ad		Aurrea hartu.
aitzineko	iz	A1.	Arbasoa, aurrekoa.
aitzineko	iz	A2.	Buruzagia, gidaria, aurrekoa.
aitzingidari	iz	A1.	Gidaria.
aitzingidari	iz	A2.	Aintzindaria.
aitzingidari	iz	A3.	Buruzagia.
aitzinsolas	iz		Hitzaurrea.
aitzinttoan	adlag		Lehentxeago, aitzintxean.
aitzintxe	adlag		Lehentxeago.
aitzintze			aitzindu aditzaren aditz izena.
aitzitik			Esan denaren kontrakoa adierazteko erabiltzen da. Erantzunetan, ez-en edo ezezko esaldi baten eskuinean doa; ezezko galderei erantzutean, bai edo kideko zerbaiten eskuinean. Adierazpen batean tartekatua doanean.
aitzur	iz		Lurra lantzeko eta harrotzeko lanabesa, maizenik zurezko gider batez eta hari zeharka loturiko burdinazko xafla lau eta ahodun batez osatua.
aitzurgintza	iz		Aitzur lana, eta hed., nekazaritza.
aitzurka	adlag	A1.	Aitzur ukaldiz.
aitzurka	adlag	A2.	Aitzurrean.
aitzurkada	iz		Aitzurraz jotako ukaldia.
aitzurketa	iz		Aitzurrean egitea, aitzurtzeko lana.
aitzurlari	iz		Aitzurrean aritzen dena, nekazaria.
aitzurlaritza	iz		Aitzurlariaren lanbidea, nekazaritza.
aitzurrotx	iz		Bi edo hiru hortzeko aitzur modukoa.
aitzurtu aitzur edo aitzurtu aitzurtzen	ad		Aitzurrez lurra landu edo zuloak egin.
aitzurtze			aitzurtu aditzaren aditz izena.
aiui	iz		Oihua, garrasia.
aiuika	adlag		Oihuka, garrasika.
aiuntamentu	iz		Udala; udaletxea.
aiurri	iz		Pertsona baten izaera, bizitzan eta gainerako pertsonen aurrean aritzeko moduari dagokionez.
aiuta	iz	A1.	Laguntza.
aiuta	iz	A2.	Hesteak libratzeko uzkitik sartzen den isurkaria.
aiutari	iz		Laguntzailea.
aiutatu aituta edo aiutatu aiutatzen	ad		Lagundu.
aiutatzaile	iz	A1.	Laguntzailea.
aiutatzaile	iz	A2.	Aiutak ipintzen edo ematen dituena.
aiutu	izond		Egokia, erakoa.
aizaro	iz	A1.	Ostegun Santua.
aizaro	iz	A2.	Aste Santuko azken hiru egunetako goiz otoitza.
aizaro	iz	A3.	Ilunbeak.
aizina	iz	A1.	Astia, beta.
aizina	iz	A2.	Abagunea.
aizkatu aizka aizkatzen	ad		Uxatu, aienatu.
aizkol joko	iz		Aizkora jokoa, aizkoraz enborrak ebakitzean datzana.
aizkol	iz		Zalkearen familiako landarea, lore zuriak, urdinak edo moreak eta hagin itxurako haziak, jateko onak, dituena.
aizkolari	iz		Aizkoraz lan egiten duen pertsona; aizkora jokoan lehiatzen dena.
aizkolketa	iz		Aizkora lana.
aizkora	iz		Zura eta kidekoak ebakitzeko erabiltzen den lanabesa, burdinazko xafla lau aho-zorrotz eta begidun batez, eta begian finkatzen den zurezko gider batez osatua.
aizkoragile	iz		Aizkorak egiten dituen eskulangilea.
aizkoragintza	iz		Aizkorak egitea.
aizkorakada	iz		Aizkora ukaldia, aizkoraren ahoaz jotako kolpea.
aizkorol	iz		Aizkoraz landutako ohola.
aizolbe	iz		Haizeak jotzen ez duen tokia.
aizpil	iz		Urritzaren antzeko zuhaixka, basarrosak bezalako fruituak, baina txikiagoak, ematen dituena.
aiztamakil	iz		Lantza.
aizterko	iz		Guraize txikiak.
aizto	iz		Ganibeta.
aiztokada	iz		Aiztoz egindako zauria edo ebakia.
aiztur	iz	A1.	Guraizeak, bereziki bi eskuez erabiltzen direnak.
aiztur	iz	A2.	Zangoak gurutzatuz egiten den jauzia.
aizun	izond		-etik aterea; cf. 1657.
ajaja	adlag		Barrearen onomatopeia.
aje	iz	A1.	Edozein gorputz ondoez edo osasun beheraldi ez larria.
aje	iz	A2.	Edanean egindako gehiegikeriaren ondoriozko gorputz ondoeza.
ajeatu ajea ajeatzen	ad		Ajeak joa gertatu.
ajeatze			ajeatu aditzaren aditz izena.
ajustatu ajusta ajustatzen	ad		Bat etorri tratuan.
akabaila	iz		Bukaera, amaia.
akabantza	iz		Bukaera, amaia.
akabatu akaba akabatzen	ad	A1.	Bukatu, amaitu.
akabatu akaba akabatzen	ad	A2.	du ad. Beh. Indarkeriaz hil, bereziki piztia bat.
akabatze			akabatu aditzaren aditz izena.
akabera	iz		Bukaera, amaia.
akabo			Zerbait bukatutzat, ahitutzat jo daitekeela adierazteko hitza.
akabu	iz		Bukaera, amaia.
akademia	iz		Jakintsuen, erti edo letra gizonen elkartea.
akademiko	izond		Akademiari dagokiona.
akain	iz		Armiarmaren familiako hainbat animalia bizkarroiri ematen zaien izena; adibidez, ardien larruazalean, haien odolaz elikatuz, bizi dena Ixodoidea superfam.. Ik.
akamailu	iz		Andura.
akara	iz		Lorategietan hazten den landarea, liliaceae familiakoa, loreak, zuriak eta oso usain gozokoak, buruxketan ematen dituena.
akaso			Beharbada, agian.
akaste			akastu aditzaren aditz izena.
akastu akats edo akastu akasten	ad		Akatsak egin.
akastun	izond	A1.	Akatsak, koskak dituena.
akastun	izond	A2.	Akatsak, hutsak dituena.
akats	iz	A1.	Lanabes ebakitzaile baten ahoan edo zerbaiten ertzean gertatzen den etena edo koska.
akats	iz	A2.	Zerbait behar bezalakoa, ereduaren araberakoa ez izatea eragiten duen hutsa edo gabezia.
akazatu akaza akazatzen	ad		Bidali, uxatu.
akazia	iz		Zur sendoko zuhaitza, hostokietan banatutako hostoak eta mordo zintzilikarietan biltzen diren lore zuri usaintsuak dituena.
akeita	iz		Kafea.
akeitetxe	iz		Kafeetxea.
akelarre	iz		Sorginen gau bilera.
aker	iz		Ahuntzaren arra.
akerki	iz		Akerraren okela.
aketiren	iz		Aker irendua.
akets	izond	A1.	Moldakaitza.
akets	izond	A2.	Kamutsa.
aketz	iz	A1.	Ernaltzeko erabiltzen den zerri arra.
aketz	izond	A2.	Batez ere ganadu beltzaz mintzatuz. Arra.
akiakula	iz		Aitzakia, estakurua.
akialdi	iz		Unaldia, nekaldia.
akiarazi akiaraz akiarazten	ad		Akitzera behartu.
akiarazte			akiarazi aditzaren aditz izena.
akidura	iz		Nekea, unadura.
akigarri	izond		Akiarazten duena, nekagarria.
akirin	iz		Aketirena.
akiti	iz		Jauzia.
akitika	adlag		Jauzika.
akitu aki akitzen	ad	A1.	Asko nekatu, indarra galdu.
akitu aki akitzen	ad	A2.	Ahitu, bukatu.
akitze			akitu aditzaren aditz izena.
akodina	iz	A1.	Egitekoa.
akodina	iz	A2.	Buruhaustea, eragozpena.
akomeatu akomea akomeatzen	ad		Egokitu, konpondu.
akomeatze			akomeatu aditzaren aditz izena.
akometatu akometa akometatzen	ad		Eraso.
akonitu	iz		Irabelarra.
akordatu akorda akordatzen	ad	A2.	Eman, emateko baia eman.
akordatu akorda akordatzen	ad	A1.	Hitzartu; bat etorri.
akordatu akorda akordatzen	ad	A3.	Oroitu, gogoratu.
akorde	iz		Batera entzuten diren musika hotsen multzoa.
akordeoi	iz		Esku soinua.
akordio	iz		Hitzarmena, abenikoa.
akordu	iz	A1.	Akordioa, hitzarmena.
akordu	iz	A2.	Zentzua, sena, kordea.
akordu	iz	A3.	Oroimena.
akordu	iz	A4.	musika tresna gozatuek jotakoa.
akorritu akorri akorritzen	ad		Norbait bere senera edo onera itzuli.
akrobata	iz		Akrobaziak egiten dituen artista.
akrobazia	iz		Sokan, trapezioan jauziak eta ariketa arriskutsuak egiteko antzea.
akromatiko	izond		Koloregabea; argi zuria banatu gabe igarotzen uzten duena.
akronimo	iz		Esapide baten hitzetako lehen letra edo silabez osatutako hitza.
akropoli	iz		Antzinako Grezian, hiri gainean kokaturiko gaztelua.
akta	iz		Agiria.
aktibista	iz		Ekintzailea.
aktibo	izond		Egiten duena, ekintza dagokiona.
akto	iz		Egintza, egitea.
aktore	iz		Antzezlaria.
akuarela	iz		Urmargoa.
akuario	iz		Uretako animaliak eta landareak bizirik gordetzeko erabiltzen den beirazko ontzia edo ur bildegia.
akueduktu	iz		Ura toki batetik bestera garraiatzeko ubide artifiziala.
akuilada	iz		Akuilu ziztada.
akuilagarri	iz		Norbait zerbait egitera akuilatzen duen zera.
akuilari	iz		Demetan, idia akuilatzen duen laguna.
akuilatu akuila akuilatzen	ad	A1.	Norbait zerbait egitera bultzatu, zirikatu.
akuilatu akuila akuilatzen	ad	A2.	Akuiluaz ziztatu.
akuilatzaile	iz eta izond		Akuilatzen, eragiten duena.
akuilatze			akuilatu aditzaren aditz izena.
akuilu	iz	A1.	Makila luze eta buru-eztenduna, gurdi abereei eragiteko erabiltzen dena.
akuilu	iz	A2.	Akuilaria.
akuiluka	adlag		Akuilu ukaldiz.
akula	iz		Ahoa orratzaren itxurakoa duen arraina, luzea eta mehea, hezurdura berdaxka duena.
akulamendi	iz		Arkanbelea.
akupuntura	iz		Gorputzean orratz meheak sartuz egiten den sendabidea, jatorriz Txinakoa.
akura	iz	A1.	Agotak ordaintzen zuten zerga.
akura	iz	A2.	Alokairua.
akuratu akura edo akuratu akuratze	ad		Akuran hartu.
akuratze			akuratu aditzaren aditz izena.
akuri	iz		Untxia.
akusamendu	iz		Akusazioa.
akusari	iz		Salataria.
akusatibo	iz		Hizkuntza ez ergatiboetan, osagarri zuzenaren kasua.
akusatu akusa akusatzen	ad		Salatu, norbait erruduntzat hartzen dela adierazi.
akusatzaile	iz		Salatzailea, akusatzen duen pertsona.
akusatze			akusatu aditzaren aditz izena.
akusazio	iz		Akusatzea, salaketa.
akustika	iz		Fisikaren zatia, hotsez eta hots uhinez diharduena.
akustiko	izond		Hotsari dagokiona.
akusu	iz		Akusazioa, salaketa.
akzidente	iz		Teol. Zah.. Subjektua suntsitu gabe ager edo desager daitekeena; funtsezkoa ez denaren nolakotasuna.
akzio	iz	A1.	Ekintza.
akzio	iz	A2.	Elkarte anonimo baten kapitala banatua dagoen zatietako bakoitza.
akziodun	iz		Kapital akzioen jabea.
alaba	iz		Emakumezkoa bere gurasoekiko.
alababitxi	iz		Emakumezkoa bere aitabitxi edo amabitxiarekiko.
alabadere	junt	A1.	Alabaina, bizkitartean.
alabadere	junt	A2.	gehiegi da.
alabadereko	izlag		Gehiegizkoa, sekulakoa.
alabaina	junt	A1.	Hala ere.
alabaina	junt	A2.	Bada, izan ere.
alabaizun	iz		Ugazalaba.
alabantza	iz		Laudorioa, goraipamena.
alabaorde	iz		Ugazalaba.
alabastro	iz		Hartzuria.
alabatasun	iz		Alaba denaren nolakotasuna.
alabatu alaba alabatzen	ad		Laudatu, goraipatu.
alabatxo	iz		Alaba-ren txikigarria.
alabatzako	iz		Familia batean alabatzat hartzen den emakumezkoa.
alaen			Gaitzespenezko adjektibo baten ondoren, azpimarkagarri gisa, ezartzen den partikula.
alafede			Baieztatzen dena indartzeko erabiltzen den hitza.
alagala	adlag		Egoki, aukeran.
alaialdi	iz		Alaitasunezko unea, alai unea.
alaiarazi alaiaraz alaiarazten	ad		Alaitzera behartu.
alaigarri	izond		Alaitzen duena.
alaiki	adlag		Alaitasunez.
alaikiro	adlag		Alaiki.
alain			Hain.
alaitasun	iz	A1.	Kemena, adorea.
alaitasun	iz	A2.	Bizitzeko poza sentitzen duenaren, barre egiteko joera duenaren egoera edo jarrera.
alaitsu	izond		Alaitasunez betea.
alaitu alai edo alaitu alaitzen	ad	A1.	Bihotz hartu edo eman, adoretu.
alaitu alai edo alaitu alaitzen	ad	A2.	Alaitasunez bete.
alaitze			alaitu aditzaren aditz izena.
alaja	iz		Bitxia.
alajaina			Mirespena edo harridura adierazteko erabiltzen den hitza, alajainkoa-ren leungarria.
alajainetan			Alajaina.
alajainkoa			Zina, arnegua, desira edo harridura adierazteko erabiltzen den hitza.
alaka	adlag	H1.A1.	Aieneka.
alaka	iz	H1.A2.	Deitorea, auhena.
alamen	iz	A1.	Gaitzesana, marmarra.
alamen	iz	A2.	Hizketaldi aspergarri edo gogaikarria.
alanbike	iz		Destilagailua.
alanbre	iz		Burdin haria.
alano	iz		Artzain zakurra, artzanora.
alara	iz		Garranga, karaka, oiloaren oihua.
alarau	iz		Oinazezko, amorruzko... oihu ozena.
alarauka	adlag		Alarau eginez.
alargun	izond eta iz		Bere ezkontidea hil delarik berriro ezkondu ez denaz besterik adierazten ez bada emakumeaz esaten da.
alargundu alargun edo alargundu alarguntzen	ad		Alargun gelditu.
alarguntasun	iz		Alarguntza.
alarguntsa	iz		Emakume alarguna.
alarguntza	iz		Alargunaren egoera.
alarguntze			alargundu aditzaren aditz izena.
alarma	iz		Arriskuren baten berri ematen duen seinalea.
alartze	iz		Atearen behealdea osatzen duen harmaila.
alasa	iz	A1.	Sukaldeko hainbat tresna zintzilikatzen diren ohol kakoduna.
alasa	iz	A2.	Armairu apalduna, bereziki baxera gordetzeko erabiltzen dena.
alasai	iz		Mataza, korapila ez dadin, lotzen duen sokatxoa.
alatsu	izond		Oinazetsua, mingarria.
alatu ala edo alatu alatzen	ad	H2.	Oinaze eman.
alatz	iz		Miraria.
alatzar	iz		Ala handia, gabarra.
alatze			alatu aditzen aditz izena.
alauda	iz		Hegazabala.
alazoko	izlag		Egokia, alagalakoa.
alba	iz	H1.	Arnasestua.
alba	iz	H2.	Egunsentia, argi urratzea.
alba	iz	H3.	Eliz atorra.
albahaka	iz		Basilikoa, ezpaindunen familiako landarea, hosto-txikia eta usain gozokoa.
albaindu albain albaintzen	ad		Albainuz josi, behin-behineko jostea egin.
albainorratz	iz		Albaintzeko erabiltzen den jostorratza.
albaintze			albaindu aditzaren aditz izena.
albainu	iz	A1.	Hari zuntza.
albainu	iz	A2.	Hari hauskorra, behin-behineko joskura egiteko erabiltzen dena.
albainutu albainu edo albainutu albainutzen	ad		Jostorratzaren begitik albainua sartu.
albainutze			albainutu aditzaren aditz izena.
albait	adlag	A1.	Ahal izanik, ahalaz.
albait	adlag	A2.	-en daraman adjektibo edo nola adizlagun baten ezkerrean. Ahalik.
albaitari	iz		Abereen eta, oro har, animalien osasuna zaintzen duen pertsona.
albaitaritza	iz		Abereen eritasunez eta horien sendabideez arduratzen den jakitea; animalien osasuna zaintzeko lanbidea.
albaitero	iz		Albaitaria.
albaniar	izond eta iz		Albaniakoa, Albanian sortua; Albaniako biztanlea.
albatamin	iz		Ardien eritasuna, arnasa hartzea eragozten diena.
albate	iz		Ubide, presa etabarretan,  sartzen den ura gobernatzeko ezartzen den eragozgarri mugikorra.
albate	iz	A2.	Baserrietan eta, alboko atea.
albatros	iz		Ozeano Bareko hegazti handi luma-zuria.
albeni	iz		Oihalaren bazterra; eho gabeko bazterra.
alberdania	iz		Jolasa, txantxa, bereziki lotsagarria edo lohia.
alberjinia	iz		Baratze landarea, bere fruitu moreagatik lantzen dena.
alberri	iz		Albo herria, inguruko auzo edo herrixka.
albertxikondo	iz		Albertxikoak ematen dituen zuhaitza, arrosaren familiakoa.
albetxe	iz		Beltxata, beltxanburua.
albiriste	iz	A1.	Berri ona; berri ona dakarrenari ematen zaion saria.
albiriste	iz	A2.	Albistea.
albistari	iz	A2.	Aldizkaria.
albistari	iz eta izond	A1.	Berri bat dakarrena; berriemailea.
albistaritza	iz		Kazetaritza.
albistatu albista albistatzen	ad	A1.	Bisitatu.
albistatu albista albistatzen	ad	A2.	Zerbaiten berri eman.
albistatze			albistatu aditzaren aditz izena.
albiste	iz		Gertaera baten adierazpena, berria.
albitar	izlag eta iz		Albi, Frantziako hirikoa.
albitz	iz		Elbitza.
albo	iz		Zuhaitz sendo eta itzaltsua, azala ilunduz doazen geruza erorkorrez osatua duena, bost puntako hosto zabalak, eta fruituak biribilak eta haziz estaliak dituena.
albo	iz	H1.A1.	Zerbaiten edo norbaiten eskuineko edo ezkerreko aldea. Batez ere kasu atzizkiez erabiltzen da; ez du.
albo	iz	H1.A2.	Gorputzari buruz. Saihetsa.
alboka	iz	H1.	Euskaldunen musika tresna, kanaberazko bi hodiz eta haien buruetan itsasten diren bi behi adar zatiz osatua.
alboka	adlag	H2.A1.	Oreka galtzeko zorian, zabuka; aldamenka.
alboka	adlag	H2.A2.	Soslai, saiheska.
albokada	iz		Dantza askatuan, gizonezkoek eta emakumezkoek izter gainaz elkarri ematen dioten kolpea.
albokari	iz		Alboka jotzailea.
albokera	iz	H1.	Hegaluzea.
albokera	adlag	H2.	Zeharka; aldamenka.
alborada	iz		Egunsentian eta toki agerian egiten zen musika saioa.
alboratu edo albora	ad		da-du.
alboratu edo albora	ad	A1.	"Nora". Alboan jarri, hurbildu.
alboratu edo albora	ad	A2.	"Nondik". Erditik kendu, alde batera utzi, albora egin.
alboratze			alboratu aditzaren aditz izena.
alborengo	iz		Birikaren hantura, mikrobio batek eragindako eritasun kutsakorra.
alboroke	iz		Zenbait gertaera salmenta bat, etxe baten amaitzea... ospatzeko egiten den otordu arina.
album	iz		Argazkiak edo bestelako oroigarriak gordetzeko liburua.
albumina	iz		Zenbait proteina urkorren izena.
aldaaldi	iz		Zerbait aldatzen den aldia.
aldaba	iz		Ate kisketa.
aldabarra	iz		Oletan, gabiari eusten dioten burdinazko bi ataletako bakoitza.
aldabera	izond		Aldakorra.
aldaberritu aldaberri aldaberritzen	ad		Eraberritu.
aldaberritze			aldaberritu aditzaren aditz izena.
aldadenbora	iz		Gehienetan plurala Urtaro bakoitzaren hasiera, elizak barau egunez ospatzen zuena.
aldaera	iz	A1.	Aldatzea, aldaketa.
aldaera	iz	A2.	Oinarri edo eredutzat hartzen denari buruz alde edo desberdintasunen bat duen beste era bat.
aldaetxe	iz		Jaztetxea.
aldaezin	izond		Ezin aldatuzkoa.
aldaezintasun	iz		Aldaezina denaren nolakotasuna.
aldagai	iz	A1.	Alda daitekeena.
aldagai	iz	A2.	Zenbaki balio desberdinak har ditzakeen ikurra, gehienetan letra baten bidez adierazten dena; hedaduraz, logikan erabiltzen diren kidekoak.
aldagailu	iz	A1.	Aldagarria.
aldagailu	iz	A2.	Aldaketa, berrikuntza.
aldagaitz	izond		Nekez aldatzen dena, ia aldaezina.
aldagarri	iz	A1.	Jantzia, aldatzeko soinekoa.
aldagarri	iz	A2.	Azpiko jantziak, aldatzeko jantzi-erantziak.
aldagela	iz	A1.	Baserriko ate nagusiaren bi aldeetan dauden geletako bakoitza.
aldagela	iz	A2.	Kiroldegietan eta, arropak aldatzeko gela.
aldagoi	iz		Haize indartsu eta euritsua.
aldaira	iz		Aldaketa.
aldaka	iz	A1.	Aldamena, alboa.
aldaka	iz	A2.	Aldaxka.
aldaka	iz	A3.	Ipurtaldea.
aldaketa	iz		Aldatzea.
aldaki	iz		Kopiatuz egindako gauza, kopia.
aldakor	izond	A1.	Pertsonez mintzatuz, iritziz, asmoz... aldatzeko joera duena.
aldakor	izond	A2.	Gauzei buruz. Erraz aldatzen dena.
aldakor	izond	A3.	Aldatuz doana.
aldakortasun	iz		Aldakorra denaren nolakotasuna.
aldakuntza	iz		Aldatzea, aldaketa.
aldamen	iz	H2.	Aldatzea, aldaketa.
aldameneratu edo aldamenera	ad		Alboratu bi adieretan.
aldameneratze			aldameneratu aditzaren aditz izena.
aldamenka	adlag		Zeharka, aldamena erakutsiaz.
aldamio	iz	A1.	Galeria.
aldamio	iz	A2.	Egiten edo konpontzen ari den eraikin batean, langileek alde garaietan lan egin ahal izateko, hormatik zintzilik edo nolanahi eutsirik ezartzen diren oholak.
aldaparo	iz		Alorrak ureztatzeko, errota ibilarazteko... ubidea edo erretena.
aldapatsu	izond	A1.	Oso aldapan dagoena, aldapa handikoa.
aldapatsu	izond	A2.	Aldapaz betea.
aldapatxo	iz		Aldapa-ren txikigarria.
aldararazi aldararaz aldararazten	ad		Aldaratzera behartu.
aldaratu aldara aldaratzen	ad	A1.	"Nondik". Alboratu, bereizi, urrundu.
aldaratu aldara aldaratzen	ad	A2.	"Nora". Baztertu, urrutiratu.
aldaratu aldara aldaratzen	ad	A3.	Aldatu.
aldaratze			aldaratu aditzaren aditz izena.
aldarazi aldaraz aldarazten	ad		Aldatzera behartu.
aldare	iz	A1.	Jainkoei opariak eskaintzen zitzaizkien harria edo leku jasoa.
aldare	iz	A2.	Meza ematen den mahaia, berez harrizkoa.
aldareratu edo aldarera	ad		Aldarera joan; aldarera eraman.
aldaretxo	iz		Aldare-ren txikigarria.
aldaro	iz	A1.	Jantziaren beheko ertzeko gorabehera.
aldaro	iz	A2.	Zutik ezin egon denak aldamenka egiten duen pauso eragabea, balantza.
aldaroka	adlag		Aldaro eginez, balantzaka, zabuka, zealdoka.
aldarri	iz		Oihua, bereziki zerbait aditzera ematekoa.
aldarrika	adlag		Aldarri eginez, goraki mintzatuz.
aldarrikapen	iz		Aldarrikatzea.
aldarrikari	iz		Udal dei edo iragarkiak aldarrikatzen zituen pertsona.
aldarrikatu aldarrika edo aldarrikatu aldarrikatzen	ad		Zerbaiten berri aldarrika eman, aldarri eginez adierazi.
aldarrikatze			aldarrikatu aditzaren aditz izena.
aldarte	iz	A1.	Aldakorra den zerbaiten egoera bakoitza.
aldarte	iz	A2.	Unea, aukera.
aldarte	iz	A3.	Aldaketa.
aldarteka	adlag		Tarteka, batzuetan, aldika.
aldartetsu	izond		Aldarte asko dituena.
aldats	iz		Aldapa, malda.
aldatsu	izond		Aldapatsua.
aldatu alda aldatzen	ad	A1.	Zerbaiten edo norbaiten ordez kideko bat jarri edo hartu.
aldatu alda aldatzen	ad	A2.	Desberdin bilakarazi osagarri abstraktua.
aldatu alda aldatzen	ad	A3.	Desberdin bilakatu, aldakuntza bat jasan.
aldatu alda aldatzen	ad	A4.	du aditza Non kasu atzizkiaz, agerian nahiz estalian. Landatu.
aldatu alda aldatzen	ad	A4.Xa.	Beste tokiren batetik -era eraman edo ekarri.
aldatu alda aldatzen	ad	A4.Xa.	du.
aldatu alda aldatzen	ad	A4.Xb.	Beste tokiren batetik-era joan edo etorri bertan gelditzeko.
aldatu alda aldatzen	ad	A4.Xb.	da.
aldatzaile	iz		Adierazten dena aldatzen duen pertsona.
aldatze			aldatu aditzaren aditz izena.
aldatzeko	iz		Aldagarria, aldatzen den arropa.
aldaxka	iz	A1.	Kimua, kimu berria, aldaka.
aldaxka	iz	A2.	Adar ez nagusia.
aldaxkatu aldaxka edo aldaxkatu aldaxkatzen	ad		Kimatu, kimuak eman.
aldaxkatze			aldaxkatu aditzaren aditz izena.
aldazpi	iz		Azpialdea, ifrentzua.
alde egin	ad	A1.	Arin edo ihesi joan edo urrutiratu.
alde egin	ad	A2.	-ren alde jokatu, aritu.
alde eragin	ad		Alde egitera behartu, alde eginarazi.
aldeanbertze	adlag		Aldez alde.
aldebanatu aldebana aldebanatzen	ad		Elkarrengandik bana-bana bereizi.
aldebanatze			aldebanatu aditzaren aditz izena.
aldebrestu aldrebes edo aldrebestu aldrebesten	ad		Aldrebes jarri.
aldehido	iz		Alkoholak kontrolpean oxidatuz lortzen diren gai organikoen mota izena; -al atzizkiaz ezaugarritzen dira.
aldeko	iz		Norbaiten edo zerbaiten alde dagoen pertsona.
aldenarazi aldenaraz aldenarazten	ad		Aldentzera behartu, uxatu.
aldenbeste	adlag		Aldez alde.
aldendu alden aldentzen	ad	A1.	"Nondik". Urrundu, bereizi.
aldendu alden aldentzen	ad	A2.	Urrundu, uxatu.
aldentze			aldendu aditzaren aditz izena.
alderakizun	iz		Erkaketa.
alderantzi	iz		Atzeko aldea, ifrentzua.
alderantzi	adlag	Xa.	Berezko ordena aldatuz, atzekoz aurrera, azpikoz gora.
alderantzi	junt	Xb.	Aitzitik.
alderatu aldera alderatzen	ad	H1.A1.	Hurbildu, ondoratu.
alderatu aldera alderatzen	ad	H2.	"Nondik". Alboratu bigarren adieran, bereizi.
alderatze			alderatu aditzen aditz izena.
alderdi	iz	A1.	Gorputzaren edo gauzaki baten erdia edo bi aldeetako bat.
alderdi	iz	A2.	Lurralde baten zatia, eskualdea.
alderdi	iz	A3.	Giza talde baten zatia.
alderdikari	izond		Alderdikoia.
alderdikatu	izond		Elbarria.
alderdikeria	iz		Zerbait alde bakar batetik, iritzi bakar baten arabera epaitzea; horrela diharduenaren jokabidea.
alderdikide	iz	A1.	Alderdi edo talde berekoa.
alderdikide	iz	A2.	Alderdi jakin bateko kidea.
alderdikidetu alderdikide edo alderdikidetu alderdikidetzen	ad		Alderdikide bihurtu, alderdi jakin bateko kide egin.
alderdikidetze			alderdikidetu aditzaren aditz izena.
alderdikoi	izond		Alderdi baten interesen eta helburuen mendeko dena.
alderditu alderdi edo alderditu alderditzen	ad		Herbaldu, elbarritu.
alderrai	izond		Ibildauna, ibiltaria.
alderreskan	adlag		Bata bestearen ondotik.
alderri	iz		Aldiria.
aldetu alde edo aldetu aldetzen	ad		Alde jarri, alde atera.
aldetze			aldetu aditzaren aditz izena.
aldez	adlag	A1.	Alde batetik, zati batean.
aldez	adlag	A1.Xa.	-ren partez.
aldez	adlag	A1.Xb.	-ren alde.
aldezkari	iz		Aldekoa; defenditzailea.
aldezle	iz		Aldekoa, aldezkaria.
aldezpen	iz		Defentsa.
aldezte			aldeztu aditzaren aditz izena.
aldeztu aldez aldezten	ad		Norbaiten edo zerbaiten alde egin, defenditu.
aldi	iz	A1.	Adierazten den ezaugarria duen, edo besteren bati kontrajartzen zaion denbora hedadura.
aldi	iz	A2.	Gertaera baten gauzatze bakoitza.
aldi	iz	A3.	Era bereko egite sail edo hurrenkera batean, norbaiti edo zerbaiti berea dagokion unea.
aldi	iz	A4.	Denboran zehar gertatzen den zer batean bereiz daitezkeen zatietako bakoitza.
aldi	adlag	A5.Xa.	Behin.
aldi	adlag	A5.Xb.	Behingoan.
aldigaitz	iz		Alditxarra.
aldigaizto	iz	A1.	Alditxarra.
aldika	adlag		Aldizka.
aldikada	iz		Aldia, denboraldia.
aldikal	adlag		Aldiko, aldi bakoitzean.
aldikoz	adlag		Aldi edo denbora mugatu batez.
aldimaitza	iz		Batzordea.
aldin	iz		Balioa.
aldiri	iz		Inguruko auzo edo herrixka, bereziki herri edo hiri bati buruz.
aldiritar	izlag eta iz		Aldirian jaioa.
alditsu	izond	A1.	Ilargi-joa.
alditsu	izond	A2.	Aldartetsua.
alditxar	iz	A1.	Gorputzeko ondoeza.
alditxar	iz	A2.	Ezbeharra.
alditxartu alditxar edo alditxartu alditxartzen	ad		Alditxarrak joa gertatu, osasuna bat-batean galdu.
alditxartze			alditxartu aditzaren aditz izena.
alditxo	iz		Aldi-ren txikigarria.
aldiune	iz		Denbora bitartea.
aldiz	adlag		Batzuetan.
aldiz	adlag	H3.	Zenbatzaile baten eskuinean, (bat izan ezik.
aldiz			Bi gertakariren arteko desberdintasuna edo kontrakotasuna adierazteko erabiltzen den lokailua. Bigarren perpausaren barnean ezartzen da, gehienetan mintzagaiaren atzean.
aldizka	adlag	A1.	Txandaka.
aldizka	adlag	A2.	Noizean behin.
aldizka	adlag	A3.	Delako gertaeren artean tarte jakina dagoela.
aldizka	izlag	A3.Xa.	Noizean behingoa.
aldizka	izlag	A3.Xb.	Gertatze tarte jakinekoa.
aldizka	izlag	A3.Xc.	Txandakakoa.
aldizkari	iz		Agerraldi tarte jakinez argitaratzen den izkribu inprimatua.
aldizkaritegi	iz		*1965. Egunkariak eta aldizkariak sailkatzen eta gordetzen diren lekua.
aldizkatu aldizka edo aldizkatu aldizkatzen	ad	A1.	Denboraren ildoan bi gauza edo gehiago txandaka gertatu; zerbait egiteko txanda bat antolatu.
aldizkatu aldizka edo aldizkatu aldizkatzen	ad	A2.	Bi gauza edo gehiago txandan egin.
aldizkatzaile	izond		Korronte elektrikoaz mintzatuz, aldizka noranzkoz aldatzen dena.
aldizkatze			aldizkatu aditzaren aditz izena.
aldizkingi	iz		Aldizkaria.
aldor	iz		Ikaztutako enborra.
aldra	iz		Izaki bizidunez osaturiko talde handia.
aldraka	adlag		Aldran, kopuru handian.
aldratxo	iz		Aldra-ren txikigarria.
aldrebes	adlag	A1.	Bururik ez hankarik gabe.
aldrebes	izond	A2.	Traketsa, okerra; bururik ez hankarik ez duena.
aldrebeskeria	iz		Bururik ez hankarik ez duen zera.
aldundi	iz		Hego Euskal Herriko eskualde eta Espainiako probintzia bakoitzeko diputatu edo ahaldunek osatzen duten erakundea, diputazioa.
ale	iz	A1.	Gariaren eta kideko landareen hazia.
ale	iz	A2.	Hainbat gauzaren zati xehe biribil antzekoa.
ale	iz	A3.	Banakoa.
ale	iz	A4.	Hitz elkarketaren bigarren osagai gisa, lehen osagaia neurriz gainekoa dela adierazteko.
ale	iz	A5.	: ezta fitsik ere, ezer ez.
aleazio	iz		Metal nahastura.
alegatu alega alegatzen	ad		Argudiatu.
alegeragarri	izond		Alaigarria.
alegeraki	adlag		Alaiki.
alegerarazi alegeraraz alegerarazten			Alaiarazi.
alegeratasun	iz		Poza, alaitasuna.
alegeratu alegera edo alegeratu alegeratzen	ad		Alaitu.
alegeria	iz		Hazi oliotsu eta jateko onak ugari ematen dituen belar bat.
alegia		A2.	Aurreko esaldiaren esangura berdintsua duen, edo haren esplikagarri den esaldi baten bukaeran ezartzen den hitza, "hau da"-ren baliokidea.
alegia		A1.	"Bailitzan, balitz bezala"-ren edo aditz pertsonaren arabera, "bainintzan" etabarren edo "itxurak egiten"-en baliokidea den partikula.
alegia	iz	H2.	Ipuina edo elezaharra, gehienean hitz neurtuetan moldatua, pertsona gisa jokatzen diren animaliak edo gauzak agertzen direna eta ondoriotzat ikasbide edo irakaspen morala ematen duena.
alegiazko	izlag		Egiazkoaren itxura besterik ez duena.
alegilari	iz		Alegiak moldatzen dituena.
alegoria	iz		Gauza edo ideia bat irudi bidez adierazten duen zera; era honetako adierazpena.
alegrantzia	iz		Alaitasuna, poza.
alegratu alegra alegratzen	ad		eta g. er.. Alaitu.
alegre	izond		Alaia.
alegria	iz		Alaitasuna.
alemaniera	iz		Alemanian, Austrian eta Suitzaren zati batean mintzatzen den hizkuntza germaniarra.
alentatu alenta alentatzen	ad		Ozpindu.
alergia	iz		Gai bati buruz gorputzak agertzen duen erreakzio desegokia.
alero	iz		Ala edo gabarra erabiltzen duen pertsona.
alesagarrondo	iz		Zuhaitz enbor-bihurritua eta arantzatsua, lore-gorria, fruitutzat alesagarrak ematen dituena.
aletegi	iz		Alea gordetzeko lekua.
aletsu	izond		Ale asko duena, bihitsua.
aletu ale edo aletu aletzen	ad	A1.	Alez bete.
aletu ale edo aletu aletzen	ad	A2.	Aleak burutik bereizi.
aletze			aletu aditzaren aditz izena.
alezta	iz	A1.	Linoa zehatu ondoren geratzen den hondakina.
alezta	iz	A2.	Izpi gogorra.
alfabetatu alfabeta alfabetatzen	ad	A1.	Irakurtzen eta idazten erakutsi.
alfabetatu alfabeta alfabetatzen	ad	A2.	Erdaraz irakurtzen eta idazten dakien euskaldunari buruz. Euskaraz irakurtzen eta idazten ikasi edo erakutsi.
alfabetatze			alfabetatu aditzaren aditz izena.
alfabeto	iz		Hizkuntza batez idazteko erabiltzen diren zeinuen edo letren sistema; letra horien zerrenda, ohiko hurrenkeraren arabera.
alferez	iz	A1.	Gudari taldeetan, bandera eramaten zuena.
alferez	iz	A2.	Lotinantordea.
alferkeria	iz		Alferrik egoteko bizioa.
alferki	adlag		Alferrik.
alferlan	iz		Alferreko lana.
alferraldi	iz		Ezer egiteko gogorik gabeko aldia.
alferretsi alferrets alferresten	ad		Alfertzat, ez-ezertarakotzat hartu edo eduki.
alferrik	adlag	A1.	Inolako fruitu edo ondoriorik gabe; etekin edo mozkinik ematen ez duela.
alferrik	adlag	A2.	Alferkerian.
alferrontzi	izond		Oso alferra.
alfertasun	iz		Alferkeria.
alfertu alfer edo alfertu alfertzen	ad	A1.	Alfer, nagi bihurtu.
alfertu alfer edo alfertu alfertzen	ad	A2.	Alferrikako bihurtu.
alfertzar	izond		Alfer-en handigarria.
alfertze			alfertu aditzaren aditz izena.
alfonbra	iz		Tapiza.
alga	iz		Abereentzako belar ez ihartua.
alga	iz	H2.	Landare talofito klorofiladuna, ur gazi nahiz gezatan bizi dena.
algara	iz		Barre oihua.
algaraka	adlag		Algaraz.
algo	iz		Ahalbidea, baliabidea.
algodoi	iz		Kotoina.
algoritmo	iz		Problema bat ebazteko egin behar diren urrats zehatzen segida mugatzen duen arau multzoa.
alhadura	iz		Ausikia; oinaze ziztada.
alhagia	iz		Abereen bazka.
alhagune	iz	A1.	Alapidea.
alhagune	iz	A2.	Artegia.
alhan	adlag		Arituz, ibilian.
alhapide	iz	A1.	Abereak alha diren tokia.
alhapide	iz	A2.	Bazka.
alharazi alharaz alharazten	ad		Abereak alhapidera eraman.
alharazle	iz		Alhatzailea.
alhatu alha edo alhatu alhatzen	ad	A1.Xa.	Alha izan, jan.
alhatu alha edo alhatu alhatzen	ad	A1.Xb.	Alha izan, ausiki.
alhatu alha edo alhatu alhatzen	ad	A1.Xc.	Alharazi.
alhatzaile	iz		Abereak alhatzen, bazkatzen dituen pertsona.
alhatze			alhatu aditzaren aditz izena.
aliantza	iz		Ituna; elkartasuna.
alienatu aliena alienatzen			Besterendu.
alienazio	iz		Besterentzea.
aligot	iz		ematen zaion izena.
aliketa	iz		Altzairuzko urrika txikiak, beso-okerrak eta mutur-finak, gauza txikiak hartu eta eusteko edo burdin hariak, xafla meheak edo antzekoak okertzeko erabiltzen direnak.
alimale	izond	A1.	Izugarri handia.
alimentu	iz		Janaria, bazka, hazkurria.
alixa	izond		"Alu" irain hitzaren leungarria, arruntzat hartzen ez dena.
aljebra	iz		Matematikaren atala, elementu multzo jakin batean eragiketa bat edo gehiago ezartzen direnean gertatzen diren tasunez diharduena.
alka	iz	A1.	Larreoloa, basaoloa.
alka	iz	A2.	Abereak bazkatzeko erabiltzen den belar bat.
alkalino	izond		Base baten tasunak dituena.
alkaloide	iz		Landare jatorriko gai organikoa, nitrogenodun eta alkalinoa.
alkandora	iz		Gizonezkoen jantzia, enborra estaltzen duena eta gehienean txamarraren edo jertse baten azpian eramaten dena.
alkanfor	iz		Kanforra.
alkantzatu alkantza alkantzatzen	ad		Iritsi, erdietsi.
alkate	iz	A1.	Jujea, epailea.
alkate	iz	A2.	Udal bateko burua, udal batzarraren lehendakaria.
alkateordeko	iz		Alkatetzako zenbait arazoren arduradun den zinegotzia.
alkaterna	iz		Bikearen antzeko gai iluna eta likatsua, egurra edo harrikatza destilatuz ateratzen dena.
alkaternaztatu alkaternazta alkaternaztatzen	ad		Alkaternaz igurtzi edo estali.
alkatesa	iz		Emakumezko alkatea.
alkatetza	iz		Alkatearen agintaritza edo kargua.
alkimia	iz		Isilpeko jakintza, eragiketa kimikoen bidez "filosofia harria" eta lortu nahi zituena.
alkoholdun	izond		Alkohola duena.
alkoholismo	iz		Edari biziak neurriz gain hartzea; horrek sortutako mendekotasuna.
alkuts	iz		Ipurmasailak.
alla	iz	A1.	Buztana.
alla	iz	A2.	Fruituen txortena.
allatsu	izond		Buztan handia duena.
almaiz	iz		Motrailua.
almaka	iz		Mehaka, saihetsa.
almanaka	iz		Escualdun laborarien adiskidea.
almazen	iz		Biltegia.
almena	iz		Harresien goialdean, hutsuneekin aldizkatuz ezartzen diren harrietako bakoitza.
almendra	iz		Arbendola.
almendrondo	iz		Arbendolondoa.
almidoi	iz		Batez ere laboreen hazietan ale txikien itxuran aurkitzen den gai zuria, ur berotan ehunak zurruntzeko erabiltzen den orea osatzen duena.
almidoitu almidoi edo almidoitu almidoitzen	ad		Ehunei almidoia eman.
almidoitze			almidoitu aditzaren aditz izena.
almirante	iz	H1.	Amabia.
almirante	iz	H2.	Amirala, itsas armadako buruzagi gorena.
almortzu	iz		Gosaria.
almute	iz		Ale neurria, ia bi litro eta erdiko edukierakoa.
alo			Ea, goazen.
aloe	iz		[Nart.]. Belarmintza, zitoriaren familiako hosto luze eta mamitsuko landarea.
alogatu aloga alogatzen	ad		Moldatu, antolatu; prestatu.
aloger	iz	A1.	Soldata, alokairua.
aloger	iz	A2.	Errenta.
alogeratu alogera edo alogeratu alogeratzen	ad		Alokatu.
alogereko	iz	A1.	Soldatakoa.
alogereko	iz	A2.	Maizterra.
aloitu aloi aloitzen	ad	A1.	Osatu eman edo hartu.
aloitu aloi aloitzen	ad	A2.	Alokatu, errentan eman edo hartu.
aloitze			aloitu aditzaren aditz izena.
alokairu	iz	A1.	Soldata, lan edo zerbitzu batengatik egunero, astero edo hilabetero hartzen den diru saria.
alokairu	iz	A2.	Errenta.
alokairuko	iz		Soldatakoa, alogerekoa.
alokatu aloka alokatzen	ad	A1.	Errentan eman edo hartu.
alokatu aloka alokatzen	ad	A2.	Soldataren truke norbait lanerako hartu.
alokatze			alokatu aditzaren aditz izena.
alokazer	iz		Alokairukoa, soldatakoa.
alondegi	iz		Salgaiak handizka saltzen diren biltegia.
alor	iz	A1.	Lantzen den lur zati edo eremu mugatua.
alor	iz	A2.	Arloa hirugarren aldieran.
alorta	iz		Fruitua.
alosia	iz	A1.	Olerkarien eta, oro har, artisten sormenari eragiten omen dion izakia.
alosia	iz	A2.	Batera jotako hots multzoa entzumenarentzat atsegingarri bihurtzen duen tasuna.
alote	iz		Zalantza, duda.
aloz	iz		Tolesa, izurra.
aloztu aloz edo aloztu alozten	ad		Zimurtu, izurtu.
alpapa	iz		Argi-belarra, luzerna.
alpargata	iz		Abarketa, espartina.
alper	iz	A1.	Lur mokorrak hausteko eta zapaltzeko lanabesa, zurezko edo harrizko zilindro birakor batez eta zehar-ohol batzuen bidez hari lotzen zaion pertika batez osatua.
alper	iz	A2.	Mahai batean, pezak zulatzeko eta lantzeko kokatzen den tresna singlea.
alpinismo	iz		Mendi goretara igotzeko antzea; mendigoizaleen kirola.
alpinista	iz		Alpinismoa egiten duena.
alpor	iz		Lurruna, bafada.
alportxa	iz		Zakutoa.
alproja	iz	A1.	Alportxa, zakutoa.
alproja	izond	A2.	Alferra edo zabarra.
alprojakeria	iz		Alferkeria edo zabarkeria.
alsistu	iz		Aletegia.
alta			"Haatik, bada; beraz; izan ere", edo "hala ere"-ren esangura eta erabilera bera duen lokailua; ondoan "bada" ezar daiteke, esangura aldatzen ez delarik.
altaramendu	iz		Asaldatzea, nahasmendua.
altaratu altara altaratzen	ad		Asaldatu, larritu.
alternadore	iz		Korronte aldizkatzailea sortzen duen makina elektrikoa.
altiste	iz		Perla.
altsi	iz	A1.	Litsa.
altsi	iz	A2.	Arropa zahar eta hondatua, zarpaila, piltzarra.
altsuma	iz		Kimua, muskila.
altsumatu altsuma edo altsumatu altsumatzen	ad		Kimatu.
altsumatze			altsumatu aditzaren aditz izena.
altu	izond		Garaia, gora.
altuera	iz		Garaiera.
altura	iz	A1.	esp.: itsas zabaleko arrantza, arrantza handia.
altura	iz	A3.	eta g. er.. Garaiera.
altutasun	iz		Goratasuna.
altxafuego	iz		Etxafuegoa, suziria.
altxagarri	iz	A1.	Legamia, orantza.
altxagarri	iz	A3.	Zerbait jasotzeko edo zutitzeko erabiltzen den gauza.
altxagarri	iz eta izond	A2.	Gogoa edo adorea indartzen duena.
altxaldi	iz		Zerbait altxatzen den aldi bakoitza.
altxapean	adlag		Ezkutuan.
altxaprima	iz		Burdinaga.
altxaprimatu altxaprima edo altxaprimatu altxaprimatzen	ad		Altxapriman goititu.
altxarazi altxaraz altxarazten	ad		Altxatzera behartu.
altxarazte			altxarazi aditzaren aditz izena.
altxari	iz	H1.	Jasotzailea.
altxari	iz	H2.	Gordailua, altxorra.
altxarrastelu	iz		Arrastelu mota, ongarria harrotzeko eta erabiltzen dena.
altxatu altxa altxatzen	ad	A1.	Etzanda edo eserita dagoena zutitu.
altxatu altxa altxatzen	ad	A2.	Gorde, bildu.
altxatu altxa altxatzen	ad	A3.	Hazi, hezi.
altxatzaile	iz		Zerbait edo norbait altxatzen duen pertsona.
altxatze			altxatu aditzaren aditz izena.
altxirri	iz		Ardiaren gorotza, bereziki ongarri gisa erabiltzen denean.
altxoin	iz		Artzaina.
altxonbide	iz		Azienda ibiltarientzat legez markatua dagoen bidea.
altxor	iz		Balio handiko gauzen bilduma, gehienetan ezkutaturik gordetzen dena.
altzairatu altzaira altzairatzen	ad		Burdina altzairu bihurtu; altzairuaren tasunak eman.
altzairatze			altzairatu aditzaren aditz izena.
altzairu	iz		Ikazkai % 1,5 baino gutxiago eta burdinezko nahastura.
altzairugintza	iz		Altzairuaren eskuratze eta lantzea; altzairuaren industria.
altzairuztatu altzairuzta altzairuztatzen	ad		Altzairatu.
altzari	iz		Etxearen horniduran parte hartzen duten edo etxea janzten duten tresna mugigaietako bakoitza.
altzifre	iz		adaburu zabaleko mota.
altzifredi	iz		Altzifre oihana.
altzo	iz	A1.	Eserita dagoenarengan, gerritik belaunetarainoko tartea.
altzo	iz	A2.	Mantala edo gona gorantz tolestean gertatzen den boltsa modukoa.
altzo	iz	A4.	gizadiaren Eroslearen etorreraren zain zeuden arimak gelditzen ziren tokia.
altzokada	iz		Altzoan sartzen den kopurua.
altzotara	iz		Altzoan sartzen den kopurua.
altzotaraka	adlag		Kopuru handian.
alu	iz	A1.	Emakumearen eta animalia emeen lotsariak, ematutuaren kanpo irekidura osatzen eta inguratzen duten zatiak.
alu	izond	A2.	Arrt.. Esangura zehatzik gabeko irain hitza.
alubioi	iz		Urak utzitako hondakinak.
alukeria	iz		Ergelkeria.
aluminio	iz		Metal zurixka, arina eta malgua, 660 C-tan urtzen dena, burdinaren ondoren metalik erabiliena Al; at. z 13; at. m. 26,98.
aluntzio	iz		Anontzioa, oliadura.
ama	iz	A1.	Seme edo alaba bat edo gehiago dituen emakumea.
ama	iz	A2.	Ume bat edo gehiago izan dituen animalia emea.
ama	iz	A3.	Iturburua, jatorria.
amabi	iz		Udaleko enplegatua, alkatearen aginduak betearazten zituena, herriko mutila.
amabisaba	iz		Aitonaren edo amonaren ama, birramona.
amabitxi	iz		Bataiatzen den haurrarentzat, besoetan daraman emakumezkoa, ama besoetakoa, ama pontekoa.
amagai	iz		Ama izateko gai dena.
amagarri	izond		Jainkoaz edo Ama Birjinaz mintzatuz. Maitagarria.
amaginarreba	iz		Senarraren ama emaztearekiko, edo emaztearena senarrarekiko.
amagoi	iz	A1.	Amona.
amagoi	iz	A2.	Elezarretako dama edo andere gorena.
amai	iz		Bukaera.
amaiarazi amaiaraz amaiarazten			1957. Amaitzera behartu, bukarazi.
amaidin	iz		Ama pontekoa.
amaidun	izond		Amaia duena, amaigabea ez dena.
amaiera	iz		Amaia, bukaera.
amaiezin	izond		Ezin amaituzkoa.
amaigabe	izond	A1.	Amairik ez duena.
amaigabe	izond	A2.	Zernahi kopuru baino balio handiagoa adierazten duena, "8" ikurrak aditzera ematen duena.
amaigabetasun	iz		Amaigabea denaren nolakotasuna.
amaikide	izond		Amai berdinekoa.
amaikidetasun	iz		Amaikide denaren nolakotasuna.
amaikor	izond		Bukakorra.
amainatu amaina amainatzen	ad	A1.	Amore eman.
amainatu amaina amainatzen	ad	A2.	Limurtu, balakatu.
amaitu amai edo amaitu amaitzen	ad	A1.	Zerbaiten azkena egin, gainerako guztiak egin ondoren.
amaitu amai edo amaitu amaitzen	ad	A2.	Kopuru batetik dena hartu edo erabili, ahitu.
amaitu amai edo amaitu amaitzen	ad	A3.	"Nola". Adierazten den moduan amaiera izan.
amaitze			amaitu aditzaren aditz izena.
amaizun	iz		Amaordea.
amalatz	iz		Gaztaina mota bat, erraz hondatzen dena.
amaldeko	izlag	A1.	Ahaideez mintzatuz, amaren aldekoa.
amaldeko	izlag	A2.	Amaren itxurakoa, antzekoa.
amama	iz	H1.	Amona.
amama	iz	H2.A1.	Amarauna.
amama	iz	H2.A2.	Armiarma.
amameru	iz		Amabia, udaleko enplegatua.
amanda	iz	H1.A1.	Arbendola.
amanda	iz	H1.A2.	Arbendolondoa.
amanda	iz	H2.	Isuna.
amandre	iz	A1.	Ama aipatzeko erabiltzen den hitza.
amandre	iz	A2.	Amona.
amandre	iz	A3.	Amabitxia.
amantal	iz		Aurreko mantala.
amante	iz eta izond		Maitalea; maitea.
amaorde	iz		Ugazama.
amaranto	iz	A1.	Sabia, landare apaingarria Amaranthus sp.
amaranto	izond	A2.	Purpura kolorekoa.
amaraun	iz	A1.	Armiarma sarea.
amaraun	iz	A2.	Armiarma.
amarra	iz	A1.	Lokarria, lotura.
amarratu amarra amarratzen	ad		Estekatu, lotu.
amarru	iz		Maltzurkeria, azpikeria. Ik.
amarrukeria	iz		Amarruzko egintza.
amarrutsu	izond		Amarruz betea, maltzurra.
amasaba	iz		Amona.
amaso	iz		Amona. Berez mugagabean.
amatasun	iz		Ama denaren nolakotasuna; ama bere seme-alabez elkartzen duen lotura.
amatatu amata amatatzen	ad		Itzali, iraungi, emendatu.
amatatzaile	iz		Su hiltzailea.
amatatze			amatatu aditzaren aditz izena.
amateur	izond		Profesionala ez dena.
amatiar edo amatar	izlag	A1.	Amari dagokiona.
amatiar edo amatar	izlag	A2.	Amaldekoa, amaren antzekoa.
amatigatu amatiga amatigatzen	ad		Jabaldu, baretu.
amatto	iz		Amatxo.
amatu ama amatzen	ad	H2.	Jainkoaz, Ama Birjinaz edo lagun hurkoaz mintzatuz, maitatu.
amatu ama amatzen	ad	H3.	Bizkortu, sua batez ere.
amatu ama edo amatu amatzen	ad	H1.A1.	Ama bihurtu.
amatxi	iz	A1.	Amabitxia.
amatxi	iz	A2.	Amaso, amona. Berez mugagabean.
amatxo	iz		Haurrek edo haurrekin hitz eginez nagusiek amari ematen dioten izena. Berez mugagabean.
amatzaile	izond		Batez ere Jainkoaz edo Ama Birjinaz mintzatuz. Maitatzailea.
amatzako	iz		Amatzat hartzen den emakumezkoa.
amatze			amatu aditzen aditz izena.
amaxo	iz		Amaso, amona. Berez mugagabean.
amazko	izlag		Amari dagokiona.
amazulo	izond		Haurrez mintzatuz, beti amarekin egon nahi duena.
amailili	iz		Zuhaixka apaingarria, lore zuri edo moreak, oso urrintsuak, ematen dituena.
amai	iz		Amona.
amao	iz		Inudea.
ameba	iz		Uretan bizi den protozo bizkarroia.
amelu edo amulu	iz		Lihoa edo kalamua zehatzean, zati larriena bereizi ondoren geratzen dena.
amenomen	iz		Esamesa.
amen	iz	H1.A1.	Otoitzen bukaeran esaten den latinezko hitza, "halabiz"-en kidea.
amen	iz	H1.A2.	Une guztiz laburra.
amenazatu amenaza amenazatzen	ad		Mehatxatu.
amenazo	iz		Mehatxua.
aments	adlag	H1.A1.	Bederen.
aments	adlag	H1.A2.	Segurik, zalantzarik gabe.
amerikano	izlag eta iz	A1.	Amerikarra.
amerikano	izlag eta iz	A2.	Indianoa, Ameriketatik aberasturik-edo itzuli den euskal herritarra.
amerikar	izlag eta iz	A1.	Ameriketakoa, Amerikei dagokiena; Ameriketako biztanlea.
amerikar	izlag eta iz	A2.	Indianoa.
amesbera	izond		Ameslaria.
amesgaizto	iz		Amets txarra, larritasuna edo beldurra eragiten duen ametsa.
amesgarri	izond		Amets eragiten duena, ametsezkoa.
amesgile	izond eta iz		Ameslaria.
ameska	adlag		Amets egiten.
ameskaitz	iz		Amesgaiztoa.
ameskeria	iz		Egiazkotzat hartzen den irudipen alegiazkoa.
ameslari	izond eta iz	A1.	Amets egiten duena; ametsetan bezala egon ohi dena.
ameslari	izond eta iz	A2.	Ametsetan dagoela, gero gogoratzen ez dituen gauzak egiten dituen pertsona.
ameste			amestu aditzaren aditz izena.
amestegi	iz		Amestokia.
amesti	izond		Ameslaria.
amestoki	iz		Ametsetako tokia.
amestu amets edo amestu amesten	ad		Amets egin irudizko adieran; ameskeriatzat hartzen den zerbait desiratu.
ametitu ameti ametitzen	ad		Onartu.
ametitze			ametitu aditzaren aditz izena.
amets	iz	A1.	Lotan, irudimenak sortzen dituen gertaerak edo irudiak.
amets	iz	A2.	Itzarririk eratzen den irudipena, bereziki desira biziak eragina; gertagaitza izanik ere gerta dadin nahi den gauza.
ametseta	iz		Ametsa.
ametz	iz		Haritzaren antzeko zuhaitza, lur hondartsuetan hazten direnen artean egur gehien ematen duena.
amezki	iz		Ametzaren zura.
amezti	iz		Ametz oihana.
ami	iz		Hegaluze mota.
amiamoko	iz	A1.	Koartza.
amiamoko	iz	A2.	Zikoina.
amianto	iz		Asbestoa.
amigdala	iz		Arbendol formako zernahi egitura; bereziki,  eztarriko bi aldeetako guruinetako bakoitza.
amigo			Deiki bezala eta txantxetan edo erabiltzen den hitza.
amila	iz		Jaka.
amilarazi amilaraz amilarazten	ad		Amiltzera behartu.
amilbide	iz		Amildegia.
amilburu	iz		Amildegiaren ertza.
amildegi	iz		Inor erraz amil edo eror daitekeen pendiz guztiz handia; lur azalean gertatzen den horma moduko ebaki sakona.
amildu amil amiltzen	ad		Toki garai batetik behera erori edo bota.
amileta	iz		Amildegia.
amilka	adlag	A1.	Goitik behera amilduz.
amilka	adlag	A2.	Piloka.
amilkari	izond		Amilarazten duena.
amilkatu amilka edo amilkatu amilkatzen	ad		Amildu.
amilkor	izond		Amiltzeko joera duena.
amilotx	iz		Burua, hegoak eta buztana urdin biziak eta azpia horia dituen txoria, hosto erorkorrezko basoetan bizi dena, eta zuhaitz zuloetan eta orma tarteetan egiten duena habia.
amiltoki	iz		Amildegia.
amiltsu	izond		Pikoa, guztiz aldapatsua; amildegiz betea.
amiltxori	iz		Zikoinaren ordenako hegaztia, moko-zorrotza, gainaldea beltza eta azpialdea zuria dituena.
amiltza	iz		Amildegia.
amiltze			amildu aditzaren aditz izena.
amiral	iz		Itsas armadako buruzagi gorena, almirantea.
amirun	iz		Almidoia.
amitu ami amitzen	ad	H1.	Goseak ahuldu.
amitu	iz	H2.	Meza-emailearen jantzia, zuria eta erdian gurutze bat duena, atorra jantzi baino lehen lepo inguruan jartzen duena.
amia	iz		Amona.
amnesia	iz		Oroimenaren galtze edo ahultzea.
amnistia	iz		Aginte publikoak emandako barkamena.
amodio	iz		Maitasuna.
amodiotsu	izond		Amultsua.
amoina	iz		Limosna.
amona	iz		Aitaren edo amaren ama.
amonatxo	iz		Amona-ren txikigarria. Berez mugagabean.
amondu amon amontzen	ad		Ematu.
amoniako	iz		koloregabea eta usain sarkorrekoa, hainbat gai organikoren gernua etabarren hondatzetik ateratzen dena.
amontegi			Arrt.. Sexu harremanak aipatzeko hitza.
amoragarri	izond		Maitagarria.
amorante	iz		Maitalea.
amoratu amora amoratzen	ad	A1.	Maitemindu.
amoratu amora amoratzen	ad	A2.	Balakatu, ematu; amore emanarazi.
amoretsu	izond		Amultsua.
amoros	izond eta iz		eta beh.. Maitemindua, maitalea.
amoroso	izond		Amultsua.
amorostu amoros amorosten	ad		Maitemindu.
amorragarri	izond		Amorrua eragiten duena.
amorrarazi amorraraz amorrarazten	ad		Amorratzera behartu.
amorratu amorra amorratzen	ad	A1.	Nor bere onetatik atera.
amorratu amorra amorratzen	ad	A2.	Errabiak joa gertatu.
amorratze			amorratu aditzaren aditz izena.
amorrazio	iz		Amorrua.
amorreria	iz		Errabia, amorrua, eritasun kutsakorra.
amorru	iz	A1.	Haserre bizi eta oldartsua.
amorru	iz	A2.	Errabia, eritasun kutsakorra.
amorrualdi	iz		Haserrealdi bizia.
amortizatu amortiza amortizatzen	ad		Zor baten kapitala epeka ordainduz kitatu.
amortizatze			amortizatu aditzaren aditz izena.
amortizazio	iz		Amortizatzea.
amu	iz		Metalezko atal txikia, kako edo aingura itxurakoa, beitaz horniturik arrantzuan erabiltzen dena.
amuarrain	iz		Ur gezatako arraina, azala nabarra duena, oso aintzat hartua sukaldaritzan.
amugile	iz		Amuak egiten dituen pertsona.
amuko	iz		Liho izpirik bikainena.
amultsu	izond		Gainerakoekin onginahiez eta maitasunez jokatzen dena.
amultsuki	adlag		Amultsutasunez.
amultsutasun	iz		Amultsua denaren nolakotasuna.
amuzki	iz		Beita.
anabasa	iz	A1.	Nahasketa, bereziki hondakin edo zakarrena.
anabasa	iz	A2.	Istilua, ardaila.
anagrama	iz		Hitz baten letrak lekuz aldatzean sortzen den hitz berria.
anaia	iz	A1.	Gizonezko senidea.
anaia	iz	A2.	Beste batekin nolabaiteko anaitasunak lotzen duen pertsona.
anaia	iz	A3.	Frantziskotarrei eta beste zenbait ordenatako kideei ematen zaien izena edo titulua, "aita" baino apalagoa.
anaiarte	iz		Anaitasun loturaren batek biltzen dituenen elkartea.
anaiatxo	iz		Anaia-ren txikigarria.
anaidi	iz		Anaiartea bereziki erlijiozko helburua duena.
anaikide	iz	A1.	Anaiarte edo anaidi bateko kidea.
anaikide	iz	A2.	Anaidia.
anaikor	izond		Anaitasunezkoa, anaitarra.
anaiorde	iz		Norbaitentzat, bere amaren edo aitaren, baina ez bien, semea.
anaitar	izlag		Anaitasunezkoa.
anaitasun	iz	A1.	Edozein arrazoirengatik familia batekoak sentitzen direnak batzen dituen lotura.
anaitasun	iz	A2.	Anaidia.
anaitu anai edo anaitu anaitzen	ad		Anaitasun loturaren batez elkartu.
anaitzako	iz		Familia batean anaiatzat hartzen den gizonezkoa.
anaitze			anaitu aditzaren aditz izena.
anakoreta	iz		Erl. Eremutarra, leku bakartietan otoitz eta penitentziara emanik bizi zen lekaidea.
anakroniko	izond		Oraingo edo delako garaiari ez dagokiona.
anakronismo	iz		Kronologia akatsa.
analfabetismo	iz		Alfabetatu gabearen egoera; lurralde batean analfabetoak egotea.
analfabeto	izond eta iz		Irakurtzen eta idazten ez dakiena, alfabetatu gabea. Ik.
analgesiko	izond		Oinazea kentzen edo gutxitzen duena.
analisi	iz		Osotasun baten zatien azterketa; gertaera, idazlan, teoria... baten azterketa zehatza; gai elkartu edo nahastura bat bere osagaietan banatzea.
analitiko	izond		Analisi bidezkoa.
analizatu analiza analizatzen	ad		Aztertu.
analizatze			analizatu aditzaren aditz izena.
analogia	iz		Antzekotasuna, antza.
anana	iz		Pinaburua.
anarkia	iz		Aginpiderik ezak sortzen duen egoera nahastua.
anarkismo	iz		Estatua suntsitzea eta gizabanakoa hertsa dezakeen edozein aginte ezabatzea helburutzat duen joera politikoa.
anarkista	iz		Anarkismoaren aldekoa; joera horretan oinarritzen den alderdi bateko kidea.
anarte	iz		Kasu atzizkiez ia soilik; perpausaren hasieran (txertatuetan eta, juntagailuaren ondoan ezartzen da.
anatomia	iz		Izaki bizidunen egituraz diharduen jakintza.
anatomiko	izond		Anatomiari dagokiona.
anbar	iz		-r biguna.
anbar	iz	A1.	Erretxina fosildua, gogorra, horia eta gardena.
anbiguo	izond		Bitarikoa, bi nahiz gehiago esanahi dituena, bi nahiz gehiago azalpen onartzen dituena.
anbiolako	izlag		Behinolakoa.
anbizio	iz		Handinahia.
anbo	iz		Erlamandoa.
anbulantzia	iz		Eriak eramateko prestaturiko ibilgailua.
anbulo	iz		Larreko landarea, liliaceae familiakoa, ezpata gisako orriak eta lore zuriak buruxketan dituena.
anda	iz		Bi hagaz eta haien artean ezartzen diren ohol batzuez osatutako tresna, bereziki hilotzak garraiatzeko erabiltzen zena.
andabide	iz		Hilotzak elizara eta hilerrira eramaten diren bidea.
andaerrai	iz		Pleura.
andana	iz	A1.	Taldea, aldra; saila.
andana	iz	A2.	Ilara, errenkada.
andanaka	adlag		Andanatan; kopuru handietan.
andanao	iz		Andana-ren txikigarria.
andar	iz		Aldaroa, balantza.
andarako	izlag		Gainerakoak.
andari	iz		Andak eramaten dituen pertsona.
andarka	adlag		Aldaroka.
andazain	iz		Andaria.
anddere	iz	A1.	Anderea, panpina.
anddere	iz	A2.	Andere-ren txikigarri adierazkorra.
anddere	izond	A3.	Dotorea, apaina.
anddere	iz	A3.	Erleen erregina.
anddere	izond	A4.	amona mantangorria.
andderusa	iz		Mitologia klasikoan, ibai, baso, itsaso etabarretan,  itxura ederreko neskatxen irudipean bizi ziren jainkosak.
andeatu andea andeatzen	ad	A1.	Xahutu, ahitu.
andeatu andea andeatzen	ad	A2.	Hondatu, alferrik galdu.
andeatze			andeatu aditzaren aditz izena.
andel	iz		Ontzia.
anderauren	iz	A1.	Aitoren alaba, bereziki gaztea.
anderauren	iz	A2.	Neskamea, mirabea.
andere	iz	A1.	Andrea; jaunaren emaztea.
andere	iz	A2.	Emakumezko bat irudikatzen duen panpina.
andere	iz	A3.	Erleei deitzeko hitza.
andere	iz	A4.	Frantziar kartetan, erregearen azpikoa.
andereder	iz		Erbinudea.
andereo	iz	A1.	Emakume ezkongabea. Batez ere titulu gisa erabiltzen da, deituraren ondoan.
andereo	iz	A2.	Ikastoletako maistra.
andeza	iz		Gorputzeko ehunen baten gertatzen den handitu urtsua.
andoila	iz		Hestebete mota.
andrakila	iz		Panpina, anderea.
andrakume	iz		Emakumea.
andrazko	iz		Andrakumea, emakumea.
andre	iz	A1.	Emakume itzaltsua, jaunaren emaztea.
andre	iz	A2.	Emakumea, bereziki ezkondua.
andre	iz	A3.	Emaztea.
andregai	iz	A1.	Etxeko alaba nagusia, oinordekoa.
andregai	iz	A2.	Emaztegaia.
andrekoi	izond		Andrezalea.
andrerrai	iz		Arkume, antxume etabarrei guruinetan gertatzen zaizkien handitu haragitsuak.
andreteria	iz		Andre talde handia.
andretxo	iz		Andre-ren txikigarria.
andrezale	izond		Andreen zalegia dena.
andrea	iz		Emasabeldarra, kamamilaren antzeko belarra.
androgino	izond		Bi sexuak dituena.
andu	iz		Zuhaitz bat ebakitzean lurpean sustraiei loturik gelditzen den enbor zatia.
andur	izond		Doilorra, zikoitza.
andura	iz		Intxusaren antzeko landarea, kiratsa dariona.
anega	iz		Ale edukiera neurria, hamabi lakariren baliokidea; neurri horrek edukitzen duen ale kopurua.
anegaka	adlag		Anegatan; kopuru handian.
anei	zenbtz zehazt		Mila.
aneika	adlag		Milaka.
aneka			Zakutoa.
anemia	iz		Odol ahulezia, bereziki globulu gorrien gutxitzean datzana.
anerdi	iz		Anega erdia.
anestesia	iz	A1.	Sorgortasuna, sentiberatasunaren galera, erabatekoa edo zati batena.
anestesia	iz	A2.	Sentiberatasunaren, bereziki oinazearekikoaren, ezabatzea, anestesikoen bidez lortua.
anestesiatu anestesia edo anestesiatu anestesiatzen	ad		Anestesia bidez sorgortu.
anestesiatze			anestesiatu aditzaren aditz izena.
anestesiko	izond eta iz		Sorgortzen duena.
aneta	iz		Ezamihilua.
aneurkin	iz		Kilometroa.
anezka	iz		Ehundegietan, haria daraman tresna, bilbearen hariak irazkiaren gainetik eta azpitik alde batetik bestera zeharka pasatzeko erabiltzen dena.
anfibio	izond		Urlehortarra.
anfiteatro	iz		Eraikuntza handia, biribila, erdian harea duena eta alboak mailadiz hornituak dituena.
anfotero	izond		Oxidoez mintzatuz, garratz gisa eta base gisa joka dezakeena.
angabetu angabe angabetzen	ad	A1.	Indarrak ahiturik konortea galtzeko zorian gertatu.
angabetu angabe angabetzen	ad	A2.	Adorea galdu, gogogabetu.
angarila	iz		Andak.
angelu	iz	A1.	Lurra, solairua.
angelu	iz	A2.	Elkar ebakitzen duten bi lerrok edo bi gainaldek osatzen duten irudia, gradutan neurtzen dena.
angeluar	izlag		Anguluari edo angeluei dagokiena.
angeluberdin	izond		Geometria figurez mintzatuz, aldeen arteko angeluak berdinak dituena.
angeluzuzen	izond		Hirukiez mintzatuz, angelu bat zuzena duena; laukiez mintzatuz, lau angeluak zuzenak dituena.
angina	iz		Admigdalen eta inguruko aldeen hantura.
angliar	izond		VI. mendean Ingalaterran kokatu zen germaniar leinu batekoa.
anglikanismo	iz		Ingalaterrako eliza ofiziala.
angula	iz		Aingiraren kumea, txitxardina.
angurri	iz		Landare etzana, hosto handiak, lore hori handiak, eta fruitua meloiaren antzekoa, baina mami-gorria eta hazi-beltza dituena.
angustia	iz		Larrimina, larritasuna, estuasuna.
anhidrido	iz		Urarekin elkartzen denean garratza ematen duen oxidoa.
anil	iz	A1.	Garoaren antzeko zuhaixka lekaduna, eskualde beroetan hazten dena; bere hostoetatik gai tindatzaile bat ateratzen da.
anil	iz	A2.	Delako gai tindatzailea, gaur egun sintesiz lortzen dena.
anil	izond eta iz	A3.	Ostadarraren seigarren kolorea, urdinaren eta morearen artekoa.
animagarri	izond		Animatzen duena.
animaliatasun	iz		Animalia denaren nolakotasuna.
animatu anima animatzen	ad		Batez ere beh.. Adoretu, bihotz hartu edo eman.
animismo	iz		Izadiko gertaera eta gauzakiei arima egozten dien erlijioa.
animo	iz		Adorea, bihotza, kemena.
animoso	izond eta adlag		Adoretsua, kementsua; adoretsu, kementsu.
animotsu	izond		Adoretsua, kementsua.
anis	iz	A1.	Landare ginbailduna, lore-zuria, gozagarri gisa erabiltzen diren hazi txikiak ematen dituena.
anis	iz	A2.	Delako landarearen hazia.
anis	iz	A3.	Hazi horiez urrindaturiko edari bizia.
anixko			Askotxo.
anizkoitz	izond eta iz	A1.	Zenbaki oso bati buruz, hura beste zenbaki oso batez biderkatuz lortzen den edozein zenbaki.
anizkoitz	izond eta iz	A2.	Anizkuna.
anizkoiztasun	iz		Anizkoitzaren nolakotasuna.
anizkun	izond		Hainbat osagai berdin edo berdintsuz osatua.
aniztasun	iz		Anitz izateko zertzelada.
anizte			aniztu aditzaren aditz izena.
aniztu anitz edo aniztu anizten	ad		Askotu, ugaldu.
anker	izond		Norbait sofritzen ikustean edo norbaiti sofriaraztean gupidarik sentitzen ez duena edo atsegin hartzen duena.
ankerkeria	iz		Ankertasuna; ankerraren egitea.
ankerki	adlag		Ankertasunez.
ankertasun	iz		Ankerraren nolakotasuna.
ankila	iz		Aingura.
anoa	iz		Janari kopurua.
anodo	iz		Bateria, gas hodi etabarretan,  korrontea sartzen den buru edo elektrodoa.
anoki	iz		Edozein jantzik, burutik sartzeko duen irekidura; delako irekidurari jartzen zaion ertza.
anonimo	izond		Izenpetu gabea, ezezaguna.
anontziatu anontzia anontziatzen	ad		Anontzioa eman.
anontzio	iz		Oliadura, hiltzeko zorian daudenei ematen zaien sakramentua.
anparatu anpara anparatzen	ad		Babestu.
anparatzaile	izond		Babeslea.
anparo	iz		Babesa.
anpere	iz		Korronte elektrikoaren intentsitatearen banakoa.
anperemetro	iz		Korronte elektrikoaren intentsitatea neurtzeko tresna.
anple	izond	A1.	Barea, eztia.
anple	izond	A2.	Zabala.
anpleki	adlag		Zabalki.
anpletu anple edo anpletu anpletzen	ad		Baretu.
anpoila	iz		Ontzi biribila.
anpolai	izond		Gerezi edo ginga mota handi eta gizenei ematen zaien izena.
anpor	iz	A1.	Enborra.
anpor	iz	A2.	Gezur handia.
anproi	iz		Lanparda.
anpulu	iz		Malko handia.
antapara	iz	A1.	Olara ura eramaten zuen erretena edo ubidea.
antapara	iz	A2.	Babes harresi edo murrua, adibidez ur erasoei eustekoa.
antartiko	izond		Hegoburuari dagokiona; Antartikari dagokiona.
antena	iz	A1.	Bela ontzietan, hiru puntako belaren haga mehe eta luzea.
antena	iz	A2.	Hainbat zomorrok buruan dituzten luzakin mehetako bakoitza.
antena	iz	A3.	Uhin elektromagnetikoak igortzeko eta hartzeko eroale airetarra.
antibiotiko	iz		Zenbait mikrobioren hazkundea galarazten duen gaia.
antidoto	iz		Pozoi jakin baten kontrako gaia.
antifona	iz		Salmo baten hasieran edo amaian, edo ahapaldien artean esaten edo abesten den errepika.
antigoaleko	izlag		Antzinakoa.
antigorputz	iz		Gai kaltegarri bati aurre egiteko organismoak sortzen duen gaia.
antiojo	iz		Betaurrekoak.
antipoda	iz		Lurreko toki bati buruz, bertan mutur bat duen diametroaren beste muturreko tokia.
antisemita	izond		Juduen kontrakoa.
antiseptiko	izond		Mikrobioak hilaz infekzioei erasotzen diena edo infekzioetatik babesten duena.
antisorgailu	iz		Ernalketa eragozten duen gaia.
antitesi	iz		Gogoeten, esapideen kontrajartzea.
antoju	iz		Apeta.
antolabide	iz	A1.	Konponbidea.
antolabide	iz	A2.	Zerbait antolatzeko edo egituratzeko modu edo bidea.
antolaketa	iz	A1.	Antolatzea edo egitura ematea; horren ondorioa.
antolaketa	iz	A2.	Antolatzea, prestatzea.
antolakizun	iz		Antolatzea, antolaketa.
antolakunde	iz		Organizazioa.
antolakuntza	iz		Antolaketa.
antolaldi	iz		Konponketa.
antolamen	iz		Literatura, musika... lan baten egokiera.
antolamendu	iz	A1.	Konponketa.
antolamendu	iz	A2.	Idazlana.
antolamendu	iz	A3.	Antolaketa, egituraketa.
antolatu antola antolatzen	ad	A1.	Konpondu, atondu.
antolatu antola antolatzen	ad	A2.	Adelatu, prestatu.
antolatu antola antolatzen	ad	A3.	Zerbait nola egin behar den erabaki eta horretarako behar den guztia prestatu.
antolatzaile	iz eta izond	A1.	Zerbait antolatzen edo konpontzen duena.
antolatzaile	iz eta izond	A2.	Zernahi ekitaldi antolatzen duen pertsona edo erakundeaz esaten da.
antolatze			antolatu aditzaren aditz izena.
antologia	iz		Neurtitz edo hitz lauzko zati hautatuen bilduma.
antoxin	iz		Ura hartzeko eta edateko erabiltzen den metalezko ontzi euskarriduna.
antoxinkada	iz		Antoxinaren edukia.
antrazita	iz		Harrikatz mota.
antropofagia	iz		Giza haragia jateko ohitura.
antropofago	iz eta izond		Gizajalea.
antropologia	iz		Gizonaren anatomia eta biologia ezaugarriak eta are kultura ezaugarriak.
ants	iz		Usain txarra.
antsia	iz	A1.	Ardura, arreta.
antsia	iz	A2.	Irrika; larritasuna.
antsiatsu	izond		Arduratsu, arretatsua.
antsiatu antsia edo antsiatu antsiatzen	ad	A1.	Arduratu, kezkatu.
antsiatu antsia edo antsiatu antsiatzen	ad	A2.	Larritu.
antsika	adlag		Hasperenka, intzirika.
antsikabe	izond		Arduragabea, ezantsiatua, axolagabea.
antsikabekeria	iz		Arduragabekeria.
antsikabeki	adlag		Arduragabeki.
antsikabetasun	iz		Axolagabetasuna.
antsikabetu antsikabe edo antsikabetu antsikabetzen	ad		Axolagabetu, arduragabetu.
antxera	iz		Enkantea.
antxeta	iz		Larus ridibundus, mokobeltza.
antxintxika	adlag		Lasterka.
antxintxiketa	iz		Lasterketa.
antxitu antxi antxitzen	ad		Atzitu.
antxoa			izena antxo(a *XVII ea.; antxo 1627; antxoba *1745, 1902). Sardinaren itxurako arraina, baina hura baino txikiagoa, itsasoan sarda handietan bizi dena.
antxu	iz		Urtebeteko arkume edo aharia.
antxumatu antxuma antxumatzen	ad		Besoak, hankak bata bestearen gainean jarri.
antxumatze			antxumatu aditzaren aditz izena.
antxume	iz		Ahuntzaren umea, amaren esneaz elikatzen den bitartean.
antxumeki	iz		Antxumearen okela.
antz	iz	H1.A1.	Aztarrena, kutsua.
antz	iz	H1.A2.	Agertzen dituzten tasun edo ezaugarri berdin edo berdintsuengatik, izaki bi edo gehiagoren artean gertatzen den lotura.
antz	iz	H1.A3.	Irudia; itxura.
antz	iz	H1.A4.	Elkarketaren bigarren osagai gisa.
antzaldatu antzalda edo antzaldatu antzaldatzen	ad		Itxuraldatu.
antzaldatze			antzaldatu aditzaren aditz izena.
antzandobi	iz		Lanidae familiako hainbat txori moko-sendo eta isats-luzeri ematen zaien izena.
antzara	iz	A1.	Hegazti igeri-oinduna, ahatearen antzekoa, lumak arreak, mokoa laranja kolorekoa eta hankak gorrixkak dituena.
antzarakume	iz		Antzararen umea.
antzarazain	iz		Antzarak zaintzen dituen langilea.
antzarka	adlag		Arnasestuka.
antzatu antza antzatzen	ad	A1.	Landu, erabili.
antzatu antza antzatzen	ad	A2.	Zaindu.
antze	iz		Zerbaitetarako gaitasun edo trebetasuna.
antzegabe	izond		Antzerik ez duena, traketsa.
antzekaitz	izond		Antzerik, trebetasunik ez duena.
antzekotasun	iz		Antzekoaren nolakotasuna, antza.
antzelari	iz		Artista, ertilaria.
antzeman	ad		Gutxi gorabehera bederen nabaritu edo igarri.
antzemate			antz eman aditzaren aditz izena.
antzeratu antzera edo antzeratu antzeratzen	ad	A1.	Beste baten antzera egin, jardun, jokatu.
antzeratu antzera edo antzeratu antzeratzen	ad	A2.	Irudikatu.
antzeratze			antzeratu aditzaren aditz izena.
antzerki	iz	A1.	Antzerti lana.
antzerki	iz	A2.	Antzertia, jardun bezala hartua.
antzerkigile	iz		Antzerkiak ontzen edo moldatzen dituen idazlea.
antzerkigintza	iz	A1.	Antzerkiak moldatzeko edo jokatzeko jarduna.
antzerkigintza	iz	A2.	Garai bateko edo idazle baten antzerkien multzoa.
antzerkilari	iz		Antzezlaria, antzerki jokalaria.
antzerti	iz		Jendaurrean gertaera sail bat irudikatzean datzan edertia.
antzetsu	izlag		Zerbaitetarako antze handia duena, trebea.
antzetsuki	adlag		Trebetasunez.
antzezale	izond		Antzearen, ertiaren zale dena.
antzezki	iz		Irudia.
antzezkizun	iz		Antzezlana.
antzezlagun	iz		Antzerki lan jakin bat jokatzen duten lagunak edo antzezlariak.
antzezlari	iz	A1.	Margolaria.
antzezlari	iz	A2.	Antzerki jakin bat jokatzen duten, film batean lan egiten duten lagunetako bakoitza.
antzezle	iz		Antzezlaria.
antzezleku	iz		Antzeztokia, agertokia.
antzeztaldi	iz		Antzeztea, antzerki lan bat jokatzen den aldi bakoitza.
antzezte			antzeztu aditzaren aditz izena.
antzeztoki	iz		Agertokia.
antzeztu antzez edo antzeztu antzezten	ad	A1.	Margotu.
antzeztu antzez edo antzeztu antzezten	ad	A2.	Irudikatu.
antzeztu antzez edo antzeztu antzezten	ad	A3.	Antzerki lan bat jokatu.
antzigar	iz		Intzigarra.
antzikur	iz		Ispilua.
antzina	adlag		Aspaldi, duela denbora asko, lehen.
antzinaera	iz		Antzinatasuna.
antzinaldi	iz		Antzinatea, Antzin Aroa.
antzinatasun	iz		Antzinakoa denaren nolakotasuna; antzinakoa izateko zertzelada.
antzinate	iz		Antzinako denborak.
antzinatxo	adlag		Antzina-ren txikigarria.
antzirudi	iz		Irudia.
antzo	adlag		Bezala.
antzoki	iz		Teatro lanak jokatzeko prestaturiko eraikuntza edo aretoa.
antzu	izond		Fruiturik, umerik edo dagokionik ematen ez duena.
antzutasun	iz		Antzuaren nolakotasuna.
antzutu antzu edo antzutu antzutzen	ad	A1.	Antzu bihurtu.
antzutze			antzutu aditzaren aditz izena.
anu egin	ad		Indarrak galdu, indarrik ezagatik gelditu edo atzera egin.
anuntziatu anuntzia anuntziatzen	ad		Iragarri, aditzera eman.
anuntzio	iz	H1.	Iragarkia.
aorta	iz		Odol zirkulazio sistemako arteria nagusia, bihotzetik ateratzen dena.
apa		H2.	Haurrak esertzeko edo eserarazteko erabiltzen den hitza.
apa	iz	H1.	Musua, aurpegian egiten den muina.
apaburu	iz		Apoaren edo igelaren kumea.
apaidin	iz		Aita pontekoa.
apailamendu	iz		Apailatzea, prestaketa.
apailatu apaila apailatzen	ad		Prestatu, antolatu.
apailatzaile	iz		Apailatzen duena.
apailatze			apailatu aditzaren aditz izena.
apailu	iz		Prestamena, prestalana.
apainarazi apainaraz apainarazten	ad		Apaintzera behartu.
apaindu apain edo apaindu apaintzen	ad	A1.	Prestatu.
apaindu apain edo apaindu apaintzen	ad	A2.	Edertzen, itxura hobetzen duten gauzez hornitu.
apaindura	iz		Apaintzeko jartzen edo erabiltzen den gauza, apaingarria.
apaingailu	iz		Apaingarria.
apaingarri	iz		Apaintzen duen zera.
apainkeria	iz		Apaindura alferra edo desegokia.
apainketa	iz	A1.	Apaintzea; horren ondorioa.
apainketa	iz	A2.	Prestaketa.
apainki	adlag		Apain, apaintasunez.
apaintasun	iz		Apaina denaren nolakotasuna.
apaintza	iz		Prestaketa.
apaintzaile	iz		Adierazten dena apaintzen duena.
apaintze			apaindu aditzaren aditz izena.
apainzale	iz		Apaingarrien zale dena.
apairu	iz		Otordua, oturuntza.
apairuztatu apairuzta apairuztatzen	ad		Zernahi apairu hartu.
apaizburu	iz	A1.	Apaiz nagusia.
apaizburu	iz	A2.	Erretorea.
apaizgai	iz		Apaiz izateko prestatzen ari den pertsona.
apaizgaitegi	iz		Apaizgaiak hezten diren etxea.
apaizgintza	iz		Apaiz ordentzea.
apaizgo	iz		Apaizaren lanbidea eta kargua.
apaiztar	izond	A1.	Apaizari edo apaizgoari dagokiona.
apaiztar	izond	A2.	Apaizen aldekoa.
apaiztasun	iz		Apaizgoa.
apaizte			apaiztu aditzaren aditz izena.
apaiztegi	iz		Apaiz etxea.
apaiztu apaiz edo apaiztu apaizten	ad		Apaiz bihurtu, apaizgoa hartu edo eman.
apaizurren	iz		Diakonoa.
apaka	adlag	A1.	Apa eginez.
apaka	iz	A2.	Apa; musukatzea.
apakin	iz		Hondakina; ibaiak ekartzen duen hondakina.
apal	iz	H1.	Paretan edo altzari batean, bertan gauzak edukitzeko ezartzen den ohola.
apal	izond	H2.A1.	Garaitasun gabea, beherea.
apal	izond	H2.A2.	Bere burua gutxiesten eta beheratzen duena.
apal	adlag	H2.A3.	Behera.
apalaldi	iz		Beheraldia.
apalarazi apalaraz apalarazten	ad		Apaltzera behartu.
apaldu apal edo apaldu apaltzen	ad	H1.A1.	Beheratu.
apaldu apal edo apaldu apaltzen	ad	H1.A2.	Apal, umil bihurtu.
apalesgarri	izond		Apalesten duena, apalgarria.
apaleste			apaletsi aditzaren aditz izena.
apaletsi apalets apalesten	ad		Gutxietsi, arbuiatu.
apalgarri	izond		Norbait edo zerbait apaltzen duena.
apalgune	iz		Gauza batean gertatzen den zati beheratua.
apalgura	izond		Apala.
apalik	adlag		Apalki.
apalkeria	iz		Egintza apala, doilorra.
apalki	adlag		Apaltasunez.
apalkiro	adlag		Apalki.
apalkuntza	iz		Apaltzea edo apaletsia izatea; horren ondorioa.
apalmendu	iz		Apalkuntza.
apaltasun	iz	A1.	Apalaren, beherearen nolakotasuna edo egoera.
apaltasun	iz	A2.	Nork bere burua gutxiestera bultzatzen duen bertutea.
apaltze			apaldu aditzaren aditz izena.
apalxko	adlag		Apal-en txikigarria.
apapa	adlag		Oinez.
apar	iz		Mugitzen ari den edo dirakien isurkari baten gainaldean gertatzen diren burbuila txikien multzoa.
aparailu	iz	H1.A1.	Arrantza tresneria.
aparantzia	iz		Itxura.
aparatu	iz	A1.	Tresna.
aparatu	iz	A2.	Betekizun bera duten gorputz organoen multzoa.
apardun	izond		Apartsua.
apareju	iz		Arrantza tresneria.
aparkaleku	iz		Aparkatzeko lekua.
aparkatu aparka aparkatzen	ad		Ibilgailu bat leku jakin batean utzi.
aparkatze			aparkatu aditzaren aditz izena.
apart	adlag	A1.	Urrun; bereiz.
apart	izond	A2.	Bereizia; urrundua.
aparta	izond		Ohi ez bezalakoa bikaintasunez.
apartamentu	iz		Etxebizitza.
apartarazi apartaraz apartarazten	ad		Apartatzera behartu.
apartatu aparta apartatzen	ad		Bereizi, urrundu.
apartatu aparta apartatzen	ad	A2.	Aukeratu, hautatu.
apartatze			apartatu aditzaren aditz izena.
aparte	adlag	A1.	Urrun; bereiz.
aparte	izond	A2.	Bereizia; urrundua.
apartean	adlag		Urrun; bereiz.
aparteko	izlag	A1.	Urrutikoa.
aparteko	izlag	A2.	Berezia, bereizirik dagoena.
aparteko	izlag	A3.	Aparta; berezkoa; ohi ez bezalakoa.
apartsu	izond		Aparra duena, aparrez betea.
apartu apar edo apartu apartzen	ad		Aparrez bete.
apasta	iz		Arrainak erakartzeko uretara botatzen den janaria.
apatia	iz		Axolagabekeria.
apatu apa edo apatu apatzen	ad		Apa egin.
apatx		H2.	Umeak esertzean edo esertzeko esaten den hitza.
apatx	iz	H1.	Apoa, adarkizko azal lodia.
apatz	izond	H2.	Xaloa, adeitsua.
apazegatu apazega apazegatzen	ad		Baretu, ematu.
apelatu apela apelatzen	ad		du lehen da.
apelidu	iz		Abizena, deitura.
apen	iz		Mendekua.
apenas	adlag	A1.	Ozta ozta.
apenas	adlag	A2.	Zerbait dagoelako edo gertatu delako zalantza adierazteko hitza, esanahiaren aldetik "ez dirudi"-ren kidea. Ondoan esaldi txertatu-en-dun bat duela; bakarrik ere erabil daiteke, erantzunetan eta.
apendizitis	iz		Apendize zekal edo heste maskuiluaren hantura.
apendu apen edo apendu apentzen			Mendeku hartu, mendekatu.
apentza	iz		Mendekua.
apentzaile	izond eta iz		Mendekatzailea.
apeo	iz		Zerbaiti eusteko jartzen den zurezko zutabea.
apeta	iz	A1.	Inolako premiak eragin gabe sortutako desira, guraria.
apeta	iz	A2.	Grina, zaletasuna.
apetaldi	iz		Kasketa.
apetatsu	iz		Apetak askotan ematen diona.
apetitu	iz	A1.	Gutizia.
apetitu	iz	A2.	Galea, jateko gogoa.
apeu	iz		Usoak sareetara erakartzeko abata.
apex	iz		Tximeleta, pinpilinpauxa.
apez	iz		Apaiza.
apezaita	iz		Erretorea.
apezpiku	iz		Kristau erlijioan, sakramentuak emateko esku duen eta eliz barruti bat zaintzen duen gizonezkoa.
apezpikugo	iz		Apezpikutasuna.
apezpikutasun	iz		Apezpikuaren lanbidea eta kargua, gotzaingoa.
apezpikutegi	iz		Apezpikuaren egoitza.
apika	adlag		Beharbada.
apio	iz		Ginbaildunen familiako baratze landarea, hosto zatituak dituena, jateko ona.
apiriku	iz		Eliz ataria, bereziki arkupekoa.
apiril	iz		Urtearen laugarren hila.
apit	izond		Aldapa handia.
aplakatu aplaka aplakatzen	ad		Ematu, baretu.
aplikatu aplika aplikatzen	ad	A1.	Ezarri; kasu berezi bati egokitu.
aplikatu aplika aplikatzen	ad	A2.	Saiatu.
aplikazio	iz		Aplikatzea.
apoapoan	adlag		Nekez, ozta-ozta.
apoarmatu	iz		Dortoka.
apobelatz	iz		Zapelatza.
apodun	izond		Ugaztunez mintzatuz, hankaren muturrean apo edo apatxa duena.
apokalipsi	iz		Itun berriko azken liburua, San Joan Ebanjelariak idatzi omen zuena, munduaren amaian gertatuko denari buruzkoa.
apoki	iz		Apoaren haragia.
apokrifo	izond		Benetakoa ez dena, ez autentikoa.
apontto	iz		Burua nahasten duen onddo mota.
apopilo	adlag		Ostatu hartuz.
aposizio	iz		Hitz baten ondoan, hura zehazteko jartzen den beste hitza edo hitz multzoa.
apostasia	iz		Nork bere erlijioari jendaurrean uko egitea.
apostata	izond eta iz		Bere erlijioari jendaurrean uko egiten diona.
apostoliko	izond		Apostoluetatik datorrena; apostoluei dagokiena, apostoluena dena.
apostolu	iz		Jesukristoren hamabi ikasleetako bakoitzari, eta San Paulo eta Bernaberi ematen zaien izena.
apostolutasun	iz		Apostolu denaren duintasuna edo nolakotasuna.
apostolutza	iz		Apostolu denaren duintasuna edo nolakotasuna.
apostura	iz		Apustua.
apote	iz		Aketza, ordotsa.
apotema	iz		Poligono erregular batean, zentrotik edozein aldetara marrazturiko zuta.
apotz	izond		Arola.
apotzar	iz		Apoa; apo handia.
aprendiz	iz eta izond		Lanbide bat ikasten ari dena.
aprendizko			izena aprenziko(a 1627). Aprendizaren nolakotasuna; ikaste-garaia; ikasketak.
apreta	iz		Espartina.
aprobatu aproba aprobatzen	ad	A1.	Onartu; baietsi.
aprobatu aproba aprobatzen	ad	A2.	azterketa gainditu, pasatu.
aprobazio	iz		Baimena.
aprobetxatu aprobetxa aprobetxatzen	ad		Probetxatu, baliatu.
apropos	adlag	A1.	Berariaz, nahita.
apropos	adlag	A2.	Txantxetan.
apropos	izond	A3.	Egokia, aukerakoa.
aproposki	adlag		Berariaz, apropos.
aproposko	iz		Txantxetakoa; benetakoa ez dena.
apukatu apuka apukatzen	ad		Gertatu.
apuko	iz	A1.	Aitzakia, estakurua.
apuko	iz	A2.	Abagunea, aukera.
apuntatu apunta apuntatzen	ad	A1.	Keinatu, destatu arma bat.
apuntatu apunta apuntatzen	ad	A2.	Idatzi, oharrak hartu.
apur	izond	A1.	Txikia, urria.
apur	iz	A2.	Zerbaiten bereziki ogiaren zati txikia.
apur	adlag	A3.	Gutxi.
apurka	adlag		Kopuru txikietan; ez behingoan; astiro.
apurkeria	iz		Huskeria.
apurketa	iz		Apurtzea.
apurkin	iz		Papurrak, hondakinak.
apurkor	izond		Hauskorra.
apurreria	iz		Apurrak.
apurtasun	iz		Txikitasuna; ezdeustasuna, ezereztasuna.
apurtto	iz		Apurtxoa.
apurtu apur edo apurtu apurtzen	ad	A1.	Gutxitu; apaldu.
apurtu apur edo apurtu apurtzen	ad	A2.	Apurretan xehatu, desegin.
apurtxo	iz		Apur-en txikigarria.
apurtzaile	izond		Puskatzailea.
apurtze			apurtu aditzaren aditz izena.
apuro	iz		Apurtxoa.
apustu	iz		Alde bi edo gehiagoren arteko hitzarmena, arrazoia duenak aldez aurretik erabakitako kopuru bat bereganatzean datzana; biren arteko lehia, postura bat bitarteko dela.
apustulari	iz		Apustu egiten duena; apustuetan maiz esku hartzen duena.
apustuzale	izond		Apustuen zale dena.
aputio	iz		Iraina.
ara	iz		Era.
arabarba	iz		Gazi-belarraren familiako landarea, hosto-zabala eta errizoma-lodia, heste-aringarri gisa erabiltzen dena.
arabazozo	iz		Txori kantaria, luma beltzak orban txuriekin dituena, Euskal Herrian udazkenean talde ugarietan agertzen dena.
arabe	izond eta iz		Arabiarra.
arabera			Dagokion izen sintagmaren eta beste zerbaiten arteko adostasuna adierazteko erabiltzen den hitza. Dagokion izen sintagmak -(ren kasu atzizkia hartu behar du.
arabiera	iz		Arabiar hizkuntza.
arada	iz		Oihartzuna; hotsa.
aragoitar	izlag eta iz		Aragoikoa, Aragoiri dagokiona; Aragoiko biztanlea.
aragones	izond eta iz		Aragoitarra.
arakaitz	iz		Zauri gaiztatuak sortzen duen haragia.
arakarri	iz		Sardioa, harri baliotsu bat.
arakatu araka arakatzen	ad	A1.	Aztertu, miatu.
arakatu araka arakatzen	ad	A2.	Zerbaiten barnea miatu, bereziki bertan gorderik edo ezkutaturik egon daitekeen zerbaiten bila.
arakatz	iz		Andere mahatsaren antzeko zuhaixka arantzatsua, ale berde-horiak ematen dituena.
arakatzaile	iz		Arakatzen duen pertsona.
arakatze			arakatu aditzaren aditz izena.
araketa	iz		Ezkuturik edo gorderik egon daitekeen zerbaiten bila egiten den arakatzea.
aralde	iz	A1.	Talde, aldra, samalda.
aralde	iz	A2.	Bikotea.
aramear	izlag eta iz		Sem-en seme Aram-en leinukoa.
arameera	iz		Kristoren garaian Palestinan eta Sirian hitz egiten zen hizkuntza multzoa.
aramu	iz		Armiarma.
aranatu arana aranatzen	ad		Oihartzuna itzuli; durundi egin edo eragin.
aranondo	iz		Aranak ematen dituen zuhaitza, lore-goiztarra.
arantza	iz	A1.	Landare batzuetan sortzen diren ziri zorrotzetako bakoitza.
arantza	iz	A2.	Elorria.
arantzadi	iz		Arantzaz, elorriz beteriko alderdia.
arantzadun	izond		Arantzak dituena.
arantzatsu	izond		Arantzaz betea.
arantzatu arantza edo arantzatu arantzatzen	ad		Arantzaz bete.
arantze	iz	H2.	Aranondoa.
arantzurde	iz		Ugaztun karraskaria, bizkarra eta alboak arantza luzez beteak dituena.
arao	iz	A1.	Madarikazioa, ainena.
arao	iz	A2.	Naturaz gaindiko ondorioa omen duen esaldia.
araoka	adlag		Arao eginez.
araolari	iz		Aroak egiten dituena; exorzista.
arartekari	iz		Arartekoa, bitartekoa.
ararteko	iz	A1.	Bitartekoa.
ararteko	iz	A2.	Herritarrak administrazioaren oker eta gehiegikerietatik begiratzeko betekizuna duen pertsona.
arartekotasun	iz		Bitartekotasuna.
arasa	iz	A1.	Alasa, errediza apalduna.
arasa	iz	A2.	Orgaren bi hagetako bakoitza.
aratean	adlag		Aratinik.
aratinik	adlag		Ahoz gora etzanda, igerian batez ere.
aratu ara aratzen	ad		Arakatu.
aratuste	iz		Inauteriak.
aratxe	iz		Txahala.
aratxeki	iz		Aratxearen okela.
aratz	izond		Garbia, xahua; lohitasunik gabea.
aratze			aratu aditzaren aditz izena.
arau	iz	A1.	: honen, horren arabera; era honetan, horretan.
arau	iz	A2.	Jokabidearen ardatz edo gidaritzat hartzen edo ezartzen den zera; zerbait nola egin behar den adierazteko argibidea.
araubide	iz		Araudia, arautegia.
araudi	iz	A1.	Zerbaiten, bereziki erakunde baten jardunbidea antolatzen duen arau multzoa.
araudi	iz	A2.	Estatutua, bereziki Espainiako II. Errepublikan eztabaidatu zena.
araudun	izond		Arauren baten araberakoa.
araugabe	izond		Araurik ez duena.
arauka	adlag		Adierazten denaren arabera.
araukaniar	izlag eta iz		Txileko Araucokoa; hari dagokiona; hango biztanlea.
araupetu araupe edo araupetu araupetzen	ad		Arautu, arau jakinen pean ezarri.
araupetze			araupetu aditzaren aditz izena.
araurren	iz		Zerbait bukatzen den muga, amaia.
arautegi	iz	A1.	Zerbait egiteko arau multzoa.
arautegi	iz	A2.	Araudia.
arautu arau edo arautu arautzen	ad	A1.	Antolatu, konpondu.
arautu arau edo arautu arautzen	ad	A2.	Arau jakinen pean ezarri.
arautze			arautu aditzaren aditz izena.
arauz edo araiz	adlag		Eskierki.
arazeria	iz		Arta, ardura.
arazki	adlag		Araztasunez.
arazle	izlag		Joan.
arazo	iz	A1.	Iskanbila, zarata.
arazo	iz	A2.	Zerbaitek eskatzen duen ardura; zerbaitek ematen duen nekea, eragiten duen kezka.
arazo	iz	A3.	Erabakitzeko edo konpontzeko edozein eratako eragozpenak agertzen dituen egitekoa.
arazodun	iz		Arduraduna.
arazotu arazo edo arazotu arazotzen	ad	A1.	Asaldatu.
arazotu arazo edo arazotu arazotzen	ad	A2.	Arduratu.
arazotze			arazotu aditzaren aditz izena.
araztasun	iz		Garbitasuna, xahutasuna; lohitasunik eza.
arazte			araztu aditzaren aditz izena.
araztegi	iz		Urari-eta lohitasunak kentzen zaizkion eraikuntza.
araztu aratz edo araztu arazten	ad		Garbitu, xahutu; lohitasuna kendu.
arbalda	iz		Basta.
arbaso	iz	A1.	Birraitona edo birramona.
arbaso	iz	A2.	Familia edo herri baten jatorria gertatzen den pertsona.
arbazta	iz	A1.	Abar xeheak, bereziki zuhaitzetik erauziz gero.
arbazta	iz	A2.	Lihoak izan ohi duen azala.
arbeletxeko	iz		Albertxikoa.
arbeltx	iz		Lignito mota beltz distiratsua, trinkoa eta leun daitekeena.
arbendolondo	iz		Oso goiz loratzen den zuhaitza, fruitutzat almendra ematen duena.
arbi	iz	H1.A1.	Baratze landarea, sustraia mamitsua, zurixka edo horixka, eta jateko ona duena.
arbi	iz	H1.A2.	Delako landarearen sustrai mamitsua.
arbi	iz	H2.	Arraba.
arbiska	iz		Zomorroa.
arbitrario	izond		Inoren apetaren mende dagoena.
arbitro	iz		Gatazka batean, epailea.
arbola	iz		Zuhaitza.
arboladi	iz		Zuhaiztia.
arbolape	iz		Arbolaren azpia. Batez ere deklinabide atzizkiez, sing.
arbolatxo	iz		Arbola-ren txikigarria.
arbolazaintza	iz		Arbolak zaintzeko eta hazarazteko antzea edo jarduna.
arbotzoi	iz		Artseniko sulfuroz osatutako harria, gorria, guztiz pozoitsua.
arbuiagarri	izond		beste bati buruz oso txikia delako.
arbuiarazi arbuiaraz arbuiarazten	ad		Arbuiatzera behartu.
arbuiatu arbuia arbuiatzen	ad	A1.	Gaitzetsiz baztertu, ontzat ez eman.
arbuiatu arbuia arbuiatzen	ad	A2.	Kontuan ez hartu.
arbuiatzaile	iz		Zerbait arbuiatzen duen pertsona.
arbuiatze			arbuiatu aditzaren aditz izena.
arbuio	iz	A1.	Arbuiatzea; horren ondorioa.
arbuio	iz	A2.	Hondakina, arbuiatzen den gauza.
ardagai	iz		Zuhaitz batzuen azalean bizi den onddo bizkarroia, sua pizteko erabiltzen zena.
ardai	iz		Ardagaia.
ardaila	iz		Berriketa, sesioa.
ardandegi	iz	A1.	Ardoa egiteko eta gordetzeko prestatzen den tokia.
ardandegi	iz	A2.	Ardotegia.
ardanetxe	iz		Ardotegia.
ardangela	iz		Ardotegia.
ardankoi	izond		Ardozalea.
ardantzale	izond		Ardozalea.
ardantze	iz		Mahastia.
ardao	iz		Ardoa.
ardatz	iz	A1.	Iruteko erabiltzen den zurezko tresna, makila gisakoa, erdialdetik puntetara zorroztuz doana.
ardatz	iz	A2.	Zerbait bere buruari buruz birarazteko balio duen atal luzea.
ardatz	iz	A3.	Dolaretan, mahatsa edo sagarra zapaltzen duen zura gorantz eta beherantz mugitzen duen torlojua.
ardatz	iz	A4.	Meta erdiko haga, meta ziria.
ardatz	iz	A5.	Biraketa baten erdigune den lerro irudizkoa.
ardatz	iz	A6.	Erdigunetzat erabiltzen den lerro irudizkoa.
ardazketa	iz		Iruteko eginkizuna.
ardazle	iz		Irulea.
ardi	iz	H1.A1.	Abere xeheetako bat; ugaztun hausnarkaria, iletsua, gehienean talde.
ardi	iz	H2.	Arkakusoa.
ardiantxa	iz		Urtebeteko arkumea.
ardidi	iz		Artaldea; ardi kopurua.
ardiki	iz		Ardiaren okela.
ardikoi	izond		Otsoez, zakurrez mintzatuz, ardi--jalea.
ardit	iz		Balio gutxiko diru zaharra.
arditegi	iz		Artegia.
arditxo	iz		Ardi-ren txikigarria.
ardio	iz		Arditxoa.
ardo	iz	A1.	Edozein edari hordigarri.
ardo	iz	A2.	Mahatsaren zukutik ateratzen den edari bizia.
ardogile	iz		Ardoa egiten duen pertsona.
ardogintza	iz		Ardoa egitea, ardoa egiteko prozesua.
ardoketari	iz		Ardoa banatzen duena.
ardore	iz		Adorea; aldartea.
ardotegi	iz		Ardoa saltzen eta zerbitzen den etxea edo denda, ardandegia.
ardotu ardo edo ardotu ardotzen	ad	A1.	Ardo bihurtu.
ardotu ardo edo ardotu ardotzen	ad	A2.	Horditu.
ardotxo	iz		Ardo-ren txikigarria.
ardozale	izond	A1.	Ardoaren zaleegia dena.
ardozale	izond	A2.	Ardo saltzailea.
ardozalekeria	iz		Ardoa larregi edateko bizioa.
ardozaletu ardozale edo ardozaletu ardozaletzen	ad		Ardozale bihurtu.
ardura	iz	H1.	Zerbaitetan jartzen den gogo ohartasuna.
ardura	adlag	H2.	Maiz, askotan.
ardura	izond	MB.	Osatzen duten banako berdinen artean tarte txikia dagoena, eremu txikian banako asko dituena.
ardura			bizk.: sarri askotan.
arduradun	izond	A1.	Arduratsua.
arduradun	iz	A2.	Zerbaiten ardura duen pertsona.
arduragabe	izond		Pertsonez mintzatuz, ardurarik ez duena.
arduragabekeria	iz	A1.	Ardurarik eza, axolagabekeria.
arduragabekeria	iz	A2.	Arduragabetasunak eragindako egitea.
arduragabetasun	iz		Ardurarik eza, egitekoekiko ohartasun falta, axolagabetasuna.
arduragabetu arduragabe edo arduragabetu arduragabetzen	ad		Ardura galdu, arduragabe bihurtu.
arduragabetze			arduragabetu aditzaren aditz izena.
arduraki	adlag		Ardura, maiz.
arduraldi	iz		Zerbaiten ardura izaten den denbora edo aldia.
ardurati	izond		Arduratsua pertsona.
arduratsu	izond	A1.	Pertsonez mintzatuz, ardura agertzen duena.
arduratsu	izond	A2.	Gauzez. Ardura handia eskatzen duena.
arduratu ardura edo arduratu arduratzen	ad	H1.	"Zerbaitez". Zerbaiten ardura izan, ardura hartu.
arduratu ardura edo arduratu arduratzen	ad	H2.	Maiztu.
arduratze			arduratu aditzaren aditz izena.
area	iz		Eremu neurria, ehun metro koadroaren baliokidea.
areago	adlag		Are gehiago.
areagotu areago edo areagotu areagotzen	ad		Gehitu, batez ere nolakotasunean.
areagotze			areagotu aditzaren aditz izena.
areatu area edo areatu areatzen	ad		Area pasatu, lurra areaz landu.
areatze			areatu aditzaren aditz izena.
arerio	iz		Etsaia.
areriotasun	iz		Etsaitasuna.
areriotu arerio edo areriotu areriotzen	ad		Etsaitu.
areriotze			areriotu aditzaren aditz izena.
arestian	adlag		Duela gutxi, aspaldi ez duela.
areto	iz		Etxe nagusietan, gonbidatuak hartzen diren gela.
argal	izond	A1.	Pertsonez mintzatuz, mami gutxikoa, mehea dena.
argal	adlag	A2.	Bakan; gutxitan.
argaldu argal edo argaldu argaltzen	ad	A1.	Mamia galdu, mehetu.
argaldu argal edo argaldu argaltzen	ad	A2.	Bakandu.
argalgune	iz		Alderdi argala.
argalkeria	iz		Argaltasuna Gaitzesgarritzat markatua.
argaltasun	iz		Indarrik eza, ahuleria.
argaltxo	izond		Argal-en txikigarria.
argaltze			argaldu aditzaren aditz izena.
argamasa	iz	A1.	Kareorea.
argamasa	iz	A2.	Murru lodia.
argamasa	izond	A3.	Zaharra eta zikina.
argazki	iz		Fotografiaren bidez lortutako irudia.
argazkigintza	iz		Fotografia, argiak eragiten dion mintz sentibera batez gauzen irudiak lortzeko teknika.
argazkilari	iz		Argazkiak egiten dituena, eta bereziki, bizibidetzat argazkigintza duena.
argazkilaritza	iz		Argazkilariaren lanbidea.
arge	iz		Eklipsea.
argiagotu argiago edo argiagotu argiagotzen	ad		Argiago bihurtu.
argialdi	iz		Argi dagoen aldia; adimenaren argitzea; argitasunezko une edo aldia.
argiantz	iz		Argi guztiz ahula.
argiarazi argiaraz argiarazten	ad		Argitzera behartu.
argibide	iz	A1.	Argigarria.
argibide	iz	A2.	Zerbaiten berri jakiteko, zerbait ulertzeko azalpena.
argidotar	izond		Gailena.
argidun	izond	A1.	Argia duena, argiz hornitua.
argidun	iz	A2.	Hilerrietan eta agertzen den arima erratua.
argidura	iz		Argitasuna.
argigarri	izond eta iz		Zerbait argitzen, azaltzen, frogatzen duena; zerbaiti buruz argi egiten duen zera.
argigune	iz		Basoan eta, zuhaitz edo zuhaixkarik gabeko alderdi txikia.
argikari	iz		Argizagia.
argiketari	iz		Argindarrezko instalazioez arduratzen den langilea edo teknikaria.
argiki	adlag		Argi.
argikor	izond		Gori egon gabe argia igortzen duena.
argimutil	iz		Kandelaren, eta hed. edozein argiren euskarria.
argindar	iz		Elektrizitatea.
argiontzi	iz		Argi egiteko erregairen bat duen ontzia.
argipen	iz		Argitzapena; azalpena.
argiratu edo argira	ad		Argitara eman.
argiro	adlag		Argi, zalantzarik gabe.
argiroki	adlag		Argiro.
argitaldari	iz eta izond	A1.	Argitaratzailea.
argitaldari	iz eta izond	A2.	Argitaletxea.
argitaldi	iz		Argitaraldia.
argitaletxe	iz		Liburuak eta bestelako izkribuak irarkolaren bidez argitaratzen dituen etxea edo enpresa.
argitalpen	iz		Argitaratzea.
argitaragabe	izond		Izkribu eta idazlanez mintzatuz, argitaratu ez dena.
argitaraldi	iz		Izkribu bat argitaratzen den aldietako bakoitza.
argitaratu edo argitara	ad		Argitara eman, bereziki, liburu edo bestelako izkriburen bat irarkolaren bidez.
argitaratzaile	iz		Argitaratze lanez arduratzen den pertsona.
argitaratze			argitaratu aditzaren aditz izena.
argitarazi argitaraz argitarazten	ad		Argitara emanarazi.
argitasun	iz	A1.	Gauzak ulertzeko ahalmena, argia.
argitasun	iz	A2.	Zerbait argitzen, azaltzen, frogatzen duen zera; argibidea.
argitasun	iz	A3.	Argia denaren nolakotasuna, argia.
argiteria	iz		Kale, etxe... bateko argien multzoa.
argitsu	izond		Argia, argiz betea, distiratsua.
argitu argi edo argitu argitzen	ad	A1.	Argi egin.
argitu argi edo argitu argitzen	ad	A2.	Eguargia agertu.
argitu argi edo argitu argitzen	ad	A3.	Zerbait argiago bihurtu.
argitu argi edo argitu argitzen	ad	A4.	Ikusmena bihurtu.
argitxo	iz		Argi-ren txikigarria.
argitzaile	iz		Zerbait argitzen duena.
argitzapen	iz		Argitzea.
argitze			argitu aditzaren aditz izena.
argiune	iz		Argitasunezko une edo aldia.
argixka	iz eta izond		Argitxoa.
argizagi	iz	A1.	Zeruan, begi hutsez nahiz tresnaren batez ikus daitekeen gorputz oro, bereziki distiratsu ikusten dena.
argizagi	iz	A2.	Ilargia.
argizagi	iz	A3.	Argizaria.
argizaiol	iz		Hilobian edo elizan, familiak bere hilei eskaintzen dien argizari bildumena biltzen den ohola, gehienetan landua.
argizari	iz	A1.	Erleei darien gai horixka eta urtzen erraza, beren bizilekua egiteko erabiltzen dutena.
argizari	iz	A2.	Kandela.
argiztatu argizta argiztatzen	ad		Argiz hornitu.
argiztatze			argiztatu aditzaren aditz izena.
argonauta	iz		Jasonek gidatuta urrezko Ahari Larruaren bila joan ziren greziar heroiak.
argudiatu argudia argudiatzen	ad	A1.	Eztabaidatu.
argudiatu argudia argudiatzen	ad	A2.	Eztabaida batean nork bere aldeko argudioak azaldu.
argudiatze			argudiatu aditzaren aditz izena.
argudio	iz	A1.	Elkarrizketa, solasa.
argudio	iz	A3.	Zerbait egiaztatzeko edo gezurtatzeko erabiltzen den arrazoibidea edo froga.
argumentu	iz		Argudioa.
ari izan ariko	ad		Jardutea adierazten du, eta batez ere ekintza ez burutuak eta ohiturazkoak ez direnak gauzatzen dituzten perpausetan erabiltzen da. Bestelako kasuetarako.
arian	adlag		Arituz, ekinez.
ariar	iz		Indiako iparraldean kokatu zen antzinako herri bateko kidea.
ariarazi ariaraz ariarazten	ad		Aritzera behartu.
ariketa	iz	A1.	Aritzea; zerbaitetan, eta bereziki ikasten diren gaietan trebatzeko egiten den jarduna.
arima	iz	A1.	Erlijioan, gizonaren osagai izpirituzkoa, gorputzetik bereiz daitekeena eta hilezkorra dena.
arima	iz	A2.	Zerbaiten muina edo alderik garrantzizkoena.
arimadun	izond		Arima duena.
arimagabe	izond		Arimarik ez duena; bizigabea.
arimakari	iz		Hil den norbaiten arimaren aldeko elizkizuna.
arimatxo	iz		Arima-ren txikigarria.
arimazain	iz		Apaiza, bere ardurapean dauden kristauen arima zaindari gisa hartua.
arimazko	izond		Arimari dagokiona, arimaz egiten dena.
arimezkila	iz		Norbait hiltzen denean egiten den joaldia.
arin	izond	A1.	Pisu edo astuntasun gutxikoa, erraz jasotzen dena.
arin	izond	A2.	Larria ez dena.
arin	izond	A3.	Erraz eta bizkor higitzen dena.
arin	izond	A4.	Heldutasunik gabea.
arinarazi arinaraz arinarazten	ad		Arintzera behartu.
arindu arin edo arindu arintzen	ad	A1.	Pisua edo zama kendu.
arindu arin edo arindu arintzen	ad	A2.	Larritasuna kendu, eramankorrago bihurtu.
arineketa	iz		Lasterketa.
aringarri	iz eta izond		Nekeak eta eramankorrago egiten dituen zera.
arinka	adlag		Lasterka.
arinkeria	iz	A1.	Behar adina pentsatu gabeko esana edo egina.
arinkeria	iz	A2.	Gauzetan behar adinako arreta edo zentzua jartzen ez duenaren jokaera.
arinki	adlag	A1.	Lasterka, arintasunez.
arinki	adlag	A2.	Arinkeriaz.
arintasun	iz	A1.	Pisu gutxiko denaren, arin denaren nolakotasuna.
arintasun	iz	A2.	Lastertasuna.
arintasun	iz	A3.	Arinkeria.
arintxo	izond eta adlag		Arin-en txikigarria.
arintza	iz	H1.	Aringarria, lasaialdia.
arintza	iz	H2.	Lastertasuna.
arintzaile	izond eta iz		Arintzen duena.
arintze			arindu aditzaren aditz izena.
arinxko	izond eta adlag		Arintxoa; arintxo.
aristokrata	izond eta iz		Aristokraziari dagokiona, aristokraziakoa; aitoren semea.
aristokrazia	iz	A1.	Agintea pertsona multzo txiki baten eskuetan dagoen gobernu era.
aristokrazia	iz	A2.	Iraultza burgesaren aurretik agintea zuen klasea.
aristokrazia	iz	A3.	Handikien multzoa.
aritmetika	iz		Matematikaren atala, zenbakien tasunez eta haiekin egin daitezkeen eragiketa oinarrizkoez batuketa, kenketa, biderketa, zatiketa, berretze eta erroa ateratzeaz diharduena.
aritmetiko	izond		Arimetikari dagokiona.
aritu ari aritzen	ad		Ari izan, jardun.
aritze			aritu aditzaren aditz izena.
arizariz	adlag		Arian-arian.
arizale	iz		Pastoraletako antzezlea.
arka	iz		Kutxa.
arkabuz	iz	A1.	Antzinako su arma, fusilaren antzekoa.
arkabuz	iz	A2.	Fusil zaharra.
arkaiko	izond		Zaharkitua.
arkaingeru	iz		Goiaingerua.
arkaismo	iz		Hitz zaharkitua.
arkakuso	iz		Intsektu jauzkaria, kolore arrekoa eta oso txikia; motarik arruntena gizonaren odola xurgatuz bizi da.
arkamailu	iz		Andura.
arkanbele	iz		Tamaina handiko intsektua; arraren barailek, handiak eta abartuak direnek, oreinaren adajea gogorarazten dute.
arkanjelu	iz		Goiaingerua.
arkara	adlag		Ardia, eta zenbait tokitan orobat ahuntza, arreske.
arkaratu arkara edo arkaratu arkaratzen	ad		Arkara jarri.
arkasats	iz		Zitoriaren familiako zuhaixka igokari zuztar-lodia, fruitu biribil gorri eta beltzak ematen dituena.
arkatz	iz		Idazteko lapitza.
arkazte	iz		Ardi gaztea, bi urte inguru duena.
arkela	iz		Zerri emea.
arkeologia	iz		Antzinako gizonak egindako gauzak aztertzen dituen zientzia.
arketipo	iz		Eredu ideala, lehen eredua.
arkin	iz		Altxirria.
arkitekto	iz		Lanbidetzat arkitektura duen pertsona.
arkitektura	iz		Eraikuntzak egiteko antzea.
arkola	iz		Iztupa.
arkorotz	iz		Ardi gorotza.
arku	iz	A1.	Hagaxka makotu batez eratutako arma, muturretik muturrera duen soka batez geziak eta tragazak jaurtikitzeko erabiltzen dena.
arku	iz	A2.	Lerro kakotu baten zatia.
arkuazpi	iz		Arkupea.
arkume	iz		Ardiaren umea, bereziki amaren esnea hartzen duen garaian.
arkumeki	iz		Arkumearen okela.
arkumetxo	iz		Arkume-ren txikigarria.
arkupe	iz		Arku multzo batek eusten dion estalpea, batez ere zenbait eraikuntzaren behealdean gertatzen dena.
arlantz	iz		Gariaren eta kideko landareen bizarra.
arlekin	iz		Italiar komediako pertsona hirrigarria, mozorro beltza eta kolore askotariko hirukizko soinekoa daramatzana; arlotea, bufoia.
arlo	iz	A1.	Lur saila.
arlo	iz	A2.	Egitekoa, zeregina.
arlo	iz	A3.	Zernahi giza jardun banatzen den zati bakoitza; delako zati horietako batek hartzen duen guztia.
arlote	iz eta izond		Bidean eta eskean bizi dena.
arlotekeria	iz		Arlotearen jokaera eta egoera; arloteari dagokion egitea.
arlotetu arlote edo arlotetu arlotetzen	ad		Arlote bihurtu.
arlotetze			arlotetu aditzaren aditz izena.
arma	iz	A1.	Etsaiei erasotzeko eta haiengandik begiratzeko zernahi tresna.
armada	iz		Gudarostea.
armadun	izond		Armaz hornitua.
armadura	iz	A1.	Arma babesgarrien multzoa.
armadura	iz	A2.	Burdinazko atalezko soinekoa, antzinako gerra gizonen babesgarria.
armagabetu armagabe edo armagabetu armagabetzen	ad		Norbaiti armak kendu.
armagin	iz		Armak egiten edo saltzen dituena.
armagintza	iz		Armak egiteko lanbidea, arma industria.
armairu	iz		Altzari garaia eta itxia, arropak, jantziak, hornidurak etabar gordetzeko erabiltzen dena.
armamentu	iz		Soldadu bat edo oste bat hornitzen duten erasotze eta babeste bideen multzoa; erresuma baten erasotze eta babeste bideen multzoa.
armarri	iz		Leinu, hiri... baten ezaugarriak irudikatzen dituen ezkutu modukoa, bereziki harrizkoa eta etxearen ate nagusiaren gainean agertzen dena.
armategi	iz		Armak gordetzen diren tokia.
armatu arma edo armatu armatzen	ad	A1.	Armez hornitu edo tresnatu.
armatu arma edo armatu armatzen	ad	A2.	Zerbaiti zutik edo hedaturik eutsi.
armatze			armatu aditzaren aditz izena.
armiarma	iz		Animalia artropodoa, buruaren eta sabelaldearen artean mehargune nabaria duena, eta sabelaldeari darion gai likatsuaz intsektuak harrapatzeko sare bat egiten duena.
armiarmajale	iz		Txori igokari intsektujalea, mokoa luzea eta kakotua, buztan laburra eta luma gris gorriz tantotuak dituena.
armin	izond eta adlag		Estu samar, urduri, ezinegonez dagoena.
armindu armin edo armindu armintzen	ad		Estutu, urduritu.
armistizio	iz		Borroka-etena.
armonia	iz		Errieta. Cf.
arnari	iz		Fruitua.
arnasaldi	iz		Arnasa hartzen eta botatzen den aldietako bakoitza.
arnasbehar	iz		Arnasestua.
arnasbehera	iz		Arnas botatzea.
arnasberritu arnasberri edo arnasberritu arnasberritzen	ad		Indarberritu.
arnasbide	iz	A1.	Aireak biriketarako bidean igarotzen dituen barrunbe eta hodiak.
arnasbide	iz	A2.	Arnasa hartzeko bidea.
arnasbotatze	iz		Arnasa jaurtitzea.
arnasestu	iz		Arnas hartze larria, nekeak edo eritasunak eragina.
arnasestuka	adlag		Arnasa hartu ezinik.
arnasgora	iz		Arnas hartzea.
arnaska	adlag		Arnasestuka.
arnasketa	iz		Arnas hartze eta botatzea.
arnaste			arnastu aditzaren aditz izena.
arnastu arnas edo arnastu arnasten	ad		Arnasa hartu.
arnegamendu	iz		Arnegatzea, ukatzea.
arnegarazi arnegaraz arnegarazten	ad	A1.	Zin eginarazi.
arnegarazi arnegaraz arnegarazten	ad	A2.	Erlijioari edo leialtasunari uko eginarazi.
arnegarazte			arnegarazi aditzaren aditz izena.
arnegari	iz	A1.	Arnegatzailea.
arnegari	iz	A2.	Bere erlijioari edo leialtasunari uko egiten diona.
arnegatu arnega arnegatzen	ad	A1.	Gaitzesan, madarikatu, gaitzetsi; birao egin.
arnegatu arnega arnegatzen	ad	A2.	Jainkoaz edo erlijioaz uko.
arnegatzaile	iz		Arnegatzen duena, ukatzailea.
arnegatze			arnegatu aditzaren aditz izena.
arnegu	iz	A1.	Madarikazioa, biraoa.
arnegu	iz	A2.	Nork bere fede edo erlijioari uko egitea; uko egin.
arneguka	adlag		Arnegu eginez, biraoka.
arnes	iz	A1.	Armadura.
arnes	iz	A2.	Tresna.
arnika	iz		Elkartuen familiako landarea, lore-horia, usain bortitzekoa.
arno	iz		Ardoa.
arnoketa	iz	A1.	Ardo kopurua.
arnoketa	adlag	A2.	Ardo bila.
aro	iz	H1.A1.	Garaia, denbora.
aro	iz	H1.A2.	Giroa.
aro	iz	H2.A1.	Koroa.
aro	iz	H2.A2.	Biribilkia, uztaia.
aroi	iz		Alferra, nagia.
aroikeria	iz		Alferkeria.
arol	izond		Barnean hutsune asko duena, trinkoa ez dena, harroa.
aroma	iz		Lehen, usain oneko gaia; gaur egun, landareetatiko edo kimika bidezko hainbat gairen usain ona.
aromatiko	izond	A1.	Aroma duena.
arotu aro edo arotu arotzen	ad		Koroatu.
arotz	iz		Berez, edozein gai lantzen duen pertsona.
arotzeria	iz		Zurgintza.
arotzia	iz		Zurgintza.
arozgintza	iz		Zurgintza.
arozgo	iz		Errementariaren lanbidea.
aroztegi	iz	A1.	Errementariaren lantegia.
aroztegi	iz	A2.	Zurgindegia.
arpan	iz		Mutur bakoitzean eskutokia duen zerra handia.
arpeu	iz		Txalupa edo ontzi bat finkatzeko kakoa.
arpillera	iz		Zaku oihala, kalamuzko ehun latza, zakuak eta egiteko erabiltzen dena.
arpin	iz		Zain-belarra.
arpoi	iz	A1.	Arrain handiak eta bereziki baleak harrapatzeko tresna, zurezko gider luze batez eta burdinazko punta kakodun batez osatua.
arpoi	iz	A2.	Burdinazko punta kakoduna duen haga.
arpoilari	iz		Arpoia darabilen arrantzalea.
arpoitu arpoi edo arpoitu arpoitze	ad		Arpoiaz jo.
arra	iz	A1.	Zabalduriko eskuko hatz lodienaren eta txikienaren arteko bitartea, luzera neurri gisa erabilia izan dena.
arra	iz	A2.	Ahurra.
arraba	iz	A1.	Edozein alga zelulabakar.
arraba	iz	A2.	Zenbait arrainen arrautza multzoak eratzen duen erraia; bereziki, arrainak erakartzeko uretara botatzen dena.
arrabaskatu arrabaska arrabaskatzen	ad		Abarrakitu, desegin.
arraberritu arraberri arraberritzen	ad		Erreberritu.
arrabio	iz	A1.	Armiarmaren klaseko animalia, sabelaldea isats gisakoa eta azkazal pozoitsu batez bukatua duena.
arrabio	iz	A2.	Animalia ur-lehortarra, igeri egiteko erabiltzen duen isats luzea duena; mota arruntenak orban horiz nabartutako gorputz beltza du.
arrabita	iz		Biolinaren antzeko musika tresna, artzainek eta erabiltzen zutena.
arrabitari	iz		Arrabita jotzailea.
arrabota	iz		Marrusketa.
arrada	adlag	H1.	Betea baina mukurutu gabe.
arrada	iz	H2.	Zurrusta.
arrada	iz	H3.	Itsasadar zabala eta aski itxia, ontzientzat babesgarri ona gertatzen dena.
arradail	iz		Moztu ondoren urte berean berriro ateratzen den belarra, bibelarra.
arradaka	adlag		Zurrustan.
arradaki	iz	A1.	Betetako ontzian mukurua kentzeko erabiltzen den gauza.
arradaki	iz	A2.	Eskalapoiak husteko lanabesa.
arradatu arrada edo arradatu arradatzen	ad	A1.	Moztu, bereziki ilea, belarra... ageriko zatirik uzten ez delarik.
arradatu arrada edo arradatu arradatzen	ad	A2.	Betetako ontzitik mukurua kendu, arrada utzi.
arradatze			arradatu aditzaren aditz izena.
arraerran arraerraiten	ad		Berriz esan.
arragoa	iz	A1.	Labearen behealdeko barrunbea, burdin urtua biltzen duena.
arragoa	iz	A2.	Ontzi aho-zabala, urrea, zilarra etabar oso tenperatura garaietan urtzeko eta lohitasunez garbitzeko erabiltzen dena.
arragotu arrago arragotzen	ad		Arragoan garbitu edo xahutu.
arrahartu arrahar arrahartzen	ad		Berriro hartu.
arrai	izond	H1.A1.	Distiratsua, argia.
arrai	izond	H1.A2.	Alaia.
arraia	iz		Marra, lerroa.
arraia	iz	H1.	Itsas arraina, kartilagozko hezurdura duena, gorputz-zapala eta isats-luzea, haragi gozokoa.
arraie	interj		Arraio-ren leungarria.
arraigorri arraigor arraigortzen	ad		Berriro igorri.
arraiki	adlag		Arraitasunez, alaiki, amultsuki.
arrailagarri	izond		Arrailtzen duena.
arraildu arrail edo arraildu arrailtzen	ad	A1.	Ebaki luzea eta sakona egin.
arraildu arrail edo arraildu arrailtzen	ad	A2.	Horditu.
arraildura	iz		Irekidura sakona eta luzea.
arraileria	iz		Txantxa, asmo gaiztorik gabeko adar jotze edo zirikada, atsegin hartzeko egiten dena.
arrailtze			arraildu aditzaren aditz izena.
arrain	iz		Animalia ornoduna, uretan bizi dena eta hegalak dituena, bereziki zool. ugaztuna ez dena.
arraindun	izond eta iz		Arrain-saltzailea.
arraingorri	iz		Perloia Triglidae fam.
arrainkari	iz		Arrantzalea.
arrainketari	iz eta izond		Arrain saltzailea.
arraintzar	iz		Arrain-en handigarria.
arrainzabal			Arraia.
arraio	iz	A1.	Argi izpia, errainua.
arraio	interj	A2.	Harridura, haserrea... adierazteko hitza.
arraioka	adlag		Arraio! esanaz.
arraitasun	iz	A1.	Distiratasuna, argitasuna.
arraitasun	iz	A2.	Alaitasuna, poza.
arraitsu	izond		Argitsua, distiratsua; alaia, amultsua.
arraitu arrai edo arraitu arraitzen	ad	A1.	Argitu, distiratu.
arraitu arrai edo arraitu arraitzen	ad	A2.	Alaitu.
arraitze			arraitu aditzaren aditz izena.
arraiza	iz		Seinalea, bereziki zauri bat ixtean gelditzen dena.
arraizia	iz		Arraitasuna, poza.
arrakada	iz		Belarritakoak.
arrakala	iz		Irekidura sakona eta luzea.
arrakalatsu	izond		Arrakalaz betea.
arrakalatu arrakala edo arrakalatu arrakalatzen	ad		Ebaki luzea eta sakona egin, arraildu.
arrakalatze			arrakalatu aditzaren aditz izena.
arrakasta	iz	A1.	Harrera ona.
arrakasta	iz	A2.	Egiteko, erabaki, gertaera sail baten ondorio ona; nahi edo desiratzen dena lortzea.
arralaba	iz		Emakumezko biloba.
arrallant	izond		Arraia.
arrama	iz	H1.	Abarra, adarra.
arrama	iz	H2.	Oihu edo hots ozena.
arramaiatz	iz		Ekaina.
arran	iz		Zintzarria.
arranbel	iz		Uztaia, arkua.
arranda	iz		Errenta, irabazia.
arrandegi	iz		Arraina saltzen den denda edo lekua.
arrandia	iz	A1.	Hitz harro eta funtsik gabea.
arrandia	iz	A2.	Handikeria, handiustea.
arrandia	iz	A3.	Hotsandia, ospea.
arrandiaka	adlag		Arrandiaz.
arrandiatu arrandia edo arraindiatu arrandiatzen	ad		Arrandiaz egon.
arranditsu	izond		Arrandiaz betea.
arrandun	izond eta iz	H2.	Abereez mintzatuz, arrana darama.
arrane	interj		Arraio-ren leungarria.
arrangurarazi arranguraraz arrangurarazten	ad		Arranguratzera behartu.
arrangurati	izond		Arranguratsua, zinkurinatsua.
arranguratsu	izond	A1.	Arranguratzeko joera duena.
arranguratsu	izond	A2.	Kezkatia.
arranguratu arrangura edo arranguratu arranguratzen	ad	A1.	"Zerbaitez". Zerbaitek edo norbaitek eragiten duen atsekabea edo pozgabea adierazi, kexatu.
arranguratu arrangura edo arranguratu arranguratzen	ad	A2.	Kezkatu.
arranguratze			arranguratu aditzaren aditz izena.
arranjatu arranja arranjatzen	ad		Antolatu, akomeatu.
arranjatze			arranjatu aditzaren aditz izena.
arrankari	iz		[= ez da hartzen] esr. zah.
arrankazi	iz		Arpoia.
arranokume	iz		Arranoaren umea.
arranpa	iz		Gihar uzkurtze mingarria.
arranpalo	iz		Izugarria, txorimaloa.
arranparrila	iz		Paraleloki ezarritako burdin hariz osatutako tresna giderduna, janariak sutan prestatzeko erabiltzen dena.
arrantxo	iz		Soldaduen janaria, jatena.
arrantza	iz	H1.	Arrainak harrapatzeko jarduna eta lanbidea.
arrantza	iz	H2.A1.	Astoaren orroa.
arrantza	iz	H2.A2.	Negar zaratatsua.
arrantzaka	adlag		Arrantza eginez; oihuka.
arrantzale	iz		Arrainak harrapatzen dituena, bereziki, lanbidetzat arrantza duen pertsona.
arrantzari	iz		Arrantzalea.
arrantzatu arrantza edo arrantzatu arrantzatzen	ad	A1.	Arrantzan egin, arrainak amuz, sarez edo beste bideren batez harrapatu. Gehiago erabiltzen da.
arrantzatu arrantza edo arrantzatu arrantzatzen	ad	A2.	Arrantza egin astoak.
arrantzu	iz		Arrantza, arrainak harrapatzea.
arrapalada	iz		Lasterketa.
arrapastaka	adlag		Arrapataka, harrapaka.
arrapataka	adlag		Itsumustuan, arrapaladan.
arrapizte			arrapiztu aditzaren aditz izena.
arrapiztu arrapitz arrapizten	ad		Berpiztu; biztu.
arrapo	iz		Aparra, haguna.
arrapostu	iz		Erantzuna, ihardespena.
arrapotsu	izond		Apartsua, haguntsua.
arraro	izond	A1.	Bakana.
arraro	izond	A2.	Bitxia.
arras		H2.	Adierazten den gainaldearen garaiera berean. Adizlagun balioa duten elkarteen bigarren osagai gisa.
arras	adlag	H1.	Osoki, guztiz, zeharo.
arrasatu arrasa arrasatzen	ad	H1.	Suntsitu, deuseztu.
arrasatu arrasa arrasatzen	ad	H2.	Arras moztu.
arraseme	iz		Gizonezko biloba.
arrasgorri	iz		Arratseko hodei gorriak.
arraso	izond		Leuna, berdina.
arraspa	iz		Lima mota ale-larria.
arraspatu arraspa edo arraspatu arraspatzen	ad		Arraspaz karrakatu.
arrast		A1.	Karrakatzean-eta egiten den hotsaren onomatopeia.
arrast	iz	A2.	Pospoloa.
arrasta	iz	H1.	Gainerakoa, hondarra.
arrasta	iz	H2.	Manua.
arrastada	iz		Urratua, harramazka.
arrastaka	adlag		Herrestan.
arrastatu arrasta arrastatzen	ad	H1.	Herrestan joan edo eraman.
arrastatu arrasta arrastatzen	ad	H2.A1.	Gelditu, baratu.
arrastatu arrasta arrastatzen	ad	H2.A2.	Erabaki; manatu.
arrastatu arrasta arrastatzen	ad	H2.A3.	Atxilotu, preso hartu.
arrastatze			arrastatu aditzaren aditz izena.
arraste			arrastu aditzaren aditz izena.
arrastegi	iz		Arratsaldea.
arrastelu	iz		Eskuarea, nekazariaren lanabesa.
arrastiri	iz		Arratsaldea.
arrasto	iz	A1.	Nonbait egon den zerbaitek bertan uzten duen seinalea.
arrasto	iz	A2.	Marra, bereziki kolpe batez egiten dena.
arrastu arrats edo arrastu arrasten	ad		Gaua heldu, ilundu.
arratoi	iz		Ugaztun karraskaria, saguaren antzekoa baina aski handiagoa, etxe, itsasontzi etab.-etan.
arratsalde	iz		Eguerditik ilunabarrera doan denbora.
arratsaldero	adlag		Arratsalde guztietan.
arratz	iz	A1.	Danborra, eta bereziki danbolina.
arratz	iz	A2.	Lixiba egiteko ontzia.
arratz	iz	A3.	Lastozko upel edo otarre estalkiduna.
arraun	iz		Zurezko haga, luzea eta buru-zapala, eskuz eraginda ontzia mugitzeko edo zuzentzeko erabiltzen dena.
arraundu arraun edo arraundu arrauntzen	ad		Arraunean egin.
arraunka	adlag		Arraunean eginez.
arraunkada	iz		Arraun ukaldia.
arraunketa	iz		Arraun saioa.
arraunlari	iz		Arraunean egiten duena, bereziki estropadetan.
arrautsibelar	iz		Batez ere harkaitz eta hormen arrakaletan hazten den landarea, hautsarri-belarra Saxifraga sp.
arrautza	iz		Hegazti emeek besterik adierazten ez bada oiloek eratzen duten gorputz biribil antzekoa, umekia eta berau elikatzeko gaiak dauzkana.
arrautzari	izond		Errulea.
arrautzatxo	iz		Arrautza-ren txikigarria.
arrautzopil	iz	A1.	Arrautza irabiatuak, hutsik edo zerbait gehitu zaielarik, zartaginean berotuz egiten den janaria.
arrautzopil	iz	A2.	Baserrietan-eta egiten den opil arrautzaduna.
arrauzkara	izond		Arrautzaren formakoa.
arraxin	iz		Erretxina.
arraza	iz		Izaki bizidun mota bat, eta bereziki giza mota banatzen den taldeetako bakoitza, ondoretasunezko bereizgarri berek dituzten banakoez osatua.
arrazadura	iz		Narrioa.
arrazatu arraza arrazatzen	ad		Narraitu, hondatu.
arrazional	izond	A1.	Zenbakiez mintzatuz, bi zenbaki osoren zatidura gisa adieraz daitekeena.
arrazismo	iz		Arraza bat besteak baino hobea dela eta besteak menderatzeko eskubidea duela dioen ideologia.
arrazista	izond	A1.	Arrazismoak eragina, arrazismoari dagokiona.
arrazista	iz	A2.	Arrazismoaren aldeko persona, bere jokabideetan arrazismoa erakusten duena.
arrazko	iz	A1.	Arratz txikia.
arrazko	iz	A2.	Bahea.
arrazoi	iz	A1.	Zerbaiten zergatia azaltzen duen, zerbait bidezko egiten duen zera.
arrazoi	iz	A2.	Adimena.
arrazoibide	iz		Zerbaiten arrazoia emateko modua; horretan segitzen den haria.
arrazoidun	izond		Arrazoia, adimena duena.
arrazoigabe	izond	A1.	Arrazoirik, funtsik ez duena.
arrazoigabe	izond	A2.	Adimengabea.
arrazoika	adlag		Arrazoien bitartez.
arrazoiketa	iz		Ondorio batera heltzeko elkarrekin lotzen diren argudioen segida.
arrazoimen	iz		Arrazoiketak gauzatzeko ahalmena.
arrazoinamendu	iz		Arrazoiketa, arrazoibidea.
arrazoitu arrazoi edo arrazoitu arrazoitzen	ad	A1.	Eztabaidatu.
arrazoitu arrazoi edo arrazoitu arrazoitzen	ad	A2.	Arrazoimenaz baliatu, ideak edo iritziak eratzeko nahiz arrazoibidea gidatzeko.
arrazoitze			arrazoitu aditzaren aditz izena.
arre		H2.	Zaldiei eta beste zama abereei aurrera egin dezaten esaten zaien hitza.
arre	izond	H1.A1.	Lur ilunaren kolorekoa.
arre	izond	H1.A2.	Isurkariez, bereziki uraz mintzatuz, berezko gardentasuna ez duena, lohitasun ugari duena.
arreba	iz	A1.	Gizonezko batentzat, senide emea.
arreba	iz	A2.	Emakumezko zenbait ordenatako kideei ematen zaien izena edo titulua.
arrebaorde	iz		Gizonezko batentzat, bere amaren edo aitaren baina ez bien, alaba.
arrebatxo	iz		Arreba-ren txikigarria.
arrebatzako	iz	A1.	Familia batean arrebatzat hartzen den emakumezkoa.
arrebatzako	iz	A2.	Koinata.
arrega	iz		Marrubia.
arregatu arrega arregatzen	ad		Ureztatu, garaztatu.
arregin arregiten	ad		Berregin.
arreglatu arregla arreglatzen	ad		Konpondu, antolatu, prestatu.
arren		H1.A1.	Esanguraren aldetik.
arren		H2.A1.	Zerbait eskatzen denean erabiltzen den hitza.
arren		H1.A3.	Helburu esaldi baten hasieran, indargarri edo gisa.
arren		H1.A2.	Bada.
arren	iz	H2.A2.	Madarikazioa.
arrendu arren edo arrendu arrentzen	ad		Arrenka eskatu.
arrenka	adlag		Eskatzen; otoitz egiten.
arreo	iz		Ezkontsaria.
arrerosi arreros arrerosten	ad		Berrerosi.
arrerosle	iz		Berreroslea.
arreroste			arrerosi aditzaren aditz izena.
arres	iz		Azienda zuriko burua.
arreta	iz		Zerbaitetan jartzen den ohartasuna, ardura.
arretasun	iz		Arrea denaren nolakotasuna.
arretatsu	izond		Arretaz betea; arretazkoa.
arretu arre edo arretu arretzen	ad	A1.	Gardentasuna galdu.
arretu arre edo arretu arretzen	ad	A2.	Kolorean ilundu, arre bihurtu.
arretze			arretu aditzaren aditz izena.
arrexka	izond		Arrearen antzeko kolorekoa.
arrezife	iz		Uharria.
arrezkondu arrezkon arrezkontzen	ad		Berriz ezkondu.
arribatu arriba arribatzen	ad		Heldu.
arrimatu arrima arrimatzen	ad	A1.	Euskarri edo babesgarri batera hurbildu; hurbildu.
arrimatu arrima arrimatzen	ad	A2.	Antolatu, prestatu, moldatu.
arrimu	iz	A1.	Ordena, moldaketa.
arrimu	iz	A2.	Euskarria, laguntza.
arrimugarri	iz		Euskarria, sostengua.
arriskatu arriska arriskatzen	ad		Arriskuan jarri.
arriskatze			arriskatu aditzaren aditz izena.
arrisku	iz		Ezbehar edo kalteren bat gertatzeko ahala; norbaiten edo zerbaiten izatasunari, osotasunari... eraso diezaiokeen zera, eta hortik segitzen den egoera.
arriskugarri	izond		Arriskutsua.
arriskutsu	izond		Arriskuz betea.
arro	iz	A1.	Amildegia, haitzarteko hutsunea.
arro	iz	A2.	Ibarra, arana.
arroa	iz		Pisu neurri zaharra, hamabi kilo eta erdiren baliokidea.
arroaka	adlag		Arroa neurri harturik.
arrobatu arroba arrobatzen	ad		Ebatsi, ostu, lapurtu.
arrobatzaile	iz		Ohoina; harraparia.
arrobatze			arrobatu aditzaren aditz izena.
arroda	iz		Gurpila.
arroila	iz		Bide bazterretan egiten edo gertatzen den ildo modukoa; erretena; ur jasak eratzen duen ubidea.
arroitu	iz		Hots ozena; zarata.
arroka	iz		Haitza, harkaitza, bereziki itsasbazterrekoa.
arrokarte	iz		Haitzartea.
arrola	iz		Zerrenda; errolda.
arrolaka	adlag		Zabuka, balantzaka.
arroltze	iz		Arrautza.
arroltzopil	iz		Arrautzopila.
arrondisamendu	iz		Frantzian, departamendua banatzen den administrazio barrutietako bakoitza, burutzat suprefeta duena eta kantonamenduetan banatzen dena.
arropa	iz		Gehienetan pl.. Zernahi jantzi motari ematen zaion izena.
arrosario	iz	A1.	Katolikoen otoitza, Ama Birjinari eskainia, Aitagure bat, hamar Agurmaria eta Gloria batez osatutako bost.
arrosategi	iz		Arrosa-landareak dauden lorategi zatia.
arrosatu arrosa arrosatzen	ad		Ureztatu, garaztatu.
arrosatxo	iz		Arrosa-ren txikigarria.
arrosel	iz		Bisigua.
arrotz	izond eta iz	A1.	Aipaturiko herrikoa ez dena, atzerrikoa; atzerritarra.
arrotz	izond eta iz	A2.	Ostatu ematen zaion pertsona.
arrotzaldi	iz		Atzerrian igarotzen den denbora.
arroz	iz	A1.	Alor zingiratsuetan hazten den laborea.
arroz	iz	A2.	Labore horren aleak, txuriak, hainbat lurraldetako oinarrizko janari gertatzen direnak.
arroztasun	iz	A1.	Erbestean dagoenaren egoera.
arroztasun	iz	A2.	Arrotz denaren nolakotasuna.
arrozte			arroztu aditzaren aditz izena.
arroztegi	iz	A1.	Arrotzak eta eskaleak doan hartzen zituen etxea.
arroztegi	iz	A2.	Ostatua, arrotz etxea.
arroztu arrotz edo arroztu arrozten	ad	A1.	Norbaitekiko harremanak hautsi; arrotz bihurtu.
arroztu arrotz edo arroztu arrozten	ad	A2.	Erbesteratu, kanporatu.
arroztu arrotz edo arroztu arrozten	ad	A3.	Arrotzen ohiturak, jokabideak... hartu.
arroztu arrotz edo arroztu arrozten	ad	A4.	Zerbaitetarako ohitura edo trebetasuna galdu.
arrubi	iz		Txakurraren, otsoaren ulua.
arruda	iz		Bortusaia, boskoitza.
arruket	iz		Pagausoa.
arrunda	iz	A1.	Erronda; birunda.
arrunda	iz	A2.	Zerra.
arrunkeria	iz		Gizabidearen arauek gaitzesten duten egite edo esaldia.
arrunki	adlag	A1.	Arruntasunez.
arrunki	adlag	A2.	Era arruntez, inolako dotoretasun edo prestutasunik gabe.
arrunkide	iz		Laguna, kidea.
arrunkidetasun	iz		Arrunkideen arteko lotura edo harreman ona.
arrunt		H2.	errege eta rey.
arrunt	izond	H1.A1.	Ohikoa, inolako berezitasunik ez duena.
arrunt	izond	H1.A2.	Nolakotasun apalekoa.
arrunt	adlag	H2.	Zeharo, guztiz, txit.
arruntasun	iz		Arrunta denaren, inolako berezitasunik ez duenaren nolakotasuna.
arrunter	izond		Arrunta.
arruntu arrunt edo arruntu arruntzen	ad		Arrunt bihurtu.
arruta	iz	H2.	Bidea, ibilbidea.
arsaldo	iz		Artaldea.
arta	iz		Arreta, ardura.
artaburu	iz		Artoaren burua.
artadi	iz	H1.	Arte oihana.
artadi	iz	H2.	Artasoroa.
artadun	izond		Arduraduna.
artaduri	izond		Artatsua.
artagabe	izond		Arduragabea, axolagabea.
artagarau	iz		Artalea.
artaiztur	iz		Ardiei ilea mozteko aizturrak.
artajorra	iz		Artoaren jorra.
artajorrai	iz		Artoa jorratzeko aitzur txiki eta mehea.
artajorratze	iz		Artajorra.
artalde	iz		Ardiz osatutako taldea.
artaldekeria	iz		Berezko nortasunik agertzen ez duenaren jokabide gaitzesgarria.
artaldetto	iz		Artaldetxoa.
artaldetxo	iz		Artalde-ren txikigarria.
artaldeo	iz		Artaldetxoa.
artale	iz		Artaburuko ale bakoitza. Multzokari gisa ere erabiltzen da.
artalor	iz		Arto alorra.
artalore	iz		Artoaren lastoaren muturrean sortzen diren lore arren mordoa.
artamendatu artamenda artamendatzen	ad		Gomendatu.
artamendatze			artamendatu aditzaren aditz izena.
artantzu	iz		Ardi antzua.
artasoro	iz		Artoa landatu den soroa, arto landa, arto alorra.
artatse	iz		Argi hastea, egunsentia.
artatsu	izond	A1.	Zerbaitez arta agertzen duen pertsona.
artatsu	izond	A2.	Egitekoetan artaz diharduena.
artatsuki	adlag		Arta handiz.
artatu arta edo artatu artatzen	ad		Zaindu.
artatxiki	iz		Artoaren antzeko landarea, hegaztiei jaten emateko erabiltzen diren ale biribil horixkak ematen dituena.
artatxori	iz		Txolarrea.
artatzaile	iz		Zerbait edo norbait artatzen duen pertsona.
artatze			artatu aditzaren aditz izena.
artazi	iz	A1.	Guraizeak.
artazi	iz	A2.	Dantzariak-eta, gorputzaz eta zangoez eginiko higidura bizkor eta trebeak.
artazika	adlag		Artaziak bigarren adieran eginez.
artazuriketa	iz		Arto zuritzea, artaburuari hostoak kentzea, artazuritzea.
artazuritu artazuri artazuritzen	ad		Artoa zuritu, artaburuari hostoak kendu.
artazuritze			artazuritzu aditzaren aditz izena.
artega	adlag		Urduri.
artegatasun	iz		Urduritasuna, artega dagoenaren egoera.
artegatu artega edo artegatu artegatzen	ad		Artega jarri.
artegatxo	adlag		Artega-ren txikigarria.
artegatze			artegatu aditzaren aditz izena.
artegi	iz		Artaldea gauez gordetzen den esparrua.
arteino	adlag		Arte, arteraino.
artekan			Arte, artean.
artekari	iz		Bitartekoa, arartekoa.
artelan	iz		Ertilana, ederlana.
artelatz	iz		Artearen antzeko zuhaitza, azala kortxoz osatua duena.
artelazki	iz		Artelatzaren azala, kortxoa.
artemein	adlag		Arestian, aspaldi ez duela, lehengo egunean.
arteraino	adlag		Arte, artean.
arteria	iz		Odola bihotzetik gorputzaren beste ataletara eramaten duen zaina.
artesi	iz	A1.	Gauzetan gertatzen den tarte edo arrakala.
artesi	iz	A2.	Buruko ileak orraztean egiten den marra.
artesitu artesi edo artesitu artesitzen	ad		Arrakalatu, arraildu.
artetsu	izond	A1.	Maltzurra.
artetsu	izond	A2.	Trebea, antzatsua.
artetu arte edo artetu artetzen	ad	H1.A1.	Artean jarri.
artetu arte edo artetu artetzen	ad	H1.A2.	Bitarteko izan.
artetu arte edo artetu artetzen	ad	H2.	Lasaitu, baretu.
artez	izond	H1.A1.	Makurra ez dena, zuzena.
artez	adlag	H1.A2.	Zuzen; zuzenean.
artez	izond	H2.	Trebea; maltzurra.
artezia	iz		Trebetasuna.
artezkari	iz		Zuzendaria. Bizkaitarra.
artezkaritza	iz		Zuzendaritza.
artezki	adlag	H1.	Artez, zuzen; zuzenean.
artezki	adlag	H2.	Trebeki, trebetasunez.
arteztasun	iz		Zuzentasuna.
artezte			arteztu aditzaren aditz izena.
arteztu artez edo arteztu artezten	ad		Zuzendu.
artifizial	izond		Gizonak egina dena, izadiak sortu ez duena.
artifizialtasun	iz		Artifiziala denaren nolakotasuna.
artifizio	iz		Trikimailua, engainagarria; antzea adierazten duen bidea; naturaltasun falta adierazten duen gauza.
artifiziotsu	izond		Artifiziala; artifizioz betea.
artiko	izond		Iparburuari dagokiona.
artikulatu artikula artikulatzen	ad		Giltzatu, giltzaduraz lotu.
artikulazio	iz		Giltza, giltzadura.
artikulu	iz	A2.	Lege edo araudi baten zatia, atala hirugarren adieran.
artikulu	iz	A3.	Hainbat hizkuntzatan, izenari laguntzen dion hitza edo atzizkia, esangurarik gabea baina hura nolabait mugatzen duena.
artikulu	iz	A4.	Zerbaiti buruzko iritzia agertuz, aldizkari edo egunkari batean argitaratzen den izkribua.
artilleria	iz		Kanoiek eta kidekoek osatzen duten gerra tresneria; gudarostean, tresneria horrezaz baliatzen den zatia.
artillero	iz		Artillerian diharduen soldadua.
artilun	iz		Eklipsea.
artino			Artio, arte.
artio			Arte, artean.
artiodaktilo	izond		Ugaztunez mintzatuz, hanka bakoitzean bi edo lau hatz dituena.
artirin	iz		Arto irina.
artisau			fr. artisan = ofiziale.
artista	iz eta izond		Eder lanean aritzen den pertsona, ertilaria.
artistiko	izond		Ertiari dagokiona.
artizar	iz		Egunsentian edo ilunabarrean Eguzkiaren inguruan ikus daitekeen argizagia, Venus planeta.
artizki	iz		Hitzaren barnean tartekatzen den osagaia.
artizkune	iz		Ardiak jezteko tokia.
artobero	iz		Arto irinezko ogi ailisa, bereziki egin berria.
artopil	iz		Artirinez egindako opil txikia.
artos	izond		Artatsua.
artoski	adlag		Artaz, arduraz.
artotza	iz		Artasoroa, arto saila.
artoxehe	iz		Artatxikia.
artritis	iz		Hezur giltzaduren hantura.
artropodo	izond eta iz		Hanka giltzatuak, eta hezurduratzat balio dion azal gogorra dituen animalia ornogabea.
artseniko	iz		Gai bakuna, hauskorra eta altzairuaren gris kolorekoa, guztiz pozoitsua As; at. z 33; at. m. 74,91.
arturgi	iz		Diamantea.
arturratze	iz		Argi urratzea, egunsentia.
artxibatu artxiba artxibatzen	ad		Paperak, dokumentuak artxiboan gorde.
artxibatze			artxibatu aditzaren aditz izena.
artxibo	iz		Dokumentuen bilduma; delako bilduma gordetzen den lekua.
artxibozain	iz		Artxibo baten ardura duen pertsona.
artxiduke	iz		Austriako eta Bavariako etxeetako printzeen titulua.
artxipote	iz		Arabazozoa.
artxo	iz		Arkumea.
artza	iz		Bahea.
artzain	iz	A1.	Ardiak zaintzen dituen pertsona.
artzain	iz	A2.	Arimen ardura duena, apaiza.
artzaingo	iz		Artzaintza.
artzaintsa	iz		Emakumezko artzaina.
artzaintxo	iz		Artzain-ren txikigarria.
artzaintza	iz		Ardiak zaintzeko lanbidea.
artzakur	iz		Txakur mota, handia eta sendoa, ile-luzea, adoretsua eta leiala, abereak zaintzeko txit ona.
artzanor	iz		Artzakurra; artzain zakurra.
artzapez	iz		Espainian, apezpikuak bere barrutiko eskualde baten buru izendatzen duen apaiza; Frantzian, apaizari ematen zaion ohorezko titulua.
artzapezgo	iz		Artzapezaren kargua.
artzapezpiku	iz		Eliz probintzia baten buru dagoen apezpikua.
artzar	iz		Ardi zaharra.
artzarki	iz		Artzarraren haragia.
artzatu artza edo artzatu artzatzen	ad		Bahetu.
artzipreste	iz		Artzapeza.
artzipreztazgo	iz		Artzapezgoa.
artzobispo	iz		Artzapezpikua.
asaba	iz	A1.	[= izan gaitezen] gu on beti.
asaba	iz	A2.	Arbasoak, aitona-amonez gorako aurrekoak.
asaberri	iz		Aberria.
asago	adlag		Urrun.
asagotu asago edo asagotu asagotzen	ad		Urrundu, urrutiratu.
asaiatu asaia asaiatzen	ad		Entseatu, saiatu.
asaldagarri	izond		Asaldura edo larritasuna sortzen duena.
asaldakaitz	izond		Ezerk asaldatzen ez duena.
asaldarazi asaldaraz asaldarazten	ad		Norbaitek edo zerbaitek norbait asaldatu.
asaldari	izond eta iz		Nahasmendua sortzen duena.
asaldatu asalda asaldatzen	ad	A1.	Norbaiten barne baretasuna bat-batean hautsi.
asaldatu asalda asaldatzen	ad	A2.	Norbait bere onetatik atera; hori dela eta, zarata edo nahasmendua eragin.
asaldatzaile	izond eta iz		Baretasuna galarazten duena, ezinegona edo nahasmendua sortzen duena.
asaldatze			asaldatu aditzaren aditz izena.
asaldazio	iz		Asaldua.
asaldu	iz	A1.	Asaldatzea, asaldaturik dagoenaren egoera; nahasmendua.
asaldu	iz	A2.	Erasoa.
asaldura	iz		Asaldua.
asanblada	iz		Frantziako legebiltzarraren izena.
asasinatu asasina asasinatzen	ad		Hil; erail.
asaskaldi	iz		Atsedenaldi.
asaskatu asaska asaskatzen	ad	A1.	Atseden hartu.
asaskatu asaska asaskatzen	ad	A2.	Ase, asebete.
asaskatze			asaskatu aditzaren aditz izena.
asbesto	iz		Mea izpitsu erregaitza.
ase asetzen	ad	H1.A1.	Gosea edo egarria berdindu arte jan edo edan, edo jaten edo edaten eman. Ik.
asealdi	iz	A1.	Asetzea.
asealdi	iz	A2.	Asetzerainoko jan-edana.
asearazi asearaz asearazten	ad		Asetzera behartu.
asebete asebetetzen	ad	H1.	Asebetean jan edo edan; guztiz ase.
asebete		A3.	Zerbaiten maiztasun edo gehiegikeriagatik gogaitu edo aspertu. Ik.
asebete	iz	H2.	Ezin gehiagozko jate edo edatea.
asebete			Era burutua izenondo gisa.
asebetetze			asebete aditzaren aditz izena.
asebide	iz		Asetzeko bidea.
aseezintasun	iz		Aseezinaren nolakotasuna.
asegaitz	izond	A1.	Asetzen zaila dena, ia aseezina.
asegaitz	izond	A2.	Aseezintasuna.
asegarri		A1.	Asetzen duena, gosea, egarria berdintzen duena.
asegarri		A2.	Gogaikarria.
aseguratu asegura aseguratzen	ad	A1.	Segurtatu.
aseguratu asegura aseguratzen	ad	A2.	Aseguru baten bitartez babestu.
aseguru	iz		Pertsona edo gauza bat arrisku jakin batetik babesten duen kontratua. Ik.
aseka	iz		Betekada, asebetea.
asekeria	iz		Gehiegizko jan-edana; neurritasunik eza.
aseki	adlag		Ugari.
asele	iz		Elezaharra.
asentatu asenta asentatzen	ad		Finkatu.
asentsio	iz	H2.	Landare mikatza eta usain gozokoa, lur areatsuetan eta haitz artean hazten dena.
asentu	iz		Oinarria, funtsa, zimendua.
asepsia	iz	A1.	Organismoa mikrobio kutsaduratik babesteko teknika.
asepsia	iz	A2.	Infekzioa sor dezakeen bakteriorik eza.
asesiatu asesia asesiatzen	ad		Ase.
asetasun	iz		Asearen egoera.
asetzaile	izond eta iz		Asetzen duena.
asetze			ase aditzaren aditz izena.
asfalto	iz		Bideak estaltzeko ekaia, alkarternaz egina.
asfixia	iz		Biriketako oxigeno gabezia; horren ondoriozko egoera.
asimilazio	iz		Asimilatzea.
asiriar	izlag eta iz		Antzinako Asiako eskualde zen Asiriakoa; Asiriako biztanlea.
asistitu asisti asistitzen	ad	A1.	Lagundu, alde atera.
asistitu asisti asistitzen	ad	A2.	Etorri, joan, izan.
aska	iz	A1.	Abereei janaria jartzen zaien kutxa moduko ontzia, gehienetan zurezkoa. Ik.
askabide	iz		Korapilo bat desegiten duen zera; arazo korapilatsu bat askatzea.
askaera	iz		Askabidea; askatzeko modua.
askaezin	izond		Ezin askatuzkoa.
askagaitz	izond		Askatzen zail dena, ia askaezina.
askai	iz		Olgeta, jaia.
askaldu askal askaltzen	ad	A1.	Askaria, arratsaldeko otordua hartu.
askaldu askal askaltzen	ad	A2.	Gosaldu.
askaltze			askaldu aditzaren aditz izena.
askapen	iz		Preso, eta hed., zapaldurik dagoena askatzea.
askar	izond		Plurala.
askari	iz	A1.	Gosaria.
askari	iz	A2.	Arratsaldeko otordua, iparraldean.
askarite	iz		Askaltzea.
askatasun	iz	A1.	Eragozpenik eza, traba gabezia.
askatasun	iz	A2.	Besteren mendeko ez denaren egoera.
askatu aska askatzen	ad	A1.	Loturik edo nolabait itsatsirik zegoenak egoera hori utzi, edo halakoari utzarazi.
askatu aska askatzen	ad	A2.	Norbait inoren mendekotasunetik atera; askatasuna eman.
askatu aska askatzen	ad	A3.	Asketsi.
askatzaile	izond eta iz	A1.	Askatzen duena.
askatzaile	izond eta iz	A2.	Norbait inoren mendekotasunetik ateratzen duena; norbaiti, batez ere herri bati, askatasuna eman diona.
askatze			askatu aditzaren aditz izena.
askazi	iz		Ahaidea.
aske	izond		Askatasuna duena, inoren mendean ez dagoena.
askespen	iz		Askestea, bereziki jujeak epai batean edo apaizak aitortzan.
askeste			asketsi aditzaren aditz izena.
asketsi askets askesten	ad		Barkatu; bereziki aitor-entzuleak aitortzaileari bere bekatuak barkatu zaizkiola, edo epaileak auzipetuari errugabe dela adierazi.
askidatu askida askidatzen	ad		Eginbide bat bete, zor den zerbait kitatu.
askieste			askietsi aditzaren aditz izena.
askietsi askiets askiesten	ad	A1.	Aski dela iritzi.
askietsi askiets askiesten	ad	A2.	Berdindu, bete, kitatu.
askigabe	izond		Amaigabea.
asko		A1.Xb.	Izena ezabaturik.
asko		A1.	Kopuru handi zehaztugabe bat adierazten du eta beraz mugagabean jokatzen da.
asko		A2.	Aski.
askogura	iz	A1.	Oniritzia, amodioa.
askogura	iz	A2.	Askonahia, handinahia.
askojakin	izond	A1.	Jakintsua.
askojakin	izond	A2.	Maltzurra, asmotsua.
askonahi	iz	A1.	Oniritzia, amodioa.
askonahi	izond	A2.	Handinahia.
askonahi	iz	A2.	Handinahia.
askotariko	izlag		Askotatik duena.
askotasun	iz		Ugaritasuna.
askotu asko edo askotu askotzen	ad		Ugaritu.
askotxo	adlag		Asko-ren gutxigarri adierazkorra.
askotza	iz		Askok osatutako multzoa; multzo edo kopuru handia.
askotze			askotu aditzaren aditz izena.
asma	iz		Arnasa hartzea debekatzen duen eritasuna, bronkioen espasmozko uzkurtzeak eragina, hats bahitzea.
asmagin	iz		Aztia, gauza ezkutuak edo etorkizuna asmatzeko ohikoaz gaineko ahalmena duena.
asmakai	iz		Igarkizuna.
asmakari	iz	A1.	Asmatutako zera, bereziki tresna.
asmakari	iz	A2.	Igarkizuna.
asmakeria	iz		Asmaketa gaitzesgarria edo funtsik gabea.
asmaketa	iz		Asmatzea.
asmakizun	iz		Asmatzea; asmatutako gauza, asmakaria.
asmalan	iz		Irudimenean sorturiko lana.
asmalari	iz	A1.	Asmagina, aztia.
asmalari	iz	A2.	Asmatzailea.
asmamen	iz		Asmatzeko ahalmena.
asmarazi asmaraz asmarazten	ad		Asmatzera behartu.
asmatu asma asmatzen	ad	A1.	Bururatu; buruan, irudimenean sortu.
asmatu asma asmatzen	ad	A2.	Azti lanez ezagutu; aburuz edo susmoz ezagutu.
asmatu asma asmatzen	ad	A3.	Usmatu, sumatu.
asmatzaile	iz	A1.	Zerbait asmatzen duen pertsona.
asmatzaile	iz	A2.	Aztia, gauza ilunak edo ezkutuak asmatzen dituena.
asmatze			asmatu aditzaren aditz izena.
asmazio	iz		Asmakaria.
asmotsu	izond	A1.	Amarrutsua, maltzurra.
asots	iz		Zarata, azantza.
aspalditxo	adlag		Aspaldi-ren txikigarri adierazkorra.
aspaldixko	adlag		Aspalditxo.
aspektu	iz		Aditz ekintza bat garapenaren edo bukaeraren ikuspegitik zein egoeratan dagoen adierazten duen gramatika kategoria.
aspergaitz	izond		Aspertzen zail dena, ia asperrezina.
aspergarri	izond		Aspertzen, gogaitzen duena.
aspergarritasun	iz		Aspergarria denaren nolakotasuna.
asperkizun	iz		Aspertzea, aspertuaren egoera.
asperkunde	iz		Mendekua.
asperraldi	iz	A1.	Asealdia.
asperraldi	iz	A2.	Aspertzea.
asperrarazi asperraraz asperrarazten	ad		aditzaren arazlea.
asperrezin	izond		Ezin aspertuzkoa, gogaitezina.
aspertu asper aspertzen	ad	A2.	Gogoa nekatu; gogoa, adorea galdu.
aspertu asper aspertzen	ad	A3.	Ase, bete.
aspertu asper aspertzen	ad	A4.	zaio.
aspertu asper aspertzen	ad	A1.	Zerbaitek edo norbaitek norbaitengan gogo nekadura edo gogaitasunezko sentipena sortu.
aspertzaile	izond eta iz		Mendekatzailea, apentzailea.
aspertze			aspertu aditzaren aditz izena.
aspertzeke	adlag		Aspertu gabe.
aspik	iz		Aspis sugegorria.
aspik	iz	H2.	Akara.
aspirina	iz		Garratz azetilsalizilikoa, sendagintzan, oinazearen eta sukarraren aurka oso erabilia.
aspre	izond		Latza, garratza.
astailar	iz		Ilarraren familiako landare igokaria, lore-horia.
astakaiku	izond		Astoa irain hitza.
astakardu	iz		Kardu mota txikia, jateko ona ez dena.
astakarlo	iz		Astakardua.
astakeria	iz		Astoari irudizko adieran dagokion egite edo esana.
astakilo	iz eta izond		Asto-ren txikigarria. Batez ere pertsonei buruz, irain hitz gisa.
astakirten	izond		Astoa irain hitza.
astakume	iz		Astoaren umea.
astalar	iz		Kardu mota lore-morea, zurtoin arantzatsukoa.
astalikardo	iz		Leku lehorretan hazten den kardu mota, abereek jaten dutena.
astalkai	iz		Matazura, astalkatzeko tresna.
astalkatu astalka astalkatzen	ad		Haria astaritan bildu.
astalkatze			astalkatu aditzaren aditz izena.
astalketa	iz		Astalkatzea.
astalko	iz		Astaria, mataza.
astama	iz		Astemea.
astamahats	iz		Kuiaren familiako basalandarea, fruitutzat mahatsaren antzeko aleak ematen dituena.
astamakila	iz	A1.	Lokatzetan eta, jauzi egiteko makila.
astamakila	iz	A2.	Makila lodia, adibidez inori erasotzeko erabiltzen dena.
astamenda	iz		Orri ia biribilak, zurixkak eta azpialdean iletsuak dituen landarea, usain sendokoa, ibai eta erreken inguruan hazten dena.
astanafarreri	iz		a.-naparreri 1947. Nafarreriaren antzeko pikor batzuk ateratzen diren eritasun arina, baztanga eroa.
astaperrexil	iz		Ginbaildunen familiako landarea, sagu usainekoa, pozoitsua.
astapiper	iz		Gazi-belarraren familiako landarea, hosto luze orban ilunekikoak dituena.
astapotro	izond		Irain hitza.
astaputz	iz		Onddo biribila, arin hazten dena, zapaltzen denean hauts beltz kirastua jaurtikitzen duena.
astar	iz		Asto arra.
astari	iz		Mataza.
astasapin	iz		Lihoa zehatzeko ezpata.
astatipula	iz		Zitoriaren familiako landarea, itsaso inguruko toki lehorretan hazten dena, sendagintzan erabilia.
astazain	iz		Astoak zaintzen dituen pertsona.
astazakil	izond		Arrt. Esanahi zehatzik gabeko irain hitza.
astaa	iz		Astemea. Irain hitz bezala ere erabiltzen da.
astearte	iz		Astearen hirugarren eguna, astelehenaren eta asteazkenaren artekoa.
asteazken	iz		Astearen laugarren eguna, asteartearen eta ostegunaren artekoa.
asteburu	iz		Aste bukaerako lanik gabeko denbora.
astegaitz	iz		Emakumearen hilekoak.
astegun	iz		Jaieguna ez dena, laneguna.
astekari	iz	A1.	Astea igarotzeko behar dena.
astekari	iz	A2.	Astero argitaratzen den aldizkaria.
astelehen	iz		Astearen bigarren eguna, igandearen eta asteartearen artekoa.
asteme	iz		Asto emea.
astero	adlag		Aste guztietan.
asteroide	iz		Astron. Planeta txikia.
asteroko	iz		Astekaria.
astialdi	iz		Lanik edo zereginik gabeko artea, nork bere gogara ematen duena.
astigar	iz		Zuhaitz handia, hostoak erorkorrak eta alboarenaren antzekoak, loreak mordo zintzilikarietan eta haziak hego moduko mintz gogor batez hornituak dituena; zura, trinkoa eta luzaz irauten duena, zurgintzan erabiltzen da.
astigmatismo	iz		Begiaren akatsa, irudia desitxuratzen duena.
astiki	adlag		Astiro.
astin	izond		Harroa.
astinaldi	iz	A1.	Astinketa, zerbait astintzen den aldia edo aldietako bakoitza.
astinaldi	iz	A2.	Jipoia.
astindu astin edo astindu astintzen	ad	H1.A1.	Harrotu, bereziki inarrosiz.
astindu astin edo astindu astintzen	ad	H1.A2.	Zerbaiti kolpez edo higidura bortitzez eragin.
astindu astin edo astindu astintzen	ad	H1.A3.	Jipoitu.
astindu	iz	H2.	Astinketa bigarren eta hirugarren adieretan.
astinketa	iz	A1.	Harroketa.
astinketa	iz	A2.	Astintzea bigarren adieran, astindua.
astinketa	iz	A3.	Jipoia.
astintasun	iz		Harrotasuna.
astintzaile	izond eta iz		Astintzen duena.
astintze			astindu aditzaren aditz izena.
astiro	adlag		Behar adina asti hartuz, geldiro.
astiroki	adlag		Astiro.
astitsu	izond	A1.	Geldia, arintasun gutxikoa.
astitsu	izond	A2.	Lan edo egiteko gutxikoa.
astiune	iz		Astialdia.
asto	iz	A1.	Zama aberea, zaldiaren antzekoa baina hura baino txikiagoa, belarri-luzea eta larru-latza.
asto	iz	A2.	Zerbaiti azpitik eusteko zernahi egitura, bereziki zurezkoa.
astoarrosa	iz		Arrosaren familiako zuhaixka, bost hostoko lore arrosak ematen dituena.
astodun	iz		Astazaina.
astoko	iz		Asto-ren txikigarria.
astolapiko	iz		Astoa, ergela. Irain hitza.
astomakil	iz		Idazten ikasten hastean egiten diren goitik beherako marratxoak.
astorki	iz		Toki hezeetan hazten den belarra, oilarraren gandorra gogorarazten duten lore gorriak eta usaintsuak dituena.
astotu asto edo astotu astotzen	ad	A1.	Astoaren irudizko adieran tasunak hartu.
astotu asto edo astotu astotzen	ad	A2.	Lihoa ezpatatu.
astotxo	iz		Asto-ren txikigarria.
astotzar	iz		Asto handia.
astotze			astotu aditzaren aditz izena.
astoo	iz		Astotxoa.
astrapala	iz		Zarata, iskanbila, zalaparta.
astro	iz		Argizagia.
astrologia	iz	A1.	Astronomia.
astrologia	iz	A2.	Etorkizuna, gizonen izaera... horiengan argizagiek omen duten eraginaren bidez asmatzea helburutzat duen jakitea.
astrologo	iz		Astrologian diharduen pertsona.
astronauta	iz		Espazio ontzi bateko bidaiaria.
astronautika	iz		Espazio nabigazioaren ikerketa helburutzat duen jakintzaren alorra.
astronomia	iz		Argizagien eta unibertsoaren egituraren jakintza.
astronomo	iz		Astronomian diharduen pertsona.
astundu astun edo astundu astuntzen	ad		Astun edo astunago bihurtu.
astungarri	iz eta izond		Astuntzen, larritzen duena.
astunki	adlag		Astuntasunez.
astuntasun	iz		Astuna denaren nolakotasuna.
astuntze			astundu aditzaren aditz izena.
asturu	iz		Zoria.
asturugaitz	izond eta iz		Zorigaitza, zorigaiztokoa.
asturugaizki	adlag	A1.	Asturugaitzez.
asturugaizki	adlag	A2.	Moldakaizki.
astuzia	iz		Maltzurkeria.
asun	iz		Basalandarea, hostoak azalmintzan hazkura mingarria eragiten duten ilez beteak dituena.
asunto	iz		Kontua, arazoa.
asurantza	iz		Asegurua, pertsona edo gauza bat arrisku jakin batetik babesten duen kontratua.
aszeta	iz		Izpirituaren betetasuna lortzeko gorputza hilduratzen duen pertsona.
atabaka	iz		Goian zirritua duen ontzi itxia, adibidez elizetan limosna jasotzeko dagoena.
atabal	iz		Bi zotzez jotzen den danbor estua.
atabalari	iz	A1.	Atabal jotzailea.
atabalari	iz	A2.	Aldarrikaria.
atabalatu atabala atabalatzen	ad		Atabala jo.
ataizean	adlag		Zelatan.
ataka	iz	A1.	Haitzuloetako sarrera estua, harresietan egiten den irekidura eta, oro har, edozein igarobide mehar.
ataka	iz	A2.	Ate txikia, adibidez hesitu, artegi, txabola, erlauntza edo labekoa.
atakada	iz		Erasoa, oldarra.
atakatu ataka atakatzen	ad		Eraso, oldartu.
atake	iz		Erasoa, oldarra.
atal	iz	A1.	Baratxuriaren burua; laranja edo antzeko fruituak banaturik dauden zati bakoitza.
atal	iz	A2.	Gauza bat banatzen den zati bakoitza; zerbaitetatik berez daitekeen zatia edo puska.
atal	iz	A3.	Lege edo araudi baten buruak banatzen diren zati zenbakidun bakoitza.
atalaga	iz		Ate langa, atea irmo ixteko barruko aldetik eta bi alboetan itsatsirik ezartzen den haga.
atalarri	iz		Atalburua.
atalas	iz		Atalburua.
atalaurre	iz		Ate aurrea; atari aurrea.
atalburu atalaurre atalondo			Baserri, eliza eta etxe baten sarbidea, nahiz eraikuntzaren barnean, nahiz kanpoan.
atalburu atalaurre atalondo		A3.	Batez ere gauza astraktuez, eta bereziki izkribuzko lanez. Sarrera.
atalburu	iz	H1.	Ateburua.
atalburu	iz	H2.A1.	Liburu baten kapitulua.
atalburu	iz	H2.A2.	Zenbait lege edo araudi banatzen diren atal nagusietako bakoitza.
ataldu atal edo ataldu ataltzen	ad		Ataletan zatitu; ataletan antolatu.
atalka	adlag		Zatika.
atalondo	iz	A1.	Ate ondoa.
atalondo	iz	A2.	Ataria.
ataltxo	iz		Atal-en txikigarria.
ataltzain	iz		Atezaina.
ataltze			ataldu aditzaren aditz izena.
atanbora	iz		Panderua, danborra.
atari	iz	A1.	Atea, ate ingurua.
atariko	iz		Sarrera, hitzaurrea.
atariratu edo atarira	ad		Atarira joan.
atarramentu	iz		Ondorio edo onura ona edo txarra; funtsa, zentzua.
atarrapuzka	adlag		Zalaparta atereaz.
atarratu atarra atarratzen	ad	A1.	Apurtu, desegin.
atarratu atarra atarratzen	ad	A2.	Zigortu.
ataurre	iz	A1.	Ate aurrea; ataria.
ataurre	iz	A2.	Atarikoa, sarrera.
ataute	iz		Zerraldoa, hilkutxa.
ateburu	iz		Atearen goiko aldea, alboek eusten dioten atal batek osatua.
ateetaratu edo ateetara	ad		Ateetara joan.
ateismo	iz		Jainkogabetasuna, jainkogabearen dotrina edo jarrera; jainkorik denik ukatzen duen dotrina.
ateka	adlag	H2.	Piloka, multzoa.
ateleiho	iz		Ateko leiho txikia.
ateleka	iz	A1.	Errieta.
ateleka	adlag	A2.	Errietan.
atelekatu ateleka edo atelekatu atelekatzen	ad		Errieta, agiraka egin.
atemorroi	iz		Auzitegi edo jauregi bateko atezaina.
atenastar	izlag eta iz		Atenaskoa; Atenasko biztanlea.
ateneo	iz		Espainian, jakintza edo literatura elkartea; frantsesezko Belgika eta Suitzan, lizeoa.
atentatu	iz		Pertsona baten aurkako erasoa, bereziki arrazoi politikoakgatik.
ateo	iz eta izond		Jainkogabea.
atera ateratzen	ad	A1.	Zerbait dagoen tokitik at ezarri, barnetik kanpora eraman.
atera ateratzen	ad	A2.	Norbait.
atera ateratzen	ad	A3.	Lortu.
atera ateratzen	ad	A4.	Irten.
aterabide	iz		Irtenbidea.
ateraldi	iz	A1.	Zerbait edo norbait ateratzen den aldietako bakoitza.
ateraldi	iz	A2.	Ustekabeko esaldi edo erantzuna, gehienetan bitxia edo barregarria.
aterarazi ateraraz aterarazten	ad	A2.	Irtenarazi, ilkiarazi.
aterarazi ateraraz aterarazten	ad	A1.	Zerbait ateratzera behartu.
ateratzaile	iz		Adierazten dena ateratzen duen pertsona.
ateratze	ad		-aren aditz izena.
aterbe	iz		Aterpea.
aterbeo	iz		Aterpetxoa.
atergabe	adlag		Etengabe, gelditu gabe.
ateri	iz	A1.	Euririk, elurrik edo antzekorik gabeko eguraldia.
ateri	iz	A2.	Aterpea.
aterki	iz	A1.	Euritik babesteko tresna, makila eskutokidun baten buruan lotzen den, eta heda eta toles daitezkeen altzairuzko ziri batzuetan josten den tela zati batek osatua.
aterki	iz	A2.	Aterpea, estalpea.
aterpe	iz		Euritik begiratzeko babeslekua. Ik.
aterpetu aterpe edo aterpetu aterpetzen	ad		Babestu.
aterpetxo	iz		Aterpe-ren txikigarria.
aterpetze			aterpetu aditzaren aditz izena.
aterraldi	iz	A1.	Ateri dagoen denbora.
aterraldi	iz	A2.	Etenaldia, geldialdia.
aterrarazi aterraraz aterrarazten	ad		Geldiarazi.
aterrarte	iz		Aterraldia, aterrunea.
aterrune	iz		Aterraldia.
atertu ater atertzen	ad	A1.	Euria, elurra... egitetik gelditu.
atertu ater atertzen	ad	A2.	Gelditu; geldiarazi.
atertze			atertu aditzaren aditz izena.
atesatu atesa atesatzen	ad		Tenkatu.
atesatze			atesatu aditzaren aditz izena.
ateta	iz		Bebarrua, ezkaratza.
atetila	iz		Ate txikia, atexka.
atetxo	iz		Ate-ren txikigarria.
atetzar	iz		Ate-ren handigarria.
atezain	iz	A1.	Etxe edo eraikuntza bateko sarrera zaintzen duen pertsona.
atezain	iz	A2.	Futbolean-eta, atea zaintzen duen jokalaria.
atezaindegi	iz		Atezaina dagoen tokia.
atezaintza	iz		Atezainaren lanbidea.
atija	iz		Usina, doministikua.
atitxatu atitxa atitxatzen	ad		Narritatu, zirikatu.
atiza	iz		Aukera, abagunea.
atlas	iz		Mapa bilduma, bereziki liburu gisa prestatua.
atleta	iz		Lasterketa edo jaurtikitze kiroletan edo soinketan aritzen den pertsona.
atletismo	iz		Banakako kirolen multzoa.
atmosfera	iz	A1.	Eguratsa.
atmosfera	iz	A2.	Sakadura neurria, 1,033 Kg/cm2 balio duena.
atomatu atoma atomatzen	ad		Eraso.
atomika	iz		Atomo bonba.
atomiko	izond		Atomoari dagokiona.
atomo	iz		uranioaren edo plutonioaren bat-bateko fisioaren indarraz baliatzen dena.
atondo	iz		Ate ondoa, atalondoa.
atondu aton atontzen	ad		Prestatu, antolatu.
atontze			atondu aditzaren aditz izena.
atorra	iz		Alkandora; gizonezkoaren alkandora.
atotsi atotsi atosten	ad	A1.	Deitu.
atotsi atotsi atosten	ad	A2.	Nork beregana hartu, erakarri.
atralaka	iz		Liskarra, errieta.
atralakari	izond eta iz		Liskartia.
atrapatu atrapa atrapatzen	ad		Harrapatu.
atrapatze			atrapatu aditzaren aditz izena.
atrebentzia	iz		Ausardia.
atrebimentu	iz		Ausardia.
atrebitu atrebi atrebitzen	ad		Ausartu.
atributu	iz	A1.	Ezaugarria.
atributu	iz	A2.	Perpaus batean, subjektuari aditz kopulatibo baten bidez lotzen zaion hitza, izena nahiz izenondoa.
atrizio	iz		Beldur damua.
atrofia	iz		Endurtzea.
atrofiatu atrofia atrofiatzen	ad		Endurtu.
atseden atsedeten	ad	H2.A1.	Itzali, amatatu.
atseden atsedeten	ad	H2.A2.	Atseden hartu, atsedendu.
atseden	iz	H1.	Lan edo nekeen etenaldia edo arintzea.
atsedenaldi	iz		Atseden hartzen den denbora.
atsedenalditxo	iz		Atsedenaldi-ren txikigarria.
atsedenarazi atsedenaraz atsedenarazten	ad		Atsedetera behartu.
atsedendu atseden edo atsedendu atsedentzen	ad		Atseden hartu.
atsedengarri	iz		Atseden ematen duen zera.
atsedenleku	iz		Atsedentokia.
atsedentegi	iz		Atsedentokia.
atsedentoki	iz		Atseden hartzen den tokia.
atsedentxo	iz		Atseden-en txikigarria.
atsedentze			atsedendu aditzaren aditz izena.
atsedete			atseden aditzaren aditz izena.
atsegale	iz	A1.	Limurtasunaren zalea.
atsegale	iz	A2.	Limurtasuna, sentsuen atsegina.
atsege	izond		Tristea, atsekabetua.
atsegin atsegiten	ad	H2.	Atsegin egin, atsegin eman.
atseginaldi	iz		Atsegin hartzen den denbora.
atseginbide	iz		Atsegin hartzeko bidea.
atsegindu atsegin edo atsegindu atsegintzen	ad		Atsegin hartu, eman, egin.
atsegindun	izond		Atsegina; zoriontsua.
atsegingarri	iz		Atsegin ematen duen zera.
atseginkeria	iz		Atsegin gaitzesgarria.
atsegintasun	iz		Atsegina.
atsegintegi	iz		Atsegintokia.
atsegintoki	iz		Paradisua; atsegin hartzen den tokia.
atsegintsu	izond		Atseginez betea, atsegingarria.
atsegintze			atsegindu aditzaren aditz izena.
atseginzale	izond		Atseginen zale dena.
atsekabe	iz		Gogoko ez denak edo ezbeharrak sortzen duen sentipen mingarria.
atsekabedun	izond eta iz		Atsekabetua, nahigabetua.
atsekabegarri	iz		Atsekabetzen duen zera.
atsekabetsu	izond		Atsekabe ematen duena, atsekabez betea.
atsekabetu atsekabe edo atsekabetu atsekabetzen	ad	A1.	Atsekabe bihurtu.
atsekabetu atsekabe edo atsekabetu atsekabetzen	ad	A2.	Atsekabe hartu edo eman.
atsekabetze			atsekabetu aditzaren aditz izena.
atsekabeztatu atsekabezta atsekabeztatzen	ad		Atsekabetu.
atsekaitz	iz		Atsekabea.
atsitu atsi atsitzen	ad		Aditz gisa g. er.. Kirastu.
atso	iz		Emakume zaharra. Gehienetan gutxiespenezko zentzua du gaur.
atsokeria	iz		Atso ipuina, sinetsi behar ez den esana edo kontua.
atsotasun	iz		Atsoaren zahartasuna edo sentontasuna.
atsotitz	iz		Esaera zaharra, errefraua.
atsotizlari	iz		Atsotizak aztertzen dituen pertsona.
atsotu atso edo atsotu atsotzen	ad		Emakumea zahartu, edo zahar-itxura hartu.
atsotxo	iz		Atso-ren txikigarria.
atsotze			atsotu aditzaren aditz izena.
atun	iz	H1.	Thunnus generoko arraina, bereziki hegalaburra.
atun	iz	H2.A1.	Zerbait egiteko moldea, era.
atun	iz	H2.A2.	Ohitura, aztura.
atuneta	iz		Atunketa.
atungorri	iz		Hegalaburra.
atunketa	iz		Atunaren arrantza.
atunketari	iz		Atunak harrapatzen dituen arrantzalea.
atuntxiki	iz		Atunaren familiako arraina, hura baino txikiagoa.
atuntxori			Kaio mota.
atunzuri	iz		Hegaluzea.
aturatu atura aturatzen	ad		"-(rekin"). Burutu.
atx	interj	H2.	Mina, ezustea, nahigabea adierazteko hitza.
atxeter	iz		Sendagilea.
atxiki atxikitzen	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: . .. datxekit...; natxekio, ... datxekio, gatxezkio...; ...datxekigu,... datxekie; nentxekion,... zetxekion,... zetxezkion;... letxekioke...; ... betxekio... Dena dela, adizkiok, datxekio izan ezik, gaur egun gutxi erabiltzen dira.
atxiki atxikitzen	ad	A1.	Itsatsi, erantsi, heldu.
atxiki atxikitzen	ad	A2.	Suari dagokiola, izeki.
atxiki atxikitzen	ad	A3.	Eduki, eutsi, mantendu.
atxikiarazi atxikiaraz atxikiarazten			1733; atxikiratzi 1780.
atxikidura	iz		Atxikimendua; lotura.
atxikimendu	iz		Maite edo gogoko den zerbaiti edo norbaiti buruzko lotura.
atxikitasun	iz		Atxikimendua.
atxikitzaile	iz		Atxikitzen duena.
atxikitze			atxiki aditzaren aditz izena.
atxilo	iz	A2.	Presoa.
atxiloketa	iz		Atxilotzea.
atxilotu atxilo edo atxilotu atxilotzen	ad		Preso hartu edo altxatu.
atxilotze			atxilotu aditzaren aditz izena.
atximurka	adlag		Atximur eginez.
atximurkada	iz		Atximurra, zimikoa.
atximurkatu atximurka edo atximurkatu atximurkatzen	ad		Atximur egin.
atximurkatze			atximukartu aditzaren aditz izena.
atxo	iz		Atso-ren era adierazkorra.
atxon	iz		Urrina.
atzamar	iz	A1.	Eskuetako hatza, eria.
atzamar	iz	A2.	Atzaparra.
atzamarkada	iz		Atzamar kolpea, atzaparkada.
atzamarkatu atzamarka edo atzamarkatu atzamarkatzen	ad		Atzaparkatu.
atzamartu atzamar edo atzamartu atzamartzen	ad		Atzaparkatu.
atzandel	iz	A1.	Titarea.
atzandel	iz	A2.	Hatzetan babesgarri gisa jartzen den zorro modukoa.
atzapar	iz	H1.	Zenbait animaliatan, azkazal kakotu zorrotz eta gogorrak dituen esku edo oina.
atzapar	iz	H2.	Perretxiko mota, haragitsua Clavaria sp.
atzapardun	izond		Atzaparrak dituena.
atzaparkada	iz		Atzamarkada.
atzaparkari	izond		Atzapar egiten duena.
atzaparkatu atzaparka edo atzaparkatu atzaparkatzen	ad	A1.	Atzaparra ezarri, atzaparrez jo.
atzaparkatu atzaparka edo atzaparkatu atzaparkatzen	ad	A2.	Lurrean edo, atzaparrez arakatu.
atzaparkatze			atzaparkatu aditzaren aditz izena.
atzaparpe	iz		Atzapar azpia. Leku atzizkiez singularrean.
atzapartsu	izond		Atzaparduna, atzaparrez betea.
atzapartu atzapar edo atzapartu atzapartzen	ad		Atzaparkatu.
atzapartzar	iz		Atzapar-en handigarria.
atzarrarazi atzarraraz atzarrarazten	ad		Iratzartzera behartu.
atzarrarazle	izond		Atzarrarazten duena.
atzarri atzar atzartzen	ad		Aditzaren era burutu gisa atzartu erabiltzen da, eta atzarri adjektibo gisa.
atzarri atzar atzartzen	ad	A1.	Iratzarri, esnatu.
atzarri atzar atzartzen	ad	A2.	du.
atzarrik	adlag		Atzarririk.
atzartasun	iz		Erne egotea, atzarri dagoenaren egoera.
atzartze			atzartu aditzaren aditz izena.
atzazal	iz		Azazkala.
atzealde	iz		Atzeko aldea.
atzeka	izond	H1.	Lagunartea saihesteko joera duena.
atzeka	adlag	H2.	Atzera eginez, atzea emanez.
atzekari	iz		Nolabait erlazionaturik dauden bi atal edo osagaien artean, atzekoa.
atzeki	iz		Buztana.
atzelari	iz	A1.	Pilota jokoan atzean jartzen den jokalaria.
atzelari	iz	A2.	Gizonezkoekin sexu harremanak dituen gizonezkoa.
atzemaile	izond eta iz		Zerbait edo norbait atzematen duena. Pertsonei dagokie.
atzeman atzematen	ad	A1.	Ihes egin dezakeena gatibu edo preso hartu; piztiez, arrainez... mintzatuz, harrapatu.
atzeman atzematen	ad	A2.	Norbait, ezaguna izatea komeni ez zaion zerbaitetan edo gogoko ez duen egoera batean hartu.
atzeman atzematen	ad	A3.	Adimenaren bidez sumatu.
atzeman atzematen	ad	A4.	Aurkitu.
atzemanarazi atzemanaraz atzemanarazten	ad		Atzematera behartu.
atzemanka	adlag		Atzematen.
atzemankeria	iz		Atzemateko bereziki bigarren adieran amarru gaitzesgarria.
atzemate			atzeman aditzaren aditz izena.
atzen	ord		Azkena.
atzenarazi atzenaraz atzenarazten	ad		Ahantzarazi.
atzendu atzen edo atzendu atzentzen	ad		Ahaztu, eta bereziki ahaztuxe izan.
atzenkor	izond		Ahazkorra.
atzentze			atzendu aditzaren aditz izena.
atzerabide	iz		Oztopoa, eragozgarria.
atzeragarri	iz	A1.	Norbait atzerarazten duen zera, atzerabidea.
atzeragarri	iz eta izond	A2.	Zerbait atzeratzen duena.
atzeraka	adlag		Atzerantz.
atzerakada	iz		Atzera egitea, atzerapena.
atzerakarga	iz		Atzerantz higituriko karga.
atzerako	iz	H1.A1.	Zerbait erostean salgaiak balio duena baino gehiago ematen denean itzultzen den diru xehea.
atzerako	iz	H1.A2.	Itzulbidea.
atzerako	iz	H2.	Atzerakuntza, uzkurkeria.
atzerakoi	izond eta iz		Politikan edo gizarte arazoetan, aurrerabidearen kontrakoa dena.
atzerakoikeria	iz		Atzerakoitasun gaitzesgarria.
atzerakoitasun	iz		Atzerakoiaren nolakotasuna.
atzerakuntza	iz		Atsegina ez den egoera batean atzera egiteko gogoa.
atzerapen	iz	A1.	Atzerakuntza, nagitasuna.
atzerapen	iz	A2.	Atzerabidea, eragozpena, oztopoa.
atzerapen	iz	A3.	Epean atzeratzea; zerbait atzeratzen den denbora hedadura.
atzerapen	iz	A4.	Atzeraka egitea.
atzerapen	iz	A5.	Bizitza mailan edo kulturan atzeraturik dauden herrien egoera.
atzerarazi atzeraraz atzerarazten	ad		Atzera eragin, atzeratzera behartu.
atzeratasun	iz	A1.	Atzeka, lotsatia denaren izaera.
atzeratasun	iz	A2.	Atzerapena, bizitza mailan edo kulturan atzeraturik dauden herrien egoera.
atzeratu atzera atzeratzen	ad	A1.	Zerbait, uste edo behar zen baino geroago egiteko utzi.
atzeratu atzera atzeratzen	ad	A2.	Atzera egin edo eragin.
atzeratu atzera atzeratzen	ad	A3.	Atzerago jarri.
atzeratu atzera atzeratzen	ad	A4.	Era burutua izenondo gisa.
atzeratze			atzeratu aditzaren aditz izena.
atzeren	ord		Azkena.
atzerrialdi	iz		Atzerrian, bereziki beharturik, igarotzen den denbora.
atzerriratu edo atzerrira	ad		Atzerrira, bereziki beharturik, joan.
atzerriratze			atzerriratu aditzaren aditz izena.
atzerritar	izlag eta iz		Atzerrikoa, arrotza.
atzesku	iz		Aurreskuan eta beste zenbait dantzatan, azken dantzatzen dena.
atzetiko	iz	A1.	Jarraitzailea.
atzetiko	iz	A2.	Ondorengoa.
atzetu atze edo atzetu atzetzen	ad	A1.	Atzerrira joan, atzerriratu.
atzetu atze edo atzetu atzetzen	ad	A2.	Arroztu.
atzimurtzi	iz		Atximurra, zimikoa.
atzipe	iz		Engainua.
atzipetu atzipe edo atzipetu atzipetzen	ad		Engainatu.
atzipetzaile	izond eta iz		Atzipetzen duena.
atzitu atzi atzitzen	ad		Atzeman.
atzitzaile	iz		Atzemailea.
atzitze			atzitu aditzaren aditz izena.
atzizki	iz		Hitzaren bukaeran ezartzen den osagaia.
atzo	adlag		Gauden eguna hastean bukatu den eguna aipatzeko erabiltzen den adizlaguna.
atzoskol	iz		Atzazala, azkazala.
audientzia	iz	A1.	Auzitegia.
audientzia	iz	A2.	Entzuleria.
auditorio	iz		Entzuleria.
auditorium	iz		Zenbait eratako emanaldiak, bereziki musikakoak, egiten diren aretoa.
aufa	interj		Poza adierazteko hitza.
augatu auga augatzen	ad		Akitu, ahuldu, unatu.
auhen	iz		Atsekabearen, ondikoaren adierazpena.
auhendagarri	izond		Negargarria, deitoragarria.
auhendari	iz		Erostaria, hiletaria.
auhendatu auhenda auhendatzen	ad		Zerbaitek eragindako atsekabea adierazi.
auhendatze			auhendatu aditzaren aditz izena.
auhenka	adlag		Auhen eginez, auhenez.
aujame	izond		Ahalkegabea.
auka	iz	H1.	Landare kriptogamoa, alga eta onddo baten elkarketak osatua, harkaitzetan, hormetan, zuhaitz azaletan hazten dena.
auka	iz	H2.	Ahotza, gari alearen azala.
auka	adlag	H3.	Au eginez, zaunkaka.
aukerabide	iz		Aukeramena; aukeratzeko ahala.
aukeraketa	iz		Aukeratzea.
aukerakizun	iz		Aukera daitezkeen zeretatik bakoitza.
aukerako	izlag		Oso egokia; bikaina.
aukeramen	iz		Aukeratzeko ahalmena.
aukeratu aukera edo aukeratu aukeratzen	ad		Zenbait gauzaren artean bat edo batzuk hartu edo seinalatu.
aukeratzaile	izond eta iz		Aukeratzen duena.
aukeratze			aukeratu aditzaren aditz izena.
auki	iz		Mihura.
aulki	iz	A1.	Eserlekua. Baserriko hizkeran, behiak jezteko jarleku txikia, hiru oinetakoa eta bizkarrik gabekoa; euskara idatzian, pertsona batentzako lau oinetako jarleku bizkarduna, batez ere besorik gabea.
aulki	iz	A2.	Zurgintzan eta hainbat eskulanetan, lantzen den atala jartzen den mahai berezia.
aulkigile	iz		Aulkiak egiteko lanbidea duen pertsona.
aulkigintza	iz		Aulkiak egiteko jarduera eta ogibidea.
aulkitxo	iz		Aulki txikia.
auma	iz		Antxumea.
aumentatu aumenta aumentatzen	ad		Handitu, gehitu, berretu.
aunitz			Anitz.
aupa	interj	A1.	Norbaiti adore emateko erabiltzen den hitza.
aupa	interj	A2.	Eseririk dagoenari zutik jartzeko esateko erabiltzen den hitza.
aupada	iz		Adore edo erronka oihua edo keinua; adore ematea, erroka jotzea.
aupats	iz		Korrokada.
aupatu aupa edo aupatu aupatzen	ad		Jaso, goratu; goraipatu.
aupatze			aupatu aditzaren aditz izena.
auria	iz		Ulua.
aurikula	iz		Bihotzaren goialdeko bi barrunbeetako bakoitza.
aurizki aurizkitzen	ad		Oina zerbaiten gainean ezarri, oinaz zapaldu.
aurizkitze			aurizki aditzaren aditz izena.
aurka	iz	A1.	Aurrea, ingurua. Leku atzizkiez.
aurka	iz	A2.	Kontra.
aurkako	iz		Aurkaria.
aurkakotasun	iz		Kontrakotasuna.
aurkaratu aurkara aurkaratzen	ad		Aurrez aurre jarri, kontrajarri.
aurkari	iz		Zerbaiten aurkako dena; norbaiten iritzi, jokaerei buruz aurkako iritzi, jokaerak dituena.
aurkaz	adlag		Aurrez aurre.
aurkez	adlag		Aurrean, bekoz beko.
aurkezle	iz		Zerbait aurkezten duen pertsona.
aurkezpen	iz		Norbait edo zerbait aurkeztea; horretarako antolatzen den ekitaldia, esaten edo idazten diren hitzak, etabar
aurkeztatu aurkezta aurkeztatzen	ad		Aurkeztu.
aurkezte			aurkeztu aditzaren aditz izena.
aurkeztu aurkez edo aurkeztu aurkezten	ad	A1.	Inoren aurrean agertu.
aurkeztu aurkez edo aurkeztu aurkezten	ad	A2.	Inoren aurrean, ikus, ezagut, azter dezan, zerbait jarri.
aurki	adlag	H1.	Hemendik denbora gutxiren buruan, gero berehala.
aurki	iz	H2.A1.	Oihal, ehun edo beste hainbat gauzatan, alde nagusia, begien aurreko aldea.
aurki	iz	H2.A2.	Aurrea.
aurki	adlag	H3.	Noski.
aurkiarazi aurkiaraz aurkiarazten	ad		Aurkitzera behartu.
aurkiberri	iz		Aurkikundea.
aurkibide	iz		Liburu bateko kapitulu edo gaien orrialdea adierazten den zerrenda, haren aurrean edo atzean ezartzen dena.
aurkigaitz	izond		Aurkitzen zaila dena, ia aurkiezina.
aurkigarri	iz		Aurkibidea.
aurkikunde	iz		Ezagutzen ez zena bereziki lurraldeei buruz edo jakintza arloan aurkitzea; aurkitu den zera bera.
aurkikuntza	iz		Aurkikundea.
aurkile	iz		Autorea.
aurkimen	iz		Zerbait aurkitzea.
aurkintza	iz	A1.	Lurreko eta, bereziki landako lekua.
aurkintza	iz	A2.	batez ere naf.: Jainkoaren aurrean.
aurkitegi	iz		Aurkibidea.
aurkitu aurki aurkitzen	ad	A1.	Bilatzen ez den zerbait ikusi edo aurrean gertatu, norbaitekin suertatu.
aurkitu aurki aurkitzen	ad	A2.	Bilatzen dena ikusi, non den jakin, lortu.
aurkitzaile	iz		Zerbait aurkitzen duena; aurkikunde bat egiten duena.
aurkitze			aurkitu aditzaren aditz izena.
aurpegi	iz	A1.	Giza buruaren aurreko aldea.
aurpegi	iz	A2.	Hainbat gauzak agertzen dituen alde edo alderdietako bakoitza.
aurpegiera	iz		Begitartea.
aurpegiratu edo aurpegira	ad		1918.
aurpegiratu edo aurpegira	ad	A1.	Aurpegira eraman.
aurpegiratu edo aurpegira	ad	A2.	Aurpegira eman, bota.
aurpegiratze			aurpegiratu aditzaren aditz izena.
aurpegitxo	iz		Aurpegi-ren txikigarria.
aurpegio	iz		Aurpegitxoa.
aurrandetu aurrande aurrandetzen	ad		Jarraitu.
aurrealde	iz		Zernahiren aurreko aldea.
aurregun	iz		Aurreko eguna.
aurreikusi aurreikus aurreikusten	ad		Aurrez ikusi edo antolatu; gerorako erabaki.
aurreikuste			aurreikusi aditzaren aditz izena.
aurreiritzi	iz		Zerbaiti buruzko iritzi edo ustea, zerbait hori ezagutu edo aztertu aurretik sortua.
aurrekari	iz		Nolabait erlazionaturik dauden bi atal edo osagaien artean, aurrekoa.
aurreko	iz		Norbaiten gurasoak, gurasoen gurasoak eta arbasoak.
aurrekontu	iz		Egiteko bat kostatzen denaren aldez aurretiko kalkulua.
aurrelari	iz	A1.	Pilota jokoan aurrean jartzen den jokalaria.
aurrelari	iz	A2.	Aitzindaria, gidaria.
aurrena	adlag		Lehenik, aurrenik.
aurrendari	iz		Aurrelaria, aitzindaria.
aurrenesku	iz		Aurreskua, lehena. Pertsonei dagokie.
aurrenik	adlag		Lehenik, aurrena.
aurrera	adlag		nora.
aurrerabide	iz	A1.	Aurrera egiteko eragingarria.
aurrerabide	iz	A2.	Sing. Zerbaiten bilakaeran gertatzen den aurrerakuntza.
aurreragarri	izond		Aurrera eragiten duena.
aurreraka	adlag		Aurrerantz.
aurrerakada	iz		Aurrerapena, aurreranzko pausoa.
aurrerakarga	iz		Aurrerantz higituriko karga.
aurrerakoi	izond		Politikan edo gizarte arazoetan aurrerabidearen aldekoa dena.
aurrerakoitasun	iz		Aurrerakoiaren nolakotasuna.
aurrerakuntza	iz		Aurrerapena.
aurrerantzean	adlag		Aipatzen den unetik aurrera.
aurrerapen	iz	A1.	Aurreranzko, egoera hobe bateranzko, maila gorago bateranzko urratsa.
aurrerapen	iz	A2.	Aurreratzen den tartea edo denbora hedadura.
aurrerarazi aurreraraz aurrerarazten	ad		Aurrera eragin, aurreratzera behartu.
aurrerarazte			aurrerarazi aditzaren aditz izena.
aurreratu aurrera edo aurreratu aurreratzen	ad	A1.	Aurrera egin, joan; aurrerago jarri.
aurreratu aurrera edo aurreratu aurreratzen	ad	A2.	Zer sintagmarik gabe. Aurrerapenak egin.
aurreratu aurrera edo aurreratu aurreratzen	ad	A3.	Zerbait seinalatua zegoen baino lehen egin, edo egingo dela adierazi.
aurreratu aurrera edo aurreratu aurreratzen	ad	A4.	Aurreztu.
aurreratu aurrera edo aurreratu aurreratzen	ad	A5.	Era burutua izenondo gisa.
aurreratzaile	iz	A1.	Zerbaiti aurrera eragiten dion pertsona.
aurreratzaile	iz	A2.	Aurreztailea.
aurreratze			aurreratu aditzaren aditz izena.
aurrerazale	izond		Aurrerabidearen aldekoa edo zalea.
aurreren	ord		Aurrena.
aurreskulari	iz		Aurresku dantzaria.
aurretiaz	adlag		Aurrez, aurretik.
aurretiko	iz	A1.	Aurrekoak, arbasoak.
aurretiko	iz	A2.	Aitzindaria.
aurretxo	iz		Aurre-ren txikigarria.
aurrezka	adlag		Aurka.
aurrezki	iz		Aurreztu den dirua.
aurreztaile	izond eta iz		Aurrezten duen pertsonaz esaten da, bereziki Aurrezki Kutxa baten bezeroaz.
aurrezte			aurreztu aditzaren aditz izena.
aurreztu aurrez edo aurreztu aurrezten	ad		Nork bere diruaren zati bat gorde.
aurrindu aurrin aurrintzen	ad		Egokitu, bat etorri.
aurrintze			aurrindu aditzaren aditz izena.
aurrizki	iz		Hitzaren aurrean ezartzen den osagaia.
aurten	adlag		Urte honetan.
aurtiki aurtikitzen	ad		Jaurtiki.
aurtikiarazi aurtikiaraz aurtikiarazten	ad		Aurtikitzera behartu.
aurtikika	adlag		Aurtikiaz.
aurtikitzaile	iz		Zerbait aurtikitzen duen pertsona.
aurtikitze			aurtiki aditzaren aditz izena.
ausardia	iz		Arriskuen aurrean atzera egiten ez duenaren jokaera.
ausardiro	adlag		Ausardiaz, ausarki.
ausarditsu	izond		Ausardiaz betea; adorez betea.
ausarkeria	iz	A1.	Behar den begirune edo lotsaz ari ez denaren jokaera edo egitea.
ausarkeria	iz	A2.	Bere burua gehiegi arriskatzen duenaren jokaera edo egitea.
ausarki	adlag	A1.	Ausardiaz.
ausarki	adlag	A2.	Ugari.
ausart	izond		Arriskuen aurrean atzera egiten ez duena; ausardia adierazten duena.
ausartasun	iz		Ausardia; ausartaren nolakotasuna.
ausarti	izond		Ausarta.
ausartu ausart edo ausartu ausartzen	ad		Sort. "zertara"; sart. "zertan". Norbait, inolako beldur, lotsa edo begirunek atzera eragiten ez diola, zerbait egiteko gauza izan.
ausartze			ausartu aditzaren aditz izena.
ausartzia	iz		Ausardia.
ausatu ausa ausatzen	ad		Pausatu.
ausatze			ausatu aditzaren aditz izena.
ausaz	adlag		Beharbada, apika.
ausiabartza		A2.	Suntsidura, hondamendia.
ausiabartza		A1.	Istilua, liskarra.
ausiki ausikitzen	ad	H1.	Hozka egin, hozkatu.
ausikiarazi ausikiaraz ausikiarazten	ad		Ausikitzera behartu.
ausikika	adlag		Ausiki eginez.
ausikilari	izond		Ausikitzen duena.
ausikitzaile	izond		Ausikilaria.
ausikitze			ausiki aditzaren aditz izena.
auska	adlag		Borrokan.
auskalo			eta gainerako galdekatzaileak, edo horiez hasten diren perpaus txertatuak har ditzake.
ausnarri	iz		Oinaztura.
austeritate	iz	A1.	Laztasuna; estura.
austeritate	iz	A2.	Soiltasuna, apaindurarik eza.
austral	izond		Hegoaldekoa.
autarki	iz		Botoa, boza.
autarkia	iz		Norberak ekoizten dituen ondasunetatik bizitzeko gaitasuna; bere beharkizunak bere ekoizpen ahalmen soilaz, atzerrira jo beharrik gabe betetzen dituen herri edo estatuaren egoera.
autentiko	izond		Egiazkoa; gizabanakoaren egia sakona, eta ez azalekoa edo ohiturazkoa, adierazten duena.
autobia	iz		Espainiako errepide zabala, bi noranzkoak bereizirik dituena.
autobide	iz		Ibilgailu motordunentzako errepide zabala, babestua, bidegurutzerik gabekoa eta bi noranzkoak bereizirik dituena.
autobiografia	iz		Nork bere buruaz egiten duen biografia.
autobus	iz		Bidari asko garraia ditzakeen beribila.
autodidakta	izond		Bere kasa eskolatu dena.
autoerretratu	iz		Nork bere buruari egindako erretratua.
autoeskola	iz		Beribilak gidatzen erakusten den eskola.
autokar	iz		Autobusa.
autokrata	iz		Inongo kontrolen mende egon gabe agintzen duen errege edo kidekoa. Ik.
automata	iz		Izaki bizidun bat bezala higitzen den tresna mekanikoa.
automatiko	izond	A1.	Tresnez mintzatuz, berez, hots, giza laguntzarik gabe dabilena.
automatiko	izond	A2.	Borondateak esku hartu gabe gertatzen dena.
automatikoki	adlag		Era automatikoz.
automobil	iz		Ibilgailu motorduna, lau gurpilekoa eta lauren bat bidazti garraia ditzakeena.
autonomia	iz		Estatu baten barnean bere burua halako neurrian gobernatzen duen herriaren egoera.
autonomiazale	izond		Autonomiaren aldeko persona, autonomiaren alde egiten duena.
autonomo	izond		Autonomia duena.
autopsia	iz		Hilotz baten zati guztien azterketa.
autore	iz		Idazlan edo ederlan baten egilea.
autoretza	iz		Adierazten denaren autorea izateko zertzelada.
autoritario	izond		Bere aginpidea indarrez ezartzen duena, larderiatsua.
autoritate	iz		Aginpidea.
autorizatu autoriza autorizatzen	ad		Baimena eman.
autozerbitzu	iz		Nork bere erosi beharrekoak hartzen dituen zerbitzua edo denda.
autrigoi	izlag eta iz		Antzinatean Euskal Herriko lurraldean bizi ziren leinuetako bat.
autu	iz		Solasa.
autu	iz	Xa.	Hizketan, solasean.
autu	iz	Xb.	Eztabaidan.
autubatzaile	izond		Esamesak kontatzen zale dena.
auxilio	iz		Laguntza, helpidea.
auzapez	iz		Frantziar estatuko komuna bateko burua, alkatearen kidea.
auzapezgo	iz		Alkatzetza, auzapezaren kargua.
auzi	iz		Epaile batek erabaki behar duen arazo eztabaidatua.
auzilari	iz		Auzitan sartzen den pertsona.
auzipetu auzipe edo auzipetu auzipetzen	ad		Norbait auzitara eraman.
auzipetze			auzipetu aditzaren aditz izena.
auzitegi	iz		Lurralde jakin bateko auziak erabakitzen dituen epaimahaia; hura ezarrita dagoen eraikuntza.
auzo	iz	A1.	Norbaiti buruz, inguruko etxeren batean bizi den laguna.
auzo	iz	A2.	Herri batean, kaletik bereizirik dagoen etxe multzoa.
auzo	iz	A2.Xa.	Inguruko etxeren batean; inguruan.
auzo	iz	A2.Xb.	Kanpoan; bereiz.
auzoera	iz		Auzoa bigarrean adieran.
auzokide	iz		Auzo berekoa dena.
auzoko	iz		Auzoa lehen adieran.
auzolan	iz		Auzokoen arteko elkar lana.
auzotar	iz		Auzoa lehen adieran, auzokoa.
auzotegi	iz		Auzoa bigarren adieran, auzunea.
auzune	iz		Auzoa bigarren adieran.
axal			azal-en aldaera adierazkorra.
axanpa	iz		Estuasuna, nahigabea.
axekan	adlag		Txantxetan.
axeri			azeri-ren aldaera adierazkorra.
axeriko	iz		Alegietan azeriari ematen zaion pertsona izena mugagabean.
axioma	iz		Egia argia eta begi bistakoa.
axiroin	iz		Aztala, orkatila.
axola	iz	A1.	Ardura, arreta. Batez ere.
axola	iz	A2.	Garrantzia, gorabehera.
axola	ad	A2.Xb.	dio.
axolagabe	izond		Gauzez behar den axola edo ardura ez duen pertsonaz esaten da.
axolagabekeria	iz	A1.	Axolagabetasun gaitzesgarria.
axolagabekeria	iz	A2.	Axolagabetasunak eragindako egitea.
axolagabeki	adlag		Axolagabetasunez.
axolagabetasun	iz	A1.	Arduragabetasuna.
axolagabetasun	iz	A2.	Zerbait axola ez zaionaren jarrera.
axolagabetu axolagabe edo axolagabetu axolagabetzen	ad		Arduragabetu.
axolagabetze			axolagabetu aditzaren aditz izena.
axolati	izond		Arduratia, axolatsua.
axolatsu	izond		Arduratia, egitekoak axolaz egiten dituena.
axolatu axola edo axolatu axolatzen	ad		Zerbaitez axola izan, kezkatu.
axolatze			axolatu aditzaren aditz izena.
axolduri	izond		Arduratsua, axolatia.
axolduritu axolduri edo axolduritu axolduritzen	ad		Kezkatu, artegatu.
axuant	iz		Iparraldeko herriko etxeetan meraren laguntzailea, alkate ordea, sail baten gaineko zinegotzi arduraduna.
axuriki	iz		Axuriaren haragia.
axut	interj		Norbait mesprezatzeko, norbaiti erronka jotzeko hitza.
aza	iz		Landare gurutzeduna, zuztar-motza, buru batean biltzen diren hosto zabalak dituena; baratzean hazten da, eta gizonaren eta abereen janari da.
azaburu	iz		Aza hostoak biltzen diren burua; aza mota.
azafrai	iz	A1.	Liliaren familiako landarea, lorearen barnealdean laranja-koloreko izpiak dituena.
azafrai	iz	A2.	Delako izpiak, edo izpiez egindako hautsa, janariak ontzeko edo koloreztatzeko erabiltzen dena.
azai	iz		Oilagorra.
azakoba	iz		Azaburu bildua.
azalbide	iz		Azalpena.
azaldatu azalda azaldatzen	ad		Azaldu, adierazi.
azalde	iz		Azalpena.
azaldu azal edo azaldu azaltzen	ad	A1.	Zerbaiti buruz hitz egin, hura ulertarazteko edo ezagutarazteko.
azaldu azal edo azaldu azaltzen	ad	A2.	Agertu.
azalduera	iz		Azalpena.
azaleko	izlag		Sakona ez dena, azalean dagoena.
azalera	iz	A1.	Geometria figura baten luze-zabalaren neurria.
azaleratu edo azalera	ad		Azalera agertu edo atera.
azaleratze			azaleratu aditzaren aditz izena.
azalili	iz		Azalorea.
azalkeria	iz		Zerbaitetatik, harena itxura besterik ez duena.
azalki	iz		Eskutitz, gutun baten estalkia.
azalmintz	iz		Giza azala.
azalore	iz		Aza mota, lore mordoak ore zuria eta jateko ona eratzen duena.
azalpe	iz		Itxura.
azalpeko	izlag		Azalazpikoa.
azalpen	iz		Azaltzea; bereziki, zerbait azaltzeko esaten edo idazten dena.
azalprintz	iz		Azalmintza, giza azala.
azaltze			azaldu aditzaren aditz izena.
azaluskeria	iz		Zurikeria, itxurazalekeria.
azaluts	izond		Itxurazalea.
azao	iz		Ebakitako gariaz eta kideko landareez egiten den sortetako bakoitza. Ik.
azaoka	adlag		Azaoak eginez.
azarkatu azarka azarkatzen	ad	A1.	Helburua jo.
azarkatu azarka azarkatzen	ad	A2.	Atzeman.
azarkeria	iz		Ausarkeria.
azarkuntza	iz		Ausardia.
azaro	iz	A1.	Urtearen hamaikagarren hila, hogeita hamar egun dituena.
azaro	iz	A2.	Ereitea, ereintza.
azarri	izond		Ausarta, beldurrik gabea.
azartasun	iz	A1.	Ausartasuna, ausardia.
azartu azar azartzen	ad		Ausartu.
azartze			azartu aditzaren aditz izena.
azazkal	iz		Gizonak eta zenbait animaliak, hatz muturren gaineko aldean duten xafla adarkizkoa.
azaa	iz		Egitandia, balentria.
azeituna	iz		Oliba, olibondoaren fruitua.
azekia	iz		Ubidea, erretena.
azelerador	iz	A1.	Mek. Ibilgailuen motorreko errekin nahasturaren sarrera erregulatzen duen mekanismoa.
azeleragailu	iz		Azeleradorea.
azeleratu azelera azeleratzen	ad		Lastertasuna areagotu.
azeleratze			azeleratu aditzaren aditz izena.
azelerazio	iz		Azeleratzea.
azelin	iz		Ibaietako uraren indarraz baliatzeko turbina modukoa.
azenario	iz		Baratzean hazten den belar-landarea, kono erako sustrai mamitsua, gorrixka eta jateko ona duena.
azentu	iz		Hitz egitean, hots jakin bati ingurukoei buruz ezartzen zaion ahoskatze indar handiagoa.
azeptatu azepta azeptatzen	ad		Onartu.
azeri	iz	A1.	Zakurraren familiako ugaztun haragijalea, otsoa baino txikiagoa, buru-zabala eta mutur-zorrotza, buztana zuzena eta iletsua duena, ardi, oilo etabarrei, are gorderik daudenei, maltzurkeriaz erasotzen diena; haren larru iletsua guztiz aintzat hartua da.
azeri	izlag	A2.	Pertsonez mintzatuz, maltzurra.
azerikeria	iz		Maltzurkeria.
azeriki	iz		Azeriaren okela.
azerikume	iz		Azeriaren umea.
azeritegi	iz		Azeri zuloa.
azeritxo	iz		Azeri-ren txikigarria.
azertatu azerta azertatzen	ad		Asmatu; helburuan jo.
azetileno	iz		Ura kare ikatzaz nahasten denean sortzen den gas sukoia, oso gar distiratsuz erretzen delako argi egiteko erabiltzen dena.
azetona	iz		usain onekoa, esmalteak-eta urtzeko erabiltzen dena.
aziorrazi	iz		Egiteak, gorabeherak.
azido	iz		Garratza.
azidotasun	iz		Garraztasuna.
azienda	iz	A1.	Ondasuna.
azienda	iz	A2.	Aberea; haragitako, esnetako... hazten diren abereen multzoa.
azieta	iz		Platera.
azio	iz	A1.	Egite txarra edo gaitzesgarria.
azio	iz	A2.	Palanka jokoan, botaldi bakoitza.
azitrai	iz		Landare hosto-iletsua, ezpain lore oso usaindunak ematen dituena.
azkar	izond	H1.A1.	Indartsua, bizkorra, sendoa.
azkar	izond	H1.A2.	Nagia ez dena, ernaia.
azkar	izond	H1.A3.	Buru-ernaia, adimen argikoa.
azkar	iz	H2.	Astigarra.
azkargailu	iz		Azkartzen edo sendotzen duen zera.
azkargarri	izond eta iz		Azkartzen, sendotzen, indartzen duena.
azkarkeria	iz		Maltzurkeria.
azkarki	adlag		Bortizki, sendo, kemenez.
azkartasun	iz	A1.	Kemena, indarra, bizkortasuna.
azkartasun	iz	A2.	Egitekoetan azkarra, ernaia denaren jarrera.
azkartu azkar edo azkartu azkartzen	ad	A1.	Indartu, bizkortu, sendotu.
azkartu azkar edo azkartu azkartzen	ad	A2.	Zerbaitetarako gogoa bizkortu; arindu; burua argitu.
azkartzaile	izond		Azkartzen, sendotzen duena.
azkartze			azkartu aditzaren aditz izena.
azkazal	iz	A1.	Azazkala.
azkazal	iz	A2.	Apoa, apatxa, adarkizko azal lodia.
azken nahi			Hilburukoa, testamentua.
azkenaldi	iz		Azken aldia.
azkendu azken edo azkendu azkentzen	ad	A1.	Azken gelditu; gelditu, iraun.
azkendu azken edo azkendu azkentzen	ad	A2.	Azkena eman, bukatu, amaitu.
azkendun	izond		Azkena duena.
azkenengo	izlag	A1.	Azkenekoa, azkena.
azkenengo	adlag	A2.	Azkenekoz.
azkengabe	izond		Azkenik ez duena, amaigabea.
azkengabetasun	iz		Azkengabearen nolakotasuna, amaigabetasuna.
azkenik	adlag		Azkenean, ororen buruan; bukatzeko.
azkentze			azkendu aditzaren aditz izena.
azkenurren	ord		Azken-aurrena, azkenaren aurretik daudenen artean azkena.
azkonar	iz		Ugaztun haragijalea, hankak laburrak eta sendoak dituena, eta ilea luzea, bizkarrean eta alboetan grisaxka eta sabelan iluna, berak egindako zulo sakonetan bizi dena.
azkor	izond		Bizkorra.
azkordin	iz		Ospela.
azkortasun	iz		Bizkortasuna.
azkortu azkor edo azkortu azkortzen	ad	A1.	Bizkortu, indartu.
azkortu azkor edo azkortu azkortzen	ad	A2.	Ileaz mintzatuz, laztu.
azkura	iz		Larruazalean sentitzen den ondoez modukoa, hatz egitera bultzatzen duena.
azkuratu azkura edo azkuratu azkuratzen	ad		Hazkura batez ere hedadurazko adieran sortu.
azkuratze			azkuratu aditzaren aditz izena.
aznahi	iz		Azkura, hazgalea.
azoge	iz		Zilarbizia.
azoka	iz	A1.	Merkatu plaza.
azoka	iz	A2.	Merkatua.
azokari	iz		Merkataria.
azolio	iz		Olioz eta baratxuri frijituz egositako aza.
azorri	iz		Aza orria.
azorria	iz		Zigorra; zigorkada.
azorriatu azorria edo azorriatu azorriatzen	ad		Azorriaz jo.
azosto	iz		Aza hostoa.
azota	iz		Nitrogenoa.
azotaldi	iz		Zigorraldia.
azotarazi azataraz azotarazten	ad		Zigorrarazi.
azotatu azota azotatzen	ad		Zehatu, zigorkatu.
azotatze			azotatu aditzaren aditz izena.
azote	iz	A1.	Zigorra, zigorkatzeko tresna.
azote	iz	A2.	Kolpea, ukaldia.
azpantar	iz		Aztala estaltzeko jantzia.
azpialde	iz		Azpiko aldea.
azpibide	iz		Azpitik igarotzen den bidea.
azpiegitura	iz		Ageriko egiturari eusten dion oinarria, hura datzan egitura ezkutua.
azpigarri	iz		Abereei azpiak egiteko erabiltzen den iratze, belar, orbela.
azpijale	izond		Azpijanean ari dena. Pertsonei dagokie.
azpijan	iz		Zerbaitek azpiko lurra galtzea; urak edo, sail bati azpitik lurra jatea.
azpijoko	iz		Isileko egite edo jardun makurra, gehienetan inoren kaltetan egiten dena.
azpikari	iz		Azpilanean, azpijokoan ari den pertsona.
azpikeria	iz		Ezkutuko, isileko, iruzurrezko egite edo jardun makurra.
azpiki	iz		Abereen izterreko okela.
azpiko	iz	A1.	Menpekoa.
azpiko	iz	A2.	Forradura.
azpikotasun	iz		Azpikoaren nolakotasuna edo egoera.
azpikotu azpiko edo azpikotu azpikotzen	ad	H1.	Azpiko egin, menperatu.
azpikotu azpiko edo azpikotu azpikotzen	ad	H2.	Azpikoa edo forradura ezarri.
azpikotze			azpikotu aditzen aditz izena.
azpil ganbela manjatera		H1.A2.	Itxura bereko ontzia, orea egiteko erabiltzen dena.
azpil ganbela manjatera		H1.A3.	Uhaska, abereei edaten emateko ontzi mota handia.
azpil ganbela manjatera		H1.A4.	Erretena.
azpilan	iz		Azpijokoa, inoren aurkako jardun isilekoa.
azpildu azpil edo azpildu azpiltzen	ad	A1.	Azpildura egin, ezarri.
azpildu azpil edo azpildu azpiltzen	ad	A2.	Tolestu.
azpildura	iz	A1.	Jantzi edo ehun baten ertza azkentzen duen tolesa; haren ertzean ezartzen den ehun zerrenda.
azpildura	iz	A2.	Tolesa, bi aurpegi edo jarrera erabiltzen dituen, itxura egiten duen pertsonaren jokaera.
azpiltze			azpildu aditzaren aditz izena.
azpimarkatu azpimarka azpimarkatzen	ad		Azpimarratu.
azpimarkatze			azpimarkatu aditzaren aditz izena.
azpimarra	iz		Idatzitako zerbaiten azpian, hura nabarmentzeko egiten den lerroa.
azpimarratu azpimarra edo azpimarratu azpimarratzen	ad		Idatzitako zerbaiten azpian, dioena oharrarazteko edo nabarmentzeko, lerro zuzen bat egin.
azpimarratze			azpimarratu aditzaren aditz izena.
azpimultzo	iz		Multzo bati buruz, multzo horretako zenbait elementuk osatzen duten multzoa, zati multzoa.
azpira	iz		Oratzeko aska.
azpiratu edo azpira	ad		Menderatu, mendean ezarri.
azpiratzaile	iz		Menperatzailea.
azpiratze			azpiratu aditzaren aditz izena.
azpisail	iz		Zail bat zatitzen den zati bakotza.
azpisuge	izond		Saldukeriak egiten dituena.
azpizun	iz		Abereetan, bizkarraren eta saihetsen arteko haragi zerrenda, guztiz aintzat hartua.
azpizuri	iz		Buztanzuria.
aztal	iz	A1.	Orpoa.
aztal	iz	A2.	Orkatilatik belaunera doan zango zatia, bereziki atzeko alde mamitsua.
aztal	iz	A3.	Ezproia.
aztalka	adlag	A1.	Zilipurdiak eginez.
aztalka	iz	A2.	Zilipurdia.
aztapar	iz		Atzaparra.
aztaparka	adlag		Aztapar ukaldiz.
aztaparkari	izond		Aztaparkatzen duena, atzaparkaria.
aztaparkatu aztaparka edo aztaparkatu aztaparkatzen	ad		Atzaparkatu.
aztaparkatze			aztaparkatu aditzaren aditz izena.
aztarna	iz		Zerbaitek uzten duen edo gauza batetik gelditzen den seinalea.
aztarnategi	iz		Lehen gizonaren tresnen aztarnak gordetzen diren tokia.
aztarren	iz		Aztarna, arrastoa.
aztarrika	adlag	A1.	Aztalka.
aztarrika	adlag	A2.	Haztakatuz, induskatuz.
aztarrika	iz	A3.	Ahalegina.
aztarrikatu aztarrika edo aztarrikatu aztarrikatzen	ad		Hegaztiak eta, atzaparrez lurra arakatu.
azterbide	iz		Azterketan jarraitzen den bidea.
aztergai	iz		Aztertua izateko gai dena; azterketaren gaia.
aztergailu	iz		Aztertzeko lanabesa.
aztergaitz	izond		Aztertzen zaila dena, ia ezin aztertuzkoa.
aztergarri	izond		Aztertua izatea merezi duena.
azterka	adlag		Aztarrika.
azterkatu azterka edo azterkatu azterkatzen	ad		Aztertu.
azterketa	iz	A1.	Aztertzea.
azterketa	iz	A2.	Norbaiti, zerbaitetarako gauza den edo gai batez zenbat dakien ikusteko egiten zaion proba edo proba multzoa.
azterkizun	iz		Azterketa, azterketa gaia.
azterkuntza	iz		Induskatzea.
azterlan	iz		Azterketa lana.
azterlari	iz		Aztertzailea.
azterpen	iz		Azterketa.
azterraldi	iz		Azterketa; zerbait aztertzen den aldietako bakoitza.
azterren	iz	H2.	Azterketa.
aztertu azter aztertzen			du aditza
aztertu azter aztertzen		A1.	Zerbaiti ohartasunez begiratu, arretaz gogoan erabili, bereziki bere egoeraz, ezaugarriez, bertatik etor daitezkeen ondoreez jabetzeko.
aztertu azter aztertzen		A2.	Aztarrikatu.
aztertzaile	izond eta iz		Zerbait aztertzen duen pertsona; bereziki azterlanean diharduena; aztertzeko egitekoa duena.
aztertze			aztertu aditzaren aditz izena.
azti	iz	A1.	Ezkutua dena ezagutzeko, etorkizuna asmatzeko ohikoez gaineko ahalmenak omen dituen pertsona.
azti	iz	A2.	Izadiaren legeen kontrako gauza miragarriak egiten bide dituen, ahalmen ezkutuak bide dituen pertsona.
azti	izond	A3.	Liluragarria, guztiz erakargarria.
aztiatu aztia edo aztiatu aztiatzen	ad		Azti lanez asmatu.
aztiatze			aztiatu aditzaren aditz izena.
aztigo	iz		Aztitza.
aztikeria	iz		Azti lanezko asmaketa edo egitea, gaitzesgarritzat hartua.
aztiketa	iz		Aztiatzea; azti lana.
aztinantza	iz		Aztikeria.
aztitza	iz		Aztiaren antzea edo lanbidea.
aztoramen	iz		Aztoraturik dagoenaren egoera.
aztoratu aztora aztoratzen	ad		Izuak, ezinegonak, gertaera bereziren batek, animaliak, eta hed. pertsonak, asaldatu, bere onetatik atera.
aztoratzaile	izond eta iz		Asaldaria.
aztoratze			aztoratu aditzaren aditz izena.
aztore	iz		Hegazti harraparia, handia, gaina iluna eta azpia zuri nabarra duena, gizonak usoak eta harrapatzeko erabili izan duena.
aztura	iz		Ohitura, berezkoa nahiz hartutakoa.
azturu	iz		Aztia.
azukre	iz	A1.	Gai eztia eta urkorra, erremolatxatik edo kanabera mota batetik ateratzen dena, ale zuri txikietan kristaltzen dena.
azukre	iz	A2.	Ikazkai hidrato batek osatzen duen gai ezti, urkor eta kristalkorra.
azukretsu	izond		Azukreduna, azukre asko duena.
azukreztatu azukrezta azukreztatzen	ad		Zerbaiti azukrea ezarri.
azukreztatze			azukreztatu aditzaren aditz izena.
azul	izond		Urdina.
azun	izond		Ernari dagoena.
azunberdi	iz		Azunbre erdia.
azunbre	iz		Edukiera neurria, bi litro baino zerbait gehiago dena.
azundu azun edo azundu azuntzen	ad		Abere bat ernaldu.
azuzena	iz		Zitoria.
babaka	iz		Baba, abere xeheen gorotza.
babalarru	iz		Baba, larruazaleko handitu urtsua.
babalarrutu babalarru edo babalarrutu babalarrutzen	ad		Babatu.
babarrun	iz		Urteroko barazkia, fruitutzat giltzurrun antzeko haziak dituen lekak ematen dituena; lekak aletu aurretik nahiz haziak ihartuz gero jateko onak dira.
babatsu	izond		Babaz betea.
babatu baba edo babatu babatzen	ad		Larruazalean babak atera edo egin.
babatze			babatu aditzaren aditz izena.
babazuza	iz		Kazkabarra, txingorra.
babes herri	iz		Estatu babesle baten kontrolaren mendean dagoen herrialdea.
babes	iz		Gordetzen, zaintzen, zerbaitetik begiratzen duen zera.
babesgabe	izond		Babesik ez duena.
babesgabetasun	iz		Babesik eza, babesik ez duenaren nolakotasuna edo egoera.
babesgabetu babesgabe edo babesgabetu babesgabetzen	ad		Babes gabe utzi.
babesgabetze			babesgabetu aditzaren aditz izena.
babesgarri	iz eta izond		Zerbait, norbait babesten duen zera; babesten duena.
babesgune	iz		Babeslekua.
babeski	iz		Babesgarritzat erabiltzen den gauza.
babesle	izond eta iz		Zerbait, norbait babesten duena; bereziki pertsona edo izaki bizidunez esaten da.
babesleku	iz		Norbait edo zerbait babesten den lekua.
babespe	iz		Babesa. Batez ere leku atzizkiez, singularrean.
babeste			babestu aditzaren aditz izena.
babestoki	iz		Babeslekua.
babestu babes edo babestu babesten	ad		Babesa eman; babesean jarri.
babil	iz		Mukia, metxa.
babo	izond		Ergela.
bada	junt		Aurretik esan denarekin nolabaiteko lotura, eta bereziki ondorio gisakoa edo, markatzeko erabiltzen den juntagailua.
badarik			Hala ere; dena dela. Eskuinean ere hartu ohi du.
badere			Bada ere; bederen.
badia	iz		Itsas golko txikia, ontziak babesteko balio duena.
bafa	iz		Hats kirastua.
bafada	iz		Baporea; ahokada.
bafadaka	adlag		Ahokadaka.
baga	iz	H1.	Uhina, olatua.
bagai	izond		Alferra, nagia.
bagaitasun	iz		Alfertasuna, nagitasuna.
bagaje	iz		Bidaldi batean eramaten diren gauzen multzoa.
bagasoka	iz		Soka lodia.
bagoi	iz		Tren bateko orga, bidariak edo salgaiak garraiatzeko prestatua.
bahe	iz		Hondo saredun edo zuloduna duen lanabesa, tamaina desberdineko aleak edo zatikiak bereizteko erabiltzen dena.
bahegile	iz		Baheak egiten dituen eskulangilea.
baheketa	iz		Bahetzea.
bahekin	iz		Alea bahetuz gero gelditzen den hondakina.
bahetu bahe edo bahetu bahetzen	ad		Bahetik igaro.
bahetze			bahetu aditzaren aditz izena.
bahi	iz	A1.	Zorraren ordainketaren seinale edo bermetzat hartzekodunaren eskuetan uzten den gauza.
bahi	iz	A2.	Pertsonei buruz. Gatibua, atxilotua.
bahiketa	iz		Norbait bere borondatearen kontra bahitzea, bereziki haren truke zerbait lortzeko asmoz.
bahikunde	iz	A1.	Bahia.
bahikunde	iz	A2.	Bahikuntza.
bahikuntza	iz		Norbaiten ondasunak, haren zorrei erantzuteko edo, agintaritzak bere esku hartzea.
bahikuntza	iz	A2.	Bahia.
bahitegi	iz		Espetxea, presondegia.
bahitu bahi edo bahitu bahitzen	ad	A1.	Zerbait bahian eman.
bahitu bahi edo bahitu bahitzen	ad	A2.	Zerbait bahian hartu; bahikuntza bat zertu.
bahitu bahi edo bahitu bahitzen	ad	A3.	Harrapatu, preso hartu.
bahitura	iz	A1.	Bahia.
bahitura	iz	A2.	Bahikuntza.
bahitura	iz	A3.	Bahiketa.
bahitzaile	iz		Zerbait edo norbait bahitzen duen pertsona.
bahitze			bahitu aditzaren aditz izena.
baia	iz	H1.	Akatsa, hutsa.
baiadun	izond		Erruduna, hobenduna.
baiatu baia edo baiatu baiatzen	ad		Baiaduntzat norbait jo; norbaiti zerbait aurpegira bota.
baiduria	iz		Baimena.
baiesle	iz		Zerbait baiesten duen pertsona.
baiespen	iz		Baiestea.
baieste			baietsi aditzaren aditz izena.
baietsi baiets baiesten	ad		Baiezkoa eman, onartu.
baietz		MA.A2.	Apustu adierazgarri gisa.
baietz		MA.A1.	Bai adizlagunaren zeharkako era.
baietz	iz	MB.	Baiezkoa.
baiez	iz		Eztabaida; ezbaia, zalantza.
baiezka	adlag		Baietz esaka.
baiezpen	iz		Baieztea.
baieztapen	iz		Baieztatzea.
baieztatu baiezta baieztatzen	ad		Zerbait egiazkotzat jo, baiezko esaldi batez adierazi.
baieztatze			baieztatu aditzaren aditz izena.
baiki	adlag		Bai adizlagunaren indargarria, "egiatan"-en baliokidea.
baikor	izond		Gauzak alderik hoberenetik ikusteko edo hartzeko joera duena.
baikorki	adlag		Baikortasunez.
bailara	iz	A1.	Taldea, elkartea.
bailara	iz	A2.	Nolabaiteko batasunen bat osatzen duen lurralde edo etxe multzoa.
bailara	iz	A3.	Auzoa; auzo edo baserriren bat dagoen ibar txikia.
baile	iz		Dantza.
baimen	iz		Zerbait egiteko eskubidea ematen duen hitz edo agiria.
baimendu baimen edo baimendu baimentzen	ad	H2.	Zerbaiti edo norbaiti baimena eman.
baimendu	iz	H1.	Baimena.
baimentze			baimendu aditzaren aditz izena.
bainatu baina bainatzen	ad		Bainua hartu.
bainatze			bainatu aditzaren aditz izena.
bainu	iz		Gorputza uretan murgiltzea, garbitzeko edo atsegin hartzeko.
bainuetxe	iz		Bainuak hartzeko prestaturiko etxea.
bainugela	iz		Etxeetan, bainuontzia dagoen gela.
bainuontzi	iz		Bainatzeko ontzia.
bainutegi	iz		Bainugela.
baioneta	iz		Fusilaren kanoiaren buruan ezar daitekeen ganibet moduko arma zorrotza.
baira	iz		Engainua, liluragarria.
bairatsu	izond		Engainagarria.
bairatu baira bairatzen	ad	H2.	Norbait zerbait onartzera, bai esatera, ekarri.
bairatu baira edo bairatu bairatzen	ad	H1.	Balakuz-edo engainatu, liluratu.
bairatze			bairatu aditzen aditz izena.
baitaratu edo baitara	ad	A1.	Nor bere baitara bihurtu. Bere edo dagokion izenordainarekin.
baitaratu edo baitara	ad	A2.	Konturatu.
baitaratze			baitaratu aditzaren aditz izena.
baitezpada	adlag		Nahitaez, ezinbestean.
baitezpada	izlag	Xa.	Nahitaezko, ezinbesteko.
baitezpada	izlag	Xb.	Neurriz gaineko, markaz kanpoko.
baizen	junt	A1.	Baizik, besterik.
baizen	junt	A2.	Bezain.
baizen	junt	A3.	Baino.
baizik	junt	A1.	Lehen esaldia ezezkoa denean, baina-ren ordez erabili ohi den juntagailua; bigarren esaldiaren azkenean ezartzen da, baina bi esaldion artean koka daiteke, bereziki bigarrena luzea denean; gaur egun askotan eta du eskuinean.
baizik	junt	A2.	Ezezko esaldietan, ezezten denari buruzko salbuespena edo markatuz; delako salbuespen horren ondo ondoan ezartzen da.
bakailao	iz		Itsaso hotzetan bizi den arrain teleosteoa, handia eta lerdena, jateko oso ona.
bakailaoketari	iz		Bakailao ontzia; bakailao arrantzalea.
bakalderri	iz		Erreinua.
bakaldun	iz		Erregea; erregina.
bakan	izond	A1.	Ugaria ez dena, sarri gertatzen ez dena.
bakan	adlag	A2.	Urri, gutxitan.
bakandu bakan edo bakandu bakantzen	ad	A1.	Bakanago bihurtu.
bakandu bakan edo bakandu bakantzen	ad	A2.	Bereizi.
bakanka	adlag		Noizean behin.
bakanketa	iz		Bakantzea; basoetan zuhaitzak moztuz egiten dena.
bakanki	adlag		Bakan.
bakantasun	iz	A1.	Bakana denaren nolakotasuna.
bakantasun	iz	A2.	Bakartasuna.
bakantxo	adlag		Bakan-en txikigarria.
bakantza	iz		Oporra.
bakantze			bakandu aditzaren aditz izena.
bakardade	iz		Bakartasuna.
bakarka	adlag		Banaka.
bakarlari	iz		Bakarka kantatzen edo musika jotzen duen, edo musika obra batean bakarkako zatiren bat kantatzen edo jotzen duen pertsona.
bakarleku	iz	A1.	Munduko abarrotsetik urrun dagoen lekua; norbait bere baitara biltzeko bakartzen den lekua.
bakarleku	iz	A2.	Monasterioa, komentua.
bakarraldi	iz		Bakartasunean, edo nor bere baitan bildurik igarotzen den aldia.
bakarrik	adlag	A1.	Lagunik, kiderik gabe.
bakarrik	adlag	A2.	Eta ez besterik, eta ez gehiago, eta ez bestetan... Dagokion hitz edo esaldiaren ondo ondotik.
bakarrizketa	iz		Nork bere buruarekin egiten duen hizketa.
bakartar	iz		Eremutarra.
bakartasun	iz	A1.	Bakarrik dagoen edo egon ohi den pertsonaren egoera.
bakartasun	iz	A2.	Bakarra denaren nolakotasuna.
bakartasun	iz	A3.	Bakarlekua.
bakartegi	iz	A1.	Komentua, monasterioa.
bakartegi	iz	A2.	Leku bakartia.
bakarti	izond	A1.	Bakarrik, bakartasunean bizi dena.
bakarti	izond	A2.	Gauzei buruz. Jenderik bizi edo ibiltzen ez dena.
bakartoki	iz	A1.	Bakarlekua.
bakartoki	iz	A2.	Komuna.
bakartsu	izond		Bakartia.
bakartu bakar edo bakartu bakartzen	ad	A1.	Lagunartetik nork bere burua urrundu.
bakartu bakar edo bakartu bakartzen	ad	A2.	Bakarrik jarri, berarekin daudenetatik bereizi.
bakartxo	izond		Bakar-en txikigarria.
bakartze			bakartu aditzaren aditz izena.
bakarzale	izond		Bakarrik egotea atsegin duena, bakartasun zalea.
bakaulki	iz		Jargoia.
bakazio	iz		Oporra.
bakealdi	iz		Bakezko aldia, liskar edo gerrarik gabeko denbora.
bakearazi bakearaz bakearazten	ad		Baketzera behartu.
bakebide	iz		Baketzeko bidea.
bakegile			Bakeak eragiten dituen pertsona.
bakeoso	izond		Baketsua, bakezkoa.
baketasun	iz		Bakea.
bakete	iz	A1.	Bakealdia.
bakete	iz	A2.	Gerrarik gabeko denboraldi luzea.
baketi	izond		Baketsua.
baketiar	izond		Baketsua.
baketsu	izond	A1.	Bakea maite duena, liskarra gogoko ez duena, bakezkoa.
baketsu	izond	A2.	Bakez betea.
baketu bake edo baketu baketzen	ad	A1.	Bakeak egin edo eragin.
baketu bake edo baketu baketzen	ad	A2.	Baretu.
baketu bake edo baketu baketzen	ad	A3.	Herri bat bakezko egoerara eraman.
baketzaile	izond eta iz		Bakegilea, baketzen duena.
baketze			baketu aditzaren aditz izena.
bakezale	iz eta izond		gerra eta indarrezko bideak inola ere onartzen ez dituena.
bakezalekeria	iz		Bakezaletasuna gaitzesgarritzat markatua.
bakezaletasun	iz		Bakezale denaren nolakotasuna; bakezaleen dotrina.
bakezki	adlag		Bakez.
bakoiti	izond		Bi-z zatitzean zenbaki osoa ematen ez duena.
bakoitz	izond	A1.	Bakarra.
bakoitz	izond	A2.	Multzo bateko gauzen izenari ezartzen zaio, haiek guztiak, baina banaka harturik, aipatzeko.
bakoitz	izond	A3.	Bakanak.
bakoizka	adlag		Banaka.
bakoizki	adlag		Bakarrik.
bakoiztasun	iz		Bakoitza, bakarra denaren nolakotasuna.
bakoizte			bakoiztu aditzaren aditz izena.
bakoiztu bakoitz edo bakoiztu bakoizten			Bakoitz, bakar bihurtu; bere taldekoetatik bereizten duten tasunak izaki bati eman edo izaki batek hartu.
bakotxi	izond		Bakoitia.
bakteria	iz		Bakterioa.
bakterio	iz		Izaki bizidun zelulabakarra, gunerik gabea, oso egitura bakunekoa, landareen artean sailkatzen dena.
baku	iz		Merkatua.
bakun	izond	A1.	Osagai bat bakarrak osatua.
bakun	izond	A2.	Osagai gutxiz edo kideko gauzak baino gutxiagoz osatua; ulertzeko, erabiltzeko... erraza dena; tolesgabea.
bakundu bakun edo bakundu bakuntzen	ad		Bakun edo bakunago bihurtu.
bakunki	adlag		Bakuntasunez, lanoki.
bakuntasun	iz		Bakuna denaren nolakotasuna.
bakuntza	iz		Batzea, batasuna, elkartzea.
bakuntze			bakundu aditzaren aditz izena.
bal	iz		Dantza.
balabala	adlag		Berrien hedatzeari buruz mintzatuz laster, barra-barra.
bala		H2.	Uzta sorta lotua.
bala	iz	H1.A1.	Su armetako jaurtigaia, gehienetan berunezkoa.
balada	iz		Hitz neurtuzko kontakizuna, gaitzat antzinako gertaera bat edo duena.
baladre	iz		Lupu-belarra Helleborus as.
balaka	iz		Beea, ardiaren oihua.
balakagarri	izond		Lausengarria.
balakari	izond		Losintxaria.
balakatu balaka balakatzen	ad	A1.	Baretu, ematu.
balakatu balaka balakatzen	ad	A2.	Norbaiti, harenganik zerbait lortzeko edo, balakuzko hitzak edo keinuak egin.
balakatzaile	izond		Balakaria.
balakatze			balakatu aditzaren aditz izena.
balaku	iz		Norbaiti, haren gogoa edo onginahia irabazteko egiten zaion hitza, txera edo keinua, askotan engainuzkoa.
balakuka	adlag		Balaku eginez.
balanbatu balanba balanbatzen	ad		Kulunkatu.
balantzaka	adlag		Kulunkan, aldaroka.
balantze	iz		Balantza hirugarren adieran.
balazo	iz		Bala ukaldia, tiroa.
balazta	iz		Galga, ibilgailu edo makina bat geldiarazteko edo haren lastertasuna gutxitzeko tresna.
balaztatu balazta edo balaztatu balaztatzen	ad		Galgatu, ibilgailu edo makina bat geldiarazi edo haren lastertasuna gutxitu.
balaztatze			balaztatu aditzaren aditz izena.
balbe	iz		Herioari ematen zaion izena, bereziki Peru eta Marije-ren ipuinetan.
balda	iz		Apala.
baldan	izond		Zabarra, moldakaitza.
baldankeria	iz	A1.	Baldanaren bizioa, zabarkeria.
baldankeria	iz	A2.	Egite edo hitz baldana.
baldanki	adlag		Zabartasunez, moldakaizki.
baldarapez	iz		Baldernapeza, auzapeza.
baldar	izond		Moldakaizki edo astunki aritzen edo higitzen dena, behar adinako zalutasuna ez duena.
baldarka	adlag		Baldartasunez.
baldarkeria	iz		Baldartasuna gaitzesgarritzat markatua; baldarrari dagokion egitea.
baldarki	adlag		Baldartasunez.
baldarrontzi	iz		Baldarra.
baldartasun	iz		Baldarraren nolakotasuna.
baldartu baldar edo baldartu baldartzen	ad	A1.	Elbarritu.
baldartu baldar edo baldartu baldartzen	ad	A2.	Baldar bihurtu, bizkortasuna, zalutasuna galdu.
baldartze			baldartu aditzaren aditz izena.
baldatu balda baldatzen	ad		Elbarritu.
baldekada	iz		Balde edo perraila baten edukia.
balderna	iz		Elkartea, bilkura.
baldernapez	iz		Auzapeza.
baldi	iz		Itun Zaharreko kutxarena.
baldinba			Nahia edo itxaropena adierazten duen partikula.
baldinbaitere			Nahia edo itxaropena adierazten duen partikula.
baldinbere			Noski, bistan da; baldinbaitere.
baldinetariak			Baldin.
baldinpetu baldinpe edo baldinpetu baldinpetzen	ad		Baldintzapean jarri; zerbaiten baldintza gertatu.
baldinpetze			baldinpetu aditzaren aditz izena.
baldintasun	iz		Baldintza.
baldintza	iz		Zerbait gertatzeko edo betetzeko nahitaezko den zera.
baldintzapen	iz		Zerbait baldintzatzen duen zera.
baldintzatu baldintza edo baldintzatu baldintzatzen	ad		Zerbaiten baldintza gertatu, baldintzapean jarri.
baldintzatze			baldintzatu aditzaren aditz izena.
balditu baldi balditzen	ad	A1.	; era burutua soilik. Elbarritua.
balditu baldi balditzen	ad	A2.	Harritu, zurtu.
balditze			balditu aditzaren aditz izena.
baldoki	iz		Lokia.
baldosa	iz		Lauza.
baldraska	izond		Emakumeez mintatuz, baldresa.
baldres	izond		Arduragabea, moldakaitza, bereziki janzkerari dagokionez.
baldreskeria	iz		Norberekiko ardurarik eza, bereziki janzkeran.
baldreste			baldrestu aditzaren aditz izena.
baldrestu baldres edo baldrestu baldresten	ad		Baldres bihurtu.
balea	iz		Itsas ugaztuna, egungo animaliarik handiena, ahoa adarkizko xaflez hornitua duena.
baleatzar	iz		Balea-ren handigarria.
baleazale	iz		Balea-arrantzalea.
balekibale	adlag		Badaezpada.
balekume	iz		Balearen umea.
balenki	adlag		Adorez.
balent	izond		Suharra, kementsua, bihoztuna.
balentria	iz		Ausardia edo adore handiko egitea; egite miragarri edo gogoangarria, egitandia.
balentzia	iz		Atomo batek hidrogeno atomo kopuru jakin batekin konbinatzeko duen gaitasuna adierazten duen zenbakia.
baleontzi	iz		Baleak harrapatzeko erabiltzen den itsasontzia.
baleroso	izond		Suharra, kementsua, bihoztuna.
balezta	iz	A1.	Arma zaharra, arkuaren antzekoa baina ez hain bakuna, geziak, tragazak, harriak jaurtikitzeko erabiltzen zena.
balezta	iz	A2.	Abereei, alor hesituetan sar ez daitezen, lepoan ezartzen zaien arku moduko eragozgarria.
baleztari	iz		Baleztaz armatutako gudaria.
baleztatu balezta edo baleztatu baleztatzen	ad		Balezta, galga ezarri.
baleztatze			baleztatu aditzaren aditz izena.
baliabide	iz	A1.	Norbaitek eta bereziki herri batek dituen edo erabil ditzakeen ondasun edo ahalbide materialak.
baliabide	iz	A2.	Zerbait lortzeko gauza daitezkeen ahalbideak.
baliagarri			Zerbaiterako balia daitekeena.
baliagarritasun	iz		Baliagarria denaren nolakotasuna.
baliakizun	iz		Baliabideak.
baliakuntza	iz		Norbaitek, baliatzen zaion batengandik hartzen duen faborea edo laguntza.
baliarazi baliaraz baliarazten	ad		Hobetzat harrarazi, nagusitzera behartu; baliagarri, onuragarri bihurtu.
baliatu balia baliatzen	ad	A1.	Batez ere ipar.. Inori zerbait edo norbait baliagarri gertatu.
baliatu balia baliatzen	ad	A2.	"-z.
baliatzaile	izond		Aukerez, gehienetan kezka handirik gabe, baliatzen dena.
baliatze			baliatu aditzaren aditz izena.
baliente	izond		Suharra, kementsua, bihoztuna.
balio izan balioko	ad	A1.	Delako balioa edo prezioa izan.
balio izan balioko	ad	A2.	Balioduna izan, eragingarritasuna izan.
balio	iz		Zerbait edo norbait aintzat hartzekoa egiten duen tasuna edo tasun multzoa.
baliodun	izond	A1.	Dagokion eragina zertzeko baldintzak dituena.
balioeste			balioetsi aditzaren aditz izena.
balioetsi balioets balioesten	ad		Baliozkotzat, balioduntzat jo.
baliogabe	izond		Baliorik ez duena.
baliogabetasun	iz		Baliogabearen nolakotasuna.
baliogabetu baliogabe edo baliogabetu baliogabetzen	ad		Balioa galdu edo kendu, baliogabe bihurtu.
baliogabetze			baliogabetu aditzaren aditz izena.
baliokide	izond		Balio berekoa dena.
baliokidetasun	iz		Baliokidearen nolakotasuna.
baliokidetu baliokide edo baliokidetu baliokidetzen	ad		Baliokide biurtu.
baliokidetza	iz		Baliokidetasuna.
baliokidetze			baliokidetu aditzaren aditz izena.
balios	izond		Baliotsua.
baliostasun	iz		Balioa, prezioa.
baliotasun	iz	A1.	Balioa.
baliotasun	iz	A2.	Balioduna denaren nolakotasuna.
baliotsu	izond		Balio handikoa, asko balio duena.
baliotu balio edo baliotu baliotzen	ad	A1.	Balioztatu.
baliotu balio edo baliotu baliotzen	ad	A2.	Balioa eman.
baliotze			baliotu aditzaren aditz izena.
baliozko	izlag		Balio duena; baliotsua.
balioztatu baliozta balioztatzen	ad		Gauza bati delako balioa taxutu.
balioztatze			balioztatu aditzaren aditz izena.
baliza	iz	H1.	Itsasoan igeri dagoen seinalea.
baliza	iz	H2.	Maleta.
balizko			adizkitik; 1596; balizkako 1741. Litzatekeenari baina ez denari dagokiona.
balkoi	iz		Eraikuntza bateko hormako irekidura, leihoaren antzekoa baino solairuraino heltzen dena eta barandaduna, gehienetan aurrean irtengune hesitua duena.
ballet	iz		Ikuskizun mota, dantzaz eta pantomimaz osatua, eta musikaz lagundua; delako ikuskizuna egiten duen taldea.
baloi	iz	A1.	Pilota handia, airez betea gehienetan, hainbat kiroletan erabiltzen dena.
baloi	iz	A2.	Airea baino arinagoa den gas batez hidrogenoz, helioz beteriko aireontzia, atmosferan berez gora daitekeena.
balore	iz	A1.	Kemena, adorea, bihotza.
balore	iz	A2.	Balioa.
balotzara	iz		Otzara estalkiduna.
bals	iz		Hiru aldiko dantza jatorriz alemaniarra, erritmo bizi eta lasterrekoa.
baltsa	iz	H1.A1.	Lagunartea, taldea.
baltsa	iz	H1.A2.	Sarda.
baltsa	iz	H2.A1.	Lohia, lokatza.
baltsa	iz	H2.A2.	elurra urtzean bideetan gertatzen dena.
baltsamarazi baltsamaraz baltsamarazten	ad		Baltsamatzera behartu.
baltsamatu baltsama baltsamatzen	ad		Hilotzak, ustel ez daitezen, baltsamoz prestatu.
baltsamatze			baltsamatu aditzaren aditz izena.
baltsamoztatu baltsamozta baltsamoztatzen	ad		Baltsamatu.
baltsatu baltsa edo baltsatu baltsatzen	ad		Nahasi.
baltseo	iz		Dantza lotua.
baltzu	iz		Elkartea, bazkuna; enpresa.
baltzukide	iz		Baltzu bateko bazkidea.
bana	izlag	Xa.	Berezia, bikaina.
bana	izlag	Xb.	Egokitasunez mintzatuz, lehen multzoko elementu orori bigarren multzoko bat bakarra, eta alderantziz, dagokiona.
bana			Bat zenbatzaileak multzo jakin bateko elementu guztiei dagokienean hartzen duen era. Perpausan, bat-i legokiokeen toki berean agertzen da.
banabar	iz		Babarruna.
banaita	iz		Desberdintasuna, aldea.
banaka	adlag	H1.	Bakoitzean bat bakarra zertuz.
banaka	izond	H2.	Urriak, bakanak.
banakako	izlag		Banaka zertzen dena, banakoari dagokiona.
banakari	iz		Banatzailea.
banakatu banaka edo banakatu banakatzen	ad	A1.	Banaka jarri, bereizi.
banakatu banaka edo banakatu banakatzen	ad	A2.	Sakabanatu.
banakatu banaka edo banakatu banakatzen	ad	A3.	Bakandu.
banakatxo	izond		Banaka-ren txikigarria.
banakatze			banakatu aditzaren aditz izena.
banaketa	iz		Banatzea, bereziki zati bana ematea.
banako	izlag eta iz	A1.	izenlaguna.
banako	izlag eta iz	A2.	Multzo kontagai bateko banakako elementuetako bakoitza.
banakola	iz		Aldizkari baten bulegoa.
banakuntza	iz	A1.	Banaketa.
banakuntza	iz	A2.	Bereizketa, bereziki estatu baten zati batena beste estatu bat osatzeko.
banaloria	iz		Hantustea, buruiritzia.
banaloriatsu	izond		Hantustetsua, buruiritzia.
banan	adlag		Banaka.
banana	iz		Bananondoaren fruitua, luzarana, azal hori lodia, eta mami zurixka eta irintsua dituena.
banandu banan edo banandu banantzen	ad		Banakatu, bereizi.
bananondo	iz		Musaceae familiako landarea, hosto handi zatituak eta loreak mordoetan dituena, fruitutzat banana ematen duena.
banantze			banandu aditzaren aditz izena.
banarazi banaraz banarazten	ad		Banatzera, barreiatzera behartu.
banarazte			banarazi aditzaren aditz izena.
banatu bana edo banatu banatzen	ad	A1.	Barreiatu, zabaldu, sakabanatu.
banatu bana edo banatu banatzen	ad	A2.	Desegin, hautsi.
banatzaile	iz	A1.	Barreiatzailea.
banatzaile	iz	A2.	Zerbait banatzen duen pertsona.
banatzaile	iz	A3.	Zenbatzaile zehaztuei -na atzizkia erantsiz sortzen den hitza, banaketa zentzua duena. Bana, bina.
banatze			banatu aditzaren aditz izena.
banazka	adlag		Banaka.
banbu	iz		Lastodunen familiako landarea, kanabera egurtsu oso gogorra duena Bambusa sp.
banda	iz	H1.A1.	Taldea, aldra.
banda	iz	H1.A2.	Haize eta perkusio instrumentuak jotzen dituzten musikarien taldea.
banda	iz	H2.A1.	Aldea.
banda	iz	H2.A2.	Zerrenda, xingola zabala.
bandatu banda bandatzen	ad		Balezta eta antzeko armak tiro egiteko prestatu.
bandatze			bandatu aditzaren aditz izena.
bandera	iz		Ehun zatia, albo batetik masta edo makila bati atxikia, nazio edo talde baten koloreak edo armarria dituena, eta ikurtzat erabiltzen dena.
banderadun	izond eta iz		Bandera duena edo daramana.
banderari	iz		Bandera daraman pertsona.
banderatxo	iz		Bandera txikia.
banderilla	iz		Kolorezko zerrendez apainduriko makila, burdinazko punta duena, zezenketetan zezenari lepo gainean jartzen zaiona.
banderillero	iz		Zezenketetan, banderillak jartzen dituen mutila.
bando	iz	H1.A1.	Aldea, alderdia.
bando	iz	H1.A2.	: -ren alde.
bando	iz	H2.	Udal deia.
baneria	iz		Hantustea, buruiritzia.
banilla	iz		fruitua, lehortzen denean beltz eta urrindun bihurtzen den leka luzea; fruitu horrek daukan gai urrintusa, gozogintzan erabiltzen dena.
banillatu banilla edo banillatu banillatzen	ad		Banillaz urrineztatu.
banitate	iz		Hantukeria, buruiritzia.
bankari	iz		Banku baten jabe edo zuzendari dena.
banket	iz		Oturuntza.
banketxe	iz		Banku merkataritza egiten den etxea.
bano	izond		Fauna, hutsala.
banoki	adlag		Funtsik gabe; alferrik.
banpiro	iz	A1.	Animalien odola xurgatzen duen saguzarra.
banpiro	iz	A2.	Sineskerien arabera, gauez hilobitik irten eta bizidunen odola xurgatzen duen hila.
bantatu banta bantatzen	ad		&KORTXA;fr.
bantatu banta bantatzen	ad	A1.	Harrotu zerbaitez.
bantatu banta bantatzen	ad	A2.	Laudatu, goretsi.
bapilde	iz		Komentua.
bapo	izond	H1.	Ederra, bikaina, adoretsua.
bapore	iz	A1.	Lurrina.
bapore	iz	A2.	Lurrinaren indarrez ibiltzen den ontzia.
barbar	adlag	A1.	Hizketan ahapeka edo goraki.
barbar	adlag	A2.	Barra-barra.
barbar	adlag	A3.	Bor-bor.
bar	iz		Ostatua, taberna.
bara	iz		Maila, zigorra.
baragailu	iz	A1.	Hesia.
baragailu	iz	A2.	Oztopoa, eragozgarria.
baragarri	iz		Geldiarazten duena, eragozgarria.
baraila	iz	H1.	Zalaparta, iskanbila.
baraila	iz	H2.A1.	Masaila.
baraila	iz	H2.A2.	Ahoaren gain eta azpialdeetan dauden eta hortz-haginak ezartzen diren bi hezur arkuetako bakoitza; hainbat intsekturen ahoko kideko atalak.
barakuilu	iz		Maskorra kiribilean duten soinbera gasteropodoen mota guztiei ematen zaien izena Helix.
baranda	iz	A1.	Balkoia; galeria.
baranda	iz	A2.	Balkoi, zubi, zurubi eta kidekoen ertza babesten duen hesi modukoa, zutikako habetxoz eta horiek goialdean lotzen dituen hagaz osatua.
barano	iz		Ingurua.
baranotu barano edo baranotu baranotzen	ad		Inguratu.
barantaila	iz		Otsaila.
bararazi bararaz bararazten	ad		Geldiarazi.
baratari	iz		Notarioa, eskribaua.
baratu bara baratzen	ad	A1.	Gelditu.
baratu bara baratzen	ad	A2.	Eragotzi.
baratxe	adlag		Emeki, geldiro.
baratxuri	iz		Baratzeko landarea, zitoriaren familiakoa, erraboila burua zenbait zatitan atalak banatua duena eta sukaldaritzan, janarien bizigarri, erabiltzen dena.
baratz			Baratxe; baratxea.
baratze		H1.	baratu aditzaren aditz izena.
baratze	iz	H2.A1.	Lur zati ez handia, gehienetan hesitua eta etxe ondoan dagoena, jateko on diren landareak lantzeko ardura bereziz zaintzen dena.
baratzekari	iz		Barazkia.
baratzetxo	iz		Baratze-ren txikigarria; baratze txikia.
baratzezain	iz		Baratzea lantzen duen pertsona.
baratzezaintza	iz		Baratzea edo barazkiak lantzea.
baraualdi	iz		Barau eginez igarotzen den denbora.
barauarazi barauaraz barauarazten	ad		Barau eragin.
baraugile	iz		Barau egiten duena.
baraurik	adlag		Janaririk hartu gabe.
baraustu barauts edo baraustu barausten	ad		Barautsez, lerdez zikindu.
barauts	iz	H1.	Lerdea.
barauts	iz	H2.	Metalak eta beste zernahi zulatzeko erabiltzen den altzairuzko lanabes ebakitzailea.
barautu barau edo barautu barautzen	ad		Barau egin.
barautzaile	iz		Barautzen dena.
barautze			barautu aditzaren aditz izena.
barauzaro	iz		Bijilia.
baraxte			baraxtu aditzaren aditz izena.
baraxtu baratx baraxten	ad		Urratsa urritu.
barazgile	iz		Baratzezaina.
barazkaldu barazkal barazkaltzen	ad		Bazkaldu.
barazkari	iz		Bazkaria. Esr. zah.
barazki	iz		Baratzean lantzen den edozein landare mota.
barbalot	iz		Zomorroa.
barbantzu	iz		Txitxirioa.
barbarin	iz		Kolore gorriko arraina, itsas hondo lohitsuetan bizi dena, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
barbarka	adlag		Borborka.
barbaro	izond		Grekoentzat eta erromatarrentzat, eta gero kristau herriarentzat, arrotza.
barberu	iz	A1.	Odol ateratzeak, kirurgia lanak etabar egiten zituen osagilea.
barberu	iz	A2.	Bizargilea.
barberutza	iz		Barberuaren lanbidea.
barbituriko	iz eta izond		Hipnotikoen saileko gai sintetikoen jenero izena.
barbo	iz		Zarboa.
barda	adlag		Bart.
bardo	iz		Zelta zaharren bertsogile edo olerkaria.
barduliar	izlag eta iz		Antzinatean Euskal Herriko lurraldean bizi ziren leinuetako bat.
bare	iz		Urdailaren ondoan, gibelaz beste aldean dagoen erraia, odolaren gai batzuk eratzen eta beste batzuk suntsitzen laguntzen duena.
bare	iz	H1.	Maskorrik gabeko soinbera gasteropodo lurtarren mota guztiei ematen zaien izena Limax.
bare	izond eta adlag	H3.	Geldia; nekez asaldatzen dena, lasaia.
barealdi	iz		Zerbait edo norbait bare dagoen denbora.
baregarri	izond		Baretzen duena.
baresare	iz		Hestartekoaren tolesa, hesteak sabel barrunbera lotzen dituena.
baretasun	iz		Bare dagoenaren egoera; bare denaren nolakotasuna.
baretsu	izond		Baretasun handikoa, bare-bare dagoena.
baretu bare edo baretu baretzen	ad		Bare jarri, baretasuna hartu edo eman, ezinegona galdu.
baretze			baretu aditzaren aditz izena.
bargasta	iz		Hazten ari den txerri emea.
bargo	iz		Hazten ari den txerri arra.
barik			Gaberik; gabe.
bariku	iz		Ostirala.
bario	iz		Metal zuri distiratsua, izadian batik bat sulfato egoeran aurkitzen dena Ba; at. z 56; at. m. 137, 34.
baritono	iz		Tenorraren eta baxuaren arteko ahotsa; halako ahotsa duen abeslaria.
barize	iz		Odol zain bateko hantura iraunkorra.
barka	iz	H1.	Ontzia.
barka	iz	H2.	Batez ere bizk.
barkabera	izond		Barkatzeko joera duen pertsonaz esaten da.
barkaberatasun	iz		Barkaberaren nolakotasuna; barkaberari dagokion jokaera.
barkaezin	izond		Ezin barkatuzkoa.
barkagaitz	izond		Barkatzen gaitza dena, ia barkaezina.
barkagarri	izond	A1.	Barkakizuna.
barkagarri	izond	A2.	Barkamena eragiten duena.
barkakizun	pred eta izond		Barkatu ahal daitekeena; barkatu behar dena.
barkamen	iz		Barkatzea.
barkamendu	iz		Barkamena.
barkapen	iz		Barkamena.
barkarazi barkaraz barkarazten	ad		Barkatzera behartu.
barkatu barka barkatzen	ad Pertsona bati dagokionean dio ad		Huts, irain, bekatu bat zigortzeari, zor bat hartzeari utzi.
barkatzaile	izond		Barkatzen duena.
barkatze			barkatu aditzaren aditz izena.
barkazio	iz		Barkamena.
barkeske	adlag		Barka eske.
barku	iz	H1.	Ontzia; itsasontzia.
barku	iz	H2.	Barkamena.
barla	iz		Eskorta, hespila.
barna	izond	A1.	Sakona, barrena.
barna	adlag	A2.	Barnera, barrura.
barna	iz	A3.	Barrua, barnea.
barnari	izond		Sarkorra.
barnatasun	iz		Sakontasuna, barrentasuna.
barnatu barna edo barnatu barnatzen	ad		Barrendu.
barnatze			barnatu aditzaren aditz izena.
barne	iz	A1.	Leku kasu atzikiez, singularrean; erabileraz.
barne	iz	A2.	Hitz elkarketaren lehen osagai gisa.
barne	adlag	A3.	Adierazten den gauza ere bai. Dagokion izenaren ondo ondotik.
barne	izond	A4.	Sakona.
barnealde	iz		Barrualdea.
barneko	iz		Jaka.
barnekoi	izond		Barrukoa, sakona.
barnerakoi	izond		Barrenkoia, bere baitara biltzeko joera duena.
barneratu edo barnera	ad		Barruratu.
barneratze			barneratu aditzaren aditz izena.
barnetegi	iz	A1.	Barnea, gela.
barnetegi	iz	A2.	Ikasleak, ikasketa denboran edo ikastaro denboraldian, ikasten duten eta bizi diren etxea.
baroi	iz		Aitoren semeen artean, mailarik apalenekoa.
barometro	iz		Eguratsaren sakadura neurtzeko tresna.
barrabarra	adlag		Ugari, ugaritasunez.
barra	iz	H1.	Itsasoan, ibai baten bokalearen aurrean-edo gertatzen den hondar pilatzea.
barra	iz	H2.	Burdinazko atal zuzena, luzea eta mehea.
barra	iz	H3.	Zerrenda.
barraban	izond		Barrabasa.
barrabas	izond	A1.	Oso bihurria.
barrabaskeria	iz		Barrabasari dagokion egitea.
barrabil	iz		Gizonaren eta animalia ar nagusien ernal-guruin bietako bakoitza, hazia sortzen dutena.
barrandari	iz		Zelataria.
barrandatu barranda edo barrandatu barrandatzen	ad		Zelatatu.
barrandatze			barrandatu aditzaren aditz izena.
barrandegi	iz		Zelata lekua.
barraskilo	iz		Marraskiloa.
barratu	izond		Marrak dituena, marraduna.
barre	iz		Poz bizia eta bat-batekoa adierazten duten aurpegiko giharren mugitze bereziak, gehienetan hasperen zaratatsuekin batera egiten direnak.
barrealdi	iz		Barre egiten den aldia.
barregarri	izond		Barre eragiten duena, bereziki bere bitxikeriagatik.
barregarrikeria	iz		Barregarrizko gauza edo egitea, gaitzesgarritzat hartua.
barregarriro	adlag		Era barregarrian.
barregarritasun	iz		Barregarrikeria.
barregarritu barregarri edo barregarritu barregarritzen	ad		Barregarri erabili.
barregile	izond		Barre egiten duena; barrez dagoena.
barregura	iz		Barre egiteko gogoa.
barreiadura	iz		Barreiatzea, bereziki nor bere baitara ez biltzea.
barreiamendu	iz		Barreiatzea.
barreiarazi barreiaraz barreirazten	ad		Barreiatzera behartu.
barreiari	izond		Barreiatzailea.
barreiatu barreia barreiatzen	ad	A1.	Bildua dagoena han-hemenka jarriz bereizi.
barreiatu barreia barreiatzen	ad	A2.	Desegin, suntsitu.
barreiatu barreia barreiatzen	ad	A3.	Ohartasuna edo buru bildutasuna galdu.
barreiatzaile	izond		Bere ondasunak hondatzen dituena, xahutzailea.
barreiatze			barreiatu aditzaren aditz izena.
barreiu	adlag		Bakoitza bere aldetik.
barreka	adlag		Barrez.
barren a		A2.	Barrena, norberaren barrualdea.
barren a		A3.	Espetxea.
barren a	adlag	A4.	Denbora epe bat adierazten duen hitz edo esaldi baten ondoan. Delako epea igaroez gero.
barrena	adlag	H1.	Barrura; sakonki.
barrena	adlag	H1.Xa.	Adierazten den zera alde batetik bestera edo besterantz igaroz.
barrena	adlag	H1.Xb.	-ren barrenean.
barrena	iz	H2.	Ginbaleta; laztabina.
barrenalde	iz		Barreneko aldea, barrualdea.
barrendegi	iz	A1.	Leku hesitua.
barrendegi	iz	A2.	Barrenaldea.
barrendu barren edo barrendu barrentzen	ad	A1.	Zerbaiten barrenean sartu.
barrendu barren edo barrendu barrentzen	ad	A2.	Barrenagoa egin.
barrendu barren edo barrendu barrentzen	ad	A3.	Gogoan sartu.
barrenkoi	izond		Bere baitara biltzeko joera duena.
barrenkoitasun	iz		Barrenkoiaren nolakotasuna.
barrenkor	izond		Erraz barrentzen dena, barreneraino sartzen dena.
barrenkortasun	iz		Barrenkorra denaren nolakotasuna.
barrentasun	iz		Barrena denaren nolakotasuna.
barrentze			barrendu aditzaren aditz izena.
barrera	iz		Hesia; langa.
barrerazain	iz		Barrera bat, burdinbideetakoa adibidez, zaintzen duen pertsona.
barrezka	adlag		Barreka.
barride	iz		Auzoa.
barrika	iz		Upa, upela.
barrikada	iz		Kale borrokako babesgarria, askotariko gauzakiak pilatuz eratua.
barrikote	iz	A1.	Barrika.
barrikote	iz	A2.	Barrika koxkor bat sagardo lagunen artean afaria eginez edatea.
barril	iz		Barrika.
barrio	iz	A1.	Auzoa, auzunea.
barrio	iz	A2.	Eskorta; larraina.
barroko	izond		Art. XVI-XVIII. mendeetan Europan eta Hego Ameriketan zabaldu zen arte estiloa, apaingarri ugaritasuna ezaugarri nagusi duena.
barru	iz	A1.	Barrena.
barru	iz	A2.	(Leku atzizkiez, singularrean; erabileraz Ik.
barrualde	iz		Barrenaldea.
barruki		H2.	Jaten diren animalia erraiak.
barruki	iz	H1.A1.	Ukuilua; eskorta.
barrukotasun	iz		Adiskidetasunaz-eta mintzatuz, barrukoa denaren nolakotasuna.
barrun	iz		Barrena, barrua.
barruna		A2.	Barrura.
barrunbe	iz	A1.	Barruko aldea, bereziki barrena, norberaren barrualdea.
barrunbe	iz	A2.	Gorputz bateko barne-hutsunea.
barrunda izan	ad		Barrundatu.
barrundatu barrunda barrundatzen	ad		Itxurak edo aztarnek hartaraturik somatu edo uste izan.
barrundatze			barrundatu aditzaren aditz izena.
barruratu edo barrura	ad		Barrura joan; barrura zerbait sartu.
barruratze			barruratu aditzaren aditz izena.
barrutegi	iz		Monasterio batean, elizgizon ez direnek sartzea debekatua duten alderdia.
barruti	iz	A1.	Nolabait mugatu edo hesitutako lur eremua.
barruti	iz	A2.	Nolabait mugatutako lurraldea; bereziki hiri, erakunde... bati dagokion lurraldea.
barrutu barru edo barrutu barrutzen	ad		Eduki, zarratu.
bart	adlag		Joan den gauean. Dagokion aditza lehenaldian, nahiz, maizago, orainaldian.
barta	iz	A1.	Errepira.
barta	iz	A2.	Lohia.
bartan	iz		Azpantarrak.
bartatsu	iz		Lohitsua.
bartz	iz		Zorriak ile artean jartzen dituen arrautzetako bakoitza.
barur	iz		Baraua.
basabaratxuri	iz		Basoko baratxuria.
basabazter	iz		Kaletik urrun dagoen auzoa edo aurkintza.
basabaztertar	iz		Baserritarra.
basabehi	iz		Betizua.
basabere	iz		Gizonak hazi ez duen aberea.
basabide	iz		Bidezidorra.
basaburu	iz		Herri edo eskualde baten auzo goienei eta inguruko lurraldeei ematen zaien izena.
basaerramu	iz		Hesiak egiteko erabiltzen den zuhaixka, bihi gorri pozoitsuak ematen dituena.
basagerezi	iz		Gereziondo mota basatia.
basagizon	iz		Hezi gabeko gizona.
basagudari	iz		Gerrillaria.
basahate	iz		motakoa, arra buru-berdea eta emea arrea dena.
basahuntz	iz		Gizonaren eskupetik at bizi diren ahuntz mota; bereziki
basahunzkume	iz		Basahuntzaren kumea.
basajaun	iz		Euskal mitologiako gizakia, oihanetako jauna, iletsua eta basatia.
basajende	iz		Jende basatia.
basaka	izond	A1.	Batez ere ipar.. Makatza.
basaka	iz	A2.	Zuhaitz handia, pagoaren antzeko azala duena, fruitu beltzaxkak eta jateko onak ematen dituena.
basakaran	iz		Basarana.
basakatu	iz		Basoan hazi eta bizi den katua, buztan-lodia eta etxekoa baino aski handiagoa eta indartsuagoa.
basaker	iz		Basahuntz arra.
basakeria	iz		Pertsona basatiari dagokion egite gaitzesgarria.
basaki	adlag		Basatiaren gisa.
basakristau	iz		Gizalegerik gabeko pertsona.
basaku	iz	A1.	Muxarra.
basaku	iz	A2.	Satitsua.
basakurte	iz		Ataria; eskorta.
basalan	iz		Basoko egurgintza.
basalandare	iz		Landare basatia, gizonak landu ez duena.
basalapur	iz		Bidelapurra.
basalde	iz		Basartea.
basaleku	iz		Basamortua, basabazterra.
basalore	iz		Lore basatia.
basalto	iz		Sumendi jatorriko harri iluna.
basamahats	iz		Gizonak landu gabe larrean hazten den mahatsa; mahats hori ematen duen landarea.
basamortu	iz		Inor bizi ez den aurkintza; ia landare eta animaliarik bizi ez den lurralde hareatsua.
basandere	iz		Basajaunaren emakumezko kidea.
basanimalia			Basapiztia.
basantzara	iz		Antzara basatia.
basaperrexil	iz		Astaperrexila.
basapiku	iz		Sortaldeko zuhaitza, ezin ustelduzko zura duena eta pikuaren antzeko fruituak ematen dituena.
basapiztia	iz		Piztia.
basaporru	iz		Anbulua.
basara	iz		Simaurra, ongarria.
basaran	iz		Larrean hazten den aranondo arantzatsua.
basarazi basaraz basarazten	ad		Basatzera behartu, bidea galarazi.
basarte	iz		Leku basa, baso arteko lekua.
basarto	iz		Lurralde beroetako landarea, artoaren antzekoa baina lasto meheagokoa.
basasagu	iz		Landa eta basoetako sagua, bizkar-arrea eta sabel-zuria.
basasto	iz		Equus hemionus.
basasto	iz	H2.	Larruazalean gertatzen den zanbro pikortsua.
basatasun	iz		Basaren, basatiaren nolakotasuna.
basate	iz		Txertatzen den basalandarea.
basati	izond		Hezi, landu edo zaindu gabea; gizonaren eskupetik at hazitako animaliez, eta gure gizartearen legeetatik kanpo hezitako gizonaz esaten da.
basatu basa edo basatu basatzen	ad	H1.A1.	Bidetik aldaratu, bidea galdu.
basatu basa edo basatu basatzen	ad	H1.A2.	Basa, basatia bihurtu.
basatu basa edo basatu basatzen	ad	H2.	Lokaztu, lohitu.
basatxono	iz		Ermita, baseliza.
basatxori	iz		Larreko txoria.
basatza	iz		Basaz, lohiz betetako tokia.
basatze			basatu aditzaren aditz izena.
basazaldi	iz		Gizonaren eskupetik at hazitako zaldia.
basazezen	iz		Zezen basatia.
base	iz		basis *1977.
base	iz	A1.	Metal edo erro positibo bat duen gai elkartu hirutarikoa, azidoekin nahastean haiek neutraltzen eta gatzak osatzen dituena.
base	iz	A2.	Ekinaldi militarrak egiteko beharrezko diren baliabide guztiak biltzen diren lekua.
base	iz	A3.	Ziber.
basehiza	iz		Basapiztia.
baselina	iz		Harroliotik ateratako gaia, koloregabea eta gantzutsua hainbat sendagai prestatzeko erabiltzen dena.
baseliza	iz		Ermita.
baselizatxo	iz		Baseliza-ren txikigarria.
baserri	iz	A1.	Hiritik bereizirik dagoen auzoa; hiririk ez dagoen lurraldea.
baserri	iz	A2.	Landan bakarturik dagoen etxea, nekazaritzako edo abeltzaintzako lurrak dituena.
baserritar	iz		Baserrian bizi den pertsona.
baserritarkeria	iz		Baserritarrari dagokion gauza edo egite gaitzesgarria.
baserritartasun	iz		Baserritarraren nolakotasuna.
baserritartu baserritar edo baserritartu baserritartzen	ad		Baserritar bihurtu, baserritarraren ezaugarriak hartu.
baserritartze			baserritartu aditzaren aditz izena.
baserritxo	iz		Baserri-ren txikigarria.
basetxe	iz		Baserria, landan bakarturik dagoen etxea.
basetxetar	iz		Baserritarra.
basi	iz	A1.	Saltsa.
basi	iz	A2.	Bainua.
basidi	iz		Bufaloa.
basilika	iz		Erromatarren garaiko eraikuntza, auzitegi gisa edo bilera eta tratularien biltze leku gisa erabiltzen zena.
basiliko	iz		Ezpaindunen familiako landarea, hosto-txikia eta usain gozokoa.
basilisko	iz		Elezaharretako aberea, begiratu hutsarekin hiltzen zuela uste zena.
basitu basi edo basitu basitzen	ad		Blai-blai egin.
baskoi	izond eta iz		Antzinatean Euskal Herriko lurraldeetan bizi ziren leinuetako bat.
baskula	iz		Zama handientzako balantza plataformaduna.
baso	iz	H1.	Zuhaitzez betetako lurraldea eta bereziki mendia, gizonak landu ez duena.
baso	iz	H2.	Edontzia.
basoilar	iz		Oiloaren antzeko zenbait hegazti basatiri ematen zaien izena.
basoilo	iz	A1.	Basoko oiloa.
basoilo	iz	A2.	Oiloaren antzeko zenbait hegazti basatiri ematen zaien izena.
basokada	iz		Baso baten edukia.
basolan	iz		Basoan egiten den lana.
basolo	iz		Oloaren antzeko landarea, abere janaritzat erabiltzen dena.
basomutil	iz	A1.	Gerrillaria.
basomutil	iz	A2.	Basolanean diharduen langilea.
basoratu edo basora	ad		Basora joan edo eraman.
basoratze			basoratu aditzaren aditz izena.
basotar	izlag		Basatia.
basotu baso edo basotu basotzen	ad		Baso bihurtu.
basozain	iz		Basoak zaintzen dituen pertsona.
basozaintza	iz		basozaingo *1965. Basoak zaintzea, basozainaren lanbidea.
basta izan	ad		Aski izan.
basta	iz		Astoari eta kidekoei, zama garraiatzeko ezartzen zaien tresna, txalma baino sendoagoa.
bastagile	iz		Bizibidea bastak eginez irabazten duen eskulangilea.
bastagintza	iz		Bastaginaren lanbidea.
bastanga	iz		Arraiaren antzeko arraina, bizkar-ilun eta sabel-argia, isatsean arantza lodi bat duena.
bastante	adlag		Aski, samar.
bastart	izond		Borta, sasikoa.
bastatu basta edo bastatu bastatzen	ad		Zama abereari basta ezarri.
bastatze			bastatu aditzaren aditz izena.
bastitu basti bastitzen	ad		Eraiki.
basto	izond		Arrunta, fina ez dena.
bastoi	iz	A1.	Eskumakila, makila.
bastoi	iz	A2.	Joko karta espainoletako lau sailetako bat.
basur	iz	A1.	Mendietatik datorren ur lohitsua.
basur	iz	A2.	Ihintza.
basurde	iz		Urde basatia, ilea latza eta sarria, eta muturra luzea dituena.
basurdeki	iz		Basurdearen okela, janari bezala oso aintzat hartua.
basurdekume	iz		Basurdearen umea.
basurdetzar	iz		Basurde-ren handigarria.
basuso	iz		Pagausoa.
batbedera	izord		Norbera, bakoitza.
bataiagabe	izond		Bataiaturik ez dagoena, bataiatu gabea.
bataiarazi bataiaraz bataiarazten	ad		Bataiatzera behartu.
bataiarri	iz		Pontea, bataioan erabiltzen den harria.
bataiategi	iz		Elizan, pontea dagoen tokia edo kapera; katedralari atxikiriko eraikina, pontea duena.
bataiatu bataia bataiatzen	ad		Bataioko sakramentua eman.
bataiatzaile	iz		Bataiatzen duen pertsona.
bataiatze			bataiatu aditzaren aditz izena.
bataila	iz		Gudua, gudaldia.
batailatu bataila edo batailatu batailatzen	ad		Gudukatu, borrokatu.
batailoi	iz		Komandante bat buru duen gudari talde egituratua.
bataio	iz		Elizaren sakramentuetako lehena, jatorrizko bekatua kentzen duena eta hartzailea kristau egiten duena.
batan	iz		Menda, belar mota.
batarazi bataraz batarazten	ad		Batzera behartu.
batasun	iz		Bat denaren, baturik dagoenaren nolakotasuna edo egoera.
batasun	iz	A2.	Elkartzea; elkartea.
bateko	iz	A1.	Joko kartetan, sail bakoitzeko lehen zenbakia.
bateko	iz	A2.	Gezur handia.
batel	iz		Arraun ontzi txikia, bereziki lau arraunlarik eta lemazainak eramaten dutena.
batelari	iz		Bateleko arraunlaria.
bateliku	iz		Batel edo arraun ontzi txikia.
bateltxo	iz		Batel-en txikigarria.
bateltzain	iz		Batel patroia.
batelzale			1885. Bateltzaina.
bateo	adlag		Batean, batera.
bateraezin	izond		Ezin bateratuzkoa.
bateratu batera edo bateratu bateratzen	ad	A1.	Batu.
bateratu batera edo bateratu bateratzen	ad	A2.	Gauza desberdinak gisa bereko bihurtu, bat etorrarazi.
bateratzaile	izond eta iz		Bateratzen duena.
bateratze			bateratu aditzaren aditz izena.
batere			Izen bati dagokionean, -(rik deklinabide atzizkia hartzen du izenak.
bateria	iz	A1.	Artilleria pezen multzoa; peza horiek kokatzeko babeslekua.
bateria	iz	A2.	Elektrizitatea metatzen duen tresna.
bateria	iz	A3.	Orkestra batean, perkursio tresnek osatzen duten multzoa.
batetaratu batetara batetaratzen	ad		Bateratu.
batetaratze			batetaratu aditzaren aditz izena.
batez beste	adlag		Erdiko kopurua harturik.
batgarren	ord		Zerrenda batean ezkerrean hogeiren anizkoitz den zenbaki bat duena.
bati egin			Erabaki.
batiskafo	iz		Itsas hondora murgiltzeko ontzia.
bats	iz		Patsa. Daminda [=imini dezadan.
batto			Batxo.
batu bat edo batu batzen	ad		da-du.
batu bat edo batu batzen	ad	A2.	Sakabanaturik zeudenak elkarren ondoan edo multzoa osatzen dutela jarri.
batu bat edo batu batzen	ad	A1.	"Norekin". Pertsona bi edo gehiago toki berean gertatu; topo egin.
batu bat edo batu batzen	ad	A3.	Bi gauza edo gehiago bat egin, elkarrekin ezarri.
batu bat edo batu batzen	ad	A4.	Zenbait kopururen batuketa egin.
batuera	iz		Batasuna.
batugai	iz		Batzen diren kopuruetako bakoitza.
batuketa	iz	A1.	Zenbait kopuru.
batuketa	iz	A2.	Batura.
batura	iz		Batuketaren emaitza.
batutasun	iz	A1.	Batasuna.
batutasun	iz	A2.	Bildutasuna.
batxilergo	iz		Erdi mailako ikasketak; ikasketok bukatzean lortzen den maila.
batxo			Bat-en txikigarria.
batza	iz		Mende honen hasierako hainbat elkarte aberkoiri eman zitzaien izena.
batzaile	izond eta iz		Batzen duena.
batzaldi	iz	A1.	Batzea.
batzaldi	iz	A2.	Sariak banatzen diren literatura edo erti lehiaketa.
batzandu batzan batzantzen	ad		Batu, bildu, elkartu.
batzar	iz		Bilera, bereziki erakunde jakin batek dagozkion arazoei buruz hitz egiteko eta erabakiak hartzeko aldian-aldian egiten duena; horrelako bilera bateko lagunen multzoa.
batzarburu	iz		Elkargo edo erakunde bateko buruzagitza osatzen duten lagunen multzoa.
batzarkide	iz		Batzar batean esku hartzen duten lagunetako bakoitza.
batzarleku	iz		Batzarrak egiteko lekua.
batzarre	iz	H1.	Hartzea, abegia.
batzartar	iz		Batzarkidea.
batzartegi	iz		Batzarlekua.
batzartoki	iz		Batzarlekua.
batzartu batzar edo batzartu batzartzen	ad		Batzarrean bildu.
batzartze			batzartu aditzaren aditz izena.
batze			batu aditzaren aditz izena.
batzoki	iz		Eusko Alderdi Jeltzalearen biltokiei ematen zaien izena.
batzorde	iz		Gairen bati buruz aritzeko, elkargo edo erakunde batek izendatzen duen ordezkari multzoa.
batzordekide	iz		Batzordea osatzen duten lagunetako bakoitza.
bato			Batxo.
bautismo	iz		Bataioa.
bautista	izond		Bataiatzailea.
baxa	iz	A1.	Itsasoan, sakontasun gutxiko lekua.
baxa	iz	A2.	Amildegia.
baxatu baxa edo baxatu baxatzen	ad	A1.	Apaldu.
baxatu baxa edo baxatu baxatzen	ad	A2.	Jaitsi, gutxitu.
baxatu baxa edo baxatu baxatzen	ad	A3.	Ahuldu.
baxenabartar	izlag eta iz		Nafarroa Beherekoa, Iparraldeko nafarra.
baxera	iz		Jateko eta janariak mahairatzeko erabiltzen den plater eta ontzi multzoa.
baxera	iz	A2.	Toska.
baxeragile	iz		Eltzegilea.
baxerategi	iz		Baxerarentzako alasa.
baxo			Frantziako irakaskuntza sistemako etsamina bat.
baxoerdi	iz		Erdiraino betetako baso ardoa, batik bat lagunartean tabernan edaten dena.
baxotasun	iz		Apaltasuna.
baxu	izond	A1.	Eskalako hots edo nota beherenez esaten da.
baza	iz		Jokaldia; gudua.
bazar	iz		Ekialdean, azoka publikoa edo salerosketa egiteko toki berezia.
bazilo	iz		Makila itxurako bakterioa.
bazin	iz		Pazia; aska.
bazka	iz		Janaria, bereziki animaliena.
bazkagia	iz		Bazkalekua.
bazkalaitzin	iz		Bazkalaurrea. Batez ere denbora kasuetan.
bazkalarte	iz		Bazkaldu bitarteko denbora.
bazkalaurre	iz		Bazkaldu aurreko denbora. Batez ere denbora kasuetan.
bazkaldar	iz		Bazkaltiarra.
bazkaldu bazkal bazkaltzen	ad		du aditza ipar. da.
bazkaleku	iz		Abereak bazka hartzen duten lekua.
bazkalkide	iz		Bazkaldarra.
bazkalondo	iz		Bazkaldu ondoko denbora. Batez ere denbora kasuetan.
bazkalordu	iz		Bazkaltzeko ordua. Batez ere denbora kasuetan.
bazkaloste	iz		Bazkalondoa. Batez ere denbora kasuetan.
bazkaltegi	iz		Jatetxea; jangela.
bazkaltiar	iz		Bazkaltzera biltzen diren lagunetako bakoitza.
bazkaltoki	iz		Jangela.
bazkaltze			bazkaldu aditzaren aditz izena.
bazkarazi bazkaraz bazkarazten	ad		Alharazi, bazkatu.
bazkarazte			bazkarazi aditzaren aditz izena.
bazkari	iz		Eguerdiko otordua, gehienetan eguneko otordu nagusia.
bazkarite	iz		Bazkaltzea.
bazkategi	iz		Bazkalekua.
bazkatoki	iz		Bazkalekua.
bazkatu bazka edo bazkatu bazkatzen	ad	A2.	Revista Euskara zirelakoak.
bazkatu bazka edo bazkatu bazkatzen	ad		da-du.
bazkatu bazka edo bazkatu bazkatzen	ad	A1.	Jaten eman, bereziki animaliei.
bazkatzaile	iz		Abereak bazkatzen dituen pertsona.
bazkatze			bazkatu aditzaren aditz izena.
bazkide	iz		Elkarte edo elkargo bateko kidea.
bazkidetu bazkide edo bazkidetu bazkidetzen	ad		Elkarte edo elkargo bateko bazkide egin.
bazkidetza	iz		Bazkide izateko zertzelada.
bazkidetze			bazkidetu aditzaren aditz izena.
bazkun	iz		Elkartea; bereziki, mende honen hasierako hainbat elkarteri eman zitzaien izena.
baztanga	iz	H1.	Gaitz kutsakor larria, sukarra eragiten duena, larruazalean zuloak uzten dituzten pikor zornetsuak ezaugarri dituena.
baztergabe	izond		Bazterrik, mugarik, azkenik ez duena.
baztergabetasun	iz		Baztergabearen nolakotasuna.
baztergarri	izond		Baztertzekoa, baztertua izatea merezi duena.
bazterka	adlag	A1.	Aldamenka, zeharka.
bazterka	adlag	A2.	Bazterretik.
bazterketa	iz		Baztertzea.
bazterki	iz		Ehun-bazterra, ehun-bazterreko zerrenda.
bazterralde	iz		Bazterra, lurraldea.
bazterrarazi bazterraraz baterrarazten	ad		Baztertzera behartu.
bazterreratu edo bazterrera	ad		Bazterrera joan edo eraman; zokoratu.
bazterreratze			bazterreratu aditzaren aditz-izena.
bazterreste			bazterretsi aditzaren aditz-izena.
bazterretsi bazterrets bazterresten	ad		Baztertu, bazterreratu.
bazterretxe	iz		Baserria, basetxea.
bazterretxetar	iz		Baserritarra.
baztertu bazter edo baztertu baztertzen	ad	A1.	"Nora". Toki bazterrera joan.
baztertu bazter edo baztertu baztertzen	ad	A2.	Bazterrera eraman;kontuan ez hartu, aintzat ez hartu.
baztertxo	iz		Bazter-en txikigarria.
baztertze			baztertu aditzaren aditz izena.
be	iz	H1.	B letraren izena.
beaba	iz		Abezea, hasi-masiak.
beakurgarri	izond		Errespetagarria, agurgarria.
beakurtu beakur beakurtzen	ad		Errespetatu, gurtu.
beata	iz		Elizak dohatsu izendatu duen emakumea.
bebarru	iz		Ezkaratza.
beberin	iz		Azitraia.
bedaio	adlag		Bederen.
bedaka	iz		Belar ebakitzea.
bedaraka	adlag		Banaka, bederazka.
bedatse	iz		[=ninduen.
bedeinkagarri	izond		Bedeinkatua izatea merezi duena, bedeinkatua.
bedeinkapen	iz		Bedeinkatzea.
bedeinkarazi bedeinkaraz bedeinarazten	ad		Bedeinkatzera behartu.
bedeinkatu bedeinka bedeinkatzen	ad	A1.	Jainkoak bere onespena eman; Jainkoaren onespena edo babesa, pertsona edo gauzentzat eskatu, haien gainean Gurutzearen seinalea eginez edo berariazko hitzak esanez, bereziki apaizak.
bedeinkatu bedeinka bedeinkatzen	ad	A2.	Goretsi, laudatu.
bedeinkatzaile	iz		Bedeinkapena ematen duena.
bedeinkatze			bedeinkatu aditzaren aditz izena.
bedeinkazio	iz		Bedeinkatzea, bedeinkapena.
bedel			Giltzaina.
bedera			banatz.
bederatzi	zenbtz zehazt		Zortzi eta bat, 9.
bederatziehun	zenbtz zehazt		Bederatzi bider ehun, 900.
bederatzigarren	ord		Zerrenda batean aurretik zortzi dituena 9.
bederatziko	iz		Bederatziz osatua; bederatzi zenbakia.
bederatzina			Bakoitzari bederatzi, bakoitzak bederatzi.
bederatzinaka	adlag		Bederatzinako multzoetan.
bederatzira			Bederatzina.
bederatziren	iz		Bederatzi zati berdinetan banatzen den osotasunaren zati bakoitza.
bederatziurren	iz	A1.	Norbait hil ondorengo bederatzi egunak, eta horietan egiten diren otoitz edo elizkizunen multzoa.
bederatziurren	iz	A2.	Santu edo eliz jai baten aurreko bederatzi egunetan egiten den otoitz edo elizkizuna.
bederatziurren	iz	A3.	bederatzi hilabeteren segida.
bederazka	adlag		Banaka.
bederazkatu bederazka edo bederazkatu bederazkatzen	ad		Banaka, bederazka kontuan hartu, bereizi.
bedereko	izond		Oso bakana.
bederen	adlag		Behintzat, gutxienez.
bederenik	adlag		Bederen.
bederik	adlag		Bederen.
bedezi	iz		Sendagilea.
bee		H2.	Aida, abelgorriei aurrera egin dezaten esaten zaien hitza.
bee	iz	H1.	Ardiaren oihua.
beeka	adlag		Bee eginez.
begi ur	iz		Begian ezartzen den sendagai isurkaria.
begibakar	izond		Begi bat galdu duena.
begieste			begietsi aditzaren aditz izena.
begietaratu edo begietara	ad	A1.	"Norbaiten". Begien aurrean agertu.
begietaratu edo begietara	ad	A2.	zaio.
begietaratu edo begietara	ad	A3.	Begien aurrera ekarri.
begietaratze			begietaratu aditzaren aditz izena.
begietsi begiets begiesten	ad		Ikusi; erabat hauteman.
begigorri	izond		Betazal ertzak gorriak dituena.
begihandi	iz		Txipiroi mota handia.
begikaldi	iz		Begi ukaldia.
begikera	iz		Begiratzeko era.
begiko	izond	A1.	Helburua.
begiko	izond	A2.	Begiarentzat atsegingarria.
begiko	izond	A3.	Gogokoa; maitea, kutuna.
begikotasun	iz		Begiko dugunarenganako atxikimendua.
begiluze	izond		Ikusnahia.
begipe	iz		Betazpiak.
begipetsu	izond		Begipeak dituena, betazpitsua.
begira	iz	H1.	Arreta ardura.
begira	adlag	H2.A1.	"Zeri", "nora". So eginez.
begira	adlag	H2.A2.	"Zeren". Zain.
begirada	iz	A1.	Begiraldia.
begirada	iz	A2.	Begirasuna, begikera.
begiragailu	iz		Babesgarria.
begiragarri	izond	A1.	Ikusgarria.
begiragarri	izond	A2.	Agurgarria, begirunea merezi duena.
begiraka	adlag		Begira, begiratuaz.
begirakizun	iz		Begirunea.
begirakor	izond		Begiratua, begiramena duena.
begirakorki	adlag		Begiratuki.
begirakune	iz		Begiraldia.
begiraldi	iz		So egitea.
begiralditxo	iz		Begiraldi-ren txikigarria.
begirale	iz	A1.	Zaintzailea.
begirale	iz	A2.	Ikuslea.
begiralego	iz		Zaindaritza.
begiramen	iz	A1.	Pertsona begiratuaren, neurritsuaren nolakotasuna edo jokabidea.
begiramen	iz	A2.	Begirunea.
begiramen	iz	A3.	Zerbait begiratzea, zaintzea.
begiramendu	iz		Begiramena, begirunea.
begirantza	iz		Begirunea.
begirapen	iz		Begiramena, begirunea.
begirarazi begiraraz begirarazten	ad		Begiratzera behartu.
begirari	iz eta izond		Begiralea, zelataria.
begirasun	iz		Begiratzeko era.
begiratoki	iz		Ikuspegiari begiratzeko tokia.
begiratu begira edo begiratu begiratzen	ad	MA.A1.	Babestu, zaindu.
begiratu begira edo begiratu begiratzen	ad	MA.A2.	"-(etik"). Arriskua saihestu, galbidetik aldegin.
begiratu begira edo begiratu begiratzen	ad	MB.	Zerbait edo norbaitengana begiak zuzendu.
begiratu begira edo begiratu begiratzen	ad	MB.A2.	Gogoan hartu, ikusi.
begiratu	izond	H2.	Ezertan edo adierazten den zeran gehiegikeriarik egiten ez duenaz, zuhurtasunez jokatzen duena.
begiratu	iz	H3.	Begiraldia, begirada.
begiratuki	adlag		Arretaz, kontu handiz, gehiegikeriarik gabe.
begiratzaile	iz	A1.	Begiralea.
begiratzaile	iz	A2.	Ikuslea.
begiratze			begiratu aditzaren aditz izena.
begirune	iz	A1.	Norbaiten aurrean, bere itzal edo balioagatik, adeitasunez edo begiratuki jokatzera bultzatzen gaituen sentipena.
begirune	iz	A2.	Begiraldia; begikera.
begirunetsu	izond		Begirunea adierazten duena, begirunez betea.
begitandu begitan edo begitandu begitantzen	ad		Iruditu.
begitango	izond		Begiarentzat nabarmena.
begitantze			begitandu aditzaren aditz izena.
begitarte	iz	A1.	Aurpegia eta bereziki aurpegiaren itxura edo eitea.
begitarte	iz	A2.	: harrera edo abegi ona egin.
begitarte	iz	A3.	Begirunea.
begitartetsu	izond		Begitarte ona egiteko joera duena, abegitsua.
begitasun	iz		Begitazioa.
begitazio	iz		Irudipena.
begite	iz	A1.	Begizta.
begite	iz	A2.	Botoi zuloa.
begitsu	izond		Begi asko dituena.
begitxo	iz		Begi-ren txikigarria.
begizko	iz		Pertsonaren batzuek begiraldiren bidez eta aztikeriaz, batez ere umeengan, eragiten omen duten kaltea.
begizta	iz		Begi batekin edo birekin egiten den korapiloa, muturretako bati tiratzean desegiten dena; delako korapiloaren begi horietako bakoitza.
begiztatu begizta begiztatzen	ad	A1.	Ikusi, bereziki urrundik.
begiztatu begizta begiztatzen	ad	A2.	Begietsi.
begiztatu begizta begiztatzen	ad	A3.	Begiz jo.
begiztatze			begiztatu aditzaren aditz izena.
begonia	iz		Lorategi landarea, hosto ederrak eta arrosa koloreko lore txikiak dituena.
beha	adlag		"Zerbaiti". Begira, adi.
behaka	adlag		Beha.
behaketa	iz		Izadiko gertakari bati ikertze bide gisa behatzea.
behako	iz		Begiraldia, begirada.
behar ordu	iz		Beharraldia; premia, estualdia.
behar izan beharko	ad	A1.	Norbait edo zerbaiten beharra izan.
behar izan beharko	ad	A2.	"Zerbaiten.
behar izan beharko	ad	A3.	Beste aditz bat, era burutuan, osagaitzat duela, eta aditz izen bezala.
behar izan beharko	ad	A4.	BEHARREN IZAN.
beharazi beharaz beharazten	ad		Behatzera behartu, begirarazi.
beharbada	adlag		Zerbait gerta daitekeelako ustea adierazteko erabiltzen den hitza.
beharbadako	izlag		Beharrezkoa, nahitaezkoa ez dena; beharbada egiten dena.
behardenezko	izlag		Behar dena, behar bezalakoa.
behardun	iz		Behartsua.
behargabe	iz	A1.	Beharrezko ez dena.
behargabe	iz	A2.	Zorigaitza, ezbeharra.
behargabekeria	iz		Egite desegokia, beharreztenkeria.
behargai	iz	A1.	Egitekoa, zeregina.
behargai	iz	A2.	Ogibidea, lanbidea.
behargile	iz		Langilea, behargina.
behargin	iz		Langilea.
behargintza	iz		Lanbidea, ogibidea; egitekoa.
behari	iz		Behatzailea, ikuslea.
beharki	iz	A1.	Egitekoa, zeregina.
beharki	iz	A2.	Beharra.
beharkizun	iz		Beharra, betebeharra.
beharko			Beste erremediorik edo ez dagoela adierazteko hitza.
beharkun	iz		Betebeharra. eginbidea.
beharleku	iz	A1.	Lantokia.
beharleku	iz	A2.	Zeregina, egitekoa.
beharraldi	iz		Beharren bat den aldia; beharra.
beharreko	izlag	A1.	Beharrean-en izenlaguna.
beharreko	izlag	A2.	Beharrezkoa.
beharrez		A2.	Osagai aditzak adierazten duena gauzatzeko asmoz edo lehiaz.
beharrez		A1.	Beharrean.
beharrez		A3.	Beharrik.
beharrez			Osagaitzat aditz bat, era burutuan, duela, eta nola adlag. balioaz.
beharrezko	izlag		Bera izan edo gertatu gabe, beste zerbait ezin izan edo ezin gerta daitekeena.
beharreztenkeria	iz		Desegokikeria.
beharri	iz		Belarria.
beharrik	adlag		Zorionez.
beharrizan	iz		Beharra, premia.
beharrune	iz		Beharra.
behartasun	iz		Behartsua denaren nolakotasuna edo egoera; gabezia, beharra.
beharti	iz eta izond		Behartsua.
behartsu	iz eta izond	A1.	Pertsonez mintzatuz, gauzarik beharrezkoenak ere ez dituena.
behartsu	iz eta izond	A2.	Beharrezkoa.
behartu behar edo behartu behartzen	ad	A1.	Eginbideren batek norbait hartu; norbait zerbait egiteko premian jarri.
behartu behar edo behartu behartzen	ad	A2.	Baliatu.
behartu behar edo behartu behartzen	ad	A3.	"Zerbaiten" (ipar., "zerbaitez"). Behar izan.
behartu behar edo behartu behartzen	ad	A4.	Behartsu bihurtu; ahuldu.
behartu behar edo behartu behartzen	ad	A4.	du aditza Ipar. G. er.. Trokatu.
behartze			behartu aditzaren aditz izena.
behatoki	iz		Behaketak, astronomia eta metereologiakoak bereziki, egiteko leku egokia.
behatu beha behatzen	ad	H1.A1.	Adi egon.
behatu beha behatzen	ad	H1.A2.	Begiratu, so egin.
behatu beha behatzen	ad	H2.	Ehortzi, lurperatu.
behatuki	adlag		Begiratuki.
behatz	iz		Hatza.
behatz	iz	A2.	Atzaparra; azkazala.
behatz	iz	A3.	Oineko hatza.
behatzaile	iz		Ikuslea, behatzen duena.
behatze			behatu aditzen aditz izena.
behaztopabide	iz		Behaztopatzeko zergatikoa; oztopoa.
behaztopagarri	iz		Behaztoparazten duen zera; oztopoa.
behaztoparazi behaztoparaz behaztoparazten	ad		Behaztopa eragin.
behaztopatu behaztopa edo behaztopatu behaztopatzen	ad		Behaztopa egin, oztopo egin.
behaztopatze			behaztopatu aditzaren aditz izena.
behazun	iz		Isurkari berdexka, likatsua eta mingotsa, gibelari etengabe dariona.
behazundu behazun edo behazundu behazuntzen	ad		Mikaztu, ozpindu.
behazuntsu	izond		Behazunez betea.
behe	iz	A1.	Edozein gauzaren barrenean, lurretik hurbilen dagoen aldea. Gibel hitz gisa.
behe	izond	A2.	Apala.
behealde	iz		Beheko aldea.
beheiti	adlag		Behera, beherantz.
beheitiko	iz		Beherakoa.
beheitimendu	iz		Beheititzea, beherapena.
beheititu beheiti edo beheititu beheititzen	ad		Beheratu.
beheititze			beheititu aditzaren aditz izena.
beheko	izond eta iz		Behean dagoena; xehea.
behera	izond	A2.	Beherea.
behera	adlag	A1.	Leku apalago batera.
beheragarri	izond eta iz		Beheratzen, apaltzen duena.
beheraka	adlag		Beherantz.
beherakada	iz		Beheraldia.
beheraketa	iz		Beheratzea.
beherako	iz	A1.	Gorotz guztiz mehen maizeko sabel hustea.
beherako	iz	A2.	Beherakako higidura.
beheraldi	iz		Gora eta behera ari den zerbaiten beheranzko aldia.
beheramendu	iz		Apalkuntza, beheratzea.
beherapen	iz	A1.	Ilargi  beheraldia.
beherapen	iz	A2.	Beheratzea; gutxitzea.
beherarazi beheraraz beherarazten	ad		Beheratzera behartu.
beheratasun	iz		Apaltasuna, beherea denaren nolakotasuna.
beheratu behera edo beheratu beheratzen	ad		Beherago joan edo eraman; mailaz jaitsi.
beheratzaile	izond eta iz		Beheratzen duena.
beheratzapen	iz		Gainbehera, hondamendia.
beheratze			beheratu aditzaren aditz izena.
behere	iz	A1.	Behea, behealdea. Batez ere kasu atzizkiez.
behere	izond	A2.	Behekoa.
beheren	izond		Apalena, mailarik apalenekoa.
beheretar			Lurralde beheretakoa; Frantzia behereko, eta bereziki Nafarroa Behereko biztanlea.
behetar			Lurralde apaletako biztanlea.
behetu behe edo behetu behetzen	ad		Beheratu.
behetze			behetu aditzaren aditz izena.
behi	iz		Abelgorri eme heldua, bere esne eta haragiagatik hazten dena.
behiala	adlag		Behinola.
behiki	iz		Behiaren okela.
behikume	iz		Behiaren umea.
behikunde	iz		Behi azienda.
behin	adlag	A1.	Lehenik.
behin	adlag	A2.	Aldi bat, aldi batez.
behin	adlag	A2.Xa.	Betiko.
behin	izlag	A2.Xb.	Betikoa; berriro ikusi eta aztertu beharrik ez duela finkatu dena.
behinen	izond		Lehena, nagusia.
behinik behin	adlag	A1.	Lehenik.
behinik behin	adlag	A2.	Behintzat.
behinola	adlag		Lehengo denboretan, aspaldi.
behintxo	adlag		Behin-en txikigarria. Ezezko esaldietan.
behintzat	adlag	A1.	Gutxienez, besterik ez bada ere.
behintzat	adlag	A2.	Egiatan.
behitalde	iz		Abelgorriz osaturiko taldea.
behitegi	iz		Behiak gordetzen diren lekua, ukuilua.
behizain	iz		Behi aziendak zaintzen dituen pertsona, unaia.
behoka	iz		Behor gaztea.
behor	iz		Zaldiaren emea.
behorkume	iz		Zaldikumea.
behortegi	iz		Behorren ukuilua.
behortzain	iz		*1562. Behorrak zaintzen edo gidatzen dituen pertsona.
beilari	iz	A1.	Beilatzen duena.
beilari	iz	A2.	Beilaz doan pertsona.
beilatu beila edo beilatu beilatzen	ad		Lo egiteko orduetan berariaz iratzarririk egon; eri bat zaintzen edo hildako baten aurrean.
beilatze			beilatu aditzaren aditz izena.
beilegi	izond		Horia.
beilegitasun	izond		Beilegia denaren nolakotasuna.
beilegitu beilegi edo beilegitu beilegitzen	ad		Horitu; zurbildu.
beilegitze			beilegitu aditzaren aditz izena.
beinke	adlag		Hala da.
beira	iz	A1.	Gai gardena, gogorra eta hauskorra, silize hareaz eta potasa edo sodaz osatutako nahastura bat urtuz lortzen dena.
beira	iz	A2.	Edontzia.
beiragile	iz		Lanbidetzat beira egiten duen pertsona.
beiraki	iz		Beira; beirazko gauzakia.
beirategi	iz		Beira lantzen eta ebakitzen den lantegia; beirak saltzen diren denda.
beirateria	iz		Beiraki multzoa.
beita	iz		Amuan, arrainak harrapatzeko jartzen den janaria edo janari-itxurakoa.
beitatu beita edo beitatu beitatzen	ad		Amuan beita ezarri; bazkatu.
beka	iz		Ikaste saria.
bekadun	izond eta iz		Ikaste sari bat duena.
bekain	iz		Betzuloaren gainaldea, ilez estalia dagoena.
bekaineko	iz	A1.	Logalea.
bekaineko	iz	A2.	Bekainean jo edo hartutako kolpea.
bekaitz	izond	A1.	Bekaiztia.
bekaitz	iz	A2.	Bekaizkeria; begi txarrez ikustea.
bekaizgo	iz		Bekaizkeria.
bekaizkeria	iz		Norbaitek, berak ez duen zerbaiten jabe denaren aurka duen damua.
bekaizkor	izond		Bekaiztia.
bekaiztarazi bekaiztaraz bekaiztarazten	ad		Bakaiztera behartu.
bekaiztasun	iz		Bekaizkeria.
bekaizte			bekaiztu aditzaren aditz izena.
bekaizti	izond	A1.	Bekaizkeriak joa dagoena.
bekaizti	izond	A2.	Zikoitza, zekena.
bekaizti	iz	A3.	Bekaizkeria.
bekaiztitu bekaizti edo bekaiztitu bekaiztitzen	ad		Bekaizti bihurtu.
bekaiztu bekaitz edo bekaiztu bekaizten	ad		Bekaizkeria izan; begi txarrez ikusi.
bekalde	iz		Erkaketa.
bekaldetu bekalde bekaldetzen	ad		Erkatu, alderatu.
bekar	iz		Makarra.
bekartsu	izond		Makartsua.
bekatari	iz eta izond		Bekatuan dagoena edo bekatu egin ohi duena.
bekatore	iz eta izond		Bekataria.
bekatoros	iz eta izond		Bekataria.
bekatu	iz	A1.	Jainkoaren legearen edo Elizaren aginduen ohartuzko haustea.
bekatu	iz	A2.	Hutsa.
bekatugabe	izond		Bekaturik ez duena.
bekaturatu bekatura bekaturatzen	ad		Bekatuan erori, bekatu egin edo eragin.
bekatutsu	izond		Bekatuzkoa.
bekatxo	iz		Betazalaren ertzean sortzen den pikorta.
bekoki	iz	A1.	Aurpegiaren goialdea, bekainetatik ilearen hasieraraino.
bekoki	iz	A2.	Ausardia.
bekorotz	iz		Abelgorri gorotza, biribila eta zapala.
bekoz beko			-n.
bekozko	iz		Bekokiaren zimurdura, haserrea edo harrera txarra adierazten duena. Batez ere.
bekozkodun	izond		Bekozko iluna duena, betiluna.
bektore	iz		Norabide eta noranzko jakinak dituen zuzenkia, matematika izakitzat hartua.
bektorial	izond		Bektoreei dagokiena; bektoreez baliatzen dena.
bekulari	iz		Aitak semeari edo jaunak mendekoari, erabiltzen uzten zion diru edo ondasun kopurua.
bekunde	iz		Begitartea; bekozkoa.
bela	iz	A1.	Haize oihala.
bela	iz	A2.	Beloa.
belabeltz	iz		Belearen antzeko hegaztia, hura baino txikiagoa.
beladar	iz		Belaikia.
belagile	iz		Sorgina.
belagoi	iz		Ira ebakitzeko igitaia.
belai	iz		Belardia, bereziki hesitua.
belaiki	iz	H1.	Ikatza eta biltzeko pala modukoa, ohol batez eta eta hari zut erdian itsasten zaion gider luze batez osatua.
belaiki	iz	H2.	Tomatearen familiako landare pozoitsua, kanpai gisako lore gorriak dituena.
belaixka	iz		Belatxikia.
belaki	iz		Higitzen ez den itsas animalia, gorputza izpi sare harro batek osatzen duena.
belaki	iz	A2.	Animalia horren hezurtza, harro eta malgua, garbiketan erabiltzen dena.
belaki	iz	H2.	Ehun lodi eta latza.
belakume	iz		Belearen umea.
belamika	iz		Belabeltza.
belaontzi	iz		Itsasontzi edo ontzi beladuna, haizearen eraginez higitzen dena.
belar	iz	H1.A1.	Edozein landare txiki eta zuztar biguna, gehienetan urtebete baino gutxiago irauten duena.
belar	iz	H1.A2.	Tabakoa.
belar	iz	H2.	Bekokia, kopeta.
belarbeltz	iz		Belar landarea, zurtoin korapilotsua eta loreak buruxkan dituena.
belardi	iz		Belarra hazten den landa.
belarjale	izond eta iz		Abereez eta animaliez mintzatuz, batez ere belarrez elikatzen dena.
belarka	iz		Belar uzta.
belarkari	iz		Belarra moztu eta eramaten aritzen den langilea.
belarketa	iz		Belar uzta; belar piloa.
belarki	iz		Belar landarea.
belarluze	iz		Zerria.
belarmin	iz		Gentianaceae familiako landarea, lore arrosak edo horiak dituena.
belarmintz	iz		Zitoriaren familiako hainbat landare hosto-luze eta -mamitsuri ematen zaien izena.
belarraldeko	iz		Belarrondokoa.
belarreria	iz		Belar multzoa; barazki multzoa.
belarriluze	izond	A1.	Belarriak luzeak dituena; zelataria.
belarriluze	izond	A2.	Astoa.
belarrietaratu belarrietara belarrietaratzen	ad		Belarrietara heldu edo helarazi.
belarrimotz	izond		Belarriak motzak edo moztuak dituena.
belarriratu edo belarrira	ad		Belarrietaratu.
belarriratze			belarriratu aditzaren aditz izena.
belarritako	iz		Belarrietan, batez ere emakumezkoek eramaten dituzten apaingarriak.
belarritzar	iz		Belarri-ren handigarria.
belarrondo	iz		Aurpegian, belarri inguruko aldea.
belarrondoko	iz	A1.	Belarrondoan jo edo hartutako kolpea edo zaflada.
belarrondoko	iz	A2.	Bururdia.
belarrondokoka	adlag		Masailakoka.
belartegi	iz		Belarra gordetzeko lekua.
belartsu	izond		Belar asko dagoena.
belartu belar edo belartu belartzen	ad		Belarrez bete.
belartxo	iz		Belar-en txikigarria.
belartza	iz	A1.	Belardia.
belartza	iz	A2.	Belar piloa.
belartze		H1.	belartu aditzaren aditz izena.
belartze	iz	H2.	Udaberria.
belatxarre	iz		Belearen familiako hegaztia, burua, lepoa, hegoak eta buztana beltza eta gainerakoa zurixka dituena.
belatxau	iz		Belatxikia.
belatxet	iz		Izpilikua, belar-xuta.
belatxiki	iz		Belearen familiako hegaztia, etxe usoaren heintsukoa, mokoa laburra eta garondoa grisa dituena.
belatxinga	iz		Belearen antzeko hegaztia, hura baino txikiagoa.
belatz	iz	H1.A1.	Hegazti harraparia, egunez aritzen dena, gaina hauskara eta golkoa eta sabela zurixkak dituena, moko labur eta kakodunekoa.
belatz	izond	H2.	Xaloa, bihotz onekoa; arraia.
belatzar	iz		Bele-ren txikigarri gaitzesgarria.
belaun	iz	A1.	Aztala izterrari biltzen zaion giltzaren aurreko aldea.
belaun	iz	A2.	Aita-semeen arteko ondore maila bakoitza.
belaunaldi	iz	A1.	Belauna, ondore maila.
belaunaldi	iz	A2.	Bi ondore mailaren arteko denbora bitartea, batez-beste hartua.
belaunaldi	iz	A3.	Adin beretsua duten pertsonen multzoa.
belaunburu	iz	A1.	Belauna.
belaunburu	iz	A2.	Belaunezurra.
belauneko	iz		Ondorengoa.
belaunezur	iz		Ezur lau, mehe eta mugikorra, izterrezurraren eta bernezurraren biltze gunearen aurrean dagoena.
belaungozo	iz		Belaunen zalutasuna.
belaunika	adlag		Belauniko.
belaunikarazi belaunikaraz belaunikarazten	ad		Belaunikatzera behartu.
belaunikatu belaunika edo belaunikatu belaunikatzen	ad		Belauniko jarri.
belaunikatze			belaunikatu aditzaren aditz-izena.
belauniko	adlag		Bi belaunak lurrean izanik.
belaunikoka	adlag		Belaunen gainean.
belaunkada	iz		Belaunaz jotako ukaldia.
belaunpe	iz		Belaunaren atzeko aldea, belaun azpia.
belaxaga	iz		Belearen familiako hegaztia, hura baino txikiagoa, moko alboak zuriak dituena.
belaxka	izond		Biguna, kemenik edo indarrik gabea.
belaxkakeria	iz		Belaxkaren nolakotasuna; belaxkaren egitea, gaitzesgarritzat hartua.
belaxkatu belaxka edo belaxkatu belaxkatzen	ad		Belaxka bihurtu, mardultasuna galdu edo kendu.
belaxkatze			belaxkatu d.-aren aditz izena.
belaze	iz		Belardia.
belazki	adlag		Alaiki.
beldar	iz		Harra, bereziki tximeletarena.
beldu	iz		Apostolua.
beldur	iz		Egiazko nahiz irudipenezko arriskuaren hurbiltasunak sortzen duen urduritasunezko egoera.
beldur	ad	Xa.	"Zeren", 'noren.
beldurbera	izond		Beldurtia.
beldurgabe	izond		Inoiz beldurrik ez duena.
beldurgabekeria	iz		Beldurgabetasun gaitzesgarria.
beldurgabetasun	iz		Beldurgabea denaren nolakotasuna.
beldurgarri	izond	A1.	Beldurra sortzen edo eragiten duena.
beldurgarri	iz	A2.	Beldurra sortzen duen zera.
beldurgarriro	adlag		Era beldurgarrian.
beldurkeria	iz		Funtsik gabeko beldurra.
beldurkor	izond		Beldurtia.
beldurkunde	iz		Beldurra.
beldurrarazi beldurraraz beldurrarazten	ad		Norbaitengan beldurra eragin.
beldurreztasun	iz		Beldurgabetasuna.
beldurtasun	iz		Beldurra.
beldurti	izond		Erraz beldurtzen dena, beldurtzeko joera duena.
beldurtu beldur edo beldurtu beldurtzen	ad		Beldurrak hartu; beldurra eman.
beldurtze			beldurtu aditzaren aditz izena.
bele	iz		Usoaren antzeko hegaztia, baina hura baino handiagoa, eta burua, hegoak eta buztana beltzak dituena.
belena	iz		Arteka.
beleratz	izond		Ernea, sendoa.
beleta	iz	H1.	Haize orratza.
beleta	iz	H2.	Zerba.
belgundari	iz		Misiolari.
bello	iz eta izond		-ren txikigarria.
belo	iz		Oihala, zapia, oihazleko estalkia.
belodromo	iz		Txirrindu lasterketak egiteko estadio modukoa.
belomotor	iz		Txirrindu motorduna.
belorit	iz		Urkamendia.
belozipedo	iz		Antzinako txirrindua.
beltx	izond		Beltz-en aldaera adierazkorra.
beltxanburu	iz		Gari artean eta hazten den belar lore-gorrixka.
beltxarga	iz		Hegazti igeri-oinduna, lepoa luzea eta malgua, zango laburrak eta hego handiak dituena, parke eta lorategietako urmaelen apaingarritzat hazten dena.
beltxata	iz		Beltxanburua.
beltxexka	izond		Beltzaren antzekoa, beltzarantz jotzen duena.
beltz	izond	A1.	Batere kolorerik edo argirik ez duena, ikatzaren kolorekoa.
beltz	izond	A2.	Guztiz tristea, negargarria, zorigaiztokoa.
beltzaile	izond		Zerbait, bereziki norbaiten izen ona, belzten duena.
beltzaldi	iz		Nahigabezko egoera edo aldia.
beltzaran	izond		Beltxexka.
beltzarandu beltzaran edo beltzarandu beltzarantzen	ad		Ilundu.
beltzarantze			beltzarandu aditzaren aditz izena.
beltzarazi beltzaraz beltzarazten	ad		Belztu.
beltzatu beltza edo beltzatu beltzatzen	ad		Belztu.
beltzatzaile	izond		Beltzailea.
beltzune	iz		Bitarte edo gune beltza.
beltzuntza	iz		Habea, ezpara, eulitzarra.
beltzura	iz		Belztasuna.
beltzurda	iz		Belabeltza.
beltzurdin	izond		Grisa.
beltzuri	iz	A1.	Bekozkoa.
beltzuri	izond	A2.	Tristea, bekozkoduna.
beltzurika	adlag		Beltzuri eginez.
beltzuritu beltzuri edo beltzuritu beltzuritzen	ad		Bekozkoa zimurtu, ilundu.
beltzuritze			beltzurituad.-aren aditz izena.
belu	adlag		Berandu.
belukor	izond		Berankorra.
beluri	izond		Zurbila.
beluritasun	iz		Zurbiltasuna.
belus	iz		Irazki bikoitzeko ehuna, batak oinarria egin eta besteak delako ehunari bere itxura iletsua ematen diona.
belusatu	izond		Ukitzeko gozoa dena.
belutu belu edo belutu belutzen	ad		Berandutu.
belutxo	adlag		Berandutxo.
belutze			belutu aditzaren aditz izena.
belxko	izond		Beltxexka.
belzgarri	izond		Belzten, iraintzen duena.
belzkara	izond		Beltzaren antzekoa, beltxexka.
belzkeria	iz		Doilorkeria.
belztaka	izond		Beltzarana.
belztasun	iz		Beltza denaren nolakotasuna.
belztu beltz edo belztu belzten	ad	A1.	Kolore beltza hartu edo eman.
belztu beltz edo belztu belzten	ad	A2.	Inoren izen ona itsusitu edo lohitu.
bemol	izond eta iz		Musika notez mintzatuz, tonu erdi beheragokoa.
benatsu	izond		Bena.
benaz	adlag		Benetan.
benazki	adlag		Benetan, benaz.
benda	iz		Lotura, lotailua.
benedikatu benedika benedikatzen	ad		Bedeinkatu.
benedikatze			benedikatu aditzaren aditz izena.
benedikta	iz		Ama Birjinaren ohoretan egiten den elizkizun baten izena.
beneditano	izond eta iz		Beneditarra.
beneditar	izlag eta iz		San Benitoren erregelari jarraitzen zaion lekaidea.
benedizio	iz		Bedeinkatzea, bedeinkapena.
benefiziadu	iz		Eliz ogibide baten jabe dena.
benefizio	iz	A1.	Onegitea.
benefizio	iz	A2.	Eliz kargu errentaduna; eliz kargu bati dagokion errenta.
benenatu benena benenatzen	ad		Pozoitu.
beneno	iz		Pozoia.
beneragarri	izond		Agurgarria.
beneratu benera beneratzen	ad		Gurtu.
benerazio	iz		Gurtza; begiramena.
benerear	izond	A1.	Sexu maitasunari dagokiona.
benetakotasun	iz		Benetakoa denaren nolakotasuna.
benetan	adlag		Egiaz; ez txantxetan.
benetasun	iz		Benaz ari denaren nolakotasuna.
bengai	iz		Mendekua.
bengaizo	iz		Mendekua.
bengantza	iz		Mendekua.
bengatu benga bengatzen	ad		Mendekatu.
bengatzaile	izond		Mendekatzailea.
benial	izond		Arina.
benignitate	iz		Bihozberatasuna, errukitasuna.
benjamintar	izlag		Benjaminen leinukoa.
benta	iz	H1.	Bide-bazterrean edo bidegurutze batean herribilduetatik at dagoen ostatua.
benta	iz	H2.	Salmenta.
bentaja	iz		Abantaila, onura; aurrea.
bentaja	iz	Xa.	Eri zegoena onduz joan.
bentaja	iz	Xb.	Umeak eta hazi.
bentana	iz		Leihoa.
bentari	iz		Bentazaina.
bentazain	iz		Benta baten arta duen pertsona.
bentosa	iz		Xurgagailua.
bentrikulu	iz		Bihotzaren behealdeko bi barrunbeetako bakoitza.
benturatu bentura edo benturatu benturatzen	ad		Arriskatu, ausartu.
bentzeno	iz		isurkari koloregabea, uretan urtzen ez dena, sukoia eta koipe-urgarria.
bentzutu bentzu bentzutzen	ad		Garaitu, azpiratu.
bentzutzaile	iz		Garailea.
bepazter	iz		Begi-bazterra.
bepelar	iz	A1.	Bekaina.
bepelar	iz	A2.	Betilea.
bepuru	iz		Bekaina.
bera	izond	H2.	Biguna, samurra, guria.
beragarri	iz eta izond		Beratzeko erabiltzen den gai edo gauzaz esaten da.
beraiek			Haiek; berak.
berainez	adlag		Berez.
beraizik	adlag		Berariaz.
berakatz	iz		Baratxuria.
berala	izond		Era berean.
berandu berant berantzen	ad	H2.	Atzeratu denborari buruz, berandutu.
berandu	adlag	H1.	Ohi den, egoki den, behar den uneaz geroago.
berandutar	izlag		Berantiarra.
berandutu berandu berandutzen	ad		Atzeratu denborari buruz, geroratu.
berandutxo	adlag		Berandu samar.
berandutze			berandutu aditzaren aditz izena.
beranduxko	adlag		Berandutxo.
berankeria	iz		Epe atzerapena edo luzapena, berandutzea gaitzesgarritzat hartua.
berankor	izond		Berandukoa, beranta.
berankortasun	iz		Berankorra denaren nolakotsuna.
berant	adlag	A1.	Berandu.
berant	izond	A2.	Berandukoa, berandu gertatzen dena.
berantarazi berantaraz berantarazten	ad		Berantzera behartu.
berantarbi	iz		Berandu hazten den arbia; pertsonez mintzatuz, berandu heltzen dena.
berantardi	iz		Ardi beranta.
berantaxuri	iz		Axuri beranta.
beranteste			berantetsi aditzaren aditz izena.
berantetsarazi berantetsaraz berantetsarazten	ad		Berantestera behartu.
berantetsi berantets berantesten	ad		Berandu dela uste izan; zain egoteaz aspertu edo kezkatu.
berantgarri	izond		Zerbait berantzen duena.
berantiar	izond		Beranta, berandutzen duena.
berantordu	iz		Beranduko ordua.
berantxe	adlag		Berandutxo.
berantze			berandu aditzaren aditz izena.
beranxko			Berandutxo.
berarazi beraraz berarazten	ad		Beratzera, biguntzera behartu.
berariaz	adlag	A1.	Delako ondorioa lortzeko asmoz, ez oharkabez edo ustekabean.
berariaz	adlag	A2.	Txantxetan.
beraska	iz		Abaraska.
beratasun	iz		Bera denaren nolakotasuna.
berati	iz		Bihozbera.
beratu bera edo beratu beratzen	ad		Beratasuna eman.
beratz	izond		Biguna, bera, ahula.
beratze			beratu aditzaren aditz izena.
berau		A1.	Hau bera.
berau			[Deklinabidea hau-k bezala.
beraz	junt		Dagokion esaldia aurrekoaren ondorio dela adierazten duen juntagailua.
beraztasun	iz		Beratza denaren nolakotasuna, beratasuna.
berazte			beraztu aditzaren aditz izena.
beraztu beratz edo beraztu berazten	ad		Beratu.
berba	iz		Hitza.
berbabide	iz		Hizpidea.
berbadun	izond	A1.	Hiztuna.
berbadun	izond	A2.	Emandako hitza jaten ez duena, berbakoa.
berbaera	iz		Esapidea.
berbakizun	iz		Esamesetarako gaia.
berbakuntza	iz	A1.	Hizkuntza.
berbakuntza	iz	A2.	Berbaldia, hitzaldia.
berbaldi	iz		Hizketaldia; hitzaldia.
berbaldun	izond		Berbatsua, berritsua.
berbaro	iz		Berbotsa.
berbatsu	izond		Asko hitz egiten duena.
berbatu berba edo berbatu berbatzen	ad		Hitz eman; hitzarmena egin.
berbatxo	iz		Berba-ren txikigarria.
berbatze			berbatu aditzaren aditz izena.
berbena	iz		Belar landarea, sendagintzan erabilia.
berbera		A1.	Bera erakuslearen indargarria. Deklinabidea eta erabilera, bera-k bezala.
berbera		A2.	Bakarrik.
berbertan	adlag		Bertan aditzlagunaren  indargarria, haren adiera guztietan.
berbertatik	adlag		Bertatik aditzlagunaren  indargarria, haren adiera guztietan.
berbeta	iz	A1.	Hizketa.
berbeta	iz	A2.	Hizkuntza, hizkera.
berbo	iz	A1.	Aditza.
berbo	iz	A2.	Hirutasuneko bigarren pertsona, Hitza.
berbontzi	izond		Hitzontzia.
berbots	iz		Hitz hotsa.
berdagailu	iz		Landare berdea; barazkia.
berdalatz	iz		Landare ginbailduna, lore-horia, sustrai lodi eta zukuz betea duena.
berdamin	izond		Hari eta oihalez mintzatuz, zuritu ez dena.
berdan	iz		Berbena.
berdantza	iz		Emberiza motako txoriei ematen zaien izena; Euskal Herrian batez ere udazken aldean ikusten dira.
berdantza	adlag		Joan den gauaz aurreko gauean.
berdats	izond		Berdexka.
berdatu berda berdatzen	ad		Berde kolorea hartu; belarrak-eta kimu berriak eman; zelaiak-eta belarrez bete.
berdatze			berdatu aditzaren aditz izena.
berde	izond eta iz		Urdinaren eta horiaren arteko kolorekoa, belar hezearen edo muskerraren kolorekoa.
berdekeria	iz		Gordinkeria, lizunkeria.
berdel	iz		Itsas arraina, sardina baino handiagoa, ur-azalean baltsatan bizi dena.
berderoi	iz		Berdatza mota.
berdetasun	iz		Berdearen nolakotasuna.
berdetsu	izond		Landare berde asko dagoena.
berdexka	izond		Berdearen antzekoa, berderantz jotzen duena.
berdinarazi berdinaraz berdinarazten	ad		Berdintzera behartu.
berdindu berdin edo berdindu berdintzen	ad	A1.	Berdin bihurtu, maila berean jarri, zerbait beste zerbaiten berdin izan.
berdindu berdin edo berdindu berdintzen	ad	A2.	Lautu.
berdindu berdin edo berdindu berdintzen	ad	A3.	Erkatu, alderatu.
berdinez	iz	A1.	Desberdintasuna.
berdinez	izond	A2.	Desberdina.
berdineztasun	iz		Ezberdintasuna.
berdingabe	izond		Berdinik ez duena.
berdingabetasun	iz		Desberdintasuna.
berdingaitz	izond		Ezin berdinduzkoa.
berdingarri	izond	A1.	Berdindu daitekeena.
berdingarri	izond eta iz	A2.	Zerbait berdintzen duena.
berdingo	izond	H1.	Bitartekoa, artekoa.
berdingo	iz	H2.	Berdintasuna.
berdinkatu berdinka berdinkatzen	ad	A1.	Berdindu.
berdinkatu berdinka berdinkatzen	ad	A2.	Berdindu, erkatu.
berdinkatze			berdinkatu aditzaren aditz izena.
berdinketa	iz		Berdintzea.
berdinki	adlag		Berdin, era berean.
berdinkuntza	iz		Erkaketa.
berdintasun	iz		Berdina denaren nolakotasuna.
berdintsu	izond		Gutxi gorabehera berdina.
berdintza	iz	A1.	Erkatzea.
berdintza	iz	A2.	Bi kopuru berdinen arteko erlazioa.
berdintzaile	izond eta iz		Berdintzen duenaz esaten da.
berdintze			berdindu aditzaren aditz izena.
berdotz	izond		Zurbila susto bategatik, hotzagatik, edateagatik.
berdozte			berdoztu aditzaren aditz izena.
berdoztu berdotz berdoztu berdotz	ad		Edari biziren bat edateagatik alaitu.
berdugo	iz		Borreroa.
berdura	iz		Barazkia, barazkiak; landarea, belarra.
berduratu berdura berduratzen	ad		Hedatu, barreiatu.
berduratze			berduratu aditzaren aditz izena.
berealdiko	izlag		Berebizikoa, markatik kanpokoa, egundokoa.
berebat	adlag		Orobat, halaber.
bereber	izond eta adlag		Bereizia, bakartua; bakarrik.
bereberki			Bereziki.
berebiziko	izlag		Berariazkoa; bikaina.
beregaindu beregain edo beregaindu beregaintzen	ad		Beregain bihurtu.
beregainki	adlag	A1.	Batez ere, bereziki.
beregainki	adlag	A2.	Beregain, bereiz.
beregaintasun	iz		Beregain denaren nolakotasuna, inoren mende ez dagoenaren egoera.
bereganatu edo beregana	ad		*~1800, 1818.
bereganatu edo beregana	ad	A1.	Beregana ekarri, bere egin, bere bihurtu. NORK osagaia hirugarren pertsonan.
bereganatu edo beregana	ad	A2.	Berenganatu.
bereganatze			bereganatu aditzaren aditz izena.
berehala	adlag		Oso denbora gutxiren buruan.
berehalakotasun	iz		Berehalakoa denaren nolakotasuna.
berehalaxe	adlag		Berehala-ren indargarria.
berein	adlag		Asko, anitz. Dagokion izenaren aurretik. Delako izena mugagabean.
bereizarazi bereizaraz bereizarazten			Bereiztera behartu.
bereizgaitz	izond		Bereizten gaitza dena, ia ezin bereizizkoa.
bereizgarri	izond eta iz		Bereizten duena; berezitasuna markatzen duen zera.
bereizgarritu bereizgarri edo bereizgarritu bereizgarritzen	ad		Bereizgarri gertatu; bereizgarriz hornitu.
bereizgarritze			bereizgarritu aditzaren aditz izena.
bereizi bereiz bereizten	ad		*1745, 1785.
bereizi bereiz bereizten	ad	A1.	Elkarturik, bildurik edo nahasirik dauden zerak alde banatan jarri, bat edo batzuk besteetatik urrundu.
bereizi bereiz bereizten	ad	A2.	Hautatu, aukeratu.
bereizi bereiz bereizten	ad	A3.	Izendatu.
bereizkeria	iz		Bereizte gaitzesgarria, diskriminazioa.
bereizketa	iz		Bereiztea, bereizkuntza.
bereizkunde	iz		Bereizkuntza.
bereizkuntza	iz		Bereiztea, desberdintzea; bereiztearen ondorioa.
bereizle	izond eta iz		Zerbait, edo zenbait elkarrengandik bereizten duen pertsona.
bereizmen	iz	H1.	Bereizteko ahalmena.
bereizpen	iz		Bereiztea.
bereizte			bereizi aditzaren aditz izena.
bereki	izond		Berea dena, berari erabat dagokiona.
berekoi	izond		Ororen gainetik berari komeni zaiona egiten duena, atsegin zaion guztia beretzat bakarrik nahi duena. Hirugarren pertsonan aipatzen direnekin soilik erabil daiteke.
berekoikeria	iz		Berekoitasuna gaitzesgarritzat markatua; nolakotasun hori adierazten duen egintza.
berekoitasun	iz		Berekoiaren nolakotasuna.
berekoitu berekoi edo berekoitu berekoitzen	ad		Berekoi bihurtu.
beren			Hirugarren pertsona pluraleko izenordainaren genitiboa hots, haien, perpauseko.
berenaz	adlag		Berez.
berendia	iz		"Urlia"ren edo "Urlia eta Sandia"ren ondoan, beste persona ez-mugatu bat aipatzeko erabiltzen den izena.
berendu beren edo berendu berentzen	ad		Haiek beretu.
berenganatu berengana edo berenganatu berenganatzen	ad		Haiek bereganatu.
berenjena	iz		Alberjinia.
bereratu edo berera	ad	A1.	Nor berera etorri konortea edo galdu duenak, bereganatu.
bereratu edo berera	ad	A2.	Bereganatu, beretu.
beresi	iz		Txara, sastraka.
beretar	iz eta izond		Hirugarren pertsonan aipatzen den norbaiti buruz, haren kidea eta bereziki haren aldekoa; bere familiakoa, artekoa, aldekoa edo alderdikoa dena.
bereter	iz	A1.	Apaiza.
bereter	iz	A2.	Apaiz edo legegizon baten laguntzailea.
beretter	iz		Meza mutila, meza-laguntzailea.
beretu bere edo beretu beretzen	ad		Berea egin, bereganatu. NORK osagaia hirugarren pertsonan, singularrean nahiz pluralean.
beretze			beretu aditzaren aditz izena.
berez	adlag		Bere izate edo funtsari dagokionez, kanpoko eraginik gabe.
berezi	izond		Bati edo bakan batzuei soilik dagokiena; bere motakoen artean, besteak ez bezalakoa, berealdiko tasunak dituena.
bereziki	adlag		Era berezian, batez ere.
berezikiro	adlag		Bereziki.
berezita	iz		Kapitulua.
berezitasun	iz	A1.	Bereizkuntza.
berezitasun	iz	A2.	Berezia denaren nolakotasuna; gauza bat berezi bihurtzen duen zera.
berezkatu berezka berezkatzen	ad		Bereizi.
berezko	izlag	A2.	Berezia.
berezkotasun	iz		Berezitasuna.
berga	iz	A1.	Kana, neurri banakoa.
bergantin	iz		Brigantina.
beribil	iz		Berez mugitzen den ibilgailua; automobila.
berilio	iz		Gai bakuna, metal gris, gogor eta arina Be; at.-z 4; at. m 9,01.
berilo	iz		Harri bitxia, aluminio-berilio silikatua.
berina	iz		Beira.
berinaki	iz		Berina puska, beirazko gauzakia.
berinalari	iz		Berinak jartzen dituen ofizialea.
berjabe	izond		Burujabea.
berjabetasun	iz		Berjabea denaren nolakotasuna.
berjera	iz		Lore eta fruitu zuhaitz asko dagoen baratzea.
berkelio	iz		Zenbaki atomikoa 97 duen gai bakuna, artifizialki sortua.
bermagailu	iz		Bermatzeko erabiltzen den zera, euskarria.
bermagune	iz		Zerbait bermatzen den gunea.
bermarazi bermaraz bermarazten	ad		Bermatzera behartu.
bermarazte			bermarazi aditzaren aditz izena.
bermatu berma bermatzen	ad	A1.	Zerbait edo norbait, beste zerbaitek eusten diola jarri.
bermatu berma bermatzen	ad	A2.	Ahalegindu.
bermatzaile	iz		Norbait edo zerbaiten berme gertatzen den persona.
bermatze			bermatu aditzaren aditz izena.
berme	iz	A1.	Inoren hitzaren edo zorraren erantzukizuna hartzen duen pertsona.
berme	iz	A2.	Emandako hitza jango ez dela, zorra kitatuko dela... ziurtatzen duen zera edo gauza.
bermego	iz		Bermea, garantia; bahia.
bermizela	iz		Ziriola.
bermut	iz		Landare mikatzez urrinduriko ardoaz eraturiko edaria, batez ere otorduen aurrean hartzen dena.
berna	iz		Giza zangoaren beheko zatia, belaunaren eta oinaren artekoa.
bernaje	iz		Ahaidea.
bernazaki	iz	A1.	Berna-mamia.
bernazaki	iz	A2.	Bernezurra, bernako hezur nagusia.
bernezur	iz		Bernako hezur nagusia.
berniz	iz		Gai erretxinatsua, gainaldeei ezartzen zaiena, lehortu ondoren geruza babesgarri edo apaingarri bat eratzen duena; lurrezko, toskazko... ontzien gainean ezartzen den gaia, haiek egostean gogor eta distiratsua gertatzen dena.
bernizadura	iz		Berniza.
bernizatu berniza bernizatzen	ad		Berniza ezarri.
bernizatzaile	iz		Bernizatzen duen pertsona.
bernizatze			bernizatu aditzaren aditz izena.
bernuzatu bernuza bernuzatzen	ad		Zizelatu; irarri.
bernuzatzaile	iz		Bernuzatzen duena, zizelkaria, irarlea.
bernuzatze			bernuzatu aditzaren aditz izena.
beroaldi	iz		Norbait edo zerbait bero edozein adieratan dagoen edo berotzen den aldia.
beroarazi beroaraz beroarazten	ad		Berotu, berotzera behartu.
berogailu	iz		Berogarria; berotzeko tresna.
berogarri	izond eta iz		Berotzen duena; berotzeko erabiltzen den zera.
berokeria	iz		Beroaldian esaten edo egiten den zera, gaitzesgarritzat hartua.
beroketa	iz		Berotzea.
beroki	adlag	H2.	Berotasunez.
berokitu beroki edo berokitu berokitzen	ad		Beroki batean babestu.
berokuntza	iz		Berotzea; berotze tresnen multzoa eta instalazioa.
berontzi	iz	A1.	Ohea berotzeko erabiltzen zen tresna.
berontzi	iz	A2.	Bertan ikatza edo beste erregairen bat erreaz, gelak eta berotzeko erabiltzen den tresna.
berori			[Deklinabidea hori-k bezala]. Hori bera.
beroriek			Horiek berak.
berorika	adlag		Berori titulua erabiliz.
beroriketa	iz		Berorikako titulua.
berote	iz		Bero egiten duen denbora.
berotegi	iz		Gai plastikozko-edo aterpea, askotan artifizialki berotua, neguan landareak babesteko edo leku beroetako landareak lantzeko erabiltzen dena.
berotu bero edo berotu berotzen	ad	A1.	Zerbait bero jarri, beroago bihurtu.
berotu bero edo berotu berotzen	ad	A2.	Norbaiten gogoa biziagotu, gartu, sutu.
berotu bero edo berotu berotzen	ad	A3.	Ugaztun emea arreske jarri.
berotu bero edo berotu berotzen	ad	A4.	du aditza Beh. Norbait jo, jipoitu.
berotxo	izond		Bero-ren txikigarria.
berotzaile	iz		Berotzen duena.
berotze			berotu aditzaren aditz izena.
beroxko	izond eta adlag		Bero-ren txikigarria.
berpizkunde	iz	A1.	Jesukristoren berpiztea.
berpizkunde	iz	A2.	Beheraldi baten ondorengo herri baten erti eta literaturaren berpiztea.
berpizte			berpiztu aditzaren aditz izena.
berpiztu berpiztu berpizten	ad	A1.	Hilik zegoena biztu.
berpiztu berpiztu berpizten	ad	A2.	Hilda bezala zegoenak berriz bizitasuna edo bizkortasuna hartu; hilda bezala zegoenari berriz bizitasuna edo bizkortasuna eman.
berpiztuera	iz		Berpiztea.
berragertu berrager berragertzen	ad		Berriz agertu.
berragertze			berragertu aditzaren aditz izena.
berraipatu berraipa berraipatzen	ad		Berriz aipatu.
berraipatze			berraipatu aditzaren aditz izena.
berraldatu berralda berraldatzen	ad		Berriz aldatu, birlandatu.
berraldatze			berraldatu aditzaren aditz izena.
berrantolatu berrantola berrantolatzen	ad		Berriz antolatu.
berrantolatze			berrantolatu aditzaren aditz izena.
berrargitaratu edo berrargitara	ad		Berriz argitaratu.
berrargitaratze			berrargitaratu aditzaren aditz izena.
berrartu berrar berrartzen	ad		Berriz hartu.
berrartze			berrartu aditzaren aditz izena.
berrasi berras berrasten	ad		Berriz hasi.
berraste			berrasi aditzaren aditz izena.
berraztertu berrazter berraztertzen	ad		Berriz aztertu.
berraztertze			berraztertu aditzaren aditz izena.
berregin berregiten	ad	H1.	Desegina berriz egin edo moldatu.
berregin	izond	H2.	Ederra, ongi egina; dotorea.
berregindu berregin edo berregindu berregintzen	ad		Apaindu.
berregintasun	iz		Berregina denaren nolakotasuna.
berregintza	iz		Apaindura.
berregite			berregin aditzaren aditz izena.
berregituratu berregitura berregituratzen	ad		Egitura berria eman.
berregituratze			berregituratu aditzaren aditz izena.
berrehun	zenbtz zehazt		Bi bider ehun, 200.
berrekarri berrekar berrekartzen	ad		Berriz ekarri.
berreketa	iz		Zenbaki bati berrekizunari zenbaki arrunt batek berretzaileak agindu bezainbat aldiz bere balioa biderkatzean datzan aritmetika eragiketa.
berrekizun	iz		Berretzaileak adierazi bezainbat aldiz biderkagai gisa errepikatzen den zenbakia.
berreman berrematen	ad		Berriz eman.
berremate			berreman aditzaren aditz izena.
berrentzun berrentzuten	ad		Berriz entzun.
berrentzute			berrentzun aditzaren aditz izena.
berreraiketa	iz		Berreraikitzea.
berreraiki berreraikitzen	ad		Berriz eraiki.
berreraikitze			berreraiki aditzaren aditz izena.
berrerantzun berrerantzuten	ad		Berriz erantzun.
berrerosi berreros berrerosten	ad	A1.	Gatibua ordain jakin baten truke askatu; bereziki Jesukristok gizadia bere nekaldi eta heriotzaren bitartez.
berrerosi berreros berrerosten	ad	A2.	Saldu zen ondasuna erosketa bidez berreskuratu.
berrerosketa	iz		Berrerostea.
berrerosle	iz eta izond		Berrerosten duena.
berrerospen	iz		Jesukristok gizadia berrerostea.
berreroste			berrerosi aditzaren aditz izena.
berresan berresaten	ad		Berriz esan.
berresate			berresan aditzaren ad itz-izena.
berreskuratu berreskura berreskuratzen	ad		Galdu zena berriz eskuratu.
berreskuratze			berreskuratu aditzaren aditz izena.
berreste			berretsi aditzaren aditz izena.
berretarazi berretaraz berretarazten	ad		Berretzera behartu.
berretsi berrets berresten	ad		Aurretik esan edo erabaki denaren baliotasuna baieztatu.
berretu berretu berretzen	ad	A1.	Gehitu, handitu, areagotu.
berretu berretu berretzen	ad	A2.	Berreketa egin, zenbaki bati berrekizunari zenbaki arrunt batek berretzaileak agindu bezainbat aldiz bere balioa biderkatu.
berretura	iz	A1.	Emendioa.
berretura	iz	A2.	Berreketaren emaitza.
berretzaile	izond eta iz		Berretzen duena.
berretze			berretu aditzaren aditz izena.
berreuskaldundu berreuskaldun edo berreuskaldundu berreuskalduntzen	ad		Berriz euskaldundu.
berreuskalduntze			berreuskaldundu aditzaren aditz izena.
berrezarri berrezar berrezartzen	ad		Berriz ezarri.
berrezartze			berrezarri aditzaren aditz izena.
berrezkondu berrezkon berrezkontzen	ad		Berriz ezkondu.
berrezkontza	iz		Berriz ezkontzea.
berrezkontze			berrezkondu aditzaren aditz izena.
berri	izond	MA.A1.	Duela gutxi sortua, azaldua, ezagutua, gertatua; lehengoaren ordezkoa.
berri	izond	MA.A2.	Aditzaren era burutuaren ondoren honi "duela oso gutxi" esanahia gehitzen diola.
berri	iz	MB.	Duela gutxiko gertaera baten adierazpena.
berriarazi berriaraz berriarazten	ad		Berritzera behartu.
berridatzi berridatz berridazten	ad		Berriz idatzi; kopia egin.
berridazketa	iz		Berridaztea.
berridazte			berridatzi aditzaren aditz izena.
berriemaile	izond eta iz		Zerbaiten berri ematen duena.
berrikari	iz	A1.	Berriemailea.
berrikari	iz	A2.	Berriemailea.
berrikeria	iz	A1.	Txartzat edo kaltegarritzat jotzen den berritasuna.
berrikeria	iz	A2.	Berriketa.
berrikertu berriker berikertzen	ad		Berriz ikertu.
berriketa	iz		Denbora-pasako hizketaldia.
berriketaldi	iz		Berriketa saioa, denbora-pasako hizketaldia.
berriketari	izond eta iz	A1.	Berriemailea, berri-ekarlea.
berriketari	izond eta iz	A2.	Berriketan jarduten duena.
berriketazale	izond		Berriketa atsegin duena.
berriki	adlag	A1.	Duela denbora gutxi.
berriki	adlag	A2.	Berriro, berriz.
berrikitan	adlag		Berriki.
berrikuntza	iz		Berria den zerbait ezartzean eginiko edo gertaturiko aldaketa.
berrikusi berrikus berrikusten	ad		Berriz ikusi.
berrikuste			berrikusi aditzaren aditz izena.
berripaper	iz		Berri aldizkaria.
berrirakurri berrirakur berrrirakurtzen	ad		Berriz irakurri.
berrirakurtze			berrirakurri aditzaren aditz izena.
berrirarri berrirar berrirartzen	ad		Berriz irarri.
berrirartze			berrirarri aditzaren aditz izena.
berriro	adlag	A1.	Berriz, beste behin.
berriro	adlag	A2.	Berriki, duela gutxi.
berriroki	adlag	A1.	Berriki, duela gutxi.
berriroki	adlag	A2.	Berriro, berriz.
berrirotu berriro edo berrirotu berrirotzen	ad	A1.	Zerbait berriz egin; berriz agertu edo ekin; errepikatu.
berrirotu berriro edo berrirotu berrirotzen	ad	A2.	Berritu.
berrirotze			berrirotu aditzaren aditz izena.
berritan	adlag	A1.	Berriro.
berritan	adlag	A2.	Duela denbora gutxi, berriki.
berritan	adlag	A3.	Berria denean, egin berrian.
berritan	adlag	A3.Xa.	Berriro, berriz.
berritan	adlag	A3.Xb.	Duela oso gutxi.
berritasun	iz	A1.	Berria denaren nolakotasuna.
berritasun	iz	A2.	Agertu edo gertatu berri den gauza.
berritsu	izond	H1.A1.	Berriak ematen dituena.
berritsu	izond	H1.A2.	Asko hitz egiten duena, berriketan jardutea atsegin duena.
berritsu	izond	H2.	Ia berria.
berritsukeria	iz		Berritsuaren jarduna; berriketa, gaitzesgarritzat hartua.
berritu berri edo berritu berritzen	ad	A1.	Zerbaiten ordez haren kideko berria jarri.
berritu berri edo berritu berritzen	ad	A2.	Zerbait berriz egin; berriz agertu edo ekin; errepikatu.
berritzaile	izond eta iz		Berritzen duena.
berritzapen	iz		Berritzea.
berritze			berritu aditzaren aditz izena.
berrixka	izond		Berri samarra.
berriz	adlag	A1.	Beste behin, bigarrenez.
berriz	adlag	A2.	Aldiz.
berriz	adlag	A2.Xb.	Beste baterako.
berrizale	izond		Berria dena gogoko duena. Gehienetan apur bat erdeinuz erabiltzen da.
berrizalekeria	iz		Berrizaletasuna gaitzesgarritzat markatua.
berrizaletasun	iz		Berria denarekiko zaletasuna.
berriztatu berrizta berriztatzen	ad	A1.	Berritu, eraberritu.
berriztatu berrizta berriztatzen	ad	A2.	Berritu, berrirotu.
berriztatze			berriztatu aditzaren aditz izena.
berriztu berriz edo berriztu berrizten	ad		Zerbait berriz egin; berriz agertu edo ekin; errepikatu.
berriztu berriz edo berriztu berrizten	ad	A2.	Berritu.
berro	iz		Iturri-belarra.
berro	iz	H1.A1.	Sasi sarria; sasia.
berro	iz	H1.A2.	Hesia.
berrogei	zenbtz zehazt		Lau bider hamar, 40.
berrogeialdi	iz		Berrogei eguneko bitartea; bereziki eritasun kutsakorren bat bide duten pertsonei ezartzen zaien bakarraldia, lehen berrogeiren bat egunekoa zena.
berrogeina			banatz. Bakoitzari berrogei, bakoitzak berrogei.
berrogeira			Berrogeina.
berrogeitaka	zenbtz zehazt		Berrogei baino zenbait gehiago.
berrogeizaro	iz		Berrogeialdia.
berrope	iz		Berro azpia.
berrotsu	izond		Sasitsua.
berset	iz	A1.	Txatala.
berset	iz	A2.	Ahapaldia.
bertako	izlag		Adierazi den lekukoa, hangoa.
bertakotu bertako edo bertakotu bertakotzen	ad		Toki bati buruz, hango bihurtu, bertako egin.
bertakotze			bertakotu aditzaren aditz izena.
bertantsu	adlag		Aski bertan, aski hurbil.
bertantxe	adlag		non.
bertantxe	adlag	A1.	Hantxe bertan.
bertantxe	adlag	A2.	Berehalaxe.
bertaratu edo bertara	ad		Toki bati buruz, hara edo ingurura heldu.
bertaratze			bertaratu aditzaren aditz izena.
bertarik	adlag		Berehala; bat-batean.
bertikal	izond		Zuta.
bertiste	iz		Esmeralda.
bertitz	iz		Ume-galtzea; ilaurra.
bertiztu bertitz edo bertiztu bertizten	ad		Umea galdu.
berton	adlag		Lehen nolabait aipatu den hemengo edo horko lekuan.
bertsio	iz		Aldaketak izan dituen testu baten idaztaldi bakoitza.
bertso	iz	A1.	Ahapaldia, lerro multzoa.
bertso	iz	A2.	Euskal herri literaturako ahapaldia, bat-batean botatzen dena edo jartzen dena.
bertsoaldi	iz		Bertso sorta, bertso saila.
bertsogile	iz		Bertsoak bereziki lehen adieran egiten dituena.
bertsogintza	iz	A1.	Bertsoak egitea.
bertsogintza	iz	A2.	Bertsoak botatzea edo jartzea.
bertsoka	adlag		Bertsotan.
bertsolari	iz eta izond	A1.	Bertsoak jartzen edo, bereziki bertsoak botatzen dituen herri olerkaria.
bertsolari	iz eta izond	A2.	Poeta, olerkaria.
bertsolaritza	iz		Euskal herri literaturaren adarra, bertsolariari eta bertsogintzari dagokiena.
bertsopaper	iz		Jarritako bertsoak biltzen dituen papera.
bertsozale	izond eta iz		Bertsoen zale dena.
bertsu	izond	H1.	Ia bera.
bertute	iz	A1.	Pertsonengan ontzat hartzen diren nolakotasunetako bakoitza.
bertute	iz	A2.	Zerbaitek zerbaiterako duen gaitasuna edo indarra.
bertutetsu	izond	A1.	Bertute edo gaitasun jakin bat duena.
bertutetsu	izond	A2.	Bertutez betea, bertutezkoa.
bertutos	izond		Bertutetsua, bertutezkoa.
bertze			Beste.
bertzun	iz		Labeko edo sutondoko errautsa jasotzeko pala.
beruinatu beruina beruinatzen	ad		Mahatsa bildu.
berun	iz		Metal iluna, astuna eta biguna, lantzeko erraza, 327 C-tan urtzen dena eta 1.750 C-tan dirakiena Pb; at. z 82; at. m. 207,21.
berundatu berunda berundatzen	ad		Beruneztatu.
berundatzale	iz		Iturriketaria.
beruneztatu berunezta beruneztatzen	ad		Berunez hornitu.
beruneztatze			beruneztatu aditzaren aditz izena.
berunkara	izond		Berunaren kolorekoa.
besabe	iz		Bost edo zazpi hortzeko goldea.
besabete	iz		Besoa, luzera neurria.
besabetu besabe edo besabetu besabetzen	ad		Besabeaz goldatu, besaratu.
besabetze			besabetu aditzaren aditz izena.
besaburu	iz		Besoa enborrari lotzen zaion aldea.
besagainka	adlag		Besoa buru gainetik jasota eta atzetik aurrera mugituz.
besaka	iz	H1.	Zuhaitz adarra.
besaka	adlag	H2.	Besagainka.
besakada	iz		745, 1897.
besakada	iz	A1.	Beso higidura bizkorra, adibidez igerian, edo harri bat botatzeko, egiten dena.
besakada	iz	A2.	Zerbaitetik besoen artean hartzen den kopurua.
besaki	iz		Besoa estaltzen jartzen den babesgarria; besokoa.
besalagun	iz		Norbaiti buruz besotik heltzen diona.
besalako	iz		Aulki modukoa, zenbait gizonek besaburuan eramaten dutena.
besalakolari	iz		Besalakoa eramaten duten lagunetako bakoitza.
besalari	iz		Landan lan egiten duen peoia.
besaldi	iz	A1.	Besakada.
besaldi	iz	A2.	Luzera neurria, 1,67 m-ren baliokidea.
besamen	iz		Besaldia, besakada.
besamenka	adlag		Besoen artean hartuz.
besana	iz		Besoen gainetik jartzen den zapia.
besanga	iz		Zuhaitz adarra.
besangatsu	izond		Zuhaitzez mintzatuz, adartsua.
besapeko	iz		Makulua.
besaratu besara besaratzen	ad		Besareaz jorratu edo goldatu.
besaratze			besaratu aditzaren aditz izena.
besare	iz		Bost, zazpi edo bederatzi hortz V bat eratuz dituen golde modukoa.
besarkada	iz	A1.	Norbait beso artean hartzea.
besarkada	iz	A2.	Besaldia, besakada.
besarkaldi	iz		Besarkada, besarka.
besarkarazi besarkaraz besarkarazten	ad		Besarkatzera behartu.
besarkatu besarka edo besarkatu besarkatzen	ad	A1.	Besoez inguratu, beso artean hartu, gehienetan adiskidetasun seinale bezala.
besarkatu besarka edo besarkatu besarkatzen	ad	A2.	Nork bere egin.
besarkatu besarka edo besarkatu besarkatzen	ad	A3.	Barnean hartu.
besarkatzaile	iz		Besarkatzen duena.
besarkatze			besarkatu aditzaren aditz izena.
besarte	iz		Bularraren eta besoen artean gertatzen den bitartea, bereziki babesgunetzat hartua. Batez ere leku atzizkiez.
besartetu besarte edo besartetu besartetzen	ad		Besarkatu.
besatara	iz		Besaldia, besakada.
besataraka	adlag	A1.	Beso kolpez.
besataraka	adlag	A2.	Besarka.
besaulki	iz		Lagun bakar batentzako aulki besoduna, gehienetan biguna.
besaurre	iz		Besoaren zatia, ukondotik eskumuturrerainokoa.
besazpi	iz		Besapea.
besezur	iz		Besagainaren eta ukalondoaren arteko hezurra, humeroa.
beso	iz	A1.	Gizonarengan, goiko gorputz adarretako bakoitza, besaburutik eskuraino hedatzen dena.
beso	iz	A2.	Hainbat animaliaren aurreko gorputz adarretako bakoitza.
beso	iz	A3.	Indarraren irudi bezala.
beso	iz	A4.	Luzera neurri zaharra, ukondotik esku puntarainoko tartearen baliokidea.
besodun	izond		Besoak dituena.
besoetako	izond eta iz		Norbait bere aitabitxi edo amabitxiari buruz.
besoetaratu besoetara besoetaratzen	ad		Besoetara joan.
besoko	iz		Besoa inguratuz jartzen den apaingarri edo ezaugarria.
besomotz	izond		Besoa edo eskua falta zaiona.
besondo	iz		Besoaren zatia, besaburutik ukondora doana.
besotxo	iz		Beso-ren txikigarria.
besotzar	iz		Beso-ren handiagarria.
besta	iz		Jaia.
bestaburu	iz		Jai nagusia.
bestainez			Bestenaz, bestela.
bestalde			1571.
bestalde		A1.	Beste alde batetik.
bestalde		A2.	Leku atzizkiez singularrean.
beste		H2.	Erkaketan, kopuru berdintasuna adierazteko erabiltzen den hitza, adina, bezainbat.
besteko	izlag		Adinakoa, bezainbatekoa.
bestela		A1.	Esaten dena betetzen ez bada.
bestela	adlag	A2.	Beste era batera.
bestela	adlag	A3.	Bestalde, gainera. Gehien bat.
bestela			*1562, 1816.
bestelako	izlag	Xa.	Beste era bateko.
bestelako	izlag	Xb.	Hara zer.
bestelakotasun	iz		Bestelakoa denaren nolakotasuna.
bestelakotu bestelako edo bestelakotu bestelakotzen	ad		Bestelako, beste era edo itxura bateko bihurtu.
bestelakotze			bestelakotu aditzaren aditz izena.
bestenaz	junt	A1.	Bestalde, gainerakoan.
bestenaz	junt	A2.	Bestela.
bestenaz	junt	A3.	Bestera, bestela.
bestengusina	iz		Emakumezko bestengusua.
bestengusu	iz		Norbaitentzat, aitaren edo amaren lehengusuaren semea edo alaba.
bestera	adlag		Beste moduz, bestela.
besteratu bestera besteratzen	ad		Beste batera joan edo eraman, aldatu.
besteratze			besteratu aditzaren aditz izena.
besterekikotasun	iz		Besterekiko harremana.
besterendu besteren edo besterendu besterentzen	ad		Zerbaiten jabetasuna besteren batengana igaro edo igaroarazi.
besterentze			besterendu aditzaren aditz izena.
bestetar	iz		Beste familiakoa, artekoa, aldekoa, alderdikoa dena; besteekin bat datorrena, besteen iritziak dituena.
bestetxo			Beste-ren txikigarria.
bestia	iz		Aberea, piztia.
bestiruditu bestirudi bestiruditzen	ad		Antzaldatu, itxuraldatu.
bestondo	iz		Biharamuna, jan-edan gehiegizko egun baten ondoko goizean izaten den ondoeza.
betbetan	adlag		Bat-batean.
betabilatu betabila betabilatzen	ad		Galdurik ibili.
betalde	iz		Behi taldea.
betan	adlag	A1.	Batean, batera.
betan	adlag	A2.	Bat-batean.
betantsu	adlag		Ia batean.
betar	iz		Sustraia; erraboila.
betargi	izond		Alaia.
betaro	adlag		Astiro.
betatu beta betatzen	ad		Bete.
betaurreko	iz	A1.	Ikuste akastuna artezteko, edo begiak argi gehiegitik babesteko tresna, begien aurrean eta euskarri batean ezartzen diren bi beirakiz osatua.
betaurreko	iz	A2.	Sing. Urrutira ikusteko tresna, tutu batean ezartzen diren zenbait leiarrez osatua.
betazal	iz		Begiaren aurreko aldea estal dezaketen azal tolesduretako bakoitza, eta bereziki goikoa.
betazpi	iz		Begi zuloak, begien azpian gertatzen diren ubeldurak, adibidez lo gutxi egiten denean.
betazpitsu	izond		Betazpiak dituena.
bete betetzen	ad	H1.A1.	Zerbaitek hutsune edo tarte bat zeharo hartu. Betegarria aipatzen denean, -(ez deklinabide atzizkiaz ezartzen da.
bete betetzen	ad	H1.A2.	Adin jakin batera heldu, denbora hedadura jakin bat ahitu.
bete betetzen	ad	H1.A3.	Norbaitek hartu duen eginbidea, berak edo bestek agindutakoa, edo zerbaitek eskatzen duena, egin.
bete betetzen	ad	H1.A4.	Haurdun utzi.
betealdi	iz		Asealdia.
betebehar	iz		Eginbeharra, eginbidea; bete beharrezko baldintza.
beteezin	izond		Ezin betezkoa.
betegailu	iz		Betegarria.
betegarri	iz	A1.	Zerbait betetzen edo osatzen duen zera.
betegarri	iz	A2.	Betetzen, asetzen duena.
betegarri	iz	A3.	Txondorrari piztu ondoren botatzen zaizkion egurrak.
betegin	izond		Hutsik, akatsik gabea, hobetzerik ez dagoena.
betegintzarre	iz		Beteginaren egoera edo nolakotasuna.
betekada	iz		Janari edo edari asealdia.
beteki	adlag		Osoki, betetasunez.
betekizun	iz		Organo, makina... baten berezko jarduera; kargu edo lanbide baten jarduera.
beteko	izlag	A1.	Adinakoa tamainari buruzko esaldietan.
betekor	izond		Emankorra.
betekortu betekor edo betekortu betekortzen	ad		Betekor, emankor bihurtu.
betelan	iz		Betegarri egiten den lana.
beteraztun	iz		Bekaina.
beteri		A2.	Begietako eritasuna.
beteri		A1.	Makarra.
beterinario	iz		Albaitaria.
beteritsu	izond		Makartsua.
betero	adlag		Osoki.
beterraba	iz		Erremolatxa.
beterre	izond		Betazal ertzak gorrituak dituena, begi-errea.
beterri	iz		Eskualde beherea.
beterritar			Behetarra.
betertz	iz		Begi ertza.
betetasun	iz		Bete betean dagoenaren egoera, betearen betea.
betetzaile	izond eta iz		Betetzen duena batez ere pertsona.
betetze			bete aditzaren aditz izena.
betezpal	iz		Betazala.
beti	adlag	A1.	Denbora orotan; denbora hedadura jakin bateko une guztietan, edo kontuan hartzen diren aldi guztietan.
beti	adlag	A2.	Oraindik ere.
betibizi	iz		Betilorea.
betidaino	adlag		Beti arte.
betidanik	adlag		Beti ezkero, betitik, beti.
betiera	iz		Betikotasuna.
betiere	adlag	A1.	Beti, beti eta beti.
betiere	adlag	A2.	Nolanahi ere.
betierekotasun	iz		Betikotasuna.
betiko	izlag	A1.	Beti-ren izenlaguna.
betiko	adlag	A2.	Denboren bururaino.
betikor	izond		Betierekoa.
betikotasun	iz		Betikoa denaren, hasierarik ez amairik ez duenaren nolakotasuna; denbora, hasiera eta amaierarik gabeko hedaduratzat hartua.
betikotu betiko edo betikotu betikotzen	ad		Betikotasuna eman, betiko bihurtu.
betikotze			betikotu aditzaren aditz izena.
betikoz	adlag		Betiko.
betile	iz	A1.	Betazal ertzetako ileak.
betile	iz	A2.	Zenbait organismo zelulabakarren zitoplasmako harizpi modukoa, zelulak isurkarietan higitzeko erabiltzen duena.
betilore	iz		Loreak ihartu gabe hainbat hilabetez irauten duten zenbait landareei ematen zaien izena.
betilun	iz	A1.	Bekozkoa, beltzuria.
betilun	izond	A2.	Tristea.
betilundu betilun edo betilundu betiluntzen	ad		Tristetu.
betiluntze			betilundu aditzaren aditz izena.
betirako			Betiko.
betiraunde	iz		Betikotasuna.
betiraute	iz		Betikotasuna, betirauna.
betiro	adlag		Beti.
betizu	iz	A1.	Euskal mendietako behi basatia.
betizu	izond	A2.	Zaputza, jendearen lagunarteari ihes egiten diona.
beto	iz		Zuz. Agintari, herri edo elkarte edo pertsonaren batek lege edo xedapen bat indarrean sartzea galarazteko duen ahalmena.
betoker	izond		Begi-okerra dena.
betondo	iz	A1.	Begi ondoa; bekokia; bekaina.
betondoko	iz		Begi-ondokoa, betondoan jotzen edo hartzen den kolpea.
betor	iz		Bekatxoa, betxindorra.
betortz	iz		Letagina.
betroi	izond eta iz		Euskal Herrian oso ezaguna den behi mota bati ematen zaion izena.
betronio	iz		Txistu doinua edo soinua, dantzatzen dena.
betsein	iz		Begi ninia.
betun	iz	A1.	Naslika, alkaterna.
betun	iz	A2.	Oinetakoak garbitzeko gaia.
betuste	iz		Begirunea.
betxindor	iz		Bekatxoa.
betzain	iz		Behizaina, unaia.
betzigo	iz		Iraina, belzkeria.
betzulo	iz		Begi zuloa, begiak kokatzen diren barrunbeetako bakoitza.
bezain			Erkaketan, nolakotasun berdintasuna adierazteko erabiltzen den hitza.
bezainbat			Adina, kopuru berdintasuna adierazteko hitza.
bezainbeste			Adina, bezainbat.
bezalakatu bezalaka bezalakatzen	ad		Batez ere ipar.. Adierazten dena bezalako bihurtu.
bezalakatze			bezalakatu aditzaren aditz izena.
bezalakoxe	izlag		Bezalako-ren indargarria.
bezalatsu	adlag	A1.	Ia bezala.
bezalatsu	adlag	A2.	Kopuruei dagokiolarik. Gutxi gorabehera.
bezalaxe			Bezala-ren indargarria, bezala-bezala.
bezatu beza bezatzen	ad	A1.	Ohitu.
bezatu beza bezatzen	ad	A2.	Bihurria, basatia hezi.
bezatze			bezatu aditzaren aditz izena.
bezeria	iz		Bezeroen multzoa.
bezero	iz		Dendari edo salerosle bati buruz, hari sarri erosten diona.
bezino	iz		Auzokoa.
bezinta			Bekaina.
bezo	iz		Ohitura.
bezpera	iz	A1.	Aipatzen den egunaren aurreko eguna.
bezpera	iz	A2.	Seigarren otoitz ordua, ilunabarrean esaten dena.
beztidura	iz		Jantzia.
beztimenda	iz		Jantzia.
beztitu bezti beztitzen	ad		Jantzi. Nor osagaia jantzia gertatzen dena, inoiz ez janzkia.
beztitzaile	iz		Hilak beztitzen dituen pertsona.
beztitze			beztitu aditzaren aditz izena.
bezuza	iz		Oparia, erregalia.
bia	izord		Biga, bi izenordaina.
biahore	iz		Tarrapata, zalaparta.
bianda	iz		Janaria.
biao	iz		Bazkalondoko loaldia.
biaoleku	iz		Abaroa.
biarnera	iz		Biarnoko hizkera, gaskoiaren dialekto edo aldaera.
biarnes	izlag eta iz		Biarnotarra.
biarnotar	izlag eta iz		Biarnoko biztanlea.
biasa	iz		Alportxak.
biatiko	iz		Elizakoak.
biba			Norbait edo zerbait goratzeko egiten den oihua.
bibaka	adlag		"Biba!" esanaz.
bibelar	iz		Behin ebakiz gero urte berean ateratzen den belarra.
biberoi	iz		Edosgailua.
bibliografia	iz		Gai jakin bati buruzko izkribuen zerrenda edo argibidea.
biblioteka	iz		Liburutegia.
bibliotekari	iz		Liburuzaina.
bibora	iz		Sugegorria.
bibote	iz		Goiko ezpainaren gainean hazten uzten den ilea.
bibotedun	izond		Bibotea duena.
bibotetsu	izond		Bibote handia duena.
bida	izord		Biga, bi izenordaina.
bidagiro	iz		Bide giroa, bidaroa.
bidaia	iz		Bidaldia.
bidaiari	iz		Bidaria, bidaia bat egiten ari den pertsona.
bidaiatu bidaia edo bidaiatu bidaiatzen	ad		Bidaiaz joan, bidegin.
bidaiatze			bidaiatu aditzaren aditz izena.
bidaide	iz		Bidelaguna.
bidaje	iz		Bidaldia.
bidalarazi bidalaraz bidalarazten	ad		Bidali aditzaren arazlea.
bidaldi	iz	A1.	Ibilaldia.
bidaldi	iz	A2.	Leku aski urrunera, lehorrez, itsasoz nahiz airez egiten den ibilaldia.
bidalditxo	iz		Bidaldi-ren txikigarria.
bidalguntza	iz		Apostolutza.
bidali bidal bidaltzen	ad	A1.	Zerbait norabait edo norbaitengana helarazi, norbaiti norabait joanarazi.
bidali bidal bidaltzen	ad	A2.	"-(etik"). Norbaiti alde eragin, egotzi.
bidalkartu bidalkar bidalkartzen	ad		Aurkitu, topo egin.
bidalkin	iz		Bidalia, mezu bat edo daraman mandataria.
bidaltzaile	iz	A1.	Zerbait edo norbait bidaltzen duena.
bidaltzaile	iz	A2.	Gidaria.
bidaltze			bidali aditzaren aditz izena.
bidar	iz	H1.	Kokotsa.
bidari	iz	A1.	Mandataria.
bidari	iz	A2.	Bidaldi bat egiten ari den pertsona.
bidari	iz	A3.	Gidaria.
bidari	iz	A4.	Biderako janaria edo dirua.
bidaro	iz		Bideko giroa, besterik adierazten ez bada ona.
bidaso	iz		Erreka, ibai txikia.
bidasti	iz		Bi punturen arteko bitartea.
bidatu bida bidatzen	ad		Gidatu.
bidatzaile	iz		Gidaria.
bidatze			bidatu aditzaren aditz izena.
bidazti	iz	A1.	Ibilaldi bat, bereziki oinez egiten ari dena; leku batean bidez dagoena. Ik.
bideant	iz		Bidaiaria, bidaria.
bideazko	iz		Bidezkoa.
bidebanatze	iz		Bidea bitan banatzen den gunea.
bidegabekeria	iz		Bidegabea, bidegabeko egintza.
bidegabeki	adlag		Bidegabekeriaz, bidegabe.
bidegabekiro	adlag		Bidegabeki.
bidegabeztatu bidegabezta bidegabeztatzen	ad		Bidegabe egin, iraindu.
bidegile	iz		Bidea irekitzen edo erakusten duena.
bidegin	iz	H2.	Bideak konpontzen dituen langilea.
bidegintza	iz		Bideak egiteko lanbidea.
bidegurutze	iz		Zenbait bide gurutzatzen diren gunea.
bidekaitz	iz		Kaltea, iraina.
bidekari	izond eta iz	A1.	Ibiltaria.
bidekari	izond eta iz	A2.	Bidaztia; bidezkoa.
bidekatu bideka bidekatzen	ad		Bidetik atera; bidea galdu.
bidekatze			bidekatu aditzaren aditz izena.
bideko	iz	H1.	Biderako hartzen den zera, bereziki jatekoa.
bideko	izond	H2.	Bidezkoa, zuzena.
bidelagun	iz		Norbaiti bere bidean lagun egiten diona.
bidelapur	iz		Bidez dabilenari ebasten dion lapurra.
bidenabar	adlag	A1.	Beste zerbaitek ematen duen aukera baliatuz.
bidenabar	adlag	A2.	Bidez.
bidenabar	adlag	A3.	hori egin bitartean.
bideo	iz		Irudiak eta hotsak batera irartzen dituen elektronika prozedura.
bideokasete	iz		Irudiak eta hotsak batera irartzen dituen zinta magnetikoa.
bideratu bidera bideratzen	ad		Bidera bihurtu; gidatu.
bideratze			bideratu aditzaren aditz izena.
biderkadura	iz		Biderketaren emaitza.
biderkagai	iz		Biderkatzen diren bi ataltako bakoitza.
biderkakizun	iz		Biderketan, beste batez biderkatzailea biderkatu behar den atala edo zenbakia.
biderkatu biderka biderkatzen	ad		Aipatzen diren bi zenbakien biderketa egin.
biderkatzaile	iz		Biderketan, beste bat biderkakizuna biderkatzen duen atal edo zenbakia.
biderkatze			biderkatu aditzaren aditz izena.
biderketa	iz		Oinarrizko eragiketako bat, a eta b zenbakien edo atalen bidez beste bat, a bezalako b kopuru batuz, lortzea helburutzat duena.
bidesari	iz		Bide bat erabiltzeagatik ordaindu behar den diru kopurua.
bidetxo	iz		Bide-ren txikigarria.
bidexenda	iz		Bidezidorra.
bidexka	iz		Bide meharra, bidezidorra.
bidezain	iz		Bide zati baten ardura duen peoia, bide-konpontzailea.
bidezidor			Mendi edo landetako bide meharra, oinezko edo abereentzakoa.
bidezki	adlag		Bidez, bidezko denaren arabera.
bidezko		H1.A2.	Bidaria, bidaiaria.
bidezko	izlag		Zuzentasunaren araberakoa.
bidezko	iz	H1.	Leku batean bidez dagoena.
bidezkotasun	iz		Bidezkoa denaren nolakotasuna.
bidoi	iz		Metalezko ontzi estalkiduna.
bidrio	iz		Beira.
bidutzi	iz		Mustroa.
bienabenturantza	iz		Dohatsutasuna.
biera	iz		Garagardoa.
bierarteko	izlag		Artekoa, bitartekoa.
biga		H1.	Mugagabean, dagokion izena agertzen ez denean, bi zenbatzaileak, izenordain gisa, hartzen duen era.
biga	iz	H2.	Biren bat urteko txahala.
bigamia	iz		Aldi berean bi emakume edo bi gizonekin ezkonduta dagoenaren egoera.
biganderia	iz		Aberekeria.
bigantxa	iz		Biga gaztea, hamarren bat hilabetekoa.
bigarrenik	adlag		Bigarren lekuan.
bigira	iz		Arratsean, hitz egiteko eta atsegin hartzeko egiten den bilera.
bigun	izlag	A1.	Sakadurari erraz amore ematen diona.
bigun	izlag	A2.	Bortitza ez dena; laztasunik ez duena.
bigundu bigun edo bigundu biguntzen	ad		Bigun edo bigunago bihurtu.
bigungarri	iz		Biguntzeko erabiltzen den zera.
bigunkeria	iz		Biguntasun gaitzesgarria.
bigunki	adlag		Biguntasunez.
bigunkiro	adlag		Bigunki.
biguntasun	iz		Biguna denaren nolakotasuna.
biguntxo	izond		Bigun-en txikigarria.
biguntzaile	izond eta iz		Biguntzen duena.
biguntze			bigundu aditzaren aditz izena.
bihar	adlag		Gauden eguna bukatzen denean hasten den eguna aipatzeko erabiltzen den adizlaguna.
biharamun	iz	A1.	Aipatzen den egunaren ondotik datorren eguna.
biharamun	iz	A2.	J.an-edan gehiegizko egun baten ondoko goizean izaten den ondoeza.
bihardamu	adlag		Etzi.
bihi	iz		Alea adiera guztietan.
bihika	adlag	H1.	Bihiz bihi.
bihika	iz	H2.	Bihia.
bihikatu bihika edo bihikatu bihikatzen	ad		Bihikak burutik bereizi.
bihikatzen			bihikatu aditzaren aditz izena.
bihikor	izond		Emankorra.
bihite	iz		Bihi kopuru handia.
bihitegi	iz	A1.	Aletegia.
bihitegi	iz	A2.	Larraina.
bihitoki	iz		Bihitegia.
bihitsu	izond		Aletsua.
bihitu bihi edo bihitu bihitzen	ad	A1.	Bihiak burutik bereizi.
bihitu bihi edo bihitu bihitzen	ad	A2.	Bihiz bete.
bihitze			bihitu aditzaren aditz izena.
bihiztatu bihizta bihiztatzen	ad		Bihiz bete.
bihortz	iz		Hortz biko sardea edo aitzurra.
bihortzeko	iz		Bihortza.
bihotz	iz	A1.	Organo haragitsua, bularraldean dagoena, aldizka uzkurtuz odola gorputzean barrena barreiatzen duena.
bihotz	iz	A2.	Delako organoa sentimen eta zirraren egoitzatzat hartua.
bihotz	iz	A3.	Adorea, kemena.
bihotz	iz	A4.	Zerbaiten barne-barnea, erdi-erdia.
bihotzaldi	iz		Bihozkada.
bihotzeratu edo bihotzera	ad		Bihotzera eraman.
bihotzeratze			bihotzeratu aditzaren aditz izena.
bihotzerre	iz		Jan ondoren batzuetan sentitzen den urdaileko ondoeza.
bihotzondo	iz		Bihotza, sentimena, adorea.
bihotzondoko	iz	A1.	Nahigabea.
bihotzondoko	iz	A2.	Bihotz zirrara.
bihozbera	izond		Hutsegiteak barkatzeko edo gogortasunik gabe epaitzeko joera duena.
bihozberatasun	iz		Bihozberaren nolakotasuna edo jokaera.
bihozberatu bihozbera edo bihozberatu bihozberatzen	ad		Errukitu; bihozbera bihurtu.
bihozgabe	izond	A1.	Giza sentimendurik ez duena.
bihozgabekeria	iz		Bihozgabetasun gaitzesgarria; bihozgabeari dagokion egite makurra.
bihozgabetasun	iz		Bihozgabea denaren nolakotasuna.
bihozgabetu bihozgabe edo bihozgabetu bihozgabetzen			Bihotza galdu, adorea kendu.
bihozgabetze			bihozgabetu aditzaren aditz izena.
bihozkada	iz		Bihotzak eragindako uste edo egitea.
bihozkatu bihozka bihozkatzen	ad		Bihozgabetu.
bihozkoi	izond		Bihotzondoz egina; zirarra eragiten duena.
bihozmin	iz		Nahigabea, atsekabea.
bihozmindu bihozmin edo bihozmindu bihozmintzen	ad		Nahigabetu, atsekabetu.
bihozpe	iz		Bihotz azpia. Batez ere lekuzko kasu atzizkiekin.
bihozte			bihoztu aditzaren aditz izena.
bihozti	izond		Sentibera, bihozbera; bihozkoia.
bihoztoi	izond		Bihoztuna.
bihoztoiki	adlag		Bipilki, bihoztoitasunez.
bihoztoitasun	iz		Bihoztoia denaren nolakotasuna.
bihoztoitu bihoztoi edo bihoztoitu bihoztoitzen	ad		Bihoztoi bihurtu, bihoztundu.
bihoztu bihotz edo bihoztu bihozten	ad	A1.	Bihotz eman.
bihoztu bihotz edo bihoztu bihozten	ad	A2.	Bihotz zirrara sentitu.
bihoztun	izond		Adoretsua, zernahi egiteko bihotz duena.
bihoztundu bihoztun edo bihoztundu bihoztuntzen	ad		Bihoztun bihurtu.
bihoztxo	iz		Bihotz-en txikigarria.
bihozo	iz		Bihoztxoa.
bihurbide	iz		Norabait bihurtzeko bidea.
bihurdikatu bihurdika edo bihurdikatu bihurdikatzen	ad		Behin eta berriro edo alde batera eta bestera okertu; kiribildu.
bihurdikatzaile	izond eta iz		Bihurdikatzen duena.
bihurdikatze			bihurdikatu aditzaren aditz izena.
bihurdura	iz		Zain-tiratua.
bihurgune	iz	A1.	Bihurtzea, itzultzea.
bihurgune	iz	A2.	Bidea norabidez aldatzen den lekua.
bihurgunetsu	izond		Bihurgune asko dituena.
bihurka	adlag		Bihurrituz.
bihurkatu bihurka edo bihurkatu bihurkatzen	ad		Bihurdikatu; bihurritu.
bihurkatze			bihurkatu aditzaren aditz izena.
bihurkera	iz		Itzulpena.
bihurketa	iz		Bihurtzea.
bihurkin	iz		Birak emanez, torlojuak sartu eta ateratzeko erabiltzen den lanabesa.
bihurkor	izond		Malgua.
bihurkortasun	iz		Bihurkorra denaren nolakotasuna.
bihurkunde	iz		Ezagutza, esker ona.
bihurrarazi bihurraraz bihurrarazten	ad		Bihurtzera behartu.
bihurrarazle	izond		Bihurrarazten duena.
bihurrera	iz	A1.	Joan dena bihurtzea.
bihurrera	iz	A2.	Bekataria bide onera bihurtzea.
bihurrera	iz	A3.	Norbaiti ostu edo hartu zaiona, edo zor zaiona bihurtzea.
bihurrera	iz	A4.	Itzulpena.
bihurri	izond	H1.A1.	Gaiztotasunera makurtua.
bihurri	izond	H1.A2.	Hezteko edo menderatzeko gaitza dena.
bihurri	izond	H1.A3.	Gauzei buruz. Nolabait zuzena ez dena.
bihurri	iz	H2.A3.	Bihurgunea; bira.
bihurri	iz	H2.A4.	Gaiztakeria.
bihurri	iz	H2.A5.	Zain-tiratua.
bihurrialdi	iz		Matxinada.
bihurrikeria	iz		Bihurriari dagokion egite gaitzesgarria, eta haurrek edo egindako gaiztakeria edo okerkeria xehea.
bihurriki	adlag		Era bihurrian, bihurrikeriaz.
bihurritasun	iz		Bihurria denaren nolakotasuna.
bihurritu bihurri edo bihurritu bihurritzen	ad	A1.	Bihurri bilakatu.
bihurritu bihurri edo bihurritu bihurritzen	ad	A2.	Asaldatu, norbaiten aurka altxatu.
bihurritu bihurri edo bihurritu bihurritzen	ad	A3.	Zerbait bi muturretatik kontrako aldetara biratu, edo mutur bat finko dagoelarik bestea biratu.
bihurritze			bihurritu aditzaren aditz izena.
bihurtu bihur bihurtzen	ad	A2.	Lehen zegoen tokira joan.
bihurtu bihur bihurtzen	ad	A3.	Norbaiti kendu edo hartu zaiona berriro eman.
bihurtu bihur bihurtzen	ad	A4.	Bihurritu.
bihurtu bihur bihurtzen	ad	A5.	Zerbait, norabidea aldatuz, norabait zuzendu.
bihurtu bihur bihurtzen	ad	A6.	du aditza Hizkuntza batetik beste batera itzuli.
bihurtu bihur bihurtzen	ad	A7.	"Zertara.
bihurtu bihur bihurtzen	ad	A8.	zaio.
bihurtu bihur bihurtzen	ad	A1.	Egoera, itxura batetik beste batera aldatu. Nor osagaia, izena denean, mugagabean.
bihurtza	iz		Bihurtzea.
bihurtze			bihurtu aditzaren ad itz-izena.
bijilia	iz	A1.	Eliz besten bezpera, barau eta haragi uzte egin behar zena.
bijilia	iz	A2.	Haragi uztea.
bikain	iz	H1.	Zerbaiten zatirik hoberena.
bikain	izond	H2.	Guztiz ona, dohain onez txit hornitua.
bikaindu bikain edo bikaindu bikaintzen	ad		Bikain edo bikainago bihurtu.
bikainki	adlag		Bikaintasunez.
bikaintasun	iz		Bikaina denaren nolakotasuna.
bikaintze			bikaindu aditzaren aditz izena.
bikario	iz	A1.	Elizan, nagusi baten laguntzailea.
bikario	iz	A2.	Erretorea.
bikariogo	iz		Bikarioaren kargua eta lanbidea.
bike	iz		Gai beltzaxka, oso likatsua, oholak, larrua eta, iragazgaitz bihurtzeko erabiltzen dena.
bikedun	izond		Bikea duena, bikeztatua.
biketsu	izond		Likatsua.
bikeztatu bikezta bikeztatzen	ad		Zerbaiti, iragazgaitz bihurtzeko, bikezko geruza bat ezarri.
bikeztatze			bikeztatu aditzaren aditz izena.
biki	izond eta iz		Sabelaldi berean jaiotako bi senideetako bakoitzaz esaten da.
bikini	iz		Bi ataleko bainu jantzia.
biko	iz		Bik osatutako zera, parea; bi zenbakia.
bikoiti	izond		Bi-z zatitzean zenbaki osoa ematen duena.
bikoitz	izond	A1.	Bi zera berdinez, mota bereko bi gauzez osatua.
bikoitz	izond	A2.	Bikiak.
bikoiztasun	iz		Bikoitza denaren nolakotasuna.
bikoizte			bikoiztu aditzaren aditz izena.
bikoiztu bikoitz edo bikoiztu bikoizten	ad	A1.	Bi aldiz handiago bihurtu edo egin.
bikoiztu bikoitz edo bikoiztu bikoizten	ad	A2.	Filmez mintzatuz, antzezleen jatorrizko ahotsa aldatu, gehienetan beste hizkuntza batera.
bikote	iz		Bi lagunez osatutako taldea.
bikoteka	adlag		Bikotetan.
bikotu biko edo bikotu bikotzen	ad		Bikoiztu.
biktima	iz		Opagaia, eskaingaia; oparia.
bikun	izond	A1.	Bikoitza; bi osagaiz osatua.
bikun	izond	A2.	Bi aldiz handiagoa.
bikundu bikun edo bikundu bikuntzen	ad		Bi aldiz handiago egin.
bikuntze			bikundu aditzaren aditz izena.
bilbil egin	ad		Bildu.
bilaka	iz		Bilaxka, borroka.
bilakabide	iz		Zerbaitek bere bilakaeran segitzen duen bidea.
bilakaera	iz		Mailaka eta norabide berean egiten diren aldaketen segida.
bilakaide	iz		Bilakan, liskarrean ari dena, liskarkidea.
bilakarazi bilakaraz bilakarazten	ad		Bilakatzera behartu, bihurrarazi. Nor osagaia, izena denean, beti mugagabean.
bilakarazte			bilakarazi aditzaren aditz izena.
bilakari	izond		Liskartia.
bilakatu bilaka bilakatzen	ad	H1.A1.	Bihurtu, egoera edo itxura batetik beste batera aldatu. Nor osagaia, izena denean, beti mugagabean.
bilakatu bilaka bilakatzen	ad	H2.A1.	Desegin, hondatu.
bilakatu bilaka bilakatzen	ad	H2.A2.	Gaizki erabili.
bilakatze			bilakatu aditzaren aditz izena.
bilaketa	iz		Bilatzea.
bilakinde	iz		Azterketa, ikerketa.
bilakindetu bilakinde edo bilakindetu bilakindetzen	ad		Ikertu, aztertu.
bilakuntza	iz		Azterketa.
bilalde	iz		Ingurua.
bilaldi	iz		Aldian aldian biltzen den talde baten bilera bakoitza.
bilantziko	iz		Gabon kanta.
bilarazi bilaraz bilarazten	ad		Bilatzera behartu.
bilari	izond eta iz		Bilatzailea.
bilarrauzi	iz		Aratxea.
bilasari	iz		Zerbait aurkitzen duenari ematen zaion saria.
bilatu bila edo bilatu bilatzen	ad	A1.	Zerbait aurkitzen saiatu edo ahalegindu.
bilatu bila edo bilatu bilatzen	ad	A2.	[=bakea nahiz.
bilatu bila edo bilatu bilatzen	ad	A3.	Aurkitu.
bilatzaile	iz eta izond		Zerbaiten bila ari dena.
bilatze			bilatu aditzaren aditz izena.
bilau	izond	A2.	Edozein doilorkeria edo saldukeria egiteko gauza dena.
bilau	iz eta izond	A1.	Erdi Aroan, jaun baten mendeko ez zen laboraria; herri xehekoa.
bilaukeria	iz		Bilautasuna, gaitzesgarritzat markatua; bilauari dagokion egite makurra.
bilaukiro	adlag		Doilorki.
bilautasun	iz		Bilaua denaren nolakotasuna.
bilautzar	izond		Bilau-ren handigarria.
bilaxka	iz		Borroka, liskarra.
bilaxkatu bilaxka edo bilaxkatu bilaxkatzen	ad		Liskartu, borrokatu.
bilbatu bilba bilbatzen	ad		Bilbearen haria irazkiaren harien artetik zeharka igaroarazi.
bilbatxo	iz		Biloba-ren txikigarria.
bilbatze			bilbatu aditzaren aditz izena.
bilbe	iz		Ehuna egitean, irazkiko harien artetik zeharka pasatzen den haria; ehunean, zeharkako harien multzoa.
bildil	iz		Urria, urtearen hamargarren hila.
bildoski	iz		Bildotsaren okela.
bildostegi	iz		Gauaz bildotsak bereizteko tokia.
bildostxo	iz		Bildots-en txikigarria.
bildots	iz		Ardiaren umea, arkumea.
bildu bil biltzen	ad	A1.	Sakabanaturik zeudenak hurbildu edo multzotu.
bildu bil biltzen	ad	A2.	Hainbat lagun, zerbaitez hitz egiteko, zerbait ospatzeko... toki jakin batera joan.
bildu bil biltzen	ad	A3.	Hitzaldi edo idazki bat laburtu, funtsezko den ezer kendu gabe.
bildu bil biltzen	ad	A4.	Zerbait estali, paperez, ehunen batez... inguratuz.
bildu bil biltzen	ad	A5.	Tolestu, tolestuz batu.
bildu bil biltzen	ad	A6.	Gogatu, norbaitek gogoko ez zuen iritzi bat onartzea lortu.
bilduki	adlag		Bildutasunez.
bilduma	iz	A1.	Multzoa, elkartea.
bilduma	iz	A2.	Arrazoiren bategatik biltzen diren kideko gauzen multzoa.
bilduma	iz	A3.	Bildumena bigarren adieran.
bildumagile	iz		Adierazten dena bildumatzen duena.
bildumari	iz		Adierazten dena bildumatzen duena.
bildumatu bilduma edo bildumatu bildumatzen	ad		Bilduma bat osatzeko gauza mota jakin bat bildu.
bildumatze			bildumatu aditzaren aditz izena.
bildumen	iz	H1.	Kandela luzea eta mehea, gehienetan argizaiolean bildurik hilobietan eta erretzen dena; argizaiola bera.
bildumen	iz	H2.	Gai jakin bati buruzko puntu oinarrizko edo funtsezkoenak soilik biltzen dituen izkribua edo jarduna.
bildura	iz	A1.	Bildutasuna.
bildura	iz	A2.	Bilgoa.
bildutasun	iz		Bere baitara bildua dagoenaren egoera.
bilera	iz	A1.	Lagunarteko biltzea.
bilera	iz	A2.	Elkartea.
bilgarri	iz		Zerbait biltzen zuen gauza.
bilgia	iz	A1.	Biltokia.
bilgia	iz	A2.	Biltegia.
bilgo	iz	A1.	Bilduma, gauza multzoa.
bilgo	iz	A2.	Batera biltzen diren eta lotzen diren gauzen multzoa; hobeki babesteko edo garraiatzeko bildu eta lotzen den gauzakia.
bilgor	iz		Gantza.
bilgorreztatu bilgorrezta bilgorreztatzen	ad		Bilgorrez igurtzi.
bilgortsu	izond		Bilgor asko duena.
bilgotu bilgo edo bilgotu bilgotzen	ad		Bilgo bat eginez lotu.
bilgotze			bilgotu aditzaren aditz izena.
bilguma	iz	A1.	Elkartea.
bilguma	iz	A2.	Bilduma.
bilgune	iz	A1.	Pilaketa.
bilgune	iz	A2.	Hainbat gauza biltzen diren tokia.
bili	iz		Antzararen txitoa.
biligarro	iz		Birigarroa.
bilinbolaka	adlag		Zabuka, balantzaka.
bilintzibalantza	adlag		Zabuka, balantzaka.
bilioi	iz		Milioi bat bider milioi bat.
bilketa	iz		Biltzea, batez ere gauzei buruzkoa, eta biltzearen ondorioa.
bilkida	iz		Bilera.
bilkin	iz		Bilketan bildu dena, bildu den kopurua.
bilkuia	iz		Bilera, batzarra, elkartea.
bilkura	iz	A1.	Pilaketa, bilduma.
bilkura	iz	A2.	Elkartea.
bilkura	iz	A3.	Bilera.
billar	iz		Mahai berezi batean, bolizko zenbait bola erabiliz jokatzen den jokoa.
billete	iz	A1.	Txartela.
billete	iz	A2.	Diru papera.
bilo	iz		Ilea, bereziki burukoa.
biloba	iz		"Norbaiten". Seme-alaben semea edo alaba.
bilorri	iz		Belar landarea, hostoak iletsuak eta sustraitik bertatik ateratzen direnak, eta loreak horiak dituena.
bilorruski	iz		Pergaminoa, larrutxa.
bilotsu	izond		Iletsua.
biltegi	iz		Aleak, salgaiak etabar biltzeko eta gordetzeko eratzen den leku babestua.
biltoki	iz	A1.	Biltzeko tokia; bereziki talde edo elkarte bateko lagunak biltzen diren etxea edo lekua.
biltoki	iz	A2.	Antzokia.
biltoki	iz	A3.	Biltegia.
biltzaile	iz eta izond		Zerbait biltzen duena.
biltzar	iz		Batzarra.
biltzarkide	iz		Biltzar batean esku hartzen duten lagunetako bakoitza, batzarkidea.
biltze			bildu aditzaren aditz izena.
bilur	iz	A1.	Begizta moduko lokarria.
bilur	iz	A2.	Presoei eskuturretan ezartzen zaizkien girgilu modukoak.
bilurtu bilur edo bilurtu bilurtzen	ad		Bilurrez lotu.
bilurtze			bilurtu aditzaren aditz izena.
biluzarazi biluzaraz biluzarazten	ad		Biluztera behartu.
biluzgorri	adlag		Guztiz biluzik, larru gorritan.
biluzgorritasun	iz		Erabateko biluztasuna.
biluzgorritu biluzgorri edo biluzgorritu biluzgorritzen	ad		Erabat biluzi, biluzgorri jarri.
biluzgorritze			biluzgorritu aditzaren aditz izena.
biluzi biluz edo biluzi biluzten	ad	H1.	Norbait edo zerbait, edo nork bere burua, biluzik utzi.
biluzik	adlag		Inolako jantzi, estalki, hornidura edo apaingarririk gabe.
biluztasun	iz		Biluzik dagoenaren egoera.
biluzte			biluzi aditzaren aditz izena.
bina			Bakoitzari bi, bakoitzak bi.
binagre	iz		Ozpina.
binagrera	iz		Belar landare hosto-estua, janariak gozatzeko erabiltzen dena.
binaka	adlag		Binako multzoetan.
binakatu binaka edo binakatu binakatzen	ad		Binaka jarri, binatu.
binako	iz		Ezpata dantzaren zati baten izena, bi dantzarik dantzatzen dutena.
binako	iz	A2.	Parea, bikotea.
binan	adlag	Xa.	Binaka.
binan	adlag	Xb.	Bi aldiz bakoitza.
binatu bina edo binatu binatzen	ad		Bikotetan bildu, bereziki pertsona edo animaliak.
binatze			binatu aditzaren aditz izena.
binorri	iz		Zuhaixka hosto-txikia, lore zuriak mordoetan bilduak dituena eta fruitu bezala ale beltzak ematen dituena.
binper	iz		Ifrentzua.
biografia	iz		Norbaiten bizitzaren kontaera.
biokimika	iz		Izaki bizidunen osaketa eta erreakzio kimikoak azterten dituen kimikaren alorra.
biola	iz		Belar landarea, lore eder more antzekoak ematen dituena, apaingarri gisa oso aintzat hartua.
biola	iz	H1.	Gitarraren itxurako musika tresna zaharra.
biolatu biola biolatzen	ad		Bortxatu.
biolentzia	iz		Indarkeria, bortizkeria.
bioleta	iz		Biola, lorea eta landarea.
biolin	iz		Sinfonia orkestrako musika tresna, lau harikoa, arku moduko batez igurzten dena eta besaburuan jarrita jotzen dena.
biolinista	iz		Biolin jotzailea.
biologia	iz		Izaki bizidunen egituraz eta, oro har, biziaz, diharduen zientzia.
biologiko	izond		Biologiari dagokiona.
biolontxelo	iz		Sinfonia orkestrako musika tresna, biolinaren antzekoa, baina hura baino aski handiagoa, lurrean bermaturik jotzen dena.
bipera	iz		Sugegorria.
biperrada	iz		Piper frijituz prestatzen den janaria, berez Iparraldekoa.
bipil	izond	A1.	Estali edo apaindu behar lukeen zeraz gabetua.
bipil	izond	A2.	Bihoztuna, adoretsua.
bipilarazi bipilaraz bipilarazten	ad		Bipiltzera behartu.
bipildu bipil edo bipildu bipiltzen	ad		Lumak, ileak... galdu edo kendu.
bipilki	adlag		Bipiltasunez; ausarki; zalantzarik gabe.
bipiltasun	iz		Bipila denaren nolakotasuna.
bipiltze			bipildu aditzaren aditz izena.
birabarki	iz		Zuloak egiteko erreminta, "U" formako gider batez birarazten den ginbaleta batek osatua.
biradera	iz		Zenbait tresnek, atalen bati bira eragiteko duten "L" formako giderra.
biraka	adlag		Birak eginez.
birakari	izond		Biratzen dena, birakorra.
birakatu biraka edo birakatu birakatzen	ad		Biratu.
birakatzen			birakatu aditzaren aditz izena.
biraketa	iz		Bira, biratzea.
birakor	izond	A1.	Aldakorra.
birakor	izond	A2.	Biratzeko gauza dena.
birakortasun	iz	A1.	Aldakortasuna.
birakortasun	iz	A2.	Birakorra denaren nolakotasuna.
biraldi	iz		Biraka ari denaren bira bakoitza.
birao	iz	A1.	Lagun hurkoari kalteren bat opa diogun esaldia, madarikazioa.
birao	iz	A2.	Adiera hertsia. Jainkoaren edo gauza sakratuen aurkako madarikazio edo esaldi larria.
biraodun	izond		Biraoak dauzkana.
biraogarri	izond		Biraoak merezi dituena, madarikagarria.
biraogile	izond eta iz		Biraolaria.
biraoka	adlag		Birao eginez.
biraokatu biraoka edo birokatu biraokatzen	ad		Birao egin, madarikatu.
biraokatze			biraokatu aditzaren aditz izena.
biraolari	izond eta iz		Birao egiten duena, birao egiteko ohitura duena.
biraoti	izond eta iz		Biraolaria.
birarazi biraraz birarazten	ad		Biratzera behartu.
biratu bira edo biratu biratzen	ad	A1.	Zerbaiten inguruan birak egin edo eginarazi.
biratze			biratu aditzaren aditz izena.
birazka	adlag		Binaka.
birazkatu birazka edo birazkatu birazkatzen	ad	A1.	du aditza Zah. G. er.. Bikoiztu.
birazkatu birazka edo birazkatu birazkatzen	ad	A2.	Binatu.
birazkatze			birazkatu aditzaren aditz izena.
birberotu birbero birberotzen	ad		Berriz berotu.
birberotze			birberotu aditzaren aditz izena.
birbiloba	iz		Bilobaren semea edo alaba.
birbira	iz		Pixka.
birgari	iz		Urtean biltzen den bigarren garia.
birgaztetu birgazte birgaztetzen	ad		Gaztetu.
biribil	izond	A1.	Puntu edo lerro bat ardatz baten inguruan biratuz lortzen den irudiaren itxurakoa; gurpil edo bola baten itxurakoa.
biribil	izond	A2.	Akatsik, hutsik gabea.
biribil	izond	A3.	Zalantzarik gabekoa, eztabaidarako biderik uzten ez duena; erabatekoa.
biribil	izond	A4.	zero bat edo gehiagoz amaitzen dena.
biribil	izond eta iz	A5.	Lau aldiko konpas osoa betetzen duen musika nota.
biribilatu biribila edo biribilatu biribilatzen	ad		Bildu, batu.
biribildu biribil edo biribildu biribiltzen	ad	A1.	Biribil bihurtu, biribiltasuna eman.
biribildu biribil edo biribildu biribiltzen	ad	A2.	Biribilean bildu.
biribilgune	iz		Alderdi biribila.
biribilkarazi biribilkaraz biribilkarazten	ad		Biribilkatzera behartu.
biribilkatu biribilka biribilkatzen	ad	A1.	Biribilean, eta bereziki ardatz baten inguruan, bildu.
biribilkatu biribilka biribilkatzen	ad	A2.	Bildu, biribilatu, inguratu.
biribilkatze			biribilkatu aditzaren aditz izena.
biribilketa	iz		Euskal soinua, kalez kale ibiliaz dantzatzen dena.
biribilki	adlag	H1.	Biribiltasunez bereziki irudizko adieretan.
biribilki	iz	H2.	Biribilean itxitako lerro baten forma duen zera.
biribilkote	izond		-en handigarria, apur bat gutxiesgarria.
biribiltasun	iz		Biribila denaren nolakotasuna.
biribiltze			biribildu aditzaren aditz izena.
birigaitz	iz		Hetika.
birigarro	iz		Zozoaren antzeko txoria, baina burua eta sorbalda arreak eta papar-sabelak zurixkak eta orban arrekikoak dituena, habia toki hezeetan egiteko joera duena, eta batez ere zizarez elikatzen dena.
birika	iz	A1.	Uretan bizi ez diren ornodunen arnaste organoa, gehienetan bi errai berdinez osatua.
birika	iz	A2.	Birikia, hestebete arrunta.
birikeri	iz		Biriketako gaitza; alborengoa.
birikeri	iz	A2.	Hetika.
biriki	iz		Abereen birika, jateko zatikatua, batez ere animalien janaritzat erabiltzen dena.
birikodi	iz		Bronkioa.
biriteri	iz		Hetika.
biritxi	izond	A1.	Bikia.
biritxi	izond	A2.	Bikoitza.
biritxi	izond	A3.	Bikoitia.
birjabetu birjabe birjabetzen	ad		"Zerbaitez". Berriz jabetu, berreskuratu.
birjabetze			birjabetu aditzaren aditz izena.
birjaio birjaiotzen	ad		Berriz jaio, jaioberritu.
birjaiotze			birjaio aditzaren aditz izena.
birjina	izond eta iz		Emakumeez mintzatuz, ezein gizonekin haragizko harremanik izan ez duena.
birjinitate	iz		Birjintasuna.
birjintasun	iz		Birjinaren egoera edo nolakotasuna.
birjosi birjos birjosten	ad	A1.	Brodatu.
birjosi birjos birjosten	ad	A2.	Berriz josi.
birjosle	iz		Bordatzailea.
birjoste			birjosi aditzaren aditz izena.
birla	iz		Bola jokoan, zutik jartzen diren zurezko atal biribiletako bakoitza.
birlandatu birlanda birlandatzen	ad		Landatua zegoena beste leku batean landatu.
birlandatze			birlandatu aditzaren aditz izena.
birlandu birlant birlantzen	ad		Berriro landu.
birlelo	iz		Antifona.
birloba	iz		Biloba.
birloratu birlora birloratzen	ad	A1.	Landare bat urtean bigarren aldiz loratu.
birloratu birlora birloratzen	ad	A2.	Liluratu, zoratu.
birloratze			birloratu aditzaren aditz izena.
birlore	iz	A1.	Urteko bigarren lorea.
birlore	iz	A2.	Lilura, zirrara.
birmoldaketa	iz		Birmoldatzea.
birmoldatu birmolda birmoldatzen	ad		Berriro moldatu.
birmoldatze			birmoldatu aditzaren aditz izena.
birraitona	iz		Aitabisaba.
birraldakuntza	iz		Bilakaera.
birraldatu birralda birraldatzen	ad		Birlandatu, aldatu.
birraldatze			birraldatu aditzaren aditz izena.
birramama	iz		Amabisaba.
birramona	iz		Amabisaba.
birresku	iz		Aurresku dantzan edo musean, eskuari buruz bigarren edo azken-bigarren gertatzen den laguna.
birrin	iz	A1.	Zahia.
birrin	iz	A2.	Apurra.
birrinbilibarranbala	adlag		Zarata handiaren onomatopeia.
birrindu birrin edo birrindu birrintzen	ad		Erabat desegin, apurtu.
birrintze			birrindu aditzaren aditz izena.
birritan	adlag		Bi bider, bi aldiz.
birrizen	iz		Izengoitia.
birsaldu birsal birsaltzen	ad		Berriro saldu.
birsortu birsor birsortzen	ad		Berriz sortu.
birsortze			birsortu aditzaren aditz izena.
birtual	izond	A1.	Izan litekeena, baina ez dena.
birtual	izond	A2.	Alegiazko edo itxurazko izatasuna soilik duena.
birtuoso	iz		Erti edo teknika batean, bereziki musika jotzen, neurriz gaineko trebetasuna duen artista edo pertsona.
birunda	iz	A1.	Bira, ingurua.
birunda	iz	A2.	Talde bateko lagunak, batak bestearen ondotik zerbait bereziki edari-baso bat hartzea, txanda.
birunda	iz	A3.	Biribilkia.
birundaka	adlag		Birundak eginez.
birundatu birunda birundatzen	ad		Inguratu.
birus	iz		Ezagutzen den izaki bizidun txikien eta bakunena, hainbat eritasunen eragilea.
birzahi	iz		Zahi mota, arrunta baino finagoa.
bisaia	iz		Begitartea.
bisaje	iz		Begitarte edo begitarteko keinu bitxia; itxura bitxia.
bisdun	izond		Aparduna.
bisean bis	adlag		Aurrez aurre.
bisera	iz		Kapelu hegala.
bisest	iz		Bisurtea.
bisible	izond		Ikusgaia.
bisigodo	iz eta izond		IV. mendean Europako sortaldean, eta gero Italian, Galian eta Hispanian kokatu zen herri godoko kidea; herri horri dagokiona.
bisigu	iz		Sparidae familiako arraina, haragi zurikoa, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
bisigute	iz		Bisigua harrapatzeko garaia.
bisione	iz		Ikustea, ikuspena.
bisir	iz		Kalifen kontseiluko kidea; imperio otomandarreko ministroa.
bisistura	iz		Siringa.
bisisturte	iz		Bisurtea.
bisitaldi	iz		Bisita.
bisitari	iz		Bisita egiten duena.
bisitatu bisita edo bisitatu bisitatzen	ad		Bisita egin.
bisitatxo	iz		Bisita-ren txikigarria.
bisitatzaile	iz		Norbaiti bisita egiten dion edo toki batera bisitan doan pertsona.
bisitatze			bisitatu aditzaren aditz izena.
biska	iz		Txoriak harrapatzeko erabiltzen den gai likatsua.
biskatsu	izond		Likatsua.
biskatu biska edo biskatu biskatzen	ad		Likatu.
bismuto	iz		Metal distiratsua, oso hauskorra Bi; at. z 83; at. m 209.
bisoi	iz		Pitotxaren antzeko ugaztun haragijalea, bere larru iletsuagatik oso aintzat hartua.
bisonte	iz		Zezenaren antzeko hausnarkari basatia, bizkarrean konkor modukoa duena.
bisorrei	iz		Erregeordea.
bista	iz	A1.	Ikusmena.
bistaratu edo bistara	ad		Bistara etorri edo eraman.
bistatu bista edo bistatu bistatzen	ad	A1.	Ikusmenarentzat atsegin bihurtu.
bistatu bista edo bistatu bistatzen	ad	A2.	Urrutian ikusi.
bistatze			bistatu aditzaren aditz izena.
bisturi	iz		Xixta, ebakuntzetako lanabesa.
bisurte	iz		Ohikoak baino egun bat gehiago.
bisustu bisuts edo bisustu bisusten	ad		Bisutsez, aparrez bete.
bisuts	iz	A1.	Lanbroa.
bisuts	iz	A2.	Haize eta elurrezko ekaitza.
bisuts	iz	A3.	Aparra, bitsa.
bit	iz		Inf. Oinarrizko informazio banakoa, bi balio desberdin, eskuarki 0 eta 1, hartzen ahal dituena.
bitamina	iz		Janari gordinetan aurkitzen den gai organikoa, gorputzaren jardunean nahitaezko gertatzen dena, bere gabeziak edo urritasunak hainbat eritasun baitakar.
bitar	izlag		Bi banakoz osatua; soilik bi egoeratan datzana.
bitariko	izlag	A1.	Bi motakoa.
bitariko	izlag	A2.	Bitarik duena.
bitariko	izlag	A3.	Bi esanahi dituena, bi azalpen onartzen dituena, anbiguoa. Gaztelaniazko le trajo.
bitartekatu bitarteka bitartekatzen	ad		Tartekatu.
bitarteko	iz	A1.	Besteren batekin harremanetan jartzeko erabiltzen den pertsona.
bitarteko	izlag eta iz	A2.	Tasunen bati buruz beste batzuen artean dagoena.
bitartekotasun	iz		Bitarteko denaren jarduna.
bitartekotza	iz		Bitartekotasuna.
bitasun	iz		Bi izateko nolakotasuna.
bitezar	iz		Diploma.
bitika	iz		Bitina, antxumea.
bitina	iz		Antxumea.
bitore	izond	A1.	Gai dena, trebe dena.
bitore	izond	A2.	Bikaina.
bitoria	iz		Garaipena.
bitorios			Garailea.
bits	iz		Aparra, bereziki isurkarien gainekoa.
bitsadera	iz		Zali moduko sukalde tresna, handia eta zuloduna, dirakien saldaren gaineko aparra kentzeko-eta erabiltzen dena.
bitsdun	izond		Bitsa duena.
bitsu	izond		Apartsua.
bitu bi edo bitu bitzen	ad	H1.	Bikoiztu.
bitxabal	iz		Bide zabala, errepidea.
bitxi	iz	H1.	Apaingarri bikaina eta balio handikoa, bereziki gorputzean edo jantzietan eramaten dena.
bitxi	izond	H2.A1.	Ohikoa ez dena, ohiko gauzetatik at dagoena.
bitxi	izond	H2.A2.	Apaindua; ederra.
bitxidun	izond		Bitxiak dituena, apaindua, apaina.
bitxigile	iz		Bitxiak egiten dituen eskulangilea.
bitxigintza	iz		Bitxiak egiteko jarduna.
bitxika	iz		Garatxo-belarra.
bitxikeria	iz		Bitxia den gauza edo egitea, gaitzesgarritzat hartua.
bitxiki	adlag		Bitxitasunez; bitxikeriaz.
bitxilore	iz		Lorea kamamilarenaren antzekoa duen belar landarea, apaingarritzat lantzen dena Bellis; herri hizkeran, kamamila eta antzeko lorea duten belar landare guztiak.
bitxitasun	iz		Bitxia, ez ohikoa den gauza.
bitxitegi	iz		Bitxi denda.
bitxitu bitxi edo bitxitu bitxitzen	ad		Bitxi bihurtu.
bitxitze			bitxitu aditzaren aditz izena.
bitxiztatu bitxizta bitxiztatzen	ad		Bitxiz apaindu.
bitxiztatze			bitxiztatu aditzaren aditz izena.
bitzuk			Bi.
biurda	iz		Ezkerte beltza.
biursa	iz		Bertsoa, ahapaldia.
biursari	iz		Bertsogilea, olerkaria.
bixigarri	iz		Bizigarria.
bixika	iz	A1.	Maskuria.
bixika	iz	A2.	Pikorta.
bixkotx	iz		Opil gozo lehorra; irin, azukre eta arrautzez egindako opil modukoa.
bizar	iz	A1.	Goiko ezpainaren gaineko kokotseko eta masailetako ilea, bereziki hazten uzten dena.
bizar	iz	A2.	Txori lumen orratzean, gariaren eta antzeko landareen buruan, burdin jozko atalen ertzean... sortzen diren izpiak.
bizardo	izond		Bizarduna.
bizardun	izond		Bizarra duena.
bizargabe	izond		Bizarrik ez duena.
bizargile	iz		Besteri bizarra eginez bizibidea ateratzen duen pertsona, bizar-kentzailea.
bizargin	iz		Bizargilea.
bizargintza	iz	A1.	Bizargilearen lanbidea.
bizargintza	iz	A2.	Bizartegia.
bizarria	iz		Ausartasuna adierazten duen egitea.
bizartegi	iz		Bizarra egiten den denda.
bizartsu	izond		Bizarduna, bizar asko duena.
bizartu bizar edo bizartu bizartzen	ad		Bizarra atera.
bizartzar	iz		Bizar-en handigarri gutxiesgarria.
bizeps	iz		Bi zatiz osaturiko giharra; bereziki, besondokoa, besaurrekoa tolestean nabarmentzen dena.
bizi izan biziko	ad	MA.	Mendeko perpausen aditz gisa eta era burutugabeetan.
bizi izan biziko	ad	MA.A1.	Bizia izan, bizirik egon.
bizi izan biziko	ad	MA.A2.	Adierazten den denboraz bizia izan.
bizi izan biziko	ad	MA.A3.	Bizirik irauteko bideak izan.
bizi izan biziko	ad	MA.A4.	"Nola". Halako bizimodua eraman.
bizi izan biziko	ad	MA.A5.	"Non". Adierazten den lekuan bizitza edo bizitza zati bat igaro.
bizi izan biziko	ad	MB.	du.
bizi izan biziko	ad	MB.A1.	Biziarazi.
biziagotu biziago edo biziagotu biziagotzen du	ad		Biziago bihurtu.
biziagotze			biziagotu aditzaren aditz izena.
bizialdatu bizialda bizialdatzen	ad		Aldatu.
bizialdi	iz		Belaunaldia, gizaldia, norbait bizi den urteak edo epea.
biziarazi biziaraz biziarazten	ad		Bizirik iraunarazi; biziagotu.
biziarazle	izond		Biziarazten duena.
biziaro	iz		Norbaiten bizia banatzen den zati bakoitza.
biziatu bizia biziatzen	ad		Biziora zaletu edo makurtu.
bizibehar	iz		Bizitzeko beharra; bizitzeko behar dena.
biziberritu biziberri biziberritzen			Bizitasun berria hartu edo eman.
biziberritze			biziberritu aditzaren aditz izena.
bizibide	iz	A1.	Bizimodua; biziera, gizartearekiko egoera.
bizibide	iz	A2.	Bizi ahal izateko bidea.
bizidun	izond eta iz		Bizia duena, biziaz hornitua; izen bezala, batez ere animalia. Ant.
bizien	iz		Minbizia.
biziera	iz		Bizitzeko era edo modua.
bizigabe	izond eta iz		Bizirik ez duena, biziaz hornitu gabea.
bizigai	iz	H1.	Janaria, hazkurria.
bizigai	iz	H2.	Bizia sortzeko gaia.
bizigailu	iz		Bizigaia, janaria.
bizigarri	iz	A1.	Zerbait bizirik iraunarazten duena.
bizigarri	iz	A2.	Bizitzen edo biziagotzen duena.
bizigura	iz		Bizinahia.
bizikari	izond		Langilea eta aurreztailea.
biziki	adlag		Bizitasunez; asko, oso.
bizikide	iz		Ezkonlaguna.
bizikleta	iz		Txirrindua.
bizikletadun	iz		Bizikletan dabilena edo ibiltzen dena.
bizikletari	iz		Txirrindularia.
bizikor	izond	A1.	Biziduna.
bizikor	izond	A2.	Luzaz bizitzeko joera duena.
bizilagun	iz	A1.	Ezkonlaguna, bizikidea.
bizilagun	iz	A2.	Norbaitentzat, berarekin bizi diren lagunetako bakoitza.
bizilari	iz		Biztanlea.
bizilege	iz		Bizitzeko araua; bizimodua.
bizileku	iz		Norbait bizi den lekua edo etxea.
bizimodu	iz	A1.	Bizitzeko modua.
bizimodu	iz	A2.	Biziera, bizibidea.
bizimolde	iz		Bizimodua.
bizinahi	iz	A1.	Bizitzeko gogoa, biziarekiko atxikimendua.
bizinahi	izond	A2.	Bizitzeko gogoa duena; ongi bizitzen zale dena.
bizio	iz	H1.	Ohitura txarra; gaitzesgarri den zerbait egiteko ohitura baztergaitza.
bizio	iz	H2.	Hesteetako zizarea.
bizioso	izond		Biziozkoa, biziotsua.
biziotsu	izond		Bizioz, grina gaiztoz betea.
biziratu bizira biziratzen	ad		Bizira etorri edo ekarri.
bizirik	adlag		Bizia duela.
biziro	adlag		Biziki.
bizitasun	iz		Bizia denaren nolakotasuna.
bizitegi	iz		Bizitzeko etxea.
bizitetxe	iz		Bizitegia; egoitza.
bizitoki	iz		Bizilekua.
bizitore	izond		Azkarra, indartsua, bizkorra.
bizitu bizi edo bizitu bizitzen	ad	H1.	Biziago bihurtu, bizitasuna hartu edo eman.
bizitxo	izond		Bizi-ren txikigarria.
bizitzaile	izond		Bizitzen duena, bizigarria.
bizitzaldi	iz		Bizialdia.
bizitze		H1.	bizi izan aditzaren aditz izena.
bizitze		H2.	bizitu aditzaren aditz izena.
bizitzeko	iz		Bizigaia, janaria.
bizizale	iz	A1.	Batez ere zub.. Biztanlea.
bizizale	izond	A2.	Bizikaria.
bizkai dantza	iz		Berez Bizkaikoa den euskal dantza baten izena.
bizkai gaztaina	iz		Gaztaina mota, goiztarra, txikia eta horixka, oso goxoa.
bizkaiera	iz		Euskal dialektoa, Bizkaian, Arabako iparraldean eta Gipuzkoako mendebaldean hitz egiten dena.
bizkaieratu bizkaiera edo bizkaieratu bizkaieratzen	ad		Bizkaierara itzuli.
bizkaieratze			bizkaieratu aditzaren aditz izena.
bizkaitar	iz	A3.	Bizkaiera.
bizkaitar	izlag eta iz	A1.	Bizkaian sortua, Bizkaikoa.
bizkaitar	izlag eta iz	A2.	Mende honen hasieran Eusko Alderdi Jeltzaileko kideei ematen zitzaien izena.
bizkar	iz	A1.	Giza gorputzaren atzeko aldea, besaburuetatik gerrira.
bizkar	iz	A2.	Animalia baten gainaldea, lepotik isatsera.
bizkar	iz	A3.	Mendi baten gainaldea, bereziki zabala denean.
bizkargune	iz		Muinoa, mendixka zabala.
bizkarka	adlag	A1.	Bizkar gainean.
bizkarka	adlag	A2.	Bizkarrez.
bizkarkada	iz		Bizkarrean eramaten den zama.
bizkarkari	iz		Salgaiak bizkarka eramaten dituena.
bizkarki	iz		Bizkar aldeko okela.
bizkarkin	izond		Bizkarroia.
bizkarreko	iz		Bizkarrean ahurraz ematen den ukaldi txikia.
bizkarreratu bizkarrera bizkarreratzen	ad		Bizkarrean jarri; norbaiten bizkar ezarri.
bizkarreratze			bizkarreratu aditzaren aditz izena.
bizkarrezur	iz		Gizonagan eta animalia nagusietan bizkarrean zehar doan hezurra, ornoek osatua.
bizkarroi	izond		Besteren bizkarretik bizi dena.
bizkarroikeria	iz		Bizkarroia denaren akatsa.
bizkartara	iz		Bizkarkada.
bizkartu bizkar edo bizkartu bizkartzen	ad		Bizkar itxura hartu edo eman.
bizkartzain	iz		Beste bat fisikoki babesteko ardura duen pertsona.
bizkartze			bizkartu aditzaren aditz izena.
bizkaur	iz		Prostata.
bizki	iz		Bikia.
bizkitartean	adlag	A1.	Bitartean, bien bitartean.
bizkitartean	junt	A2.	Halere.
bizkonde	iz		Aitonen semeen artean, kondearen hurrengo maila duena.
bizkonderri	iz		Bizkondearen jaurgoaren mendeko lurraldea.
bizkondesa	iz		Bizkondearen emaztea; bizkonderri baten jaurgoa duen andrea.
bizkor	izond		Bizitasun handikoa; kementsua.
bizkorgarri	iz eta izond		Bizkortzen duena; bizkortzen duen zera.
bizkorki	adlag		Bizkortasunez.
bizkorraldi	iz		Bizkortasunezko une edo aldia.
bizkorrarazi bizkorraraz bizkorrarazten			XIX b.. Bizkortzera behartu.
bizkorrik	adlag		Bizkor.
bizkortasun	iz	A1.	Bizkorra denaren nolakotasuna.
bizkortasun	iz	A2.	Bizitasuna, haserretasuna.
bizkortu bizkor edo bizkortu bizkortzen	ad		Bizkortasuna hartu edo eman.
bizkortze			bizkortu aditzaren aditz izena.
bizkotxo	iz		Opil gozo lehorra; irin, azukre eta arrautzez egindako opil modukoa.
bizpahiru	zenbtz zehazt		Bi edo hiru, zenbait.
bizpahiruna			Bakoitzari bizpahiru, bakoitzak bizpahiru.
bizpahirunaka	adlag		Bizpahirunako multzoetan.
bizpalau	zenbtz zehazt		Bi, hiru edo lau, zenbait.
biztandu biztan biztantzen	ad		Biztanle gisa egon.
biztanle	iz		Lurralde edo herri batean bizi diren lagunetako bakoitza.
biztanleria	iz		Hiri, lurralde bateko biztanleen multzoa.
biztu biztu bizten	ad		Piztu.
blaitu blai edo blaitu blaitzen	ad		Blai eginda gelditu edo utzi.
blaitze			blaitu aditzaren aditz izena.
blasfemari	izond eta iz		Biraogilea.
blasfematu blasfema blasfematzen	ad		Biraio egin.
blasfematzaile	izond eta iz		Biraogilea.
blasfemia	iz		Biraoa.
blasfemio	iz		Biraoa.
blenda	iz		Zink sulfurozko mea.
blintxa	iz		Hegabera.
blok	iz		Ohar kaierra.
bloke	iz		Atal bakar batek osaturiko masa gotorra eta astuna.
blusa	iz		Emakumeen atorra mota.
boa	iz		Hego Amerikako suge handia, ez pozoitsua, haragijalea, harrapakina irentsi aurretik bere gorputzaz hertsatuz itotzen duena.
bobeda	iz		Ganga.
boda	iz		Ezteiak.
bodega	iz		Sotoa.
bogalari	iz		Arraunlaria.
bogatu boga edo bogatu bogatzen	ad		Arraunean egin.
bogatze			bogatu aditzaren aditz izena.
bohatu boha bohatzen	ad	H2.	Urdaia hondatu edo galdu.
boikot	iz		Pertsona, nazio batekiko harremanak etetea, helburu politikoez edo protesta bide gisa.
bokal	iz		Silabaren ardatz gertatzen den hotsa.
bokale	iz	H1.	Ibai bat itsasoratzen den lekua, ibai ahoa.
bokantza	iz		lpar. Zah.. Esan nahi dena ongi eta biribilki adierazteko erraztasuna.
bokarta	iz		Antxoa.
bokata	iz	A1.	Lixiba.
bokata	iz	A2.	Nahastea, istilua.
bokataldi	iz		Bokatatze saioa.
bokatari	iz		Bokata egiten duena, bokata-zuritzailea, bokata-jotzailea.
bokatatu bokata edo bokatatu bokatatzen	ad		Bokata egin, lixibatu.
bokatatze			bokatatu aditzaren aditz izena.
bokater	iz		Bokata egiten den ontzia.
bokatibo	iz		Deikia.
bokazio	iz		Jainkoaren deia; jaidura.
bola	iz		Esfera formako gauzakia.
bola	iz	H2.	Ehunak trinkotzeko, zuritzeko etabar erabiltzen den makina.
bolaleku	iz		Bolatokia.
bolaluma	iz		Idazteko lanabesa, barnean tintazko hobi bat eta puntan metalezko bolatxo bat duena.
bolandera	iz		Suziria.
bolanjer	iz		Okina.
bolanjeria	iz		Okindegia.
bolanta	iz		Arrantzako sare mota, atun sarea.
bolante	iz		Ibilgailuen norabidea gobernatzeko gailua, gurpil baten gisakoa.
bolari	iz		Bola jokoan aritzen dena.
bolatoki	iz		Bola jokoan aritzeko prestatua dagoen tokia.
bolatu bola bolatzen	ad	H2.	Egan egin, airean igeri egon.
bolatu bola edo bolatu bolatzen	ad	H1.	Ehunak, trinkotzeko, zuritzeko..., bolan jo.
bolatzaile	iz		Bolatzen duena, ehunak trinkotzeko bola erabiltzen duena.
bolatze			bolatu aditzen aditz izena.
bolazain	iz		Bolatzailea.
bolbora	iz		Hauts nahastura lehergaia.
bolborategi	iz		Bolbora gordetzen den biltegia.
boleibol	iz		Pilotak lurra ukitu aurretik eskuz jo eta sarearen gainetik aurkarien zelaira bidaltzean datzan kirola, seina jokalariko bi taldek jokatzen dutena.
bolero	iz		Hiru aldiko dantza eta soinua, jatorriz espainiarra, oso astiro dantzatzen dena.
boli	iz		Elefantearen letaginak osatzen dituen gai leun, gogor eta zurixka.
boligrafo	iz		Bolaluma.
bolina	iz		Ontzietan, bela branka aldera eramateko soka.
bolingozo	iz		Zurezko musika tresna herrikoia, txistua baino zabalagoa eta albokaren antzeko hotsa egiten duena.
bolinkari	iz		Ontziez mintzatuz, bolinara ongi dabilena.
bolondres			Gertua, presta.
bolondreski	adlag		Borondatez, gogo onez.
boltxebike	izond eta iz		Komunista, bereziki Errusiakoa.
bolu	iz		Errota. Urrutirean [=urrutitik.
bolumen	iz	A1.	Gorputz batek betetzen duen espazioa.
bolumen	iz	A2.	Ahotsaren, hotsaren intentsitatea.
boluntario	izond		Borondatezkoa.
boluptate	iz		Limurtasuna, atsegalea.
bonbon			eta kideko esaldietan erabiltzen den hitza, ugaritasuna adierazten duena.
bon	interj		"Ongi da"-ren balioko interjekzioa.
bonaxera	iz		Besta, oturuntza.
bonba	iz	A1.	Lehergailua, bereziki lehergaiz betetako jaurtigaia, hainbat formatakoa.
bonbardatu bonbarda bonbardatzen	ad		Bonbak jaurtikiz eraso.
bonbazia	iz		Besta, oturuntza.
bonbilla	iz	A1.	Botila.
bonbilla	iz	A2.	Elektrizitatearen bidez argi egiten duen kristalezko globo modukoa.
bonboi	iz		Txokolatezko gozokia.
bonbon	iz		Gozokia.
bondade	iz		Ontasuna.
bonet	iz	A1.	Burukoa.
bonet	iz	A2.	Txapela.
bonetun	iz		Boneta edo txapela daramana; laboraria.
bonsai	iz		Tamainaz artifizialki txikitutako landarea; halako landareak hazteko teknika.
bontzo	iz		Budaren erlojioko fraide txinatar edo japoniarra.
bonu	iz		Hartzeko baten agiria.
borax	iz		Boro gatza, uretan urtzen dena, izadian kristal koloregabeetan gertatzen dena.
borboil	iz	H1.	Arrantzaleen saskia edo otarrea.
borborka	adlag		Dirakiaren uraren edo kideko inarrosketaz.
borda	iz		Basetxe arrunta; mendian edo basoan, abereak edo belarra gordetzeko etxola edo etxe modukoa.
bordalde	iz		Etxaldea.
bordari	izond eta iz		Bordaldea lantzen duena, batez ere maizterra.
bordatu borda bordatzen	ad		Brodatu.
bordatxo	iz		Borda-ren txikigarria.
bordatze			bordatu aditzaren aditz izena.
borla	iz		Mortxila.
bormu	iz		Zakurren, katuen, astoen marranta modukoa.
boro	iz		Gai bakuna, kolore arre ilunekoa, izadian berez edo boraxean aurkitzen dena B; at. z 5; at. m. 10,8.
borobil	izond		Biribila.
borondate	iz	A1.	Nahi izateko, askatasunez zerbait egiteko edo ez egiteko edo hautatzeko ahalmena.
borondate	iz	A2.	Nahia.
borondatetsu	izond		Borondate onez, onginahiez betea.
boronde	iz		Bekokia, kopeta.
borra	iz		Mailu handia.
borragoma	iz		Idatzitakoa-edo ezabatzeko erabiltzen den gomazko atala, ezabagoma.
borraja	iz		Belar landarea, lore-urdina, hosto latz iletsuak dituena, jateko ona.
borraska	iz		Ekaitza.
borratu borra borratzen	ad		). Ezabatu.
borratze			borratu aditzaren aditz izena.
borrero	iz		Herio zigorrak obratzeko zeregina duen pertsona.
borrerotza	iz		Borreroaren lanbidea.
borrokalari	izond eta iz	A1.	Borroka batean esku hartzen dutenetako bakoitza.
borrokalari	izond eta iz	A2.	Borroka egiteko joera duena.
borrokaldi	iz		Borroka denbora edo saioa; bereziki, boxeo borrokaren zatietako bakoitza.
borrokatu borroka edo borrokatu borrokatzen	ad	A1.	Norbait azpiratzeko, zerbait lortzeko... borroka egin.
borrokatu borroka edo borrokatu borrokatzen	ad	A2.	Buru egin; menderatu.
borrokatze			borrokatu aditzaren aditz izena.
borrokazale	izond		Borrokaren zale dena.
bort	izond		Ezkontzaz at sortua.
borta	iz		Atea.
bortako	iz		Urdea, zerria.
bortazain	iz		Atezaina.
bortitz	izond		Ondorio edo eragin handia duena.
bortizgarri	izond		Indargarria.
bortizkeria	iz		Indarkeria.
bortizki	adlag		Bortiztasunez, indar handiz.
bortiztasun	iz		Bortitza denaren nolakotasuna.
bortizte			bortiztu aditzaren aditz izena.
bortiztu bortitz edo bortiztu bortizten	ad		Bortitz edo bortitzago bihurtu.
bortu	iz	A1.	Mendialde gora.
bortu	iz	A2.	Mendi Pirineoak.
bortusai	iz		Belar landarea, hosto oso zatikatuak eta lore horiak dituena, eta usain gozogabea zabaltzen duena.
bortxa	iz	A1.	Indar gehiegikeria, indarkeria.
bortxa	adlag	A2.	Nekez.
bortxaka	adlag		Bortxa eginez.
bortxakeria	iz		Indarkeria.
bortxaketa	iz		Bortxatzea, bereziki emakume bat.
bortxarazi bortxaraz bortxarazten	ad		Bortxatu.
bortxatu bortxa edo bortxatu bortxatzen	ad		Indarrez behartu eta amore emanarazi.
bortxatzaile	iz		Bortxatzen duen pertsona; bereziki emakume bat bortxatzen duena.
bortxatze			bortxatu aditzaren aditz izena.
bortz			Bost.
borzgarren	ord		Bosgarrena.
bosatu bosa bosatzen	ad		Urak lohia eta eraman.
bosgarren	ord		Zerrenda batean aurretik lau dituena 5.
boska	iz		Ogi puska bustia, zopa.
boski	izond eta iz	A1.	Bost hilabeterekin jaiotako haurra.
boski	izond eta iz	A2.	Batera jaiotzen diren bost umeetako bakoitza.
boskoitz	izond eta iz	A1.	Bost gauzaki edo zati berdinez osaturikoa.
boskoitz	izond eta iz	A2.	Bortusaia.
boskotar			Salestarra, Joan Bosco-k XIX. mendean sortu zuen "San Frantzisko Saleskoaren Bazkuna" izeneko erlijio ordenako kidea.
boskote	iz		Lau lagunez osaturiko taldea.
bosna			Bakoitzari bost, bakoitzak bost.
bosnaka	adlag		Bosnako multzoetan.
bospasei	zenbtz zehazt		Bost edo sei edo.
bospaseina			Bakoitzari bospasei, bakoitzak bospasei.
bostehun	zenbtz zehazt		Bost bider ehun, 500.
bostehuna			Bakoitzari bostehun, bakoitzak bostehun.
bostehunen	iz		Kopuru bat banatzen den bostehun zatietako bakoitza.
bostehungarren	ord		Zerrenda batean aurretik laurehun eta laurogeita hemeretzi dituena.
bosteko	iz	A1.	Eskua izendatzeko erabiltzen den hitza.
bosteko	iz	A2.	Bost gauza berdinek osatua.
bosten	iz		Kopuru bat banatzen den bost zatietako bakoitza.
bostogei	zenbtz zehazt		Ehun.
bostorri	iz		Arrosaren familiako landarea, hostoak bost horritxoz osatuak dituena.
bostortz	iz		Bost edo lau hortzeko goldea.
bota botatzen	ad	H1.A1.	Jaurtiki; egotzi. Hauek baino apalagoa da mailaz.
bota botatzen	ad	H1.A2.	Lurreratu.
bota botatzen	ad	H1.A3.	Erori.
bota	iz	H2.	Oinetako mota sendoa, oina eta zangoaren behealdea estaltzen duena.
bota	iz	H3.	Pilota jokoan eta, jokaldia hasteko pilota jaurtitzea.
bota	iz	H4.	Zahatoa.
botagale	iz		Goragalea.
botagile			Botak egiten dituen pertsona.
botagura	iz		Goragalea.
botaka	adlag	A1.	Boteaz, jaurtikiz; egotziz.
botakar	iz		Itsas arraina, akularen antzekoa.
botalarri	iz		Goragalea.
botaldi	iz		Zerbait botatzen den unea edo aldietako bakoitza.
botanika	iz		Helburutzat landareen azterketa duen jakintza.
botarazi botaraz botarazten			Egotzarazi; jaurtikiarazi.
botari	iz		Errebote jokoan eta, bota edo sakea egozten duena.
botarri	iz		Zenbait pilota jokotan, bota edo sakea egozteko erabiltzen den harria.
botatu bota botatzen	ad		Bozkatu, botoa eman.
botatu bota botatzen	ad		Bota edo sakea igorri.
botatzaile	izond eta iz		Botatzen duena.
botatze			bota aditzen aditz izena.
botazio	iz		Bozkatzea, boto ematea.
bote	iz	H1.	Pilotak edo antzeko zerbaitek lurraren edo hormaren kontra jotzean egiten duen jauzia. Ik.
bote	iz	H2.	Kimua, muskila.
bote	iz	H3.	Txalupa.
botere	iz	A1.	Zerbaitetarako ahala, indarra edo eskua.
botere	iz	A2.	Aingerukien hurrenkerako bederatzi taldeetako seigarrena osatzen dutenen kide bakoitza.
botere	iz	A3.	Ahala, indarra edo eskua duena.
boteredun	izond		Zerbaitetarako boterea duena; boteretsua.
boteretsu	izond		Ahaltsua.
boteretsuki	adlag		Ahaltsuki.
boti	adlag		Elkarrekin.
botiga	iz	A1.	Denda.
botiga	iz	A2.	Gauza nahasia.
botiges	iz		Dendaria, merkataria.
botigoa	iz		Elkartea.
botika	iz	A1.	Farmazia.
botika	iz	A2.	Sendagaia.
botikako	iz		Sendagaia, botika.
botikari	iz		Sendagarriak prestatzen edo saltzen dituen pertsona.
botila	iz		Ontzi aho-estua, gehienetan beirazkoa, edariak eta, oro har, isurkariak edukitzeko erabiltzen dena.
botilatu botila edo botilatu botilatzen	ad	A1.	Botilako edaria zerbitzatu.
botilatu botila edo botilatu botilatzen	ad	A2.	Botilan ezarri.
botilatxo	iz		Botila txikia.
botilero	iz		Pilotariari partidaren atsedenaldietan aholkuak ematen dizkion laguna.
botitu boti edo botitu botitzen	ad		Elkartu.
boto	iz	A1.	Jainkoari edo santuei egiten zaien promesa.
boto	iz	A2.	Hauteskundeetan edo bozketa batean, norbaiten nahiaren adierazpidea.
botoi	iz	A1.	Atal txikia eta gehienetan biribila, jantzietan, apaingarri edo lotura gisa josten dena.
botoi	iz	A2.	Txirrinetan eta, sakatzen den zati biribila.
botoitu botoi edo botoitu botoitzen	ad		Botoiak botoi zuloetatik igaroaraziz jantzi bat lotu.
botxu	iz		Harkaitza.
boxeatu boxea boxeatzen	ad		Boxeoan aritu.
boxeo	iz		Arerioa ukabilez jotzean datzan kirola, biren artean jokatzen dena.
boxeolari	iz		Boxeoan aritzen den kirolaria.
boz	iz	H2.A1.	Ahotsa.
boz	iz	H2.A2.	Botoa, autarkia.
bozaldi	iz		Bozak, hauteskundea.
bozatu boza bozatzen	ad		Estali.
bozeramaile	iz		Eleduna.
bozgorailu	iz		Hotsak ozenago entzuteko erabiltzen den tresna elektromagnetikoa.
bozina	iz		Autoetako turuta.
bozkalentzia	iz		Bozkarioa, poz handia.
bozkarazi bozkaraz bozkarazten	ad		Bozkatzera behartu.
bozkariagarri	izond		Bozkariazten duena.
bozkariatu bozkaria bozkariatzen	ad		Bozkarioz bete.
bozkario	iz		Poz handia.
bozkariotsu	izond		Bozkarioz betea.
bozkatu bozka edo bozkatu bozkatzen	ad		Boza, botoa eman.
bozkatzaile	iz		Bozkatzen duena, hauteslea.
bozkatze			bozkatu aditzaren aditz izena.
bozketa	iz		Bozkatzea.
bozki	adlag		Bozkarioz.
brabo	izond		Adoretsua, bihoztuna.
brageta	iz		Galtzen aurreko irekidura.
brakizefalo	izond		Burezurra biribil antzekoa, ia luzea bezain zabala duena.
brana	iz		Txilarra.
branka	iz		Itsasontzien aurrealdea.
brankia	iz		Zakatza.
brasa	iz		Txingarra.
brasilia	iz		Basilikoa, albahaka.
brau	adlag		Bat-bateko ekintzaren, kolpe hotsaren... onomatopeia.
braza	iz		Besaldia, luzera neurria.
brea	iz		Galipota, alkaterna.
brebeta	iz		Frantziako lehen mailako ikasketen agiria edo sinestamendua.
brebiario	iz		Urte guztiko eliz otoitzak biltzen dituen liburua.
breizera	iz		Bretainiera.
bretainiera	iz		Bretainian hitz egiten den hizkuntza zelta.
bretoi	izlag eta iz	H1.A1.	Bretainiarra.
bretoi	izlag eta iz	H1.A2.	Bretainiera, breizera.
bretxa	iz		Arrakala, arraila.
brida	iz		Zaldi eta zamarien ahoko edo muturrekoa.
bridatu brida edo bridatu bridatzen	ad		Bridaren bidez geldiarazi edo zuzendu.
bridatze			bridatu aditzaren aditz izena.
brigada	iz		Bi errejimentuk osatzen duten banako egituratua; dibisioa zatitzen den hiru banakoetako bakoitza.
brigadier	iz	A1.	Brigada-jenerala.
brigadier	iz	A2.	Zaldieri edo artilleriako kaporala.
brigant	izond		Mandila.
brigantin	iz		Bi mastako itsasontzia, bela koadroak zituena.
brindatu brinda brindatzen	ad	A1.	Topa egin.
brindatu brinda brindatzen	ad	A2.	Eskaini.
brindis	iz		Topa.
brinko	iz		Jauzia.
briofito	izond		Landareez mintzatuz, goroldioen egiturakoa dena.
brisbris	adlag		Distiraren onomatopeia.
bristada	iz		Bat-bateko distira, dirdaia.
bristibrasta	adlag		Lastertasunez edo keinu zakarrez higitzearen onomatopeia.
britainiar	izlag eta iz		Erresuma Batukoa, Erreuma Batuari dagokiona; Erresuma Batuko biztanlea.
briubrau	adlag		Lastertasunez.
brixt	adlag		Higitze laster eta bat-batekoaren onomatopeia.
brodatu broda brodatzen	ad		Ehun edo oihal batean apaingarrizko josketa egin.
brodatzaile	iz		Brodatzen duena, bereziki brodatuz bizibidea irabazten duena.
brodatze			brodatu aditzaren aditz izena.
broderia	iz		Brodatzea; brodatua.
brokatu broka brokatzen	ad		Mukuru bete.
brokel	iz		Ezkutua, babesgarria.
brokolio	iz		Aza mota, hostoak ohikoak baino ilunagoak dituena.
broma	iz		Txantxa, arraileria.
bromazale	izond		Bromen zalea dena.
bromo	iz		Gai bakuna, isurkari gorri iluna, 58,9 C-tan dirakiena Br; at. z 35; at. m. 79,9.
bronkio	iz		Zintzur hestean jaio eta biriketan adarkatzen diren bi hodietako bakoitza.
bronkitis	iz		Bronkioen muki mintzaren hantura.
brontze	iz		Kobre eta eztainuzko nahastura.
brosta	iz		Sasiz edo berroz beteriko aldea.
brotxa	iz		Zurdakia.
bruma	iz		Gandua.
brusa	iz		Gizonen jantzia, mantalaren antzekoa.
budin	iz		Arrautzez, esnez eta azukrez egiten den jaki gozoa.
budismo	iz		Budak eratu zuen erlijiozko dotrina.
budista	iz eta izond		Budaren erlijioaren jarraitzailea.
buelta	iz		Bira, jira, itzulia.
bueltaka	adlag		Biraka, jiraka.
bueltatu buelta edo bueltatu bueltatzen	ad		Itzuli adiera guztietan.
bueltatze			bueltatu aditzaren aditz izena.
bueno	interj		Hainbat gauza adierazteko, edo esaldi bat hasteko edo bukatzeko erabiltzen den hitza.
bufalo	iz		Behiaren familiako ugaztun hausnarkaria, Asia eta Afrikako hainbat eskualdetan bizi dena.
bufanda	iz		Lepokoa, lepo-berogarria.
bufoi	iz		Bere txantxen bitartez handikiren bat jostarazteko eginkizuna zuen pertsona.
bufoikeria	iz		Bufoiari dagokion egitea, gaitzesgarritzat markatua.
buhada	iz		Bafada; buhakoa.
buhader	iz		Hauspoa.
buhako	iz		Ufakoa.
buhalsare	iz		Sabel sabaia, diafragma.
buhame	iz		Ijitoa.
buhatu buha buhatzen	ad		Ufatu, putz egin.
buhatzaile	izond		Buhatzen duena; kilikatzailea.
buhatze			buhatu aditzaren aditz izena.
buhunba	iz		Bolada, zirimola.
buia	iz		Ur gainean, hondora finkaturik seinaletzat ipintzen den gauzakia; arrantza aparailua zintzilik duen ur gaineko bonbila.
buiatu buia edo buiatu buiatzen	ad		Puztu, handitu.
buiatze			buiatu aditzaren aditz izena.
buila	iz		Zarata, iskanbila.
buiraka	iz		Gezi ontzia.
bukaera	iz		Bukatzea; zerbait bukatzen den unea edo modua; zerbaiten azken zatia.
bukaezin	izond		Ezin bukatuzkoa.
bukagabe	izond		Amaigabea.
bukakor	izond		Bukatzeko joera duena.
bukarazi bukaraz bukarazten	ad		Bukatzera behartu.
bukatu buka bukatzen	ad		Amaitu adiera guztietan.
bukatze			bukatu aditzaren aditz izena.
buket	iz		Lore sorta.
bukoliko	iz		Artzain giroko gaiak kontatzen dituena.
bular	iz	A1.	Giza enborraren zatia, lepotik sabelera hedatzen dena, eta bihotza eta birikak dauzkana; hainbat animaliaren kideko alderdia.
bular	iz	A2.	Emakumearen ugatzetako bakoitza; ugatzei darien esnea.
bulardetsu	izond		Bulartsua, kementsua.
bulargorri	iz		Txantxangorria.
bularka	iz		Ontzi batean, urpean gelditzen den zatia.
bularpe	iz		Bular barnea.
bularralde	iz		Lepoaren eta sabelaldearen arteko gorputzaren zatia.
bularretako	iz		Emakumeek bularrei eusteko erabiltzen duten jantzia.
bularretiko	iz		Hetika.
bularreztatu bularrezta bularreztatzen	ad		Bularra eman.
bularreztatze			bularreztatu aditzaren aditz izena.
bularrezur			Saihetsak aurreko aldean biltzen dituen hezur laua.
bularte	iz		Bularra.
bulartsu	izond	A1.	Kementsua, adoretsua, ausarta.
bulartsu	izond	A2.	Emakumeez mintzatuz, bular-harroa, bular handiak dituena.
bulartsuki	adlag		Bulartsutasunez.
bulartsutasun	iz		Bulartsuaren, kementsuaren nolakotasuna.
bulartu bular edo bulartu bulartzen	ad	A2.	Errekez eta hitz eginez. Hazi, indartu.
bulartu bular edo bulartu bulartzen	ad	A3.	Bularra eman.
bulartxo	iz		Bular-en txikigarria.
bulartze			bulartu aditzaren aditz izena.
bulda	iz		Aita Santuak izenpetu eta zigilaturiko agiri nagusia.
buldadun	izond eta iz		Bulda duena.
bulebar	iz		Kale oso zabala, gehienetan zuhaitzez hornitua.
bulegari	iz		Bulego-langilea.
bulego	iz		Lantegi edo erakunde bateko administrazio arazoak zuzentzen diren gela.
buletin	iz		Agintaritzaren edo administrazioaren argitalpen edo aldizkari berri-emailea.
bulgariera	iz		Bulgariako hizkuntza, eslabiar familiakoa.
bulka	iz		Bultzada.
bulkaka	adlag		Bultzaka.
bulkatu bulka edo bulkatu bulkatzen	ad	A1.	Bultzatu.
bulkatzaile	iz		Bultzatzailea.
bulko	iz		Burutazioa.
bulta	iz	A1.	Erasoa, bulkada, oldarra.
bulta	iz	A2.	Denbora bitartea, gehienetan laburra edo.
bultaka	adlag	A1.	Oldarreran, oldarka.
bultaka	adlag	A2.	Batzuetan.
bultatu bulta edo bultatu bultatzen	ad		Bulkatu, bultzatu.
bultao	iz		Unetxoa.
bultu	iz	A1.	Irudia, tailua.
bultu	iz	A2.	Gauzaki eitegabea; forma ongi ikusten ez den gauza.
bultzada	iz		Bultzatzea; zerbaiti, mugiarazteko, ematen zaion kolpe bortitza.
bultzagai	iz		Bultzagarria.
bultzagarri	iz		Norbait zerbait egitera bultzatzen duen zera.
bultzagile	iz		Bultzatzailea.
bultzaka	adlag		Bultza eginez.
bultzakada	iz		Bultzada.
bultzakatu bultzaka edo bultzakatu bultzakatzen	ad		Bultzatu.
bultzaldi	iz		Bultzada.
bultzarazi bultzaraz bultzarazten	ad		Bultzatzera behartu.
bultzatu bultza bultzatzen	ad		Zerbait edo norbait, higitzera behartzen duen sakatze edo kolpe baten eraginpean jarri.
bultzatzaile	iz		Egitekoren bat bultzatzen duena.
bultzatze			bultzatu aditzaren aditz izena.
bultzatze			bultzatu aditzaren aditz izena.
bultzi	iz		Trena.
bulunba	iz		Ardiak lepoan daraman zintzarria.
bulunbari	iz		Bulunba daraman ardia.
bunbada	iz		Tiroa.
bunker	iz		Bonbetatik babesteko lurpean egiten den eraikuntza berezia.
burbur	adlag		Bor-bor, borborka.
buraso	iz		Gurasoak.
burata	iz		Talka.
burbuila	iz		Airezko edo gasezko esfera txikia, adibidez, dirakien edo higitzen ari den isurkari baten gainaldera igotzen dena, xaboizko mintz bat betetzen duena, edo beiraren barnean gertatzen dena.
burbutzi	iz		Jauzia, itzulipurdia, batez ere alaitasunezkoa.
burbutzika	adlag		Burbutziak eginez.
burdatu burda burdatzen	ad		Makurtu.
burdin hari	iz		Burdinaz egindako haria.
burdina	iz		Metal grisa, 1535 C-tan urtzen dena, gogorra eta, gori dagoela, lantzen erraza, industrian gehien erabili ohi den metala Fe; at. z 26; at. m. 56.
burdinaga	iz		Barra gotorra, bermatze puntu bati buruz higi daitekeena, zamak goititzeko edo tokialdatzeko erabiltzen dena.
burdinare	iz		Bost, zazpi edo bederatzi hortzetako are mota.
burdinbide	iz		Trenak ibiltzen diren bidea, bi errail paraleloz osatua.
burdinbidegintza	iz		Burdinbideak egiteko langintza.
burdindegi	iz		Batez ere burdinazko gauzakiak saltzen diren denda.
burdindu burdin edo burdindu burdintzen	ad		Burdina bihurtu.
burdingai	iz		Burdina ateratzen den mea.
burdingintza	iz		Burdinaren eskuratze eta lantzea.
burdingita	iz		Malgukia, indar batek okertu, tenkatu edo sakatu ondoren, bere jatorrizko formara bere kasa itzultzen den gauzakia, gehienetan espiral formakoa.
burdingorri	iz		Kobrea.
burdinki	iz		Burdinazko gauzakia edo atala; burdin gaia.
burdinola	iz		Ola.
burdinori	iz		Brontzea.
burdintsu	izond		Burdina duena, burdina asko duena.
burdintxa	iz		Sagar mota mami-trinkoa, asko irauten duena.
burdinurtu	iz		Burdin urtua, burdin eta ikazkai % 2,1 baino gehiago nahastura.
burdinzuri	iz		Bi aldeak estainuztatuak dituen burdin xafla mehea.
burestun	iz		Koroa.
burestundu burestun edo burestundu burestuntzen	ad		Koroatu.
burezur	iz		Burua babesten duen hezur multzoa.
burezurtegi	iz		Burezurrak pilatzen diren tokia.
burges	iz eta izond	A1.	Hiritarra.
burges	iz eta izond	A2.	Erdi Aroko hiribildu bateko hiritarra.
burges	iz eta izond	A3.	Ez aitoren seme, ez elizgizon izanik, bere eskuz lan egiten ez duena eta ondasunak dituena.
burgesia	iz	A1.	Hiritartasuna.
burgesia	iz	A2.	Hiribilduetako burgesen multzoa.
burgesia	iz	A3.	Burgesen multzoa; gizarte kapitalistan agintea duen klasea.
burgeste			burgestu aditzaren aditz izena.
burgestu burges edo burgestu burgesten	ad		Burges bihurtu, burgesen moldeak eta ohiturak hartu.
burgoi	izond		Harroa.
burgoikeria	iz		Harrokeria.
burgoiki	adlag		Harroki.
burgoitu burgoi burgoitzen	ad		* 1905)Harrotu, hantustetu.
burgu	iz		Hiria; herrixka.
burkaitz	iz		Haitza; amildegia.
burkaiztu burkaitz burkaizten	ad		Amildu.
burkide	iz		Lehiakidea.
burko	iz		Bururdia, ohean, burua bertan jartzeko ipintzen den zaku moduko atal zapal eta biguna.
burla	iz		Iseka.
burlagarri	izond		Burla merezi duena.
burlagile	izond		Burla egiten duena.
burlaka	adlag		Burla eginez.
burlakeria	iz		Burla.
burlari	iz		Burla egiten duena, isekaria.
burlati	izond		Burla egiteko joera duena, isekaria.
burlatu burla edo burlatu burlatzen	ad	A1.	Burla egin.
burlatu burla edo burlatu burlatzen	ad	A2.	Iseka egin.
burlatze			burlatu aditzaren aditz izena.
burmuin	iz		Garezurra betetzen duen nerbiozko orea.
burokrata	iz		Bere boterea gehiegikeriaz erabiltzen duen herri emplegatua.
burokratiko	izond		Burokraziari dagokiona.
burokrazia	iz		Herri enplegatuen multzoa, Estatuaren boterearen irudi gisa ikusia; herri administrazioaren gehiegizko eragina.
burra	iz		gurina.
burraztatu burrazta burraztatzen	ad		Burra geruza bat ezarri.
burrio edo burio	iz		Zikoina, amiamokoa; amiamokoaren itxurako zenbait egazti izendatzeko erabili da.
burrunba	iz	A1.	Erleek eta, hegan egitean, sortzen duten hotsa.
burrunba	iz	A2.	Zarata handia, adibidez gauza pila batek erortzean edo trumoiak egiten duena.
burrunbaka	adlag		Burrunba eginez.
burrunbarazi burrunbaraz burrunbarazten	ad		Burrunbatzera behartu.
burrunbari	izond		Burrunba egiten duena.
burrunbatsu	izond		Zaratatsua.
burrunbatu burrunba edo burrunbatu burrunbatzen	ad		Burrunba egin.
burrunbatze			burrunbatu aditzaren aditz izena.
burruntzali	iz		Janaria plateretan banatzeko erabiltzen den goilare handia.
burrustan	adlag		Borborka bezala; ugari.
burtina	iz	A1.	Errezela.
burtina	iz	A2.	Antzokiko oihala.
burtsa	iz		Merkatu arautua, negozioak eta finantzetako eragiketak egiten direna.
burtzin	iz		Bertzuna, beheko sutik errautsak kentzeko pala.
burtzoragarri	izond		Burtzoratzen duena.
burtzoraldi	iz		Zorabio igarokorra.
burtzoratu burtzora burtzoratzen	ad		Zorabiatu, burua joan.
burtzoratze			burtzoratu aditzaren aditz izena.
burtzoro	izond	A1.	Zentzurik gabe jokatzen dena.
burtzoro	iz	A2.	Zorabioa.
burtzoro	iz	A3.	Abeltxeen burmuinean kokatzen den har baten arrautzek eragiten duten eritasuna.
burujantzi	izond		Ikasia, eskolatua.
burualde	iz		Zerbaiten burua dagoen aldea.
buruargi	izond		Burua argia duena.
buruargitasun	iz		Buruargiaren nolakotasuna.
buruarin	izond		Burua arina duena.
burubeltz	iz		Sylvia motako hainbat aldaera buru-beltzen izena.
burubero	izond		Grina batek menderaturik neurritasuna galtzen duena.
buruberokeria	iz		Buruberoaren jarrera edo egitea.
burubide	iz	A1.	Bizimodua, bizibidea.
burubide	iz	A2.	Kontseilua, aholkua.
burubide	iz	A3.	Egitekoen antolaketa taxuzkoa.
burubide	iz	A4.	Erabakia.
burubildu burubil burubiltzen	ad		Azak eta, burua eratu edo osatu.
burudun	izond		Burua, bereziki zentzua, duena.
buruera	iz		Ideia, burutapena.
burugabe	izond		Bururik ez duena; zentzurik ez duena.
burugabekeria	iz		Zentzugabekeria.
burugabeki	adlag		Bururik, zentzurik gabe.
burugabetasun	iz		Zentzugabetasuna.
burugabetu burugabe edo burugabetu burugabetzen	ad		Burua ebaki, bururik gabe utzi.
burugin	izond		Bizinahia.
burugogor	izond		Burua gogorra duena, setatsua.
burugogorkeria	iz		Burugogorra denaren nolakotasuna, gaitzesgarritzat hartua.
burugorri	iz		Txoka.
buruhandi	izond	A1.	Burua handia duena, egoskorra dena. Irain hitza batez ere.
buruhandi	iz	A2.	Herri jaietan, kartoizko buru irudi handia jarririk ateratzen den pertsona.
buruharro	izond		Harroa, burgoia, buruiritzia, bere buruaz hartua.
buruhas	adlag		Buru hutsik.
buruhauste	iz		Kezkatzen edo larritzen duen zera.
buruil	iz		Iraila.
buruiritzi	izond	A1.	Bere buruaz iritzi onegia duena.
buruiritzi	iz	A2.	Hantustea, harrokeria.
burujabe	izond		Askea, bere buruaren jabe dena, inoren mende ez dagoena.
burujabetasun	iz		Burujabetza.
burujabetza	iz		Herriez mintzatuz, bere buruaren jabe izatea, beste inongo herriren mende ez izatea.
burujope	iz	A1.	Harrokeria.
burujope	iz	A2.	Aginpidea, eskua.
buruka	iz		Buruxka.
burukada	iz		Buruaz emandako kolpea, burukaldia.
burukaldi	iz		Buruaz egindako ukaldia.
burukeria	iz		Apeta.
buruketa	iz		Gogoeta, hausnarketa.
buruki	iz	A1.	Burukoa.
buruki	iz	A2.	Burkoa.
burukide	iz		Eusko Alderdi Jeltzaleko Buru Batzarren bateko kidea.
burukita	iz	A1.	Bururdia.
burukita	iz	A2.	Ohe burua.
buruko	iz	A1.	Emakumeek burua estaltzeko erabiltzen zuten jantzia.
buruko	iz	A2.	Bururdia.
burukoi	izond		Setatsua, tematia.
burulan	iz		Batez ere adimenaz baliaturik zertzen den lana.
burulangile	iz		Batez ere adimena erabiltzea eskatzen duen lanaz aritzen den pertsona.
burumakur	adlag		Burua makurturik.
burumotz	izond		Buruargia ez dena.
burumuin	iz		Buruko muinak.
burundara	iz		Burrunba.
buruntza	iz		Koroa.
buruntzatu buruntza edo buruntzatu buruntzatzen	ad		Koroatu.
buruntzatze			buruntzatu aditzaren aditz izena.
buruorratz	iz		Orratz buruduna, lepoko zapiak eta lotzeko erabiltzen dena.
burupe	iz	A1.	Aginpidea, ospea.
burupe	iz	A2.	Harrotasuna.
burupetsu	izond		Buruiritzia, harroa.
burupil	iz		Bitxilorea.
bururakizun	iz		Gogoeta, burutapena.
bururapen	iz		Burutapena.
bururarazi bururaraz bururarazten	ad		Burura ekarrarazi.
bururatu edo burura	ad	A1.	Burura ekarri, gogoratu.
bururatu edo burura	ad	A2.	Otu, buruan sortu.
bururatu edo burura	ad	A3.	Buru eman, amaitu.
bururatu edo burura	ad		~1740.
bururatze			bururatu aditzaren aditz izena.
bururdi	iz		Ohean, burua bertan jartzeko ipintzen den zaku moduko atal zapal eta biguna.
bururki	iz		Ohe burua.
burusi	iz		Ohe estalkia, tapakia.
burusoil	izond		Buruan ilerik ez duena.
burusoildu burusoil edo burusoildu burusoiltzen	ad		Burusoil bihurtu.
burusoiltze			burusoildu aditzaren aditz izena.
burutaldi	iz		Burutazioa.
burutapen	iz		Gogoeta, buruan zerbait erabiltzea; burura zerbait etortzea.
burutasun	iz		Burutapena, burutaldia.
burutazio	iz		Burura datorren ideia, hausnartzearen ondorio ez dena.
burutazio	iz	A2.	Gogoeta, burutapena.
burute	iz		Buruan, pitxer bat, zama bat... eramateko jartzen den ehunezko edo espartzuzko biribilkia.
burutsu	izond	A2.	Pertsona zentzuduna.
burutsu	izond	A3.	Asmotsua, burutazio egokiak dituena.
burutu buru edo burutu burutzen	ad	A1.	"-(rekin"). Nahi edo behar dena lortu. Ezezkoetan eta galderetan batez ere.
burutu buru edo burutu burutzen	ad	A2.	Gariak eta buruxkak eman.
burutu buru edo burutu burutzen	ad	A3.	Amaitu, buru eman, bururatu, bete.
burutugabe	izond		Buruturik ez dagoena.
burutxo	iz		Buru-ren txikigarria.
burutza	iz		Buruzagitza.
burutzar			Buru-ren handigarria.
burutze			burutu aditzaren aditz izena.
burutzia	iz		Ergozpenen bat gaingitzea.
buruxka	iz		Gari, arto eta antzeko landareetan, ardatz antzeko batera biltzen diren lore edo aleen multzoa.
buruxkari	iz		Buruxka-biltzailea.
buruxkila	iz		Burua, buruzagia gaitzesgarri eta gutxiesgarritzat hartua.
buruz	adlag	A1.	Hitzez hitz errepikatzeko eran.
buruz	adlag	A2.	Zentzuz.
buruz	adlag	A3.	"-(ri" edo "-ra"). -rantz.
buruz	adlag	A4.	"-(ri"). -ren gainean, -ri dagokionez, -a gaitzat harturik.
buruzabal	iz		Korkoia.
buruzagi	iz	A1.	Talde bati agintzen dion pertsona.
buruzagi	izond	A2.	Nagusia.
buruzagigo	iz		Buruzagitza.
buruzagisa	iz		Emakumezko jabea; errientsa.
buruzagitasun	iz		Buruzagitza.
buruzagitu buruzagi edo buruzagitu buruzagitzen	ad		Jabetu, garaitu.
buruzagitza	iz		Buruzagiaren kargua edo jarduna.
buruzagixka	iz		Buruzagia gaitzesgarri eta gutxiesgarritzat hartua.
buruzale	izond		Berekoia.
buruzalekeria	iz		Berekoikeria.
buruzaletasun	iz		Aintzat hartua izateko nahi bizia, besteren on edo gaitziritziarekiko sentiberatasun berezia; aintzat hartze edo oniritzi hori lortzeko nahiaren eragingarria.
buruzapi	iz		Buruan, apaingarri edo estalgarri gisa jartzen den zapia.
buruzgain	iz		Itzulipurdia.
buruzgainka	adlag		Itzulipurdiak eginez.
buruzki	adlag		"-(ri"). Buruz buru; aurka.
buruzkin	izond		Tematsua.
buruzpide	iz		Burubidea.
buruzuri	izond		Buruko ileak zuriak dituena.
buruzut	izond		Burua zut duena; burgoia.
buruurdun	izond eta iz		Kaputxinoa.
burzuntz	iz		*XVII ea.
busti bustitzen	ad	H1.	Ura edo beste isurkari bat zerbaiten azalera itsatsi edo barnera sartu.
bustialdi	iz		Bainua.
bustiarazi bustiaraz butiarazten			1977. Bustitzera behartu.
bustidura	iz	A1.	Hezetasuna.
bustidura	iz	A2.	Bustitzea, bereziki bokal edo kontsonante batena.
bustigune	iz		Gune bustia edo hezea.
bustiro	iz		Hezetasuna.
bustitasun	iz		Hezetasuna.
bustitze			busti aditzaren aditz izena.
butaka	iz		Besaulkia.
butano	iz		Hidrokarburo asea, sakadurapean isurkari bihurtzen den gasa, erregaitzat erabiltzen dena.
butoi	izond		Setatsua, egoskorra.
butoiki	adlag		Setaz, temaz.
butoitu butoi edo butoitu butoitzen	ad		Setatu, tematu.
butroi	iz		Arrantzan erabiltzen zen tresna, bi onil modukoz osatua.
buxer	iz		Harakina.
buxeria	iz		Harategia.
buxi	iz		Poxia.
buxon	iz		Tapoia.
buxondatu buxonda buxondatzen	ad		Ardoa edo boteila tapatuetan gorde.
buzkantz	iz	A1.	Tripa.
buzkantz	iz	A2.	Heste zati lodienaz egiten den odolkia; ardi odolez eginiko odolostea.
buzoka	iz		Zapelatza.
buztan	iz	A1.	Isatsa, bereziki lau oinetako animaliena.
buztan	iz	A2.	Zakila.
buztan	iz	A3.	Hazi ernatu-berrien sustraixka.
buztanbeltz	iz		Bisiguaren itxurako itsas arraina, gris urdinkara edo arrea, buztan hasieran orban beltz handi bat duena.
buztandu buztan edo buztandu buztantzen	ad		Hozitu, hazia ernatu.
buztandun	izond		Buztana duena.
buztangorri	iz		Txantxangorriaren eta urretxindorraren kideko txoria.
buztanikara	iz		Ibai eta erreka ondoan bizi den txoria, Euskal Herrian aski arrunta, luma txuri, beltz eta hauskarak dituena, eta batez ere intsektuz elikatzen dena.
buztankada	iz		Buztanaz jotako ukaldia.
buztanluze	iz		Buztana oso luzea duen txori txikia.
buztantze			buztandu aditzaren aditz izena.
buztanzuri	iz		Harri zutetan pausatzen den txori buztan-zuria, zomorroz eta elikatzen dena.
buztin	iz		Batez ere aluminio silikatoz osatzen den lurra, gehienetan zurixka edo duen burdin herdoilaren arabera gorrixka, uretan bustita oso bigun eta malgu bihurtzen dena eta, horregatik, ontziak, teilak, adreiluak... egiteko erabiltzen dena.
buztindun	izond		Buztina duena.
buztingile	iz		Eltzegilea, buztinlaria.
buztingintza	iz		Buztinaz gauzakiak egitea; buztingilearen lanbidea.
buztingorri	iz		Buztin mota gorria.
buztinki	iz	A1.	Buztinezko gauzakia.
buztinki	iz	A2.	Buztina gai bezala hartua.
buztinlari	iz		Eltzegilea.
buztinola	iz		Buztinezko gauzakiak egiten diren lantegia.
buztintsu	izond		Buztin asko duena.
buztinzuri	iz		Buztin mota zuria, buztingintzan erabiltzen dena.
c	iz		Euskal alfabetoko hirugarren letra.
camping	iz		Denda edo kideko bat egoitza gisa erabiliz egiten den turismo mota.
campus	iz		Unibertsitate eraikinak kokaturik dauden gunea eta hura inguratzen duen lur eremu zabala.
cm			Zentimetroaren sinbolo nazioartekoa.
collage	iz		Margolaritza teknika, papera, beira, ehun zatiak etabar itsatsiz egiten dena.
compact disc			Irakurketa laserraren bidez egiten den diskoa.
corpus	iz		Ikerlan baten oinarri gisa erabiltzen den testu bilduma.
d	iz		Euskal alfabetoko laugarren letra.
dabantal	iz		Mantala.
daborduko	adlag		Dagoeneko.
dado	iz		Zorizko jokoetan erabiltzen den kubo formako peza txikia.
dafaila	iz		Zamaua, mahai oihala.
daga	iz		Behinolako ezpata laburra.
dagoeneko	adlag		Hitz egiten den mementurako aditzak adierazten duena gertatu dela jakinarazten du.
dagonil	iz		Abuztua.
dailari	iz		Segalaria.
dailarri	iz		Dailua zorrozteko harria.
dailu	iz		Sega.
dainu	iz		Kaltea.
daktiliko	izond		Bertso lerroez mintzatuz, daktiloek osatua.
daktilo	iz		Bertsogintza klasikoko oina, silaba luze batek eta bi laburrek osatua.
dalailama	iz		Lamaismoko buruzagi gorenaren titulua.
daldara	iz		Dardara.
dalia	iz		Lore ederreko landarea, apaingarri gisa oso aintzat hartua; delako landarearen lorea.
daltonismo	iz		Kolore batzuk bereizteko edo haiei antzemateko ikusmenaren ezintasuna.
dama	iz	A1.	Andre itzaltsua.
dama	iz	A2.	Ezkontzeko garaian dagoen edo gizon batek maite duen emakumea.
dama	iz	A3.	Euskal mitologiako andrea.
damandre	iz		Dama, andre itzaltsua.
damasko	iz		Zetazko edo artilezko ehun sendoa, aurkian eta ifrentzuan irudi berak baina bizitasun desberdinez dituena.
damatxo	iz		Dama-ren txikigarria.
damnagarri	izond		Deitoragarria.
damnatu damna damnatzen	ad		Kondenatu, galdu.
damnazio	iz		Kondenazioa, infernuratzea.
damorri	iz		Malenkonia, goibeltasuna.
damorrigarri	izond		Damorria sortzen duena.
damu	iz	A1.	Hobenak errudunarengan, ezbeharrak pairatzailearengan eragiten duen atsekabea.
damu	iz	A2.	Kaltea.
damu	ad	A2.Xa.	"Zerbaitez.
damuarazi damuaraz damuarazten	ad		Damutzera behartu.
damuari	iz		Damua.
damubide	iz		Zerbaitez damutzeko bide edo arrazoia.
damudun	izond eta iz		Damutua.
damugarri	izond	A1.	Damua eragiten duena; negargarria, deitoragarria.
damugarri	izond	A2.	Kaltegarria, galgarria.
damugarri	iz	A3.	Damua eragiten duen zera.
damukizun	iz		Damutu behar dugun gauza, damutzeko zergatikoa.
damurik	adlag		Tamalez, zoritxarrez.
damutasun	iz	A1.	Hutsegitearen eta bereziki bekatuaren damua.
damutasun	iz	A2.	Atsekabea, nahigabea.
damutu damu edo damutu damutzen	ad	A1.	edo ezkondua.
damutu damu edo damutu damutzen	ad	A2.	Kaltegarria izan; iraingarria izan.
damutze			damutu aditzaren aditz izena.
damuztagarri	izond		Damuztatzen duena.
damuztatu damuzta damuztatzen	ad	A1.	Atsekabetu, nahigabetu.
damuztatu damuzta damuztatzen	ad	A2.	Iraindu.
damuztatze			damuztatu aditzaren aditz izena.
dan			Jotzen den atearen, kanpaiaren, erortzen ari den uraren... onomatopeia.
danba			Kolpe sendo baten edo tiro baten onomatopeia.
danbada	iz		Kolpe sendo edo tiro baten ondoriozko hotsa; horrelako hotsa eragiten duen kolpea bera.
danbadaka	adlag		Danbadak emanez.
danbateko	iz	A1.	Danbada.
danbateko	iz	A2.	Kolpe gogorra.
danbolindari	iz		Danbolin-jolea.
danbolintero	iz		Danbolin-jolea.
danbor	iz		Zilindro baten gaineko eta azpiko aldeetan tinkatzen diren bi larruz osatutako musika tresna, bi zotzez jotzen dena.
danborrada	iz		Danborra joaz egiten den ibilaldia.
danborrari	iz		Danbor-jolea.
danda	iz		Danga, kanpai kolpea.
dandarrez	adlag		Arrastaka, herrestan.
danes	izlag eta iz		Daniarra.
danga	iz		Kanpai ukaldiaren onomatopeia.
dangada	iz	A1.	Danga, kanpai ukaldia; ukaldia.
dangada	iz	A2.	Tragoa, hurrupa.
dangateko	iz		Ukaldia, kolpea.
daniar	izlag		Danimarkan sortua, Danimarkari dagokiona; Danimarkako biztanlea.
daniera	iz		Danimarkako germaniar hizkuntza.
dantzaldi	iz		Dantza saioa.
dantzaleku	iz		Dantzan egiten den lekua.
dantzarazi dantzaraz dantzarazten	ad		Dantzatzera behartu.
dantzari	izond eta iz		Dantza egiten duena, bereziki dantza talde batean.
dantzatoki	iz		Dantzalekua.
dantzatu dantza edo dantzatu dantzatzen	ad		Dantza egin.
dantzatze			dantzatu aditzaren aditz izena.
dantzazale	izond		Dantzaren zale dena.
daratulu	iz		Zurean eta hedaduraz, zernahi gaitan, zuloa egiteko erabiltzen den tresna aho-bihurria.
dardara	iz		Astinaldi labur eta arinen saila.
dardaragarri	izond		Dardarazten duena.
dardaraka	adlag		Dardaratuz, dardaraz, dardarka.
dardarakor	izond		Dardaratzeko joera duena, erraz dardaratzen dena.
dardaraldi	iz		Astinaldia, dardara.
dardararazi dardararaz dardararazten	ad		Dardaratzera behartu.
dardarati	izond		Dardaraka ari denaz esaten da.
dardaratsu	izond		Dardaratia.
dardaratu dardara edo dardaratu dardaratzen	ad		Dardaraz egon, dar-dar egin.
dardaratze			dardaratu aditzaren aditz izena.
dardarazi dardaraz dardarazten	ad		Dardaratzera behartu, dar-dar eragin.
dardarazte			dardarazi aditzaren aditz izena.
dardarikatu dardarika dardarikatzen	ad		Dardar egin; dardar eragin.
dardarikatze			dardarikatu aditzaren aditz izena.
dardarizo	iz		Dardara.
dardarka	adlag		Dardaraka, dardaraz.
dardarkari	izond eta iz		Mihiaren dardaratzearen bidez gauzatzen diren hotsez esaten da.
dardatu darda dardatzen	ad		Dardoa jaurtiki.
dardo	iz		Lantza laburra; lantza.
darwinismo	iz		Hautaketa naturalean oinarriturik, Ch. Darwinek moldatu zuen bilakaeraren teoria.
dastaleku	iz		Edariak eta dastatzen diren lekua.
dastamen	iz		Gorputzaren zentzumena, mihian datzana eta gauzen ahogozoa sumarazten duena.
dastarazi dastaraz dastarazten	ad		Dastatzera behartu.
dastatu dasta edo dastatu dastatzen	ad	A1.	Janari edo edariaren ahogozoa sumatzeko, haren kopuru txiki bat ahoratu.
dastatu dasta edo dastatu dastatzen	ad	A2.	Zentzumenen bidez zerbaitez gozatu.
dastatzaile	iz		Adierazten dena dastatzen duena.
dastatze			dastatu aditzaren aditz izena.
data	iz		Urtearen, hilabetearen eta egunaren adierazpen zehatza.
datibo	iz		Zeharkako osagarriaren kasua; euskaraz nori kasua izendatzeko erabiltzen da.
datilondo	iz		Datilak ematen dituen palmondo mota.
datu	iz	A1.	Eragiketa batean, ezaguna den kopurua, ezezaguna aurkitzeko balio duena.
datu	iz	A2.	Zerbaiten ezaguera iristeko aldez aurreko jakin beharrekoa; ezaguna edo onartua dena, eta arrazoiketa baten oinarritzat hartzen dena.
datu	iz	A3.	Baliabide automatikoen bidez landu daitekeen informazioa.
de	iz		D letraren izena.
deabrudun	iz		Deabruak hartua dagoen pertsona.
deabrukeria	iz		Deabruari dagokion egitea.
deabrutu deabru edo deabrutu deabrutzen	ad		Deabru bihurtu; deabruak hartua gertatu.
deabrutzar	iz		Deabru-ren handigarria.
deabrutze			deabrutu aditzaren aditz izena.
deabruxka	iz		Deabru-ren txikigarria.
deabruzko	izlag		Deabruari dagokiona; deabruaren tasunak dituena; demoniozkoa.
deabruztatu deabruzta deabruztatzen	ad		Deabrutu.
debadio	iz		Eztabaida, liskarra.
debalde	adlag	A1.	Alferrik.
debalde	adlag	A2.	Doan, urririk.
debalde	izlag	A2.Xa.	Doakoa.
debalde	izlag	A2.Xb.	Alferrikakoa.
debaluatu debalua debaluatzen	ad		Diru baten balioa, beste diru batzuei buruz, gutxitu.
debaluatze			debaluatu aditzaren aditz izena.
debaluazio	iz		Debaluatzea.
debate	iz		Eztabaida.
debeiagarri	izond		Aspergarria, gogaikarria.
debeiarzun	iz		Debeiua, gogaitasuna.
debeiatu debeia debeiatzen	ad		Aspertu, gogaitu.
debeiatze			debeiatu aditzaren aditz izena.
debeiu	iz		Gogaitasuna.
debekaldi	iz		Zerbait debekatzen den aldia edo denbora mugatua.
debekarazi debekaraz debekarazten	ad		Debekatzera behartu.
debekatu debeka debekatzen	ad		Eragotzi, bereziki legez edo aginduz.
debekatzaile	iz		Adierazten dena debekatzen duena.
debekatze			debekatu aditzaren aditz izena.
debeku	iz	A1.	Debekatzea; debekatutako gauza.
debekualdi			*1965. Adierazten dena debekatzen den denbora edo aldia.
debil	iz		Ahula.
deblauki	adlag		Zalantzarik gabe; erabat.
deboilamendu	iz		Nahasmendua.
deboilatu deboila deboilatzen	ad	A1.	Sunsitu, desegin.
deboilatu deboila deboilatzen	ad	A2.	Nahasi adiera guztietan.
deboilatze			deboilatu aditzaren aditz izena.
debot	izond		Elizkoia.
debotki	adlag		Debozioz.
deboto	izond		Elizkoia.
deboxkeria	iz		Bizioa, gehiegikeria.
debozio	iz		Erlijioari eta elizkizunei buruzko atxikimendu gartsua.
deboziotsu	iz		Elizkoia, jainkotiarra.
dedikatu dedika dedikatzen	ad	A1.	Eskaini.
dedikatu dedika dedikatzen	ad	A2.	"Zerbaitetan" ari izan, jardun.
dedikazio	iz		Arduratzea; arduraldia.
dedu	iz		Ohorea.
dedukzio	iz		Ondorioa.
defendatu defenda defendatzen	ad	A1.	Norbaiten edo zerbaiten alde egin; babestu.
defendatu defenda defendatzen	ad	A2.	"-(etik"). Begiratu.
defendatu defenda defendatzen	ad	A3.	Debekatu.
defendatzaile	iz		Zerbaiten edo norbaiten alde egiten duena, aldezkaria; babeslea.
defenditu defendi defenditzen	ad		Norbaiten edo zerbaiten alde egin; babestu.
defentsa	iz	A1.	Zerbaiten edo norbaiten alde egitea; babesa.
defentsa	iz	A2.	Zah; g. er.. Debekua.
defentsari	izond		Norbaiten edo zerbaiten defentsa egiten duena.
definitu defini definitzen	ad		Adigai bati dagozkion tasunak formula zehatz baten bidez mugatu.
definizio	iz		Definitzea; adigai bat definitzen duen esaldia; hiztegi batean, hitz baten esanguraren azalpena.
defizit	iz		Diru sarrerak diru irteerekin berdin daitezen behar den kopurua.
defota	izond		Antzua.
defuntu	iz		Zendua, hila.
deiadarka	adlag		Deiadar eginez, deiadarrez.
deiadarkari	izond		Deiadar egiten duena.
deialdi	iz		Azterketa edo lehiaketa batera egiten diren deietako bakoitza.
deiarazi deiaraz deiarazten			aditzaren arazlea. Etortzeko agindu edo manatu.
deigarri	izond	A1.	Jendearen ohartzea erakartzen duena.
deigarri	iz	A2.	Norbaiti edo zerbaiti deitzeko erabiltzen den hitza edo deklinabide kasua.
deika	adlag		Dei eginez, deiez.
deiki	iz		Deiagarria, bokatiboa.
deismo	iz		Mundua sortu duen Jainkoa bai, baina agerraraziko erlijio edo dogmarik onartzen ez duen teologia dotrina.
deitatu deita deitatzen	ad	A1.	Deitu, izendatu.
deitatu deita deitatzen	ad	A2.	Deitu, dei egin.
deitoragarri	izond		Deitoratua izatea merezi duena, deitoratzeko dena, negargarria.
deitoratu deitora deitoratzen	ad		Negarreztatu, deitore egin.
deitoratzaile	izond eta iz		Norbaiten heriotza deitoratzen duena.
deitoratze			deitoratu aditzaren aditz izena.
deitore	iz		Auhena bereziki hil baten aldekoa, adia.
deitu dei edo deitu deitzen			du sort. aditza
deitu dei edo deitu deitzen		A1.	Norbaiti etortzeko esan, norbaiten ohartasuna erakarri, bereziki haren izena erabiliz, edo hitz edo hotsen baten bidez.
deitu dei edo deitu deitzen		A2.	Delako izena izan.
deitura	iz	A1.	Izengoitia.
deitura	iz	A2.	Familia izena.
deitzaile	iz		Deitzen duena.
deitze			deitu aditzaren aditz izena.
deizio	iz		Zerbaiti ematen zaion izena.
dejeneratu dejenera dejeneratzen	ad		Endekatu.
dejeneratze			dejeneratu aditzaren aditz izena.
dejenerazio	iz		Dejeneratzea.
dekaedro	iz		Hamar aurpegiko poliedroa.
dekagono	iz		Hamar aldeko poligonoa.
dekagramo	iz		Hamar gramoko pisua.
dekalitro	iz		Hamar litroko edukiera neurria.
dekalogo	iz		Erl. Jainkoaren legearen Hamar Aginduak, Sinai mendian Jainkoak Moisesi harrizko bi taulatan eman zizkionak.
dekametro	iz		Hamar metroko luzera neurria.
dekano	iz		Unibertsitate fakultate bateko burua.
dekapodo	izond eta iz		Hamarroina.
deklaratu deklara deklaratzen			du da.
deklaratu deklara deklaratzen		A1.	Adierazi, aditzera eman.
deklaratu deklara deklaratzen		A2.	Azaldu.
deklaratzaile	izond		Adierazpen egilea.
deklarazio	iz	A1.	Azalpena.
deklarazio	iz	A2.	Adierazpena.
deklinabide	iz		Hainbat hitzek kasuen arabera har ditzazkeen erak.
deklinatu deklina deklinatzen	ad		Hitz bat deklinabidearen arabera jokatu.
deklinatze			deklinatu aditzaren aditz izena.
deklinazio	iz		Deklinabidea.
dekoratu dekora dekoratzen	ad	A1.	Apaindu.
dekoratu dekora dekoratzen	ad	A2.	Domina eman.
dekoratzaile	iz		Dekoratzen duena, bereziki bizibidez.
dekoratze			dekoratu aditzaren aditz izena.
dekorazio	iz		Dekoratzea.
dekretu	iz		Nazio bateko gobernuaren idatzizko erabakia.
dekuma	iz		Hamarrenak.
delako direlako zelako	izlag	A1.	Aipatutakoa, lehen aipatutakoa.
delako direlako zelako	izlag	A2.	Aipatzen den izen propio, erderatikako izen... baten eskuinean. Antzinakoen ornatus.
deliberamendu	iz		Asmo sendoa; erabakia.
deliberatu delibera deliberatzen	ad		"Zertara". Erabaki.
deliberatuki	adlag		Jakinaren gainean.
deliberatze			deliberatu aditzaren aditz izena.
deliberazio	iz		Asmo sendoa; erabakia.
delibero	iz		Asmo sendoa; erabakia.
delibratu delibra delibratzen	ad		Askatu, lokabetu.
delikatu	izond	A1.	Gupera.
delikatu	izond	A2.	Fina.
delitu	iz		Lege haustea.
delta	iz		Alfabeto grekoko laugarren letra.
dema	iz		Abereekin egiten den lehiaketa eta apostua.
demagogia	iz		Herri xehearen grinak kilikatzen eta erabiltzen dituen politika.
demagogo	iz		Herri xehea lausengatuz agintea eskuratu nahi duena.
demanda	iz	A1.	Eskaria, eskabidea.
demanda	iz	A2.	Istilua, eztabaida garratza.
demas	izond		Izugarria, ikaragarria.
demazale	iz		Demen zela dena.
demografia	iz		Giza multzoen estatistika bidezko azterketa.
demokrata	izond eta iz		Demokraziaren aldekoa.
demokratiko	izond		Demokraziari dagokiona; demokraziaren araberakoa.
demokratikoki	adlag		Demokraziaren lege eta oinarrien arabera.
demokrazia	iz		Aginpidea hiritar guztiek hauteskunde bidez hautatutako ordezkarien eskuetan dagoen gobernu era.
demoniatu	iz		Deabruduna.
demonio	iz		Deabrua.
demoniokeria	iz		Deabrukeria, bihurrikeria.
demontre	iz	A1.	Deabruari ematen zaion izena.
demontre	iz	A2.	Harridura, haserrea... adierazteko hitza.
demostratu demostra demostratzen	ad		Frogatu.
demostrazio	iz		Froga.
dendena			Dena erabat.
dena den			Dena dela, nolanahi ere.
dena dela			Nolanahi ere.
dena		MB.A2.	: urte guztian.
dena		MB.A1.	Guztia.
dena		MB.	Izenondo gisa; 1802.
dena		MA.	Izenordain gisa. Guztia.
dena		MA.A1.	Sing.
dena			mug.. Zenbtz.
denario	iz		Erromatarren garaiko zilarrezko dirua.
denboraldi	iz		Halako denbora hedadura.
denborale	iz		Ekaitza.
denda	iz	A1.	Telaz, larruz... estaltzen den zuraje batez egindako etxola modukoa, leku batetik bestera eraman daitekena.
denda	iz	A2.	Jostunaren edo zernahi eskulangileren lantegia.
denda	iz	A3.	Jendaurreko salmentarako etxe edo lekua.
dendari	iz	A1.	Joslea.
dendari	iz	A2.	Denda hirugarren adieran duena, denda batez arduratzen dena.
dendaritza	iz		Dendariaren, jostunaren lanbidea.
dendatu denda dendatzen	ad	A1.	"Zertara". Ahalegindu, saiatu.
dendatu denda dendatzen	ad	A2.	Adoretu; kilikatu.
dendatu denda dendatzen	ad	A3.	Arakatu, aztertu.
dendatze			dendatu aditzaren aditz izena.
dendoste	iz		Denda hirugarren adieran atzeko gela edo lekua.
dendu	iz		Oreka.
denganino	iz		Demonio-ren leungarria.
denotatu			Adierazi.
dentista	iz		Hortz-artatzailea, hortzetako eta haginetako gaitzak sendatzen dituen sendagilea.
dentsitate	iz		Gorputz baten masaren eta bolumenaren arteko erlazioa.
dentso	izond		Dentsitate handia duena, trinkoa.
denuntziatu denuntzia denuntziatzen	ad	A1.	Berri eman.
denuntziatu denuntzia denuntziatzen	ad	A2.	Salatu.
denuntziatze			denuntziatu aditzaren aditz izena.
departamendu	iz		Frantziako lurraldea banatzen den administrazio barruti bakoitza, burutzat prefeta duena.
departamentu	iz		Administrazio saila.
dependentzia	iz		Inoren esku dagoenaren, inoren mendeko denaren egoera.
dependitu dependi dependitzen	ad		Zerbaitik edo norbaitenganik -ren mende, -ren esku egon.
depexa	iz		Mezua.
deportatu deporta deportatzen	ad		Norbait, arrazoi politikoez edo zigor gisa, erbesterarazi.
deportatze			deportatu aditzaren aditz izena.
deportazio	iz		Deportatzea.
depositatu deposita depositatzen	ad		Gordailua egin.
depositu	iz		Gordailu.
depresio	iz	A1.	Gogo beheraldia.
depresio	iz	A2.	Gainalde baten sakongunea.
depresio	iz	A3.	Met. Presio apalen gunea.
deretxa	iz	H1.	Abagune, aukera.
deretxa	iz	H2.	Eskubidea.
deretxo	iz		Eskubidea.
dermatitis	iz		Larruazalaren hantura.
dermatologia	iz		Larruazala eta haren eritasunak aztertzen dituen medikuntzaren alorra.
dermatologo	iz		Larruazalean eta haren eritasunetan espezializaturiko sendagilea.
dermio	iz		Eremua; barrutia.
derrepente	adlag		Bat-batean.
derrigortu derrigor edo derrigortu derrigortzen	ad		Behartu.
derrigortze			derrigortu aditzaren aditz izena.
desabantail	iz		Eragozpena, oztopoa.
desafiatu desafia desafiatzen	ad		[=baitit] galdatu.
desafiatze			desafiatu aditzaren aditz izena.
desafio	iz		Erronka, aupada.
desafioka	adlag		Desafioa eginez, erronkaz.
desagerrarazi desagerraraz desagerrarazten	ad		Desagertzera behartu.
desagertu desager desagertzen	ad		Agerritik kendu, ikustezin edo sumaezin bihurtu.
desagertze			desagertu aditzaren aditz izena.
desalaitu desalai desalaitzen	ad		Adorea edo kemena galdu edo galarazi, koldartu.
desanparatu desanpara desanparatzen	ad		Babes gabe utzi, babesgabetu.
desarau	izond		Eragabea, itxuragabea.
desarmatu desarma desarmatzen	ad		Armak kendu, armagabetu.
desarmatze			desarmatu aditzaren aditz izena.
desarratu desarra edo desarratu desarratzen	ad		Arma batek jaurtigaia bota, tiro egin.
desarrazoi	iz		Arrazoirik eza; arrazoiaren aurkako gauza.
desberdin	izond	A1.	Beste ezaugarri edo nolakotasunak dituena.
desberdin	izond	A2.	Itxuran, nolakotasunean aldaketak dituena.
desberdindu desberdin edo desberdindu desberdintzen	ad		Elkarren artetik desberdin bihurtu.
desberdinki	adlag		Berdintasunik gabe; era desberdinez.
desberdintasun	iz		Berdintasunik eza.
desberdintsu	izond		Gutxi gorabehera desberdina.
desberdintza	iz		Desberdintasuna.
desberdintze			desberdindu aditzaren aditz izena.
desbide	iz		Bidea ez dena; bide ez dena.
desbideratu edo desbidera	ad		Bidetik irten edo atera.
desbideratze			desbideratu aditzaren aditz izena.
desbistatu desbista desbistatzen	ad		Itxuratxartu, desitxuratu, itsustu.
desbistatze			desbistatu aditzaren aditz izena.
desditxa	iz		Zoritxarra, zorigaitza.
desditxatu	izond		Dohakabea, zorigaiztokoa.
deseatu desea deseatzen	ad		Nahi izan.
desegigo	iz		Gudu edo borrokaldi batean porrot egitea.
desegile	izond		Desegiten duena.
desegin desegiten	ad		Zerbait egina izan aurretik zegoen era edo itxurara bihurtu.
desegite			desegin aditzaren aditz izena.
desegoki	izond	A1.	Egokia ez dena.
desegokikeria	iz		Gauza edo egite desegokia.
desegokiro	adlag		Desegoki, era desegokian.
desegokitasun	iz		Egokitasunik eza.
desein	iz		Marrazkia; marraztea.
deseinu	iz		Xedea, asmoa.
desengainatu desengaina desengainatzen	ad		Engainua ezagutu edo ezagutarazi.
desengainu	iz		Desengainatzea.
desenkusa	iz		Aitzakia.
desenkusatu desenkusa edo desenkusatu desenkusatzen	ad	A2.	Aitzakiak jarri.
desenkusatu desenkusa edo desenkusatu desenkusatzen	ad	A1.	Norbaiten hutsegitea zuritu.
desenkusatze			desenkusatu aditzaren aditz izena.
deserri	iz		Erbestea, desterrua.
deserriratu edo deserrira	ad		Atzerriratu, erbesteratu.
deserriratze			deserriratu aditzaren aditz izena.
deserritu deserri edo deserritu deserritzen	ad		Norbait bere herritik kanpo bizitzera behartu.
deserrotu deserro edo deserrotu deserrotzen	ad	A1.	Landarea erro eta guzti atera.
deserrotu deserro edo deserrotu deserrotzen	ad	A2.	Norbait, bizi den lekutik, bere girotik atera.
deserrotze			deserrotu aditzaren aditz izena.
desertatu deserta desertatzen	ad		Soldaduak gudarostetik ihes egin.
desertatze			desertatu aditzaren aditz izena.
desertore	iz		Ihesliarra, gudarostetik ihes egiten duena.
desertu	iz		Basamortua.
desesperatu desespera desesperatzen	ad		Etsi, itxaropena galdu.
desesperazio	iz		Etsimena; ernegazioa.
desestali desestal desestaltzen	ad		Agertu; estalkia kendu.
desfiguratu desfigura desfiguratzen	ad		Desitxuratu.
desgarai	iz		Garai desegokia, desordua.
desgisatu desgisa desgisatzen	ad		Mozorroz estali.
desgogara	adlag		Gogoz kontra.
desgrazia	iz		Ezbeharra.
desgustu	iz		Gaitzitu, nahigabetu.
deshidratatu deshidrata deshidratatzen	ad		Gorputz batek ura galdu; gorputz bati ura kendu.
deshidratatze			deshidratatu aditzaren aditz izena.
desinfektatu desinfekta desinfektatzen	ad		Zerbaiti infekzioa edo infekzioa sortzeko gaitasuna kendu.
desinfektatzaile	iz eta izond		Desinfektatzen duena.
desinfektatze			desinfektatu aditzaren aditz izena.
desio	iz		Desira, nahia.
desira	iz		Nahia.
desiragarri	izond		Bereganako desira sortzen duena.
desirarazi desiraraz desirarazten	ad		Desiratzera behartu.
desiratu desira edo desiratu desiratzen	ad		Desira izan, nahi izan.
desiratze			desiratu aditzaren aditz izena.
desirkunde	iz		Nahikundea.
desitsatsi desitsats desitsasten	ad		Itsatsia dagoena askatu.
desitxuratu desitxura desitxuratzen	ad		Zerbait, bere itxura aldatuz, ezin ezagutuzkoa bihurtu.
desitxuratze			desitxuratu aditzaren aditz izena.
desjabetu desjabe desjabetzen	ad		Norbaiti, bera jabe den zerbait kendu.
desjabetze			desjabetu aditzaren aditz izena.
deskantsatu deskantsa deskantsatzen	ad	A1.	Lasaitu, larritasuna edo kezka galdu edo kendu.
deskantsatu deskantsa deskantsatzen	ad	A2.	Atsedendu, atseden hartu.
deskantsu	iz	A1.	Atsedena.
deskantsu	iz	A2.	Sosegua, lasaitasuna.
deskargatu deskarga edo deskargatu deskargatzen	ad		Karga edo zama kendu edo arindu.
deskodetu deskode deskodetzen			Kodez egindako mezu bat itzuli.
deskolonizazio	iz		Herri batek kolonia izateari uztea.
deskonektatu deskonekta deskonektatzen	ad		Zirkuitu edo makina batera doan korronte elektrikoa eten.
deskonposatu deskonposa deskonposatzen	ad		Osagaietan banatu.
deskonposatze			deskonposatu aditzaren aditz izena.
deskorapilatu deskorapila deskorapilatzen	ad		Askatu.
deskribatu deskriba deskribatzen	ad		Zerbaiten ezaugarriak azaldu.
deskribatze			deskribatu aditzaren aditz izena.
deskripzio	iz		Azalpena, deskribatzea.
deskuidatu deskuida deskuidatzen	ad	A1.	Arreta galdu, oharkabetu.
deskuidatu deskuida deskuidatzen	ad	A2.	Norbait nahasi.
deskuidu	iz		Arreta falta; ahaztea; nahastea.
deskuidu	adlag	Xa.	Uste gabe, oharkabean.
deskuidu	adlag	Xb.	Menturaz.
deslai	iz	A1.	Ardurarik eza.
deslai	adlag	A2.	Lotu edo elkartu gabe; alde batera utzita.
deslaitu deslai edo deslaitu deslaitzen	ad		Deslai utzi; askatu.
deslaitze			deslaitu aditzaren aditz izena.
desleial	izond		Leialtasunik gabea, leialtasunik ez duena.
desleialkeria	iz		Desleialtasuna gaitzesgarritzat markatua; desleialtasunezko egitea.
desleialtasun	iz		Leialtasunik eza.
desloratu deslora desloratzen			Emakume bat bortxatu.
deslotu deslot deslotzen	ad		Loturik dagoena askatu.
deslotze			deslotu aditzaren aditz izena.
desmaiatu desmaia desmaiatzen	ad		Zorabiatu.
desmasia	iz	A1.	Kalte edo hondamendi itxuragabea.
desmasia	iz	A2.	Gehiegikeria.
desmastatu desmasta desmastatzen	ad		Mastarik gabe gelditu edo utzi.
desmastatze			desmastatu aditzaren aditz izena.
desneke	iz		Atsedena.
desobedientzia	iz		Desobeditzea.
desobeditu desobedi desobeditzen	ad Pertsonei buruz dio ad		Ez obeditu, desobedientzia egin.
desobeditzaile	izond		Desobeditzen duena, bihurria.
desobeditze			desobeditu aditzaren aditz izena.
desohoragarri	izond		Desohoratzen duena, desohorea dakarrena.
desohoratu desohora desohoratzen	ad		Deshore egin, ohorea kendu.
desohoratze			desohoratu aditzaren aditz izena.
desohore	iz		Ohorearen galera; ohorea galdu duenaren egoera; ohorea kentzen duen zera.
desondra	iz		Gaur. beh.. Desohorea, lotsaria.
desondragarri	izond		Gaur. beh.. Desohoragarria.
desondratu desondra edo desondratu desondratzen	ad		Gaur. beh.. Desohoratu.
desoneskeria	iz		Lizunkeria.
desonesto	izond		Lizuna, lohia.
desordena	iz		Ordenarik eza.
desordenatu desordena desordenatzen	ad		Nahaspilatu. nahasi.
desordu	iz		Ezordua.
desoreka	iz		Orekarik eza.
desoren	iz		Ez-ordua.
despedida	iz		Azken agurra, agurra; bukaera.
despeditu despedi despeditzen	ad	A1.	Agur esan.
despeditu despedi despeditzen	ad	A2.	Kalera igorri, kalera bota, kaleratu.
despendio	iz		Gastua, xahupena.
despit	iz		Hisia.
despita	iz		Liskarra, errieta.
despitatu despita despitatzen	ad		Hisiatu, sumindu.
desplazer	iz		Atseginik eza, atsekabea.
despotismo	iz		Aginte mugagabea.
despreziatu desprezia despreziatzen	ad		Arbuiatu, erdeinatu, ezertan ez eduki.
desprezio	iz		Arbuioa, erdeinua, gutxiestea.
destaina	iz		Erdeinua, mespretxua.
destainaka	adlag		Destainaz, destaina egiten.
destainari	izond		Destaina egiten duena.
destajuan	adlag		Honenbestean lan egin.
destatu desta destatzen	ad		Su arma bat, begiak eta helburuak eratzen duten lerro zuzenean ezarri, helburura zuzendu.
destenore	iz		Ez-ordua.
desterratu desterra desterratzen	ad		Deserritu, erbesteratu.
desterru	iz		Deserria, erbestea.
destilagailu	iz		Alkohola-eta destilatzeko tresna.
destilatu destila destilatzen	ad		Isurkari bat lurrin bihurtu ondoren berriro isurkari bihurtu, berarekin nahasirik dauden gai lurrinkorretatik bereizteko. Ur destilatua.
destilatze			destilatu aditzaren aditz izena.
destilazio	iz		Destilatzea.
destokitu destoki destokitzen	ad		Bere tokitik atera.
destokitze			destokitu aditzaren aditz izena.
destorbatu destorba destorbatzen	ad		Eragotzi, trabatu.
destorbatze			destorbatu aditzaren aditz izena.
destorbu	iz	A1.	Traba, eragozpena.
destorbu	iz	A2.	Ezbeharra.
destruitu destrui destruitzen	ad		Suntsitu, birrindu, desegin.
detaile	iz		Xehetasuna.
detektibe	iz		Polizia ikerketa pribatuez arduratzen den pertsona.
detenitu deteni detenitzen	ad	A1.	Geldiarazi, gerarazi.
deterjente	iz		Zikinkeriak kentzeko erabiltzen den gaia, gai gotorretatik zikinkeriak harrotu eta suspentsioan jartzeko gaitasuna duena.
determinatu determina determinatzen	ad	A1.	Erabaki.
determinatu determina determinatzen	ad	A2.	Mugatu, zehaztu.
determinatze			determinatu aditzaren aditz izena.
determinazio	iz	A1.	Erabakia.
determinazio	iz	A2.	Determinatzea, zahaztea.
determinismo	iz		Gertaerak eta egiteak, baita jokabide moralak ere, aldez aurreko arrazoien mende daudela dioen filosofia dotrina, gizonari borondate askea ukatzen diona.
determinista	izond		Determinismoari dagokiona.
detritu	iz		Harria edo kidekoak desegitean gertatzen diren hondakinak.
detxema	iz		Hamarrena.
detxematu detxema edo detxematu detxematzen	ad		Detxema egin, hamarrena ordaindu.
deun	izond		Santua.
deundu deun edo deundu deuntzen			Santutu.
deunga	izond		Dongea, gaiztoa. Esr. zah.
deungaro	adlag		Gaizki, txarto.
deungatu deunga edo deungatu deungatzen	ad		Gaiztotu.
deuntasun	iz		Santutasuna.
deuntsu	izond		Dontsua.
deus	izord	MA.	Ipar eta naf. edo goi.. Ezer. Ezer bezala, ezin daiteke, berez, baiezkako esaldietan erabil.
deus	iz	MB.	Gauza.
deusez	iz eta izond		Ezereza, ezdeusa.
deuseztatu desezta deuseztatzen	ad		Ezereztu.
deuseztatze			deuseztatu aditzaren aditz izena.
deusgabe	izond		Deus ez duena, behartsua.
deusgai	izond		Onurazkoa, ezertarako gai dena.
dezente	izond	A1.	Itxurazkoa.
dezente	izond	A2.	Kopuru aski handia adierazten du.
dezentralizazio	iz		Aginte zentralaren zati bat eskualdeei edo udalei ematea.
dezigramo	iz		Ehun miligramoko pisua dg.
dezilitro	iz		Edukiera neurria, litroaren hamarrenaren baliokidea dl.
dezimal	iz		Hamartarra.
dezimetro	iz		Hamar zentimetroko luzera neurria dm.
diabetatu diabeta diabetatzen	ad		Jendeztatu.
diabetes	iz		Odolean glukosa gehiegi edo gutxiegi izatea ezaugarri duen eritasuna.
diadema	iz		Koroa erdiaren itxura duen apaingarria.
diafragma	iz	A1.	Bular-sabelaldeak bereizten dituen gihar luze zapala.
diafragma	iz	A2.	Argazki kameran, zenbat argi sartu kontrolatzen duen irekidura.
diagnosi	iz		Eritasunen ezagutza, sintomen azterketaren bidezkoa.
diagnostiko	izond	A1.	Diagnosiari dagokiona.
diagnostiko	izond	A2.	Eritasun bat sintomen arabera zehaztea.
diagonal	iz		Poligono batean, hurrenez hurreneko ez diren bi erpin biltzen dituen lerro zuzena.
diagrama	iz		Aldaketen, bilakaeren adierazpen grafikoa.
diakono	iz		Apaiza baino maila bat beheragoko elizgizona.
diakonotza	iz		Diakonoaren lanbidea edo kargua.
diakre	iz		Diakonoa.
diakronia	iz		Hizkuntza gertaerek denboran zehar duten bilakaera.
diakroniko	izond		Diakroniari dagokiona.
dialektika	iz		Eztabaida batean zerbait frogatzeko erabiltzen diren bideen multzoa.
dialektiko	izond		Dialektikari dagokiona; dialektikaz baliatzen dena.
dialekto	iz		Hizkuntza bat banatzen den era nagusietako bakoitza.
dialektologia	iz		Hizkuntzalaritzaren adarra, dialektoak aztertzen dituena.
diamante	iz		Ikazkai huts kristalduz osaturiko harri bitxia, guztiz gogorra eta distiratsua.
diametro	iz		Zirkunferentzia edo esfera bateko aurrez aurreko bi puntu batzen dituen lerro zuzena.
dianagusi	iz		Lehendakaria.
diapasoi	iz		Altzairuzko xafla U formako batez osaturiko tresna, la nota ematen duena.
diapositiba	iz		Argazki irudi positiboa, pantaila batean proiektatzen dena.
diarte	iz		Herria, herri xehea.
dibinitate	iz		Jainkotasuna.
dibino	iz		Jainkozkoa.
dibisa	iz		Atzerriko dirua; erresuma banku nagusiak ateratako dirua, beste diruekiko.
dibisio	iz		Mil. Arma edo sail guztietako errejimentuak eta zerbitzuak biltzen dituen gudaroste zati nagusia, hiru brigadak osaten dutena.
dibortziatu dibortzia dibortziatzen	ad		Ezkontza hautsi, senar-emazteak elkarrengandik legez bereizi.
dibortziatze			dibortziatu aditzaren aditz izena.
dibortzio	iz		Ezkontza haustea, dibortziatzea.
dibujo	iz		Marrazkia.
didaktika	iz		Irakaskuntzaren teoria eta metodoa.
didaktiko	izond		Helburutzat irakastea duena, irakaskuntzari, didaktikari dagokiona.
dierri	iz		Nazioa, aberria.
diesi	iz		Musika notez mintzatuz, tonu erdi goragogokoa.
dieta	iz		Jaki jakin batzuk ez hartzea edo neurri jakin batean hartzea.
difamatu difama difamatzen	ad		Izena kendu, gaitzesan, belztu.
diferente	izond		Ezberdina; bestelakoa.
diferentzia	iz		Desberdintasuna; aldea.
diferentzial	iz	A2.	Teknol. Ibilgailuetan, motorraren indarra gurpil eragileei igortzeko mekanismoa, bihurguneetan gurpil bat bestea baino lasterrago birarazten duena.
difrakzio	iz		Oztopo baten aurrean uhinen hedapen norabidea aldatzea.
difteria	iz		Eztarriko eritasun infekzioduna.
digital	izond		Zenbakien bidez adierazten dena.
digitu	iz		0-tik 9-ra bitarteko ikurretako bakoitza.
diglosia	iz		Hizkuntza bat bestearen mendeko gertatzen den elebitasuna.
dignitate	iz		Duintasuna.
digno	izond		Duina.
dignoki	adlag		Duintasunez.
digrama	iz		Hots bakarra adierazten duten bi letrako multzoa. Tx.
diharu	iz		Dirua.
dijeritu dijeri dijeritzen	ad		Txegosi, egosi, eho.
diktadore	iz	A1.	Erromatarren artean, larrialdietan hautatzen zen gobernari gorena, aginpide osoa bereganatzen zuena.
diktadore	iz	A2.	Aginpide osoa bereganatu eta inolako kontrolik gabe zertzen duen gobernaria.
diktadura	iz		Diktadore batek agintzen duen gobernu era.
diktatu dikta diktatzen	ad		Pertsona batek hitzak edo esaldiak, beste batek idatz ditzan, ozen esan.
diktatze			diktatu aditzaren aditz izena.
dilatatu dilata dilatatzen	ad		Gorputzen neurria edo bolumena handitu.
dilatatze			dilatatu aditzaren aditz izena.
dilatazio	iz		Dilatatzea; dilatatzearen ondorioa.
dilema	iz		Bi irtenbide kontraesanekoren edo elkarren kontrakoren artean aukeratu beharreko egoera.
dilijentzia	iz	H1.	Ardura, arreta.
dilijentzia	iz	H2.	Bidaiarien garraioan erabiltzen zen zaldi orga handia.
dilindalan			Kanpaiaren jotzearen onomatopeia.
dilindaka	adlag		Zintzilik, dilindan.
dilindan	adlag		Zintzilik, dingilizka.
dilingo	adlag		Zintzilik, dilindan.
dilista	iz		Belar landarea, bi hazi biribil dituzten lekak ematen dituena.
dilubio	iz		Uholdea.
dimentsio	iz		Neur daitekeen hedadura.
dimisio	iz		Agintea edo kargua uztea.
dinamika	iz		Higidura, sortzen duten indarren ikuspegitik aztertzen duen mekanikaren adarra.
dinamismo	iz		Materia indarren ondorioa dela eta indarrez osatua dagoela dioen filosofia sistema.
dinamita	iz		Osagai nagusitzat nitroglizerina duen lehergaia.
dinamo	iz		Energia mekanikoa energia elektriko bihurtzen duen tresna.
dinastia	iz		Familia bereko agintarien erregeen, printzeen saila.
dinatasun	iz		Duintasuna.
dinbidanba			Kolpe gogorren onomatopeia.
dindirri	iz		Sudurretik zintzilik dagoen mukia. Orobat.
dingilizka	adlag		Zintzilik, dilindan.
dinosauro	iz		Narrasti handia, egun desagertua; bigarren aroko narrastiei ematen zaien izen orokorra.
diodo	iz		Bi elektrodoko osagai elektronikoa, korrontea noranzko batean soilik igarotzen uzten duena.
dioptria	iz		Leihar optiko baten ahalmenaren neurria.
diosal	iz		Norbait aurkitzean egiten zaion gizalegezko adierazgarria.
diosaldu diosal diosaltzen	ad		Diosal egin, agurtu.
dioxido	iz		Molekulan bi oxigeno atomo dituen oxidoa.
diozesa	iz		Eliz barrutia.
diploma	iz		Titulu bat-edo baieztatzen duen agiria.
diplomadun	iz		Titulu bati dagokion diploma duena.
diplomatiko	izond eta iz		Diplomaziari dagokiona; diplomazian aritzen dena.
diplomazia	iz		Politikaren adarra, estatuen arteko harremanei dagokiona; delako harremanak zertzen dituzten pertsona eta erakundeen multzoa.
diptongo	iz		Silaba berean ebakitzen den bokal bikotea.
diputatu	iz	A1.	Erakunde edo agintari baten ordezkaria.
diputatu	iz	A2.	Herriak Legebiltzarrerako edo Diputaziorako hautatutako ordezkaria.
diputatugai	iz		Diputatutzarako hautagaia.
diputatutza	iz		Diputaduaren kargua.
diputazio	iz		Hego Euskal Herriko eskualde eta Espainiako probintzia bakoitzeko diputatu edo ahaldunek osatzen duten erakundea eskualdeari dagozkion arazoetan aginpidea duena.
dirdir	adlag		Distiratuz.
dirdai	iz		Distira, dirdira.
dirdaiarazi dirdaiaraz dirdaiarazten	ad		Dirdaitzera behartu.
dirdaiarazte			dirdaiarazi aditzaren aditz izena.
dirdaika	adlag		Dirdai eginez.
dirdaitsu	izond		Distiratsua.
dirdaitu dirdai edo dirdaitu dirdaitzen	ad		Dirdaitsu bihurtu.
dirdaitze			dirdaitu aditzaren aditz izena.
dirdira	iz		Distira.
dirdirarazi dirdiraraz dirdirarazten	ad		Dir-dir eragin.
dirdirarazte			dirdirarazi aditzaren aditz izena.
dirdiratsu	izond		Distiratsua.
dirdiratu dirdira edo dirdiratu dirdiratzen	ad		Distiratu, dirdai egin.
dirdiratze			dirdiratu aditzaren aditz izena.
dirdirka			Dir-dir eginez, dir-dir.
dirdiz	iz		Dirdira.
dirdizka	adlag		Dirdirka.
direktore	iz		Zuzendaria.
dirualdi	iz		Jokoan edo, dirua irabazten den aldia.
dirubide	iz		Irabazpidea.
dirudun	izond		Diru asko duena, aberatsa.
diruketa	iz		Dirutza.
dirukoi	izond		Diruzalea.
dirutegi	iz		Diru ontzia; diru altxorra.
dirutsu	izond		Diruduna.
dirutu diru edo dirutu dirutzen	ad	A1.	Salgaiak diruz trukatu, saldu.
dirutu diru edo dirutu dirutzen	ad	A2.	Aberastu.
dirutza	iz		Diru kopurua, bereziki handia.
dirutze			dirutu aditzaren aditz izena.
diruzain	iz		Erakunde bateko diru arazoez arduratzen den pertsona.
diruzaintza	iz		Diruzainari dagozkion zereginen multzoa; diruzainaren lanbidea.
diruzale	izond		Diruaren zaleegia dena.
diruzalekeria	iz		Diruzaletasuna gaitzesgarritzat markatua.
diruzaletasun	iz		Diruzalearen bizioa.
diruzaletu diruzale edo diruzaletu diruzaletzen	ad		Diruzale bihurtu.
diruzaletze			diruzaletu aditzaren aditz izena.
diseinu	iz		Industrian, forma berriak eta beren funtzioetara egokituak bilatzen saiatzen den estetikaren alorra.
disekzio	iz		Hilotz baten ehunak eta organoak aztertzeko egiten den ebakuntza; autopsia.
disenteria	iz		Beherako odolduna eragiten duen eritasun infekzioduna.
disgustu	iz		Nahigabea, atsekabea.
disimulatu disimula disimulatzen	ad		Gorde, ezkutuan gorde; isil-misil egin; zuritu.
disket	iz		Inf. Informazioaren euskarri magnetikoa, kanpo memoria gisa erabiltzen dena, ahalmen txikikoa.
disko	iz	A1.	Xafla biribila, hotsak, irudiak edo datu informatikoak irartzen eta berrematen dituena.
disko	iz	A2.	Kirol. Greziako atletek jaurtitzen zuten harrizko edo burdinazko atal biribila; gaur egun, atletek jaurtitzen duten metalezko eta zurezko atal biribila.
disko	iz	A3.	Gauzaki biribila eta zapala.
diskretu	izond	A1.	Zuhurra, gurbila.
diskretu	izond	A2.	Elementu kontagaiez, etenez, osatua, jarraitua ez dena.
diskrezio	iz		Zuhurtasuna, gurbiltasuna.
diskriminatu diskrimina diskriminatzen	ad	A1.	Bereizi; bereizkeria egin.
diskriminatu diskrimina diskriminatzen	ad	A2.	Gutxietsi.
diskriminatze			diskriminatu aditzaren aditz izena.
diskriminazio	iz		Bereizkeria.
diskurtsu	iz	A1.	Arrazoibidea.
diskurtsu	iz	A2.	Hitzaldia, hizketaldia.
disonante	izond		&KORTXA;nart.&KORTXB;. Armoniarik ez duena.
disparatu dispara disparatzen	ad		Tiro egin.
dispentsa	iz		Egin behar dena ez egiteko edo egin behar ez dena egiteko baimen berezia.
disponitu disponi disponitzen	ad		Erabaki.
disposatu disposa disposatzen	ad		Prestatu.
disposizio	iz		Gorputz, arima egoera; gaitasuna.
disputa	iz		Liskarra, eztabaida.
distantzia	iz		Bi punturen arteko bitartea.
distiko	iz		Hexametro eta pentametro baten bilduma.
distira	iz		Zerbaitek berez ematen edo islatzen duen argi bizia.
distiradura	iz		Distira.
distirant	izond		Distiratsua.
distirarazi distiraraz distirarazten	ad		Distiratu aditzaren arazlea.
distirarazte			distirarazi aditzaren aditz izena.
distiratsu	izond		Distiratzen duena, distiraz betea, dirdaitsua.
distiratu distira edo distiratu distiratzen	ad		Distirak jaurtiki, distira jaurtiki.
distiratzaile	izond		Distiratzen duena.
distiratze			distiratu aditzaren aditz izena.
ditiranbo	iz		Lit. Antzinako Grezian, Dionisos jainkoaren ohoretan abesten zen ereserkia.
ditxa	iz		Zoriona.
ditxagabe	izond		Dohakabea.
ditxo	iz		Esaldi errimaduna, barre eragitekoa edo ziria sartzekoa.
ditxoka	adlag		Ditxoak esaka.
ditxolari	iz		Ditxoak paratzen dituena.
ditxoso	izond		Zorionekoa, dohatsua.
diuretiko	izond		Gernu-eragilea.
dixidari	izond		Dixidatzen duena.
dixidatu dixida dixidatzen	ad	A1.	Erronka egin.
dixidatu dixida dixidatzen	ad	A2.	Mehatxatu.
dixidu	iz		Mehatxua.
dixiduka	adlag		Dixidatuz.
dizdiz	adlag		Dir-dir.
dizdiz	iz		Dirdira.
dizdizka	adlag		Dirdirka.
diziplina	iz	A1.	Ordena atxikitzeko arauen multzoa.
diziplina	iz	A2.	Gorputz zigorra, azotea.
dizipulu	iz	A1.	Ikaslea, bereziki Jesukristorena.
dizipulu	iz	A2.	Jarraitzailea.
do	iz		Latin herrietan, eskalako lehen nota, germaniar herrietako C notaren kidea.
doan	adlag		Ezer ordaindu gabe.
doarik	adlag		Doan, hutsean.
doblatu dobla doblatzen	ad		Bi halako egin, bikoiztu.
doblatze			doblatu aditzaren aditz izena.
doble	izlag		Bi halako dena.
dobloi	iz		Espainiako zenbait diru urrezkoren izena, Aro Berrian erabili zirenak.
dodekaedro	iz		Hamabi pentagonok mugatzen duten poliedroa.
dodekagono	iz		Hamabi aldeko poligonoa.
doe	iz		Dohaina.
dogma	iz		Erlijio edo filosofia eskola batean, oinarrizkotzat eta ezin eztabaidatuzkotzat hartzen den baiezpena.
dograzaletasun	iz		Drogazalearen egoera, drogazale izateko zertzelada.
dohaindu dohain edo dohaindu dohaintzen	ad		Dohatu.
dohaingaitz	iz		Zorigaitza.
dohaingile	izond		Ongilea.
dohainik	adlag		Doarik, urririk, hutsean.
dohaintze			dohaindu aditzaren aditz izena.
dohakabe	izond		Zorigaiztokoa, zorigaitzak joa.
dohakabeki	adlag		Dohakabetasunez, era dohakabean.
dohakabero	adlag		Dohakabeki.
dohakabetasun	iz		Zorigaitza.
dohakabetu dohakabe edo dohakabetu dohakabetzen	ad		Dohakabe bihurtu.
dohakaitz	iz		Zorigaitza, dohakabetasuna.
dohakunde	iz	A1.	Dohatsutasuna.
dohakunde	iz	A2.	Aintza.
dohatasun	iz		Zoriona.
dohatsu	izond	A1.	Zorionekoa.
dohatsu	izond	A2.	Zerua erdietsi duenaz esaten da.
dohatsuera	iz		Zoriona, dohatsutasuna.
dohatsuki	adlag		Dohatsuen eran.
dohatsutasun	iz		Zoriona eta bereziki zoriontasuna.
dohatsutu dohatsu edo dohatsutu dohatsutzen	ad		Dohatsu egin.
dohatu doha dohatzen	ad		Dohainen batez hornitu.
dohatze			dohatu aditzaren aditz izena.
doi	adlag	A1.Xa.	Ia ez; besterik ez.
doi	adlag	A1.Xb.	Duela oso gutxi.
doi	adlag	A1.Xc.	Zehatz-mehatz.
doi	adlag	A1.Xd.	Bezain laster.
doi	izond eta iz	A1.	Behar adinakoa soil-soilik dena.
doiki	adlag		Aski den neurrian.
doilor	izond		Mesprezua bereganatzen duena, leialtasunik edo esker onik agertzen ez duena.
doilorkeria	iz		Doilorraren nolakotasuna, gaitzesgarritzat markatua.
doilorki	adlag		Doilorkeriaz.
doilorkume	izond		Putakume-ren leungarria.
doilortasun	iz		Doilorra denaren nolakotasuna.
doilortu doilor edo doilortu doilortzen	ad		Doilor bihurtu.
doilortze			doilortu aditzaren aditz izena.
doinu	iz		Kantatua izateko gai den musika notazko saila edo segida.
doitasun	iz		Doi denaren nolakotasuna.
doitu doi edo doitu doitzen	ad	A1.	Neurri egokira etorrarazi.
doitu doi edo doitu doitzen	ad	A2.	Urritu.
doitxera	iz		Alemana, alemanen hizkuntza.
doixtar			Alemana, Alemanian sortua, Alemaniako biztanlea.
doktore	iz	A1.	Judutarren legea erakusten zuen irakaslea; kristautasunaren dogmak azaltzen dituen teologoa.
doktore	iz	A2.	Unibertsitate ikasketa sail batean maila gorena lortu duen pertsona.
doktorego	iz		Doktore maila.
doktoretza	iz		Doktore maila.
dokumentu	iz		Zerbait frogatzeko edo zerbaiten berri emateko balio duen agiria.
dolamen	iz		Auhena, adia.
dolar	iz		Ameriketako Estatu Batuetako oinarrizko diruaren izena.
dolare	iz		Mahats aleak, sagarrak..., zukua ateratzeko zapatzen diren tresna; delako tresna dagoen tokia.
doldabelar	iz		Hosto haragitsuak eta luzaz irauten duten loreak dituen landarea, murruetan eta teilatu zaharretan hazten dena; belarriko mina sendatzeko erabili izan da.
doloragarri	izond		Mingarria.
doloratu dolora doloratzen	ad		Atsekabetu; mindu.
dolore	iz		Atsekabea, nahigabea.
dolorezki	adlag		Dolorez, atsekabez.
doloroski	adlag		Dolorez, atsekabez.
dolugarri	izond		Errukarria.
dolumen	iz		Dolua, atsekabea.
dolumin	iz		Dolua;pl., norbaiti bere doluan egiten zaizkion atsekabe eta atxikimenduzko erakutsiak.
dolutu dolu edo dolutu dolutzen	ad		Atsekabetu; damutu.
dolutze			dolutu aditzaren aditz izena.
domatu doma domatzen	ad		; g, er.. Hezi.
domeka	iz		Igandea.
domina	iz		Metalezko atala, gehienetan biribila, irudi edo idazkun bat daramana.
domingotar	izlag eta iz		Elizgizonez mintzatuz, San Domingoren ordenako kide dena.
dominikano	izond		Domingotarra.
dominiko	izond eta iz		Domingotarra.
doministiku	iz		Usina.
doministikuka	adlag		Doministiku eginez.
domu	iz		Diru kapitala.
donabera	iz	A1.	Aste Santuko azken hiru egunetako goiz otoitza.
donabera	iz	A2.	Auhena.
donado	iz eta izond		Ezkongaia eta bereziki mutilzaharra.
donadotasun	iz		Donadoaren egoera.
donario	iz	A1.	Dohaina, bertutea.
donario	iz	A2.	Donaria.
donario	iz	A3.	Baretasuna, lasaitasuna.
done	izond eta iz		Santua.
donekidatu donekida donekidatzen	ad		Sagaratu.
doneste			donetsi aditzaren aditz izena.
donetasun	iz		Santutasuna.
doneti	izond		Sakratua, santua.
donetsi donets donesten	ad		Santutu.
donetu done edo donetu donetzen	ad		Santutu.
donetzaile	izond		Santutzen duena.
dongaro	adlag		Gaiztakeriaz, gaizki.
donge	izond		Gaiztoa.
dongekeria	iz		Gaiztakeria.
dongetasun	iz		Gaiztotasuna.
dongetu donge edo dongetu dongetzen	ad		Gaiztotu, txartu.
donkitu donki donkitzen	ad		Eskaini, bereziki literatura lan bat.
donoki	iz		Zerua.
dontsu	izond		Zorionekoa, zorionez betea.
dontsutasun	iz		Zoriona.
dontzeila	iz	H1.	Birjintasuna galdu ez duen emakumezkoa.
dontzeila	iz	H2.	Arrain teleosteoa, hortz sendoak dituena.
dontzeilatasun	iz		Birjintasuna.
donu	iz		Dohaina, bertutea.
doratu dora doratzen	ad		Urreztatu.
dorpe	izond		Zakarra; gogorra, astuna.
dorpeki	adlag		Dorpetasunez, gogorki.
dorpetasun	iz		Gogortasuna, zakartasuna.
dorpetu dorpe edo dorpetu dorpetzen	ad		Gogortu, zakartu.
dorpetze			dorpetu aditzaren aditz izena.
dorre	iz		Eraikuntza garaia eta meharra, askotan eliza, gaztelu... bati buru ematen diona, edo babesgarri edo talaia bezala jasotzen dena.
dorredun	izond		Dorrea duena; dorreak dituena.
dorretxe	iz		Dorre itxurako etxe sendoa.
dorretzar	iz		Dorre handia.
dortoka	iz		Gorputza hezurrezko oskol sendo batean bildua duen narrasti hanka-motza, ehun urte eta gehiago bizi daitekeena.
dosi	iz		Aldiko hartu beharreko sendagai kopurua.
dosier	iz		Egiteko edo gai bati buruzko argibide eta dokumentuen multzoa.
dostatu dosta dostatzen	ad		Jostatu.
dosteta	iz		Jostaketa.
dote	iz		Ezkonsaria.
dotore	izond		Itxuren, moldeen, janzkeren edo apainduren egokitasunagatik bereizten dena.
dotoreria	iz		Dotoretasun gaitzesgarria.
dotoretasun	iz		Dotorea denaren nolakotasuna.
dotoretu dotore edo dotoretu dotoretzen	ad		Dotore edo dotoreago bihurtu edo jarri.
dotoretze			dotoretu aditzaren aditz izena.
dotrina	iz	A1.	Kristau ikasbidea.
dotrina	iz	A2.	Ideia multzo egituratua.
dotrinatu dotrina edo dotrinatu dotrinatzen	ad		Norbait gai jakin batean eskolatu; norbaiti dotrina jakin bat harrarazi.
dozena	iz		Hamabikoa.
dozenaka	adlag		Dozena neurri banakotzat hartuaz; kopuru handietan.
draga	iz		Gurdiaren galga.
dragoi	iz		Herensugea.
drainatu draina drainatzen	ad		Lur eremu batean, lurpeko ubide sare baten bidez ur soberakina kendu.
drainatze			drainatu aditzaren aditz izena.
drakma	iz		Antzinako greziar eta erromatarren zilarrezko dirua.
drama	iz		Trajediaren eta komediaren gaiak nahasten diren antzerti mota; delako motako antzerkia.
dretxo	iz		Eskubidea.
drezatu dreza drezatzen	ad	A1.	Zuzendu.
drezatu dreza drezatzen	ad	A2.	Prestatu, apaindu.
droga	iz	H1.A1.	Kimikan edo sendagaigintzan erabiltzen den edozein gai.
droga	iz	H1.A2.	Arima egoerari edo hautemateari eragiten dion gaia.
droga	iz	H2.	Auzia, istilua, errieta.
drogatu droga edo drogatu drogatzen	ad		Drogak hartu edo harrarazi.
drogatze			drogatu aditzaren aditz izena.
drogazale	izond		Drogaren zale dena, drogarekiko atxikimendua duena.
dromedario	iz		Gamelu mota, konkor bakarrekoa.
drupa	iz		Fruituez mintzatuz, hezurduna.
dudamuda	iz		Duda, zalantza.
dudagabe	izond		Dudarik ez duena, dudarik gabekoa, ziurra.
dudagarri	izond		Dudazkoa.
dudarazi dudaraz dudarazten	ad		Duda eginarazi.
dudarazte			dudarazi aditzaren aditz izena.
dudatsu	izond		Dudazkoa; dudaz betea.
dudatu duda edo dudatu dudatzen	ad		"Zerbaitez". Duda egin.
dudatze			dudatu aditzaren aditz izena.
duelo	iz		Irain bat garbitzeko, bi pertsonaren arteko borroka, lekukoen aurrean egiten dena.
duende	iz		Iratxoa.
duin	izond	A1.	Osagai batez. Adierazten dena merezi duena.
duin	adlag	A2.	Aski, nahikoa.
duin	adlag	A3.	Bezain.
duindu duin edo duindu duintzen	ad		Duin bihurtu.
duineztasun	iz		Duintasunik eza.
duingabe	izond		Duintasunik ez duena.
duintasun	iz		Duin denaren nolakotasuna.
duintze			duindu aditzaren aditz izena.
dukat	iz		Urrezko eta zilarrezko zenbait diru zaharri ematen zaien izena.
duke	iz		Aitoren semeen artean, maila gorenekoa dena.
dukerri	iz		Dukearen jaurgoaren mendeko lurraldea.
dukesa	iz		Dukearen emaztea; dukerri baten jaurgoa duen emakumea.
duketza	iz		Dukearen maila.
dulabre	iz		Saiatua.
dultzaina	iz		Bolingozoa.
dultzainero	iz		Dultzaina jotzailea.
dultze	izond		Eztia; emea.
dunba	iz		Zintzarri handia, arrana.
dunbal	iz		Danbor handia, bereziki larruzko alderdiak alboetan dituena.
dunbots	iz		Zarata handia, burrunba bigarren adieran.
dunda	iz		Suharritik su ateratzeko burdina altzairuztatua.
dupa	iz		*XVII ea, 1657.
durdo	iz		Arrain ezpain-mamitsu eta ezkata-handia, itsas ertzeko harkaitzetan bizi dena.
durdoi	iz		Durdoa.
durdura	iz		Urretxoria.
durduza	iz		Zalantza; asaldua.
durduzadura	iz		Durduza, asaldua.
durduzagarri	izond		Durdurarazten duena.
durduzarazi durduzaraz durduzarazten	ad		Durduzatzera behartu.
durduzatu durduza edo durduzatu durduzatzen	ad		Zalantzatu, duda egin; asaldatu, gogoa nahasi.
durduzatze			durduzatu aditzaren aditz izena.
duro	iz		Ogerlekoa, bost pezetako dirua.
durunda	iz	H1.	Ihortziria.
durundi	iz		bere oihartzun errepikatuen bidez areagotzen edo luzatzen den hotsa.
durundika	adlag		Durundi eginez.
durunditsu	izond		Ozena, zaratatsua; durundi egiten duena.
durunditu durundi edo durunditu durunditzen	ad		Durundi egin.
durunditze			durunditu aditzaren aditz izena.
dutxa	iz		Goitik behera datorren uraz hartzen den bainu mota; horretarako tresna.
dutxulu	iz		Ontzi batean, daukan isurkaria jaria dadin, egiten den zuloa edo jartzen den txorrota.
ea		H1.	Zehar galderazko esaldi txertatu baten hasieran, indargarri gisa ezartzen den hitza. Delako esaldiaren aditzak -(e)n erlatibozko aditza (antzina halaber -(e)nz atzizkia) hartu behar du.
ebaingelari	iz		Ebanjelaria.
ebaingeri	iz		Ebanjelioa.
ebakera	iz		Ebakitzeko era; ebaketa.
ebaketa	iz	A1.	Ebakitzea.
ebaki ebakitzen	ad		Lanabes aho-zorrotz baten bidez zerbaiten jarraitasuna eten, zerbait bereizi edo zatitu.
ebaki ebakitzen	ad	A2.	Hizkuntza hotsak ahoaz gauzatu.
ebaki	iz	H2.	Lanabes aho-zorrotz batez-edo egindako zauria edo arrakala.
ebakialdi	iz		Zerbait ebakitzen den aldi bakoitza.
ebakiarazi ebakiaraz ebakiarazten	ad		Ebakitzera behartu.
ebakiarazte			ebakiarazi aditzaren aditz izena.
ebakidura	iz		Ebakitzea; ebakia.
ebakigaitz	izond		Ebakitzeko, ahoskatzeko gaitza gertatzen dena, ezin ebakizkoa.
ebakiondo	iz		Ebaki edo zauri batek osatu ondoren uzten duen seinalea.
ebakitza	iz		Ebakitzea.
ebakitzaile	izond eta iz		Ebakitzen duena.
ebakitze			ebaki aditzaren aditz izena.
ebakortz	iz		Hortz ebakitzailea, ahoaren aurrealdean gertatzen dena.
ebakuntza	iz		Gorputz bizi batean, zati hondatu bat erauzteko, osatzeko..., egiten den zernahi eragiketa.
ebanjelari	iz		Ebanjelioak idatzi zituzten idazleetako bakoitza.
ebanjelio	iz		Berri Ona, Jesukristoren ikaskizuna eta legea.
ebanjelista	iz		Ebanjelaria.
ebanjelizatu ebanjeliza ebanjelizatzen	ad		Ebanjelioa, Berri Ona aldarrikatu; Ebanjelioko dotrina irakatsi.
ebanjelizatzaile	izond eta iz		Ebanjelizatzen duena.
ebanjelizatze			ebanjelizatu aditzaren aditz izena.
ebano	iz		Zuhaitz sendo luzea, zur gogor eta astuna duena; delako zuhaitzaren zura, beltza, zurgintzan oso aintzat hartua.
ebasgo	iz		Ohointza, lapurreta.
ebaska	adlag	A1.	Isilka, gordeka, estalian.
ebaska	adlag	A2.	Ebatsiz, lapurretan.
ebaska	adlag	A3.	Arinki, azaletik.
ebasketa	iz		Lapurreta.
ebaskin	iz		Harrapakina.
ebasle	izond eta iz		Zerbait ebasten duena; ohoina, lapurra.
ebaste			ebatsi aditzaren aditz izena.
ebatsarazi ebatzaraz ebatsarazten	ad		Ebastera behartu.
ebatsi ebats ebasten	ad		Ostu, ezkutuan lapurtu.
ebatzi ebatz ebazten	ad		Erabaki.
ebazkizun	iz		Ebatzi behar den arazo edo eragozpena.
ebazle	iz		Epailea.
ebazte			ebatzi aditzaren aditz izena.
ebiakoitz	iz		Larunbata.
ebidentzia	iz		Begien bistako gauza.
eboluzio	iz		Bilakaera.
edabe	iz	A1.	Edaria.
edabe	iz	A2.	Tasun bereziren bat duen edaria, bereziki sendagarria.
edade	iz		Adina.
edadetu edade edo edadetu edadetzen	ad		Adindu.
edagale	iz		Edateko gogoa.
edale	izond eta iz		Edari bizien zaleegia dena.
edalontzi	iz		Edanontzia.
edan edaten	ad	H1.A1.	Edozein isurkari irentsi.
edan edaten	ad	H1.A2.	Zer osagairik gabe. Edari biziak hartu.
edan	iz	H2.	Edatea; edaria.
edanaldi	iz		Edaten den aldia.
edanarazi edanaraz edanarazten	ad		Edatera behartu.
edanontzi	iz		Edateko erabiltzen den ontzia;edontzia.
edantegi	iz		Edaritegia.
edaran edaraten	ad		Edanarazi, edaten eman.
edari	iz		Edateko den edozein isurkari gehienetan uraz gainerakoak.
edarigintza	iz		Edariak egiten aritzea; edarien industria.
edarikoi	izond		Edalea.
edaritegi	iz		Edariak saltzen edo zerbitzatzen diren etxea edo denda.
edarizale	izond		Edarien zale dena.
edarra	iz		Suila.
edaska	iz		Edateko aska, uraska.
edaski	iz		Belar landarea, lore hori distiratsuak dituena.
edate			edan aditzaren aditz izena.
edateko	iz		Edaria.
edatun	izond		Edalea.
edegi edegiten	ad	A1.	Edeki, kendu.
edegi edegiten	ad	A2.	Ireki.
edeite			eden aditzaren aditz izena.
edeki edekitzen	ad	H1.A1.	Kendu.
edeki edekitzen	ad	H1.A2.	Atera.
edeki	ad	A3.	Norbait, bereziki bere borondatearen aurka.
edeki	ad	A4.	Zerbait edo norbait, dagoen tokitik beste batera higitu.
edekiarazi edekiaraz edekiarazten			Edekitzera behartu.
edekitze			edeki aditzaren aditz izena.
edelweiss	iz		Elur-lorea, Pirinioetan eta Alpeetan hazten den landarea.
eden edeiten	ad	H2.	Barnean eduki.
eden	iz	H1.	Pozoia.
edendu eden edo edendu edentzen	ad		Pozoitu.
edendun	izond		Pozoiduna.
edentsu	izond		Pozoitsua.
edentze			edendu aditzaren aditz izena.
ederitsusi	iz		Norberarekiko harrotasuna, buruzaletasuna.
ederbera	izond		Edertasunari sentibera dena.
ederbide	iz		Edertzeko bidea, edergarria, edergailua.
edergailu	iz		Edergarria, apaingarria.
edergarri	iz		Edertzen edo apaintzen duen gauza edo zera, apaingarria.
ederkeria	iz		Apainkeria, edergarri alferra edo desegokia.
ederki	adlag		Edertasunez; behar den bezala, oso ongi.
ederkiro	adlag		Ederki.
ederkitxo	adlag		Aski ederki.
ederkixko	adlag		Aski ederki, ederkitxo.
ederlan	iz		Ertilana.
ederlari	iz		Ertilaria, artista.
ederragotu ederrago edo ederragotu ederragotzen	ad		Ederrago bihurtu.
ederragotze			ederragotu aditzaren aditz izena.
ederrarazi ederraraz ederrarazten	ad		Edertzera behartu.
ederresgarri	izond		Miresgarria.
ederretsarazi ederretsaraz ederretsarazten	ad		Ederrestera behartu.
ederretsi ederrets ederresten	ad	A1.	Onartu, ontzat hartu.
ederretsi ederrets ederresten	ad	A2.	Eder iritzi; zaletu.
ederreztatu ederrezta ederreztatzen	ad		Edertu; zuritu.
edertasun	iz		Ederra denaren bereziki pertsona ederraren nolakotasuna.
ederti	iz		Ertia, ertien multzoa literatura izan ezik.
ederto	adlag		Ederki.
edertu eder edo edertu edertzen	ad		Eder edo ederrago bihurtu, edergarriz hornitu.
edertzaile	izond eta iz		Edertzen duena.
edertze			edertu aditzaren aditz izena.
ederzale	izond		Edertasunaren, gauza ederren zale dena.
ederzaletasun	iz		Edertasunaren zaletasuna.
edeski	iz		Kontakizuna.
edeslari	iz		Historialaria.
edeste			edestu aditzaren aditz izena.
edesti	iz		Historia, kondaira.
edestiaurre	iz		Historiaurrea.
edestizun	iz		Eleberria.
edestu edes edesten	ad		Kontatu.
edifikagarri	izond		Onbideratzen duena, jarraibide on gertatzen dena.
edifikatu edifika edifikatzen	ad	A1.	Eraiki.
edifikatu edifika edifikatzen	ad	A2.	Onbideratu.
edifizio	iz		Eraikina.
ediktu	iz		Antzinako zenbait manu berezi edo araudiren izena.
ediren edireten ediren edireten	ad		Aurkitu adiera guztietan.
edirenarazi edirenaraz edirenarazten			Ediretera behartu.
edirengu	iz		Aurkibidea.
edirete			ediren aditzaren aditz izena.
edizio	iz		Argitaraldia; argitalpena.
edolabere	adlag		Bederen, gutxienez.
edolarik	adlag		Bederen, gutxienez.
edonoiz	adlag		Noiznahi, edozein alditan.
edonola	adlag		Nolanahi, edozein modutan.
edonon	adlag		Nonahi, edozein tokitan.
edonondik	adlag		Nonahitik, edozein tokitatik.
edonor	izord		Nornahi.
edonora	adlag		Noranahi, edozein tokitara.
edontzi	iz		Beirazko, metalezko... ontzi txikia, edateko erabiltzen dena, oinduna.
edontzizain	iz		Edariak eskaintzeko egitekoa zuen zerbitzaria.
edoskaldi	iz		Edozkitzea; edoskitzen den aldi bakoitza.
edoski edoskitzen edoskiko	ad		Xurgatu, bereziki amaren bularra.
edoskiarazi edoskiaraz edoskiarazten	ad		Edoskitzera behartu.
edoskitze			edoski aditzaren aditz izena.
edota	junt		Edo juntagailuaren indargarria lehen adieran, bereziki bi perpaus edo sintagmaren artean erabiltzen dena.
edotariko	izlag		Edozein motatakoa.
edozein		A2.	Izenordain gisa, mugagabean deklinaturik beti. Nornahi.
edozein		A1.	Dagokion izenaren ezkerrean ezartzen da, honek aditzera ematen dituen zeretako bat, berdin da zein, adierazten duela. Izen sintagama, halabeharrez, mugagabean deklinatzen da.
edozelan	adlag		Edonola, nolanahi.
edozenbat			Dagokion izenaren ezkerrean. Nahi adina, ugari.
edozer		A2.	Edozein lehen adieran; gehien bat.
edozer		A1.	Izenordain gisa, mugagabean deklinaturik beti. Edozein gauza.
edozertxo			Edozer-en txikigarria.
edu		H1.A1.	Adina.
edu		H1.A2.	Bezala.
edu	iz	H2.	Egoera.
edukazio	iz		Hazibidea, heziera.
eduki edukitzen	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: daukat, dauka, daukagu, daukazu, daukazue, daukate; dauzka; nauka, naukazu, naukate; gauzka; zauzka; zauzkate, zauzkatete; neukan, zeukan, geneukan; zeuzkan; nindukan, nindukaten; ginduzkan; baleuka; baleuzka; baninduka; baginduzka; leukake; beuka, eukazu, beukate; beuzka.
eduki edukitzen	ad	A1.	Norbaitek zerbait bereziki besterendu daitekeen zerbait, a) halako atxikitasun batez edo denbora jakin batez izan; b) egoera berean, edo bere hartan izan, iraunarazi edo gorde; c) beregan edo bere barnean izan. Egungo egunean, batez ere hegoaldean, izan-en ordez eduki ("zure antza dauka", "zenbat urte dauzkazu?" eta kidekoetan erabiltzeko nabari den joera arbuiatu behar litzateke.
eduki edukitzen	ad	A2.	Uste izan.
eduki	iz	H2.	Zerbaitek barnean daukana, bereziki idazki, lege... baten gaia edo mamia.
edukiarazi edukiaraz edukiarazten	ad		Edukitzera behartu.
edukiera	iz		Ontzi batek edo zerbaitek barruan eduki dezakeenaren neurria.
edukitzaile	iz		Zerbait daukana.
edukitze			eduki aditzaren aditz izena.
efektu	iz		Kausa baten aritzearen ondorioa; eragina.
efikaz	izond		Eraginkorra.
efikazia	iz		Eraginkortasuna.
efort	iz		Ahalegina, indarka.
egarbera	izond		Egarri dena; egarri izateko joera duena.
egardun	izond		Egarri dena.
egari egar egartzen	ad		Jasan, eraman.
egariarazi egariaraz egariarazten	ad		Egartzera behartu.
egarle	izond eta iz		Jasalea.
egarriarazi egarriaraz egarriarazten	ad		Egarria piztu.
egarritu egarri edo egarritu egarritzen	ad		Edateko gogoa etorri; egarri izan.
egarritze			egarritu aditzaren aditz izena.
egarti	izond		Egarri dena, egarria.
egartsu	iz	A1.	Egarri handia.
egartsu	izond	A2.	Egarri dena, egarria.
egartze			egari aditzaren aditz izena.
egarzola	iz		Zimendua, oinarria.
egia	iz		Denarekin, izan denarekin edo izango denarekin bat datorren zera; baliorik gorena ematen zaion jakitea; arrazoiaren arabera ezin uka daitekeen esaldia.
egiantzeko	izlag		Egiazkoaren itxura duena, egiazkotzat har daitekeena.
egiatasun	iz		Egia denaren nolakotasuna.
egiati	izond		Egiaz mintzo dena; egiarekin bat datorrena.
egiazale	izond		Egiaz mintzo dena; egia maite duena.
egiazki	adlag		Egiaz, benetan; dudarik gabe.
egiazkiro	adlag		Egiazki.
egiazko	izlag		Egiarekin bat datorrena, egiaren araberakoa dena, faltsoa edo itxura hutsa ez dena.
egiazkotasun	iz		Egiazkoa denaren nolakotasuna.
egiaztabide	iz		Zerbait egiaztatzeko bidea; froga.
egiaztagarri	iz		Zerbait egiaztatzen duena.
egiaztapen	iz		Egiaztatzea.
egiaztatu egiazta egiaztatzen	ad		Zerbait egia edo egiazkoa dela, uste zen bezalakoa dela ikusi edo frogatu.
egiaztatzaile	iz		Egiaztatzen duen pertsona; lekukoa.
egiaztatze			egiaztatu aditzaren aditz izena.
egiaztu egiaz edo egiaztu egiazten	ad		Egiaztatu.
egiez	iz		Gezurra.
egikai	iz		Egintza.
egikari	iz		Egitea, egintza.
egikaritu egikari edo egikaritu egikaritzen	ad		Bete, konplitu, gauzatu.
egikera	iz	A1.	Egintza.
egikera	iz	A2.	Egiteko era edo modua.
egikunde	iz		Egintza.
egikune	iz		Egintza.
egile	iz		Adierazten dena egiten duen pertsona.
egin egiten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: Dagit, dagi, dagite; dagitzat, dagitza; negien, zegien, zegiten; zegitzan; banegi, balegi; balegitza; legike; legizke; begi, egizu, begite; begitza, egitzazu; degidan, degizkidan, begit, begizkit; degion, degizuen, degien, degieten; degit, degizkit, zegidan, zegizkidan; degio, degizu, degie, degiete; balegio, balegizkio, legioke, legizkioke; balegizu, balegie.
egin egiten	ad	A1.	Izaki bat gauzatu.
egin egiten	ad	A2.	Gauzatu.
egin egiten	ad	A3.	Apustu egin.
egin egiten	ad	A4.	Hitz egin.
egin egiten	ad	A6.	Ezkerrean ezartzen den aditzaren indargarri gisa, edo hura esaldiaren galdegaia dela adierazteko; delako aditza era burutuan ezartzen da, eta aspektuaren marka egin-ek hartzen du.
eginahal	iz		Ahalegina.
eginarazi eginaraz eginarazten	ad		Egitera behartu.
eginarazle	izond		Eginarazten duena.
eginbehar	iz		Egitekoa; eginbidea, betebeharra.
eginbide	iz	A1.	Lege, kargu, hitzarmen... batek egitera hertsatzen gaituen zera.
eginbide	iz	A2.	Egintza, egitea.
eginbidetsu	izond		Bere eginbideak betetzen dituena.
eginen	iz		Egitekoa.
egingarri	iz	A1.	eta kideko izenen eskuinean. Dagokion izenak adierazten duena eragiten duena. Cf.
egingarri	iz	A2.	Egin daitekeena.
egingo	iz		Egitekoa, eginkizuna.
eginkizun	iz	A1.	Egitekoa, zeregina.
eginkizun	iz	A2.	Pred. Egin daitekeena.
eginkor	izond		Eraginkorra.
egintza	iz		Norbaitek egindako zera.
egintza	iz	A2.	Ekitaldia.
egintzaile	iz		Egilea.
egipen	iz		Egitea.
egiptoar	izond eta iz		Egipton sortua, Egiptori dagokiona; Egiptoko biztanlea.
egiramu	iz		Keinua.
egitamu	iz	A1.	Itxura; egitura.
egitamu	iz	A2.	Egitasmoa, egitaraua.
egitandi	iz		Ausardia edo adore handiko egitea; egite miragarri edo gogoangarria.
egitarau	iz	A1.	Ospakizun edo ikuskari bateko zatiak aditzera ematen dituen izkribua.
egitarau	iz	A2.	Programa.
egitasmo	iz		Egin gogo den lan bat azaltzen duen idazkia, marrazkia edo kidekoa.
egitate	iz	A1.	Egitea, egintza.
egitate	iz	A2.	Jokabidea.
egite			egin aditzaren aditz izena.
egitekotsu	izlag		Egitekoz, arazoz betea.
egitura	iz	A1.	Egintza.
egitura	iz	A2.	Itxura.
egituraketa	iz		Egituratzea.
egituratu egitura edo egituratu egituratzen	ad		Egitura eman.
egituratze			egituratu aditzaren aditz izena.
egiune	iz		Pertsona bi edo gehiagoren artean, zerbait egiteko edo ez egiteko, emateko edo ez emateko, egiten den hitzarmena.
egoera	iz	A1.	Zerbait edo norbait dagoen modua.
egoera	iz	A2.	Egonaldia.
egoile	iz	A1.	Dagoena. Aditz osagai batez.
egoile	iz	A2.	Egoiliarra.
egoiliar	iz		Toki jakin batean dagoen edo bizi den pertsona.
egoista	izond		Berekoia; neurekoia; zeurekoia; pl.. berekoiak; geurekoiak; zeurekoiak.
egoitza	iz		Pertsona, animalia edo erakunde baten bizileku edo egonlekua.
egoitza	iz	A2.	Egonaldia.
egoitza	iz	A3.	Egoera.
egoki		H3.	Egonez, egonean.
egoki	iz	H1.	Ahaideak.
egoki	izond	H2.A1.	Helburuari dagokiona, aukeran datorrena, nahi edo behar denaren araberakoa.
egoki	adlag	H2.A2.	Helburuari dagokiola, nahi edo behar denaren arabera.
egokiarazi egokiaraz egokiarazten	ad		Egokitzera behartu.
egokiera	iz	A1.	Aukera, zerbait egiteko ahala.
egokiera	iz	A2.	Egokitzea, egokitzeko modua.
egokiez	iz		Desegokitasuna.
egokinde	iz		Filosofia.
egokiro	adlag		Egoki.
egokitasun	iz	H1.	Ahaidetasuna.
egokitasun	iz	H2.A1.	Egokia edo erazkoa denaren nolakotasuna.
egokitasun	iz	H2.A2.	Elkarri dagozkien zeren arteko erlazioa.
egokitu egoki edo egokitu egokitzen	ad	A1.	Helburu edo erabilera baterako egokia egin edo bihurtu, egokitasuna eman.
egokitu egoki edo egokitu egokitzen	ad	A2.	Ezarri.
egokitu egoki edo egokitu egokitzen	ad	A3.	Gertatu, aurkitu; egokiera izan; egoki etorri.
egokitzaile	iz		Egokitzen duena.
egokitze			egokitu aditzaren aditz izena.
egon egoten	ad	MA.	[Laguntzailerik gabe ere jokazen da: nago, hago, dago, gaude, zaude, zaudete, daude; dagoke; dagoen, dauden; hago, bego, zaude, zaudete, beude; nengoen, hengoen, zegoen, geunden, zeunden, zeundeten, zeuden; legoke; zegokeen; balego; nagokio; dagokio, dagokioke, dagokion, badagokio; zagozkio, dagozkio; begokio; nengokion; zegokidan; zegokion; gengozkion; zengozkion; zengozkioten; zegozkion, zegozkien.
egon egoten	ad	MA.A1.	Non kasuan dagoen izen sintagma bati dagokiola, halako egoera iraunkorra adierariz.
egon egoten	ad	MA.A2.	Iraun.
egon egoten	ad	MA.A3.	formez. Zerbait, adierazten den zerari egokitzen zaiona izan.
egon egoten	ad	MA.A4.	Dudarik gabe uste izan, etsia egon.
egon egoten	ad	MA.A5.	Itxaron. Batez ere aginte eratan.
egon egoten	ad	MB.	Hirugarren pertsonako nor formez, adierazten dena badela aditzera emateko.
egon egoten	ad	MC.	Era burutua izen gisa; *1745, 1747.
egon egoten	ad	MC.A1.	Egonaldia.
egon egoten	ad	MC.A2.	Ez higitzea.
egon egoten	ad	MC.A2.Xa.	-tzeko zorian egon.
egon egoten	ad	MC.A2.Xa.	Denbora balioaz.
egon egoten	ad	MC.A2.Xb.	Egokitzen zaionez.
egonaldi	iz	A1.	Norbait nonbaiten egoten den aldia.
egonaldi	iz	A2.	Geldialdia.
egonalditxo	iz		Egonaldi laburra.
egonarazi egonaraz egonarazten	ad		Egotera behartu.
egonarri	iz	A1.	Eramankizuna, eroapena.
egonarri	iz	A2.	Oinarria, zimendua, euskarria.
egonarritsu	izond		Egonarri handia duena.
egonezin	iz		Ezinegona.
egongaitz	izond		Geldirik ez dagoena edo egoten ez dena.
egongela	iz		Egungo etxeetan, egoteko, telebista ikusteko... gela.
egongia	iz		Egoitza.
egongune	iz		Zerbait dagoen lekua edo gunea.
egonkor	izond	A1.	Iraunkorra.
egonkor	izond	A2.	Bere hartan edo egoera jakin batean egoteko joera duena.
egonkortasun	iz		Egonkorra denaren nolakotasuna.
egonleku	iz		Norbait dagoen edo egon ohi den lekua.
egontegi	iz		Egontokia.
egontoki	iz		Egonlekua, egoitza.
egosaldi	iz		Egostea; zerbait egosten den aldietako bakoitza.
egosarazi egosaraz egosarazten	ad		Egostera behartu.
egosbera	izond		Erraz egosten dena.
egoserraz	iz		Erraz egosten dena.
egosgaitz	izond		Egoskorra.
egosi egos egosten	ad	A1.	Dirakien isurkari batean bereziki uretan edukiz, zerbait, batez ere jateko gaiak, prestatu.
egoskari	iz		Barazkia, bereziki lekaduna; lekadunen alea.
egoskera	iz		Egosteko era.
egosketa	iz	A1.	Txegostea.
egosketa	iz	A2.	Egostea.
egoski	ad		du.
egoski	ad	A2.	Zerbait surtan edo berotan ezarri, tasun jakin bat har dezan.
egoski	ad	A3.	Txegosi.
egoski	ad	A4.	Sumindu, erre.
egoski	iz	H1.	Okela egosia.
egoskin	iz		Belarrak-eta ur oso berotan edukiaz prestatzen den isurkaria edo edaria.
egoskor	izond	A1.	Nekez egosten dena.
egoskor	izond	A2.	Amore ematen ez duena, setatsua.
egoskorkeria	iz		Tema, seta.
egoskortu egoskor edo egoskortu egoskortzen	ad		Egoskor bihurtu; tematu, setatu.
egoskortze			egoskortu aditzaren aditz izena.
egoste			egosi aditzaren aditz izena.
egotaldi	iz	A1.	Egoera.
egotaldi	iz	A2.	Egonaldia.
egotalditxo	iz		Egonalditxoa.
egote			egon aditzaren aditz izena.
egotzarazi egotzaraz egotzarazten	ad		Egoztera behartu.
egotzi egotz egozten	ad	A1.	Norberarengandik halako distantziara bidali.
egotzi egotz egozten	ad	A2.	Leporatu.
egotzi egotz egozten	ad	A3.	Ezarri.
egozle	iz		Egozten duena.
egozte			egotzi aditzaren aditz izena.
eguantz	iz		Egunsentia.
eguargi	iz		Egun-argia.
eguarte	iz		Egunaren bitartea.
eguazten	iz		Asteazkena.
egubakoitz	iz		Ostirala, barikua.
eguen	iz		Osteguna.
eguerdi	iz	A1.	Egunaren erdia, goizaren eta arratsaldearen artea.
eguerdi	iz	A2.	Hegoa, hegoaldea.
eguerdi	iz	A2.Xa.	Hegoaldea.
egunabar	iz		Egunsentia.
egunari	iz	A1.	Egutegia, almanaka.
egunari	iz	A2.	Egunkaria.
egunaurre	iz		Bezpera, aurreguna.
egundaino	adlag		Egun arte, gaurdaino.
egundaino	izlag	Xa.	Gaur artekoa, gaurdainokoa; orduartekoa.
egundaino	izlag	Xb.	Berebiziko, egundoko.
egundi	iz		Egutegia.
egundo	adlag		Inoiz ez. Beti ezezko esaldietan.
egundo	izlag	Xa.	Berebizikoa, berealdikoa.
egundo	adlag	Xb.	Betiko.
egundu egun edo egundu eguntzen	ad	A1.	Eguna argitu, eguzkia atera.
egundu egun edo egundu eguntzen	ad	A2.	Gaua egun bihurtu.
eguneratu egunera edo eguneratu eguneratzen	ad		Gaurkotu.
eguneratze			eguneratu aditzaren aditz izena.
egunero	adlag		Egun guztietan.
eguneroko	iz		Egunkaria.
egunerokotasun	iz		Egunerokoa denaren nolakotasuna.
egunka	adlag		Egunean.
egunkal	adlag		Egunero.
egunkari	iz	A1.	Soldata egunka hartzen duen langilea.
egunkari	iz	A2.	Eguneroko berri aldizkaria.
egunsari			Eguneko saria, lanaren truke eguna amaitzean hartzen dena.
egunsenti	iz		Eguna argitzen hasten den unea.
eguntto	iz		Eguntxoa.
eguntxo	iz		Egun-en txikigarria.
eguntze			egundu aditzaren aditz izena.
egur	iz	A1.	Enbor edo adar zati handia, eta bereziki mulk., su egiteko erabiltzen dena.
egur	iz	A2.	Zura.
egur	izond	A3.	Baldarra, traketsa.
eguraldi	iz		Eguratsaren egoera.
eguraste			egurastu aditzaren aditz izena.
egurasti	iz		Klima.
egurastoki	iz		Egurasteko edo ibiltzeko tokia.
egurastu egurats edo egurastu egurasten	ad		Haizetan jarri; airea edo haizea hartu edo harrarazi.
egurats	iz		Airea, eta bereziki lurra inguratzen duen gas estalkia.
egurgile	iz		Ogibidetzat egurgintza duen langilea.
egurgintza	iz		Egur egitea; egur egiteko ogibidea.
egurkari	iz		Egurgilea.
egurketa	adlag	A1.	Egur bila.
egurketa	iz	A2.	Egurra bilatzea; basoan egur egitea.
egurketari	iz		Egurra biltzen edo garriatzen duen langilea.
egurtegi	iz		Egurra gordetzeko lekua.
egurtu egur edo egurtu egurtzen	ad	A1.	Egur bihurtu.
egurtu egur edo egurtu egurtzen	ad	A2.	Jipoitu.
egurtzar	iz		Egur puska handia.
egurtze			egurtu aditzaren aditz izena.
egutegi	iz		Urteko egun guztien berri eta argibideak dakartzan taula, orria edo orri multzoa.
egutera	iz		Leku eguzkitsua; eguzkiak jotzen duen aldea.
eguzari	iz		Jaieguna.
eguzkialde	iz		Ekialdea, sortaldea.
eguzkialdi	iz		Eguzkiak jotzen duen aldia.
eguzkipe	iz		Eguzki azpia. Batez ere deklinabide atzizkiez.
eguzkitako	iz		Eguzkitik babesteko erabiltzen den aterki modukoa.
eguzkitsu	izond		Eguzki-argiz betea.
eguzkitu eguzki edo eguzkitu eguzkitzen	ad	A1.	Eguzkitan jarri.
eguzkitu eguzki edo eguzkitu eguzkitzen	ad	A2.	Eguzki bihurtu.
eguzkitu eguzki edo eguzkitu eguzkitzen	ad	A3.	Eguzkiak jo.
eguzkiztatu eguzkizta eguzkiztatzen	ad		Eguzkitan jarri.
eguzkiztatze			eguzkiztatu aditzaren aditz izena.
ehaile	iz	H1.A1.	Ehulea.
ehaite			eho aditzaren aditz izena.
ehe	iz		Lixiba ura.
ehelegatu ehelega ehelegatzen	ad		Amorratu.
ehi	izond		Erraza.
ehiki	adlag		Errazki.
ehizaki	iz		Ehizan atzeman den animalia.
ehizaldi	iz		Ehizatzeko ibilaldia.
ehizatu ehiza edo ehizatu ehizatzen	ad		Animaliak, harrapatzeko edo hiltzeko, esetsi.
ehizatze			ehizatu aditzaren aditz izena.
ehiztari	izond		Ehizatzen duena, ehizan ibiltzen dena.
eho ehotzen	ad		du.
eho ehotzen	ad	A1.	Aleak-eta sakatuaz, joaz edo bi atal gogor eta latzen artean iraganaraziaz, birrindu edo haustu.
eho ehotzen	ad	A2.	Irazkiko harien artetik bilbekoak pasaraziz ehuna moldatu.
ehoarazi ehoaraz ehoarazten	ad		Ehotzera behartu.
ehortzegun	iz		Lur emate eguna.
ehortzleku	iz		Hilobia.
ehortzarazi ehortzaraz ehortzarazten	ad		Ehorztera behartu.
ehortze			ehortzi aditzaren aditz izena.
ehortzeta	iz		Ehorztea.
ehortzetaliar	iz		Ahukuko laguna.
ehortzi ehortz ehorzten edo ehortzen	ad		Hila lur azpian sartu eta lurrez estali, lur eman, lurperatu.
ehorzketa	iz		Ehortzea.
ehorzketa	iz		Ehorztea.
ehorzle	iz		Lur emailea.
ehorzte			ehortzi aditzaren aditz izena.
ehotarri	iz		Errotarria.
ehotze			eho aditzaren aditz izena.
ehule	iz		Ehunak ehotzen dituen langilea.
ehun	iz	H1.	Edozein hari edo zuntz mota ehoz egiten den ekaia.
ehun	zenbtz zehazt	H2.	Hamar bider hamar, 100.
ehuna			Bakoitzari ehun, bakoitzak ehun.
ehunburu	iz		Ehuntaria.
ehundaka	adlag		Ehunka.
ehundegi	iz		Ehunak ehotzeko tresna.
ehundu ehun edo ehundu ehuntzen	ad		Ehuna eho.
ehunen	iz		Kopuru bat banatzen den ehun zati berdinetako bakoitza.
ehungarren	ord		Zerrenda batean aurretik laurogeita hemeretzi dituena.
ehungintza	iz		Ehunak egiteko jarduna; ehun industria.
ehunka	adlag		Hainbat ehuneko dituen kopuruetan, kopuru handietan.
ehunki	iz		Mendea, gizaldia.
ehunkida	iz	A1.	Ehunkia.
ehunkida	iz	A2.	Mendeurrena.
ehuntari	iz		Erromatar gudarostean, ehun soldaduren buru zena.
ehuntze			ehundu aditzaren aditz izena.
ehunzango	iz		Gorputza bina zango dituzten hainbat eraztunez osatua duen artropodoa.
ei			Omen. Erabilerari buruz.
eia			Ea 1 eta 2.
eiaka	adlag		Lasterka.
eiakulatu eiakula eiakulatzen	ad		Hazia, esperma, gorputzetik kanpora isuri.
eiakulatze			eiakulatu aditzaren aditz izena.
eiheramen	iz		Eiherara eramaten den ale-kopurua.
eiherazain	iz		Errotazaina.
eijer	izond		Ederra.
eiki	adlag		Baiki, egiazki.
eite	iz		Antza, itxura.
eitegabe	izond		Eiterik, formarik ez duena.
ejerzitu	iz		Gudarostea, armada.
ekadoi	iz	A1.	Zuzentasuna.
ekadoi	iz	A2.	Epailea.
ekai	iz	A1.	Lana, egitekoa, zailtasuna.
ekai	iz	A2.	Gauza bat egina dagoen gaia; plurala zerbaiten eraketan erabiltzen diren gaiak.
ekain	iz		Urtearen seigarren hila.
ekaitz	iz		Eguratsaren nahasmendu bortitza, haize gogorrez, eta gehienetan euriz edo elurrez eta trumoi-tximistez gertatzen dena.
ekaitzaldi	iz		Ekaitza; ekaitza dagoen aldia.
ekaizte	iz		Ekaitz-garaia.
ekaiztsu	izond		Ekaitzak daudena, ekaitza dagoena.
ekandu ekandu ekantzen	ad	H2.	Ohitu.
ekandu	iz	H1.	Ohitura.
ekantza	iz		Irudia.
ekar	izond		Bakuna, xumea.
ekarkin	iz		Ekarria.
ekarkor	izond		Emankorra.
ekarle	iz eta izond		Zerbait ekartzen duena.
ekarpen	iz	A1.	Ondorioa.
ekarpen	iz	A2.	Fruitua, ekoizpena.
ekarpen	iz	A3.	Askoren arteko egiteko bati inork ekartzen diona, ekarria.
ekarrai	iz	A1.	Adiurrea, izaera.
ekarrai	iz	A2.	Jaiera, zaletasuna.
ekarrarazi ekarraraz ekarrarazten	ad		Ekartzera behartu.
ekarri ekar ekartzen	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: dakart, dakar; dakartza; nakar; dakarkio; nekarren, zekarren; zekartzan; nindekarren; zekarkion; bekar; bekartza; bekarkio.
ekarri ekar ekartzen	ad	A1.	Mintzatzen ari dena aurkitzen den lekura zerbait edo norbait eraman.
ekarri ekar ekartzen	ad	A2.	Zerbait, adierazten den zerbaiten ondorio izan.
ekarri ekar ekartzen	ad	A3.	Fruitu eman.
ekarri ekar ekartzen	ad	A4.	Gorde, begiratu.
ekarri	iz	H2.	Fruitua, emaitza, ekarpena.
ekarritasun	iz		Jaiera, zaletasuna.
ekartzaile	iz eta izond		Ekarlea.
ekartze			ekarri aditzaren aditz izena.
ekauta	iz		Aldundia, diputazioa.
ekautu	iz		Ahalduna, diputatua.
eki	iz		Eguzkia.
ekialde	iz		Sortaldea.
ekida	iz		Eraikuntza, eraikina.
ekidatu ekida edo ekidatu ekidatzen	ad		Eraiki, jaso.
ekidatzaile	iz		Ekidatzen duena.
ekidin ekiditen	ad		Saihestu; ihes egin.
ekilatero	izond		Aldeak berdinak dituena.
ekilibrio	iz		Oreka.
ekimen	iz		Zerbait egiten hasteko balio duen ideia.
ekimosi	iz		Ubela.
ekin ekiten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: nakio, dakio, gakizkio; dakie, dakizkie; nenkion, zekion, genkizkion; zekien; lekioke; lekieke, bekio, bekizkio; bekie.
ekin ekiten	ad	A1.	Halako leihaz hasi; egikeko bati lehiaz lotu, lehiatsu jardun edo saiatu.
ekin ekiten	ad	A2.	Esan.
ekin ekiten	ad	A3.	Era burutua izenondo gisa; *1905, 1962.
ekin	iz	H2.A1.	Ekitea, egintza.
ekin	iz	H2.A2.	Marmarka aritzea.
ekinaldi	iz	A1.	helburu jakin batez eratzen diren ekintzen multzoa.
ekinaldi	iz	A2.	Ekitaldia.
ekinozio	iz		Eguzkiak bere irudizko higiduran, urtean bi aldiz, ekuatorea igarotzen duen unea.
ekintza	iz		Egitea; aritzeko ahalmenaren gauzatzea edo gauzatze jakina.
ekintzaile	iz		Politikan indarkeria erabiltzen duen talde bateko kidea.
ekipo	iz	H2.	Taldea.
ekitako	iz		Eguzkitakoa.
ekitaldi	iz	A1.	Ariketa.
ekitaldi	iz	A2.	Antzerti lan bat banatzen den zati nagusietako bakoitza, agerraldietan banatzen dena.
ekite			ekin aditzaren aditz izena.
eklektiko	izond		Antzinako filosofian, eskola anitzetako dotrinak bateratzen zituena.
eklektizismo	iz		Sistema anitzetako dotrinak bateratzea gomendatzen zuen antzinako filosofia eskola edo metodoa.
eklesiastiko	izond		Elizari dagokiona.
eklipse	iz		Itzalaldia, argizagi baten estaltze edo itzaltze igarokorra, tartekatzen den beste argizagi batek.
ekliptika	iz		Astr. Zeru esferako zirkulua, ekuatorearekin 23 27'-ko angelua eratzen duena, urtean zeharko Eguzkiaren irudizko ibilbidea seinalatzen duena.
ekoizle	izond	A1.	Emankorra.
ekoizle	iz	A2.	Ekoizten duena.
ekoizpen	iz	A1.	Fruitua, emaitza.
ekoizpen	iz	A2.	Ekoiztea eta bere ondorioa.
ekoizte			ekoiztu aditzaren aditz izena.
ekoiztu ekoitz ekoizten	ad		Eman, sortu, egin, bereziki ekonomia aritzearen bitartez edo horren ikuspegitik.
ekologia	iz		Izaki bizidunak bizi diren inguruneak eta izakion ingurunearekiko harremana aztertzen dituen jakintza.
ekonomia	iz		Gizarte bateko ondasunen ekoizte, banatze eta erabiltzearekiko gertakari eta ekonomia-arazoen multzoa.
ekonomiko	izond	A1.	Ekonomiari dagokiona.
ekonomiko	izond	A2.	Gutxi kostatzen dena.
ekonomilari	iz		Ekonomista.
ekonomista	iz		Ekonomian aditua.
ekuatore	iz		Bi Lurburuetatik distantzia berera dagoen irudizko zirkulua, Lurra iparraldeko eta hegoaldeko hemisferioetan banatzen duena.
ekuatorial	izond		Ekuatoreari dagokiona.
ekuazio	iz		Kopuru ezagunen eta ezezagunen arteko berdintza baldintzatua.
ekurarazi ekuraraz ekurarazten			1955; ekhraerazi *1939; ekhazi 1935; ekhuerazi 1963.
ekuratu ekura ekuratzen	ad		Gelditu; lasaitu.
ekuru	adlag		Geldirik; bare, lasai.
ekurugaitz	izond		Urduria, artega.
ekurugaiztu ekurugaitz edo ekurugaiztu ekurugaizten	ad		Urduritu, artegatu.
elai	iz		Enara.
elaikume	iz		Enarakumea.
elaire	iz		Hizketan egiten den ezaguna, azaleko adiskidea.
elar	iz	A1.	Txilarra.
elar	iz	A2.	Ezkaia, landare ezpainduna, oso usain onekoa.
elastikotasun	iz		Elastikoa denaren nolakotasuna.
elasturi	iz		Berriketa.
elbarridun	iz		Elbarria.
elbarritasun	iz		Elbarriaren egoera, elbarriaren nolakotasuna.
elbarritu elbarri edo elbarritu elbarritzen	ad	A1.	Eritasun edo ezbeharren baten ondorioz ezin mugi daitekeela gelditu.
elbarritu elbarri edo elbarritu elbarritzen	ad	A2.	Era burutua izenondo edo izen gisa.
elbitz	iz		Landare lastodun batzuei ematen zaien izena.
eldarnio	iz		Sukar ametsa.
elder	iz		Lerdea, adurra.
eldertsu	izond		Elder asko dariona, elderrez betea.
ele	iz	H1.A1.	Hitza; hizketa, berriketa.
ele	iz	H1.A2.	Hizkuntza, mintzaira.
ele	iz	H2.	L letraren izena.
elea	iz		Eztabaida, errieta.
elealdi	iz		Hizketaldia, solasa.
eleaniztun	izond eta iz		Poliglota.
eleatu elea edo eleatu eleatzen	ad		Elean jardun.
elebakar	izond eta iz		Hizkuntza bat bakarra dakiena; hizkuntza bakarrekoa.
elebakartasun	iz		Elebakarraren nolakotasuna edo egoera.
eleberri	iz	H1.A1.	Esamesa.
eleberri	iz	H2.	Hitz-lauzko kontakizun aski luzea, alegiazkoa baina egiantzekotzat ematen dena.
eleberrigile	iz		Eleberri idazlea.
eleberrigintza	iz		Eleberriek  -edo eleberri multzo batek - osatzen duten literatura mota.
eleberriti	izond		Berritsua.
elebidun	izond eta iz		Bi hizkuntzakoa; bi hizkuntza dakizkiena.
elebitasun	iz		Elebiduna denaren nolakotasuna; bi hizkuntza gertatzen diren egoera edo zertzelada.
elebitza	iz		Elebitasuna.
eledun	iz		Prentsaurrekoetan eta, erakunde edo elkarte baten izenean mintzatzen dena.
elefante	iz		Ugaztun handia, azal-zimurra, belarri-eroria eta sudur-luzea, bi letagin handi eta ageriak dituena Loxodonta eta.
elegante	izond		Dotorea.
elegia	iz		Kexua edo deitorea gaitzat duen poesia lana.
eleka	adlag	A1.	Hizketan, eleketa.
eleka	iz	A2.	Elea.
elekan	adlag		Eleka, hizketan.
elekari	izond		Eleketaria, berritsua.
elekatu eleka edo elekatu elekatzen	ad		Hizketan jardun.
elekatze			elekatu aditzaren aditz izena.
eleketari	izond eta iz		Hiztuna, erraztasunez edo trebetasunez mintzatzen dena.
elektrika	iz		Elektrizitatea.
elektriko	izond		Elektrizitateari dagokiona; elektrizitateaz baliatzen dena.
elektrizitate	iz		Energiaren eretako bat, behinola bere erakartze eta aldaratze tasunetan, eta gaur elektroi, protoi etabarren higidura gertakarietan agerian jartzen dena; zama elektrikoak eragindako gertakarien multzoa.
elektrodo	iz		Bateria, gas hodi etabarretako buruetako bakoitza.
elektroi	iz		Atomo zatiki oinarrizkoetako bat, elektrizitate negatiboz zamatua.
elektromagnetiko	izond		Elektromagnetismoari dagokiona.
elektromagnetismo	iz		Korronte elektriko eta eremu magnetikoen arteko eraginak aztertzen dituen fisikaren atala.
elektronika	iz		Elektroi askeek esku hartuz jazotzen diren gertakariak aztertzen dituen fisikaren atala; jakintza horren ondoriozko teknologia.
elektroniko	izond		Elektroiari dagokiona.
elekzio	iz		Hautatzea, aukera.
elemenia	iz		Kopuru guztiz handia.
elemeniaka	adlag		Guztiz ugari.
elementu	iz	A1.	Antzinakoen lau gai bakunetako bakoitza.
elementu	iz	A2.	Osagaia.
elementu	iz	A3.	Pertsona berezia gaitzesgarritzat edo hartua.
elengatu elenga elengatzen	ad		Endelegatu, ulertu.
elepide	iz	A1.	Esamesa.
elepide	iz	A2.	Hizpidea.
elerti	iz		Literatura.
elesari	iz		Gorazarrea.
elesta	iz		Hizketa, eleketa.
elestaldi	iz		Hizketaldia.
elestari	izond		eleketaria, berritsua.
elestatu elesta edo elestatu elestatzen	ad		Elekatu, hizketan jardun.
elestatze			elestatu aditzaren aditz izena.
elezahar	iz	A1.	Ipuina.
elezahar	iz	A2.	Aspaldiko gertaerei buruzko kontakizun alegiazkoa.
elezuri	izond		Itxuratia, faltsua.
elge	iz		Alorra, lur landua.
elgorri	iz		Eritasun kutsakorra, batez ere haurrak jotzen dituena, hasieran hotzeria eta ondoren larruazalean agertzen diren gorrigune txiki ugariak ezaugarri dituena.
eli	iz	A1.	Abere taldea.
eli	iz	A2.	Taldea, araldea.
elikadura	iz		Hazkurria, jatekoa; janaria, janariak.
elikagaia	iz		Elikatzeko gaia.
elikagarri	izond		Janari-edariak.
elikatu elika elikatzen	ad	A1.	Doi-doia jan.
elikatu elika elikatzen	ad	A2.	Bizitzeko behar diren gaiak hartu edo eman.
elikatze			elikatu aditzaren aditz izena.
elipse	iz	A1.	Lerro makotu itxia, bi simetria ardatz dituena, barneko bi puntu finkoetarako distantzien batura bera duten puntuek osatua.
elipse	iz	A2.	Hitz isiltzea, esaldia ulertzea galarazten ez duten osagai bat edo gehiagoren ezabatzea.
elipsi	iz		Elipsea, hitz isiltzea.
eliptiko	izond	A1.	Elipseari dagokiona; elipse forma edo itxurakoa.
eliptiko	izond	A2.	Elipseari, hitz isiltzeari dagokiona.
eliz			izenak hitz elkarketan hartzen duen era.
eliza	iz	A1.	E larriz. Jesukristoren erlijioari jarraitzen zaizkion sinestunen bilkura; kristautasunaren barnean bereizten diren bilkuretako bakoitza.
eliza	iz	A2.	Elizkizunetarako bereziki prestatzen den eraikuntza.
elizain	iz		Sakristaua.
elizarako	izond		Elizkoia.
elizaratu edo elizara	ad		Elizara joan edo eraman.
elizaratze			elizaratu aditzaren aditz izena.
elizate	iz		Bizkaiko infanzonado deritzan alderdiko herriei ematen zaien izena.
elizatiar	iz		Eliztarra.
elizatorra	iz		Oinetarainoko jantzi zuria, apaizak meza emateko jazten duena.
elizatxo	iz		Eliza-ren txikigarria.
elizazale	izond		Elizkoia, elizarakoa.
elizao	iz		Elizatxoa.
elizgabe	izond		Laikoa.
elizge	iz		Elizgizona ez den kristaua.
elizgela	iz		Sakristia.
elizgizon	iz		Eliz ordenak hartu dituen gizona, eliza gizona.
elizkari	iz		Hiletak.
elizkizun	iz	A1.	Elizan egiten den jendaurreko ospakizuna edo zeremonia.
elizkizun	iz	A2.	Hiletak.
elizkoi	izond		Erlijioari eta deboziozko jardunei benetan atxikia dena.
elizpe	iz		Hainbat elizaren aurrean edo alboetan dagoen arkupea edo arkupe modukoa.
eliztar	iz	A1.	Elizgizona.
eliztar	iz	A2.	Parrokia bati buruz, bertako kidea dena.
eliztar	iz	A3.	Elizkoia.
elizti	iz		Gramatika.
elkarbide	iz		Elkartzeko bidea, harremana, erlazioa.
elkarbidetu elkarbide edo elkarbidetu elkarbidetzen	ad		Elkarbidean, harremanetan jarri.
elkarbidetze			elkarbidetu aditzaren aditz izena.
elkargaitz	izond		Ia ezin elkartuzkoa.
elkarganagarri	iz		Elkarganatzen duena.
elkarganarazi elkarganaraz elkarganarazten	ad		Elkarganatzera behartu.
elkarganatu edo elkargana	ad		Elkargana bildu.
elkarganatze			elkarganatu aditzaren aditz izena.
elkargo	iz	A1.	Elkar hartzea, hitzarmena.
elkargo	iz	A2.	Elkartea, bereziki zenbait lanbidetako kideak osatzen dutena.
elkargune	iz		Bi bide, lerro... elkarganatzen diren gune edo puntua.
elkarkeria	iz		Elkartasun makurra.
elkarketa	iz		Elkartzea.
elkarkide	izond		Elkarren kide direnak.
elkarkidetasun	iz		Elkarkideak direnen nolakotasuna.
elkarlan	iz		Talde lana, elkarrekin eginiko lana.
elkarrarazi elkarraraz elkarrarazten	ad		Elkartzera behartu.
elkarrekiko	izlag	A1.	Bi zeren arteko harreman edo eragin bikoitza eta aldi berekoa adierazten edo ekartzen duena.
elkarrekiko	adlag	A2.	Bata bestearentzat.
elkarrekikotasun	iz		Elkarrekiko izateko nolakotasuna.
elkarretaratu edo elkarretara	ad		Elkarretara, elkarrengana bildu.
elkarretaratze			elkarretaratu aditzaren aditz izena.
elkarrizketa	iz		Zerbaitez mintzatzeko, bi nahiz gehiago lagunek egiten duten solasaldia; norbaitekin, zerbaiten berri jakiteko edo zerbaiti buruz bere iritziak izateko egiten den solasaldia.
elkarrizketari	iz		Hizketa laguna, hizketakidea.
elkarrizketatu elkarrizketa edo elkarrizketatu elkarrizketatzen	ad		Bi nahiz gehiago lagunek elkarrizketa bat izan; norbaiti elkarrizketa bat egin.
elkarrizketatze			elkarrizketatu aditzaren aditz izena.
elkartasun	iz	A1.	Bi lagun edo alderdiren artean elkarri laguntzeko egiten den hitzarmena.
elkartasun	iz	A2.	Helburu bera dutela edo gauza bera komeni zaiela ikusten duten lagunek elkarrekin aritzeko edo elkarri laguntzeko sortzen duten batasuna.
elkartruke	iz		Bi nahiz gehiago alderdiren artean elkarri egindako gauza ematea.
elkartu elkar edo elkartu elkartzen	ad	A1.	Elkarrekin jarri; elkarri laguntzeko, elkarrekin zerbait lortzeko bildu edo batu.
elkartu elkar edo elkartu elkartzen	ad	A2.	Elkarganatu.
elkartze			elkartu aditzaren aditz izena.
elkarzut	izond		Bi nahiz gehiago planoz edo lerro zuzenez mintzatuz, elkarren artean angelu zuzena egiten dutenak.
elkarzutasun	iz		Elkarzut direnen nolakotasuna.
elkor	izond	A1.	Gorra.
elkor	izond	A2.	Idorra, antzua.
elkor	izond	A3.	Zikoitza, zekena.
elkortasun	iz	A1.	Gortasuna.
elkortasun	iz	A2.	Elkorra denaren nolakotasuna, idortasuna, antzutasuna.
elkortu elkor edo elkortu elkortzen	ad	A1.	Elkor bihurtu, idortu, antzutu.
elkortu elkor edo elkortu elkortzen	ad	A2.	Gortu.
elkortze			elkortu aditzaren aditz izena.
elokuente	izond		Ele-ederra, eraginkorki hitz egiten edo idazten duena.
elokuentzia	iz		Ele-edertasuna, eraginkorki hitz egiteko ahalmena.
elorrarantza	iz		Elorri arantza; elorria.
elorri	iz	A1.	Zenbait zuhaixka mota arantzatsuri ematen zaien izena.
elorri	iz	A2.	Arantza.
elorrio	iz		Nekea, estualdia.
elorriondo	iz		Elorria.
elorriztatu elorrizta elorriztatzen	ad		Elorriz edo arantzaz hornitu.
elorriztatze			elorriztatu aditzaren aditz izena.
eltxar	iz		Zenbait har motari, bereziki haragi ustelean gertatzen direnei, ematen zaien izena.
eltxo	iz		Intsektu hegaldaria, hanka luze eta meheak dituena, pertsona eta abereei ziztada mingarriak egiten dizkiena.
eltzagor	iz		Larru bat ezartzen zaion eltze modukoa, zarata ateratzeko erabiltzen dena.
eltzagortu eltzagor edo eltzagortu eltzagortzen	ad		Zarataren gehiegiaz gorra bezala utzi.
eltzari	iz		Eltzekaria.
eltzartu eltzar eltzartzen	ad		Zahartasunagatik buruargitasuna ahuldu.
eltzaur	iz		Intxaurra.
eltzegile	iz		Ogibidez eltzeak egiten dituen eskulangilea.
eltzegintza	iz		Eltzeak egiteko lanbide eta jardunbidea.
eltzekada	iz		Eltze betearen edukia.
eltzekari	iz	A1.	Eltzean, barazkiz eta, prestatzen den janaria.
eltzekari	iz	A2.	Barazkia, egoskaria.
eltzeko	iz		Eltzekaria.
eltzekondo	iz		Eltzekariaren hondarra, gauerako uzten dena.
eltzetara	iz		Eltze betearen edukia, eltzekada.
eltzetxo	iz		Eltze txikia.
eltzun	iz		Makala.
elur	iz		Hodeietatik maluta zurietan erortzen den ur izoztua.
elurbildu	iz		Elurbizia.
elurbizi	iz		Malkarretako elurraren higitze eta amiltzea.
elurpe	iz		Elur azpia. Deklinabide atzizkiez.
elurrauso	iz		Elurbizia.
elurte	iz		Elur-erauntsi larria; elur asko egiten duen denboraldia.
elurtsu	izond		Elurrez betea.
elurtu elur edo elurtu elurtzen	ad		Elurra egin; elurrez estali.
elurtza	iz		Elur-erauntsia; elur kopuru handia.
elurtze			elurtu aditzaren aditz izena.
ema			eme izenak hitz-elkarketan hartzen duen era. Iparraldean izenondoen aurrean ere erabiltzen da.
emagaldu	iz		Diru truke sexu harremanetara ematen den emakumea.
emagarri	iz		Ematzen, baretzen duen gauza.
emagin	iz		Erditzeko dagoen emakumeari laguntzen dion pertsona, bereziki emakumea.
emagintza	iz		Emaginaren lanbidea.
emagizon	iz eta izond		Gizonezkoez mintzatuz, emakumezkotzat hartu ohi diren molde edo keinuak dituena.
emagizondu emagizon edo emagizondu emagizontzen	ad		Emagizon bihurtu.
emagizontze			emagizondu aditzaren aditz izena.
emai	iz		[= onetik.
emaile	iz		Zerbait ematen duen pertsona.
emaitza	iz	A1.	Ematea; hutsean edo urririk ematen den gauza.
emaitza	iz	A2.	Fruitua, zerbaitek berez ematen duena.
emaitza	iz	A3.	Matematika eragiketa baten, beste zenbait eragiketaren, kirol lehiaketen... ondorioa.
emakari	iz		Emaitza.
emakoi	izond		Emakumezalea.
emakume	iz		Sexu emeko pertsona; bereziki, heldua dena.
emakumekeria	iz		Emakumetasuna, gaitzesgarritzat hartua.
emakumetasun	iz		Emakumearen nolakotasuna, emakumeari dagozkion tasunen multzoa.
emakumetu emakume edo emakumetu emakumetzen	ad		Emakume bihurtu; emakumearen jarrerak edo jokaerak hartu.
emakumetxo	iz		Emakume-ren txikigarria.
emakumetze			emakumetu aditzaren aditz izena.
emakumezale	izond		Emakumeen ohi baino zaleago dena.
emakumezko	izlag eta iz		Sexu emekoa; sexu emeko pertsona.
emakuntza	iz		Emakumezkoaren sexuaren kanpoaldea.
emalege	iz		Emakumearen hileroko odolaldia.
emamintz	iz		Emakume birjinaren ematutuaren kanpoaldea estaltzen duen mintza, himena.
eman ematen	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: demadan, emak/-n, bema, demagun, emazu, emazue, bemate; bemakio, emaiozu; bematza; bemazkio.
eman ematen	ad	A1.	Norbait zerbaiten edukitzaile egin; zerbait norbaiten esku ezarri.
eman ematen	ad	A2.	Aditz izenkiaz.
eman ematen	ad	A3.	Izenondo gisa, objektua -(ri eta -ra deklinabide atzizkiaz). Zalea, atxikia.
eman ematen	ad	A4.	konpletiba batez: argudio edo gogoeta baten abiapuntutzat erabiltzen diren esapideak.
emanaldi	iz		Zerbait ematea, ematen den aldietako bakoitza.
emanarazi emanaraz emanarazten	ad		Ematera behartu.
emankizun	iz	A1.	Ematea, eman-beharra.
emankizun	iz	A2.	Jendaurreko edota irrati edo telebista bidezko saioa.
emankor	izond		Dagokionetik asko ematen duena.
emankortasun	iz		Emankorra denaren nolakotasuna.
emankortu emankor edo emankortu emankortzen	ad		Emankor bihurtu.
emankortze			emankortu aditzaren aditz izena.
emarazi emaraz emarazten			Ematzera behartu.
emarazitzaile	izond		Ematzailea.
emaro	adlag		Geldiro, astiro.
emasabel	iz		Umontzia.
emasabeldar	iz		Kamamilaren antzeko belarra.
emate			eman aditzaren aditz izena.
ematoro	iz		Emagaldua.
ematu ema ematzen	ad		Baretu, bigundu, leundu.
ematutu	iz		Ugaztun emeetan, emakuntzatik umontzira doan hodia.
ematxar	iz		Gizonekiko portaera dela eta gaitzesten den emakumea, emagaldua.
ematzaile	izond		Ematzen, baretzen duena.
ematze			ematu aditzaren aditz izena.
emazakil	iz		Klitoria.
emazte	iz	A1.	Senarrari buruz, harekin ezkondua dagoen emakumea.
emazte	iz	A2.	Emakumea.
emaztegai	iz		Norbaiti buruz, ezkontzeko hitza eman dion emakumea.
emazteki	iz		Emakumea.
emazurtz	izond		Umezurtza.
eme	izond	H2.	Biguna, leuna, otzana.
eme	iz	H3.	M letraren izena.
eme	izond eta iz	H1.	Animaliez mintzatuz, kumeak egiten dituen sexukoa.
emekeria	iz		Emakumekeria.
emeki	adlag		Emetasunez, leunki; geldiro.
emendailu	iz		Zerbaiti emendatzen edo gehitzen zaiona.
emendakin	iz	A1.	Gehigarria.
emendatu emenda emendatzen	ad		Gehitu, berretu.
emendatu emenda emendatzen	ad	A2.	Okerrak, hutsak zuzendu; zentzatu.
emendatu emenda emendatzen	ad	A3.	Itzali, iraungi.
emendatzaile	izond		Emendatzen, gehitzen duena.
emendatze			emendatu aditzaren aditz izena.
emendio	iz	A1.	Onura, abantaila.
emendio	iz	A2.	Emendatzea.
emerdi	iz		Erditu berria den emakumea.
emerditu	ad		Emea erditu.
emero	adlag		Emeki.
emetasun	iz	A1.	Emea edo eztia denaren nolakotasuna, leuntasuna, amultsutasuna.
emetasun	iz	A2.	Emakumeari dagozkion tasunen multzoa.
emetu eme edo emetu emetzen	ad		Eme bihurtu, emakumearen ezaugarriak bereganatu.
emetze			emetu aditzaren aditz izena.
emienda	iz		Zuzentzea, zentzatzea.
emigratu emigra emigratzen	ad		Nork bere erresuma utzi, beste batean, aldi baterako edo betiko kokatzeko.
emigratze			emigratu aditzaren aditz izena.
emigrazio	iz		Emigratzea.
emir	iz		Musulman herrietan, agintaria, printzea.
emititu emiti emititzen	ad		Igorri.
emokatu emoka emokatzen	ad	A1.	Mukuru bete; igarotzea eragozten duela bete.
emokatu emoka emokatzen	ad	A2.	Hormak eta, zerbaiten geruza batez hornitu.
emokatze			emokatu aditzaren aditz izena.
emozio	iz		Zirrara.
enamoratu enamora enamoratzen	ad		Maitemindu.
enara	iz		Paseko txoria, gure lurraldeetan udaberria eta uda ematen dituena, gaina ilun kolorea, azpia zuria, isatsa sarde modukoa eta hegoak meharrak eta luzeak dituena.
enarakume	iz		Enararen umea.
enardatu enarda enardatzen	ad		Gorputzadarrez eta mintzatuz, bere toki edo giltzaduratik atera; zainartatu.
enas	izond		Txukuntasunik gabea, zikina, lohia.
enaskeria	iz		Zikinkeria, lohikeria.
enbalatu enbala enbalatzen	ad		Bilgotu, paketatu.
enbalditu enbaldi enbalditzen	ad		Elbarritu, balditu.
enbarazatu enbaraza enbarazatzen	ad		Eragotzi, trabatu.
enbarazu	iz		Oztopoa, traba.
enbargatu enbarga enbargatzen	ad		Bahitu.
enbarkatu enbarka enbarkatzen	ad		Ontziratu.
enbata	iz		Itsasotik datorren haize gogorra edo ekaitza.
enbaxada	iz	H1.	Mezua, mandatua.
enbaxada	iz	H2.	Enbaxadorearen egoitza.
enbaxadore	iz	A1.	Mandataria, mezularia.
enbaxadore	iz	A2.	Goi mailako diplomatikoa, beste estatu batean berearen ordezkari dena.
enbidoka	adlag		Enbido joka.
enbor	iz	A1.	Hainbat zuhaitz eta zuhaixkatan, sustrai eta adar nagusien artean gertatzen den zurtoinaren zatia.
enbor	iz	A2.	Giza gorputzaren zati nagusia, burua eta gorputz adarrak kokatuak daudena; ugaztunetan eta, delako zatiaren kidea.
enboskada	iz		Zelata.
enbrioi	iz		Umekia; ernamuina.
enda	iz		Arraza.
endai	iz		Pala.
endaitz	iz	A1.	Goldeek eta gurdiek aurrealdean, bertan lor abereak lotzeko, duten haga modukoa.
endaitz	iz	A2.	Lema.
endalar	iz		Arkasatsa, zitoriaren familiako zuhaixka igokari zuztar-lodia, fruitu biribil gorri eta beltzak ematen dituena.
endekatu endeka endekatzen	ad		Nork bere arrazaren edo motaren berezko tasun onak galduz okerrago bilakatu.
endekatze			endekatu aditzaren aditz izena.
endelgamendu	iz		Endelgua.
endelgatu endelga endelgatzen	ad		Aditu, ulertu.
endelgu	iz		Adimena.
endemas	adlag		Heg. Beh.;g. g. er.. Batez ere; areago.
enderri	iz		Nazioa.
endes	izond		Txukuntasunik gabea, zikina, lohia.
endogeno	izond		Barrutik sortzen dena.
endore	iz		Alkatea.
endredatu endreda endredatzen	ad		Nahasi, korapilatu.
endredatzaile	izond		Bazter-nahaslea.
endredo	iz		Nahastea, nahaspila.
endrezu	iz		Zerbitzua.
endurtu endur endurtzen	ad	A1.	Gutxitu, tamaina edo ugaritasuna galdu; ahitu.
endurtu endur endurtzen	ad	A2.	Organo baten tamaina eta bizitasuna gutxitu, edo garapena gelditu.
endurtze			endurtu aditzaren aditz izena.
ene	izlag	H1.	Nirea.
ene	interj	H2.	Ustekabea edo larritasuna adierazteko erabiltzen da.
eneagarri	izond		Eneatzen duena, aspergarria, gogaikarria.
eneatu enea eneatzen	ad		Aspertu, gogaitu.
eneatze			eneatu aditzaren aditz izena.
enegana edo eneganatu	ad		Neureganatu.
energia	iz		Sistema batek lan bat egiteko edo inguruneari aldaketak eragiteko duen gaitasuna.
enetxo			Txerazko deikia.
enfasi	iz		Erret. Hanpadura.
engaiatu engaia engaiatzen	ad		Promesa edo hitz emate batez lotu.
engainagarri	izond		Engainatzen duena. Batez ere bizigabeei dagokie.
engainakor	izond	A1.	Erraz engainatzen edo nahasten dena.
engainari	izond		Engainatzailea, engainagarria.
engainatu engaina engainatzen	ad		Gezurrarren edo maltzurkeriaren bidez egia ez dena egiatzat sinestarazi, iruzur egin.
engainatzaile	izond		Engainatzen duena. Batez ere bizidunei dagokie.
engainatze			engainatu aditzaren aditz izena.
engainu	iz		Engainatzea, edo engainatua gertatzea, eta horren ondorioa.
enganamendu	iz		Engainua.
enganatu engana enganatzen	ad		Engainatu.
enganio	iz		Engainua.
englandar	izlag		Ingelesa.
engoitik	adlag	A1.	Hemendik aurrera, hemendik goiti.
engoitik	adlag	A2.	Dagoeneko, honezkero; ordurako.
engojidura	iz		Grina.
engoxarazi engoxaraz engoxarazten	ad		Engoxatzera behartu.
engoxatu engoxa engoxatzen	ad		Akitu, alditxartu.
engoxatze			engoxatu aditzaren aditz izena.
enigma	iz		Aski argiak ez diren hitzen bidez azaltzen den igarkizuna.
enjendratu enjendra enjendratzen	ad		Sortu.
enjogi izan	ad		Joera izan, zale izan.
enkailatu enkaila enkailatzen	ad		Ontziak hondoa jo.
enkantatu enkanta enkantatzen	ad		Liluratu, xarmatu, xoratu.
enkantatzaile	iz		Aztia.
enkante	iz		Jendaurreko salmenta mota, gehien eskaintzen duenari salgaia ematen zaiona.
enkantu	iz		Aztikeria.
enkaratu enkara enkaratzen	ad		Keinatu, destatu.
enkargatu enkarga enkargatzen	ad		Agindu, norbaiti lan edo egiteko jakin bat gauzatzeko esan.
enkargu	iz		Mandatua; agindua.
enkarnatu enkarna enkarnatzen	ad		Haragitu, haragiztatu.
enkarnazio	iz		Haragitzea, haragiztatzea.
enklitiko	izond		Hitzez edo partikulez mintzatuz, berezko azentua ez izanik aurreko hitzarekin batera ahoskatzen dena. Eta ere.
enkomendatu enkomenda enkomendatzen	ad		Gomendatu; -ren gomendio utzi.
enkoniatu enkonia enkoniatzen	ad	A1.	Guztiz haserretu, sumindu.
enkoniatu enkonia enkoniatzen	ad	A2.	Goibeldu, ilundu.
enkontru	iz		Topo egitea.
enoatu enoa enoatzen	ad		Aspertu, nardatu, unatu.
enoatze			enoatu aditzaren aditz izena.
enoiatu enoia enoiatzen	ad		Enoatu, aspertu.
enparantza	iz		Plaza.
enparatu enpara enparatzen	ad	H1.	Babestu, begiratu, salbatu.
enparatu enpara enparatzen	ad	H2.	Sobera izan.
enparatze			enparatu aditzen aditz izena.
enpatxatu enpatxa enpatxatzen	ad		Eragotzi, trabatu.
enpatxu	iz	A1.	Eragozpena, traba.
enpatxu	iz	A2.	Betealdia.
enpeinu	iz	A1.	Ahalegina.
enpeinu	iz	A2.	Bitartekoa.
enpeltatu enpelta enpeltatzen	ad		Txertatu.
enperadore	iz		Inperio bateko buru den agintaria.
enperadorego	iz		Enperadorearen agintea.
enperadoretu enperadore edo enperadoretu enperadoretzen	ad		Enpedadore bihurtu.
enperatriz	iz		Enperadorearen andrea; inperio baten buru den emakumea.
enpesa	iz		Almidoia.
enpesatu enpesa enpesatzen	ad		Almidoitu.
enpiriko	izond		Esperientziaren ondorio dena, egitateei behatzean soilik oinarritzen dena.
enpirismo	iz		Esperientzia soilean oinarritzen den metodoa; ezagueraren iturburu bakartzat esperientzia onartzen duen filosofia sistema.
enplastero	iz		Sasimedikua, sendalaria.
enplastu	iz		Sendagai nahastura biguna, zauriaren edo sendatu behar den gorputz zatiaren gainean itsasten dena, txaplata.
enplegatu enplega enplegatzen	ad	H1.A1.	Erabili, usatu.
enplegatu enplega enplegatzen	ad	H1.A2.	Ari izan.
enplegatu	iz	H2.	Bulego lanean edo kidekoetan ari den soldatakoa.
enplegatzaile	iz		Enplegatzen edo erabiltzen duena.
enplegu	iz	A1.	Egitekoa.
enplegu	iz	A2.	Enplegatu edo soldatako baten ogibidea.
enpo egin			Asetu.
enpresa	iz		Ondasunak edo zerbitzuak ekoizten dituen salerosketa elkartea.
enpresario	iz		Enpresa burua.
entendatu entenda entendatzen	ad		Aditu, ulertu.
entendimentu	iz		Adimena.
entenditu entendi entenditzen	ad		Aditu, ulertu.
entenga	iz		Hamalauren bat zentimetroko iltzea.
enteratu entera enteratzen	ad		Zerbaitez jabetu.
entero			Guztiz, erabat.
enterratu enterra enterratzen	ad		eta g. er.. Ehortzi.
enterru	iz		Hileta; lur ematea.
entidade	iz		Izatasuna, izatea.
entoil	izond		Ahula.
entrabal	iz		Zalantza, duda.
entrada	iz	A1.	Sarrera, sartzea.
entrada	iz	A2.	Harrera.
entraina	iz		Erraiak.
entrama	iz		Tresna ebakitzaileez mintzatuz, ahoa.
entregatu entrega entregatzen	ad		Eman, eskura eman.
entregu	izond		Trebea.
entreprenitu entrepreni entrepenitzen	ad		Ekin, hasi.
entreprenur	iz		Arduraduna, lan kudeatzailea.
entrepresa	iz	A1.	Ekintza, egitekoa.
entrepresa	iz	A2.	Enpresa.
entretenigarri	izond eta iz		Jostagarria, entretenitzen duena.
entretenitu entreteni entretenitzen	ad	A1.	Elikatu; eutsi, mantendu.
entretenitu entreteni entretenitzen	ad	A2.	Jostatu, atsegin hartuz denbora pasatu.
entseatu entsea entseatzen	ad		Saiatu.
entseatze			entseatu aditzaren aditz izena.
entsegu	iz		Saioa.
entseiukarrean	adlag		Saio moduan, esperimentu gisa.
entxufe	iz		Elektrika lokia.
entzefalo	iz		Burmuina.
entziklika	iz		Aita Santuak apezpiku guztiei dogma edo dotrinako puntu bati buruz bidalitako eskutitza.
entziklopedia	iz		Alfabetoaren hurrenkeraz edo beste bideren batez, giza ezaguera guztien, edo jakintza jakin bati dagozkionen berri ematen duen obra.
entzima	iz		Erreakzio biokimikoak eragiten edo bizkortzen dituen gai urkorra.
entzuera	iz		Entzutea.
entzuketa	iz		Entzutea, entzuten egotea.
entzukin	iz	A1.	Entzumena.
entzukin	iz	A2.	Entzumenaren organoa.
entzule	iz		Zerbait bereziki hitzaldi edo irratsaio bat entzuten duena edo entzuten ari dena.
entzuleria	iz		Entzuleak, entzuleen multzoa.
entzun entzuten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da g. er.: dantzut, dantzu, dantzute; dantzuzkit, dantzuzki; nentzuen, zentzuen; zentzuzkien, balentzu; lentzuke; bentzu, bentzuzki, bentzukio, bentzuzkio.
entzun entzuten	ad	A1.	Entzumenaren bidez sumatu.
entzun entzuten	ad	A2.	Usaimenaz sumatu, aditu.
entzunaldi	iz		Entzutea, zerbait entzuten den aldietako bakoitza.
entzunarazi entzunaraz entzunarazten	ad		Entzutera behartu.
entzunbide	iz	A1.	Entzuteko bidea edo modua.
entzunbide	iz	A2.	Entzumena.
entzungailu	iz		Entzuteko tresna.
entzungaitz	izond		Ia ezin entzunezkoa.
entzungarri	iz	A1.	G er.. Entzuteko atsegin den zera.
entzungarri	izond	A2.	Entzuna izatea merezi duena, entzutekoa, adigarria.
entzunkizun	iz		Entzutekoa.
entzute			entzun aditzaren aditz izena.
entzutetsu	izond		Ospetsua.
enul	izond		Ahula, indargabea.
enura	iz		Duda, zalantza.
epaialdi	iz		Ebakialdia.
epaikari	iz		Epailaria, epailea.
epaiketa	iz	A1.	Ebakia.
epaiketa	iz	A2.	Epaitzea.
epaiki	iz		Ebakitzeko tresna, bereziki zerra.
epaikunde	iz		Epaiketa.
epail	iz		Martxoa.
epailari	iz		Zernahi motatako auzietan epaitzeko eskua duena; epailea.
epaile	iz	A1.	segalaria.
epaile	iz	A2.	Zernahi motatako gorabehera edo auzietan eta bereziki lege auzi batean epaitzeko eta epaia emateko esku duena.
epaimahai	iz		Auzi bereziki leihaketa, sariketa batean epaile gisa aritzen direnen multzoa.
epaimahaiko	iz		Epaimahai bat osatzen duten kideetako bakoitza.
epaite	iz		Ebakitzea.
epaitegi	iz		Hauzitegia, bereziki epaile bakarra duena; hura ezarrita dagoen eraikina.
epaitondo	iz		Motzondoa, enborra moztu ondoren lurrari atxikia gelditzen den zuhaitz zatia.
epaitu epai edo epaitu epaitzen	ad	A1.	Ebaki.
epaitu epai edo epaitu epaitzen	ad	A2.	Epaia eman, epaile gisa erabaki.
epaitza	iz		Ebakitzea, ebakia.
epaitze			epaitu aditzaren aditz izena.
epe	iz	A1.	Zerbait egiteko denbora bitartea; nolabait mugatutako denbora bitartea.
epe	iz	A2.	Patxada.
epeka	adlag		Epetan.
epel	izond		Bero samarra, ez hotza eta ez beroa.
epelarazi epelaraz epelarazten	ad		Epeltzera behartu.
epelarazte			epelarazi aditzaren aditz izena.
epeldu epel edo epeldu epeltzen	ad		Epel bihurtu, epel gelditu arte berotu edo hoztu.
epelkeria	iz		Epeltasuna, karrik eza gaitzesgarritzat hartua.
epelki	adlag		Epeltasunez, karrik gabe.
epelkiro	adlag		Epelki, epeltasunez.
epeltasun	iz		Epela denaren nolakotasuna.
epeltxo	izond		Epel-en txikigarria.
epentesi	iz		Hitz baten barnean etimologiari ez dagokion fonema baten agerketa. Latinetikako liburu.
eperki	iz		Eperraren okela, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
eperkume	iz		Eperraren umea.
eperlari	iz		Eper-ehiztaria.
epetsu	izond		Eramankorra, jasankorra.
epidemia	iz		Izurritea.
epidermis	iz		Larruazalaren gaineko mintza, ilez estalia.
epifania	iz		Agerkundea.
epigrama	iz		Satira olerki laburra.
epika	iz		Poesia epikoa, epopeia, literatura motatzat hartua.
epiko	izond		Epopeiari dagozkion egitandiak kontatzen dituena.
epikureismo	iz		Epikurok K.a. IV. mende bukaeran sortu zuen filosofia dotrina.
epilepsia	iz		Nerbio eritasuna, aldizkako konorte galtze eta gorputz dardarak ezaugarri dituena.
epileptiko	izond eta iz		Epilepisari dagokiona; epilepsiak joa.
epistemologia	iz		Ezagueraren metodoaren edo oinarrien teoria.
epistola	iz	A1.	Apostoluek beren jarraitzaileei idatzi zizkieten gutunetako bakoitza.
epistola	iz	A2.	Mezaren zatia, lehen otoitzen ondoan, delako gutun horietako zati bat irakurtzen dena.
epistolari	iz		Subdiakonoa.
epitafio	iz		Hilarrian ezartzen den esaldia.
epitelio	iz		Gorputza, organoen gainaldea eta barrunbeen barnealdea estaltzen dituen ehuna.
epiteto	iz		Izenlaguna edo kidekoa, batez ere izen baten berezko ezaugarri bat aipatzen duena edo izenari aditz baten bidez lotua ez dagoena.
epopeia	iz		Heroi bat edo egitandi gogoangarri bat goraipatzea helburutzat duen poema luzea.
epotx	iz		Nanoa.
erabaki erabakitzen	ad		Auzitan edo zalantzatan dagoenari buruz erabateko asmoa hartu edo iritzia eman.
erabaki erabakitzen	ad	A2.	Asmoa hartu.
erabakiarazi erabakiaraz erabakiarazten			1882. Erabakitzera behartu.
erabakigaitz	izond		Erabakitzen zaila, ia ezin erabakizkoa.
erabakigarri	izond		Zerbait erabakitzeko oinarrizkoa gertatzen dena; erabateko ondoriora eramaten duena.
erabakile	iz		Erabakitzailea; epailea.
erabakimen	iz		Erabakitzeko ahalmena.
erabakitasun	iz		Zalantzarik, duda-mudarik ez duenaren nolakotasuna.
erabakitzaile	iz		Auzi batean erabakia hartzen duen pertsona.
erabakitze			erabakiad.-aren aditz izena.
erabat	adlag	A1.	Osoki, guztiz.
erabat	adlag	A2.	Aldi berean, batera.
erabat	adlag	A3.	Oro har.
erabat	izlag	A3.Xa.	Osoa.
erabat	izlag	A3.Xb.	Oro harrezkoa, orokorra.
erabelar	iz		Patataren familiako landarea, orriak iletsuak eta loreak gainetik horiak eta azpitik gorriak dituena.
eraberritu eraberri edo eraberritu eraberritzen	ad		Berritu, berriztatu.
eraberritzaile	iz		Eraberritzen duena.
eraberritze			eraberritu aditzaren aditz izena.
erabezta	iz		Kopia, aldakia.
erabide	iz	A1.	Aditz jokoa.
erabide	iz	A2.	Zerbait eratzeko bidea.
erabide	iz	A3.	Modu ona, moduzkotasuna.
erabidetsu	izond		Modutsua.
erabilaldi	iz		Zerbait erabiltzen den denbora edo aldietatik bakoitza.
erabilarazi erabilaraz erabilarazten	ad	A1.	Ibilarazi.
erabilarazi erabilaraz erabilarazten	ad	A2.	Erabiltzera behartu.
erabilbide	iz		Erabiltzeko modua edo bidea.
erabilera	iz		Erabiltzea;erabilmodua.
erabilerraz	izond		Erraz erabil daitekeena, erabilkorra.
erabilgaitz	izond		Ia ezin erabilizkoa.
erabili erabil erabiltzen	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: narabil; darabilt, darabil, darabilte; darabiltza; darabilkio; ninderabilen; zerabilen, zerabilten; zerabiltzan; zerabilkion; berabil, erabilzu; berabiltza; berabilkio.
erabili erabil erabiltzen	ad	A1.	Egiteko edo helbururen baterako baliarazi.
erabili erabil erabiltzen	ad	A2.	Ibilarazi, mugiarazi.
erabilkor	izond	A1.	Mugikorra.
erabilkor	izond	A2.	Erabilerraza.
erabilmolde	iz		Erabiltzeko moldea, erabilbidea.
erabiltzaile	iz		Zerbait erabiltzen duena.
erabiltze			erabili aditzaren aditz izena.
eradan eradaten	ad		Edanarazi.
eradate			eradan aditzaren aditz izena.
eradoski eradoskitzen	ad		Edoskiarazi.
eraduki eradukitzen	ad		Eduki, mantendu.
eraen	iz		Gobernua.
eraendu eraen eraentzen	ad		Gobernatu.
eraentzaile	iz		Gobernaria.
eragabe	izond		Era, itxura edo neurririk ez duena.
eragabekeria	iz		Eragabetasuna gaitzesgarritzat hartua; egintza eragabea.
eragabeki	adlag		Era, itxura edo neurririk gabe.
eragabetasun	iz		Eragabearen nolakotasuna.
eragabetu eragabe edo eragabetu eragabetzen	ad		Era galarazi.
eragabetze			eragabetu aditzaren aditz izena.
eragaitz	iz		Eragozpena, alde txarra.
eragiketa	iz		Helburu jakin bat lortzeko egituratzen den ekintza saila.
eragile	izond	A2.	Eraginkorra, nahi edo espero den ondorioa lortzen duena.
eragile	izond eta iz	A1.	Eragiten duena.
eragin eragiten	ad	H1.A1.	Zerbait egitera bultzatu.
eragin eragiten	ad	H1.A2.	Eginarazi.
eragin eragiten	ad	H1.A3.	Mugitu, mugitzera bultzatu.
eragin	iz	H2.A1.	Higidura.
eragin	iz	H2.A2.	Zerbaitek edo norbaitek beste zerbaitetan edo norbaitengan ondore bat eragitea.
eraginarazi eraginaraz eraginarazten	ad		Eginarazi.
eragingarri	iz		Adierazten dena eragiten duena.
eraginkor	izond		Nahi edo espero den ondorioa lortzen duena.
eragintza	iz		Eragitea, eragina.
eragite			eragin aditzaren aditz izena.
eragon eragoten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: daragoiot, daragoio, daragoioe; eragoion.
eragotzi eragotz eragozten	ad	A1.	Egotzi, bota.
eragotzi eragotz eragozten	ad	A2.	Zerbait egiten edo burutzen ez utzi.
eragotzi eragotz eragozten	ad	A3.	Norbaiten lasaitasuna edo ongi izatea asaldatu.
eragozgarri	iz		Eragozpena.
eragozketa	iz		Eragozpena.
eragozle	iz		Eragozpena.
eragozpen	iz	A1.	Zerbait eragozten duen zera.
eragozpen	iz	A2.	Eroaleak korronte elektrikoa igarotzeari ezartzen dion traba, ohm-etan neurtzen dena.
eragozpenbide	iz		Zerbaiti aurka egiteko kontrajartzen den argudioa.
eragozpide	iz		Eragozpena.
eragozte			eragotzi aditzaren aditz izena.
eraiki eraikitzen	ad	A1.	Jaikiarazi; jaso.
eraiki eraikitzen	ad	A2.	Berezk.. Hainbat ekai elkartuz, lurrean jaso.
eraikiarazi eraikiaraz eraikiarazten	ad		Eraikitzera behartu.
eraikin	iz		Bizitzeko edo antzeko zereginetarako egiten den eraikuntza.
eraikitzaile	iz		Zerbait eraikitzen duen pertsona.
eraikitze			eraiki aditzaren aditz izena.
eraikuntza	iz		Eraikitzea; eraikitzen den gauza.
erail erailtzen	ad		Hil, heriotza egin.
eraile	iz eta izond	H1.	Hiltzailea.
erailketa	iz		Hilketa, giza hiltzea, heriotza egitea.
erailtze			erail aditzaren aditz izena.
eraio eraiotzen	ad	A1.	Joarazi.
eraisle	izond		Eraisten duena.
eraiste			eraitsi aditzaren aditz izena.
eraite			ero aditzaren aditz izena.
eraitsi eraits eraisten	ad	A1.	Jaitsarazi, erorarazi.
eraitsi eraits eraisten	ad	A2.	Jetzi.
eraitsi eraits eraisten	ad	A3.	da.
erakai	iz		Zioa, zergaitikoa, arrazoia.
erakargarri	iz	A1.	Erakartzen duen zera.
erakargarri	izond	A2.	Erakartzen duena.
erakarle	iz eta izond		Zerbait erakartzen duena.
erakarmen	iz		Erakarpena.
erakarpen	iz	A1.	Erakartzea; erakartzen duen indarra.
erakarpen	iz	A2.	Eratorpena.
erakarrarazi erakarraraz erakarrarazten	ad	A1.	Etorrarazi, erakarri.
erakarrarazi erakarraraz erakarrarazten	ad	A2.	Erakartzera behartu.
erakarri erakar erakartzen	ad	A1.	Ekarrarazi; etorrarazi.
erakarri erakar erakartzen	ad	A2.	Zerbaitek edo norbaitek beste zerbait beregana hel edo hurbilarazi.
erakarri erakar erakartzen	ad	A3.	Ondorioz ekarri.
erakarri erakar erakartzen	ad	A4.	Bultzatu.
erakartze			erakarri aditzaren aditz izena.
erakeria	iz		Erokeria.
eraketa	iz		Eratzea, antolaketa.
erakida	iz		Adostasuna, gogaidetasuna.
erakidatu erakida edo erakidatu erakidatzen	ad		Egokitu; konformatu.
erakide	izond		Beste bati buruz, era berekoa dena.
erako	izlag		Egokia.
erakunde	iz	A1.	Eraketa, erabidea.
erakunde	iz	A2.	Estatuak, nazioak..., bere burua gobernatzeko, edo egiteko funtsezkoenak bideratzeko eratzen dituen elkarte nagusietako bakoitza; giza multzo erakuntzaduna, bereziki gizartean funtzezko egiteko bat betetzen duena.
erakuntza	iz		Eraketa.
erakusbide	iz	A1.	Zerbait erakusteko bidea.
erakusbide	iz	A2.	Etsenplua, jarraibidea.
erakusburu	iz		Erakusbidea, adibidea.
erakusgarri	izond	A2.	Erakutsia izatea merezi duena.
erakusgarri	iz	A1.	Zerbait erakusten duena.
erakuskari	iz		Zerbait ezagutzeko, bertatik erakusten den zati edo kopuru txikia, erakusgarria.
erakusketa	iz		Erakustea; erti lanak edo beste motatako ekoizpenak erakusteko jendaurrean egiten dena.
erakusle	iz	A1.	Zerbait erakusten duena. Batez ere pertsonez esaten da.
erakusle	iz	A2.	Izenak adierazten duen pertsona edo gauza seinalatzeko edo erakusteko balio duen elementua.
erakuslehio	iz		Dendetan eta, kanpoaldeko lehio modukoa, salgaiak erakusteko erabiltzen dena.
erakusmahai	iz		Zerbait, eta bereziki salgaiak, erakusteko prestatzen den mahaia.
erakusmen	iz	A1.	Oharra.
erakusmen	iz	A2.	Eredua, jarraibidea.
erakuspen	iz		irakaspena.
erakustaldi	iz		Erakustea; irakaspena.
erakuste			erakutsi aditzaren aditz izena.
erakustegi	iz		Zerbait, eta batez ere salgaiak, erakusteko edo erakusketak egiteko prestatzen den lekua edo aretoa.
erakustoki	iz	A1.	Erakustegia.
erakustoki	iz	A2.	Museoa.
erakustun	iz		Erakuslea.
erakutsarazi erakutsaraz erakustsarazten	ad	A1.	Erakutsi.
erakutsarazi erakutsaraz erakustsarazten	ad	A2.	Erakustera behartu.
erakutsi erakuts erakusten	ad	H1.A1.	Ikusarazi, begien aurrean ipini; ikusten utzi.
erakutsi erakuts erakusten	ad	H1.A2.	Zerbait egiteko jakituria edo trebetasuna eman.
erakutsi erakuts erakusten	ad	H1.A3.	Agertu, azaldu.
erakutsi erakuts erakusten	ad	H1.A4.	Sofriarazi, jasanarazi.
erakutsi	iz	H2.	Erakustea; irakaspena.
eraldaketa	iz		Eraldatzea.
eraldatu eralda eraldatzen	ad		Zerbaitek bere era edo forma aldatu.
eraldatze			eraldatu aditzaren aditz izena.
eraldi	iz		Abagunea; denbora bitartea.
eralgi eralgitzen	ad	H1.	Dirua edo ondasunak erabili, eta bereziki xahutu.
eralgiketa	iz		Eralgitzea; bereziki, xahupena.
eralgitzaile	izond eta iz		Eralgitzen duena, xahutzailea.
eralgitze			eralgi aditzaren aditz izena.
eralki eralkitzen	ad	A1.	Bahetu.
eralki eralkitzen	ad	A2.	Zabaldu.
eralkitze			eralkiad.-aren aditz izena.
eramaile	iz		Zerbait eramaten duen pertsona.
eraman eramaten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: narama; daramat, darama; garamatza; daramatza; daramakiot; daramakit, daramakio; daramakiote ninderaman; neraman, zeraman; ginderamatzan; zeramatzan; neramakion; zeramakidan, zeramakion; zeramakioten; berama, eramazu; beramatza; beramakio.
eraman eramaten	ad	A1.	Zerbait aldean hartuta joan.
eraman eramaten	ad	A2.	Zerbait aldean hartuta joan, nonbait uzteko, norbaiti emateko; zerbait norabait helarazi.
eraman eramaten	ad	A3.	Jasan, pairatu.
eraman eramaten	ad	A4.	Gainditu, irabazi.
eraman eramaten	ad	A5.	Bizitzari, denbora bitarte bati buruz. Igaro, eman.
eraman	iz	H2.	Jasankortasuna, eroapena.
eramanarazi eramanaraz eramanarazten	ad		Eramatera behartu.
eramanerraz	izond		Eramateko erraza.
eramangaitz	izond		Eramaten zaila, ia ezin eramanezkoa.
eramangarri	izond		Eraman edo paira daitekena, eramanerraza.
eramankizun	iz		Eraman, pairatu behar dena, nekea.
eramankor	izond	A1.	Eraman handikoa.
eramankor	izond	A2.	Eramangarria.
eramate			eraman aditzaren aditz izena.
eranskin	iz		Zerbaiti eransten zaion zera; bereziki, idazlan baten bukaeran osagarri gisa eransten den zatia.
eranskor	izond		Erraz eransten edo itsasten dena.
eranste			erantsi aditzaren aditz izena.
erantatu eranta erantatzen	ad		Jaso; altxarazi.
erantsi erants eransten	ad	A1.	Erabat loturik gelditzen dela batu.
erantsi erants eransten	ad	A2.	Kutsatu.
erantzi erantz eranzten	ad	A1.	Soinekoak eta kidekoak kendu.
erantzi erantz eranzten	ad	A2.	Biluzi.
erantzuera	iz		Erantzuna.
erantzuki		H2.	"Erantzuten" aditz izenkiaren laguntzailerik gabe doanean baliokidea den hitza.
erantzuki	iz	H1.A1.	Norbaiti bere hutsa, hobena edo gaizki egina aurpegira botatzea edo gaitzestea; horretarako erabiltzen diren hitzak.
erantzuki	iz	H1.A2.	Erantzuna.
erantzuki	iz	H1.A3.	Defentsa, apologia.
erantzukizun	iz		Zerbaiten erantzule izateko zertzelada; hortik datorren eginbidea.
erantzule	iz	A1.	Erantzuki egiten duena.
erantzule	iz	A2.	Erantzuten duena; bereziki, zerbaiten erantzukizuna duen pertsona.
erantzun erantzuten	ad	H1.A1.	Galdera, oihu edo keinu bat egiten duenari, bere galdera, oihu edo keinuari dagozkion hitzak edo egiteak zuzendu.
erantzun erantzuten	ad	H1.A2.	Entzunarazi.
erantzun erantzuten	ad	H1.A3.	Erantzuki egin.
erantzun	iz	H2.A1.	Erantzukia.
erantzun	iz	H2.A2.	Erantzutean esaten edo egiten dena.
erantzunbehar	iz		Erantzukizuna.
erantzunbide	iz		Besteren mesedeari-edo erantzutea edo erantzuteko era.
erantzupen	iz	A1.	Entzunaraztea, predikatzea.
erantzupen	iz	A2.	Erantzuna.
erantzute	iz		erantzun aditzaren aditz izena.
erantzute	iz	Xa.	Erantzukia.
erantzute	iz	Xb.	Erantzuna.
eranzte			erantzi aditzaren aditz izena.
erasan erasaten	ad	H1.	Esanarazi.
erasan erasaten	ad	H2.	Gorputzean edo, ondore okerra eragin.
erasi eras erasten	ad	A1.	[Laguntzailerik gabe ere jokatzen zen: darasa, darasate.
erasi eras erasten	ad	A2.	Kontatu, edestu.
erasia	iz	A1.	Berriketa, marmarra.
erasia	iz	A2.	Erantzukia.
erasia	iz	A3.	Esaera.
erasia	adlag	A3.Xa.	Hitz egiten; murmurikatzen.
erasia	adlag	A3.Xb.	Erantzuki egiten.
erasiaka	adlag		Erasian.
erasiatu erasia edo erasiatu erasiatzen	ad		Errieta egin, larderiatu.
erasiatzaile	izond eta iz		Erasiatzen duena.
erasiatze			erasiatu aditzaren aditz izena.
erasle	izond eta iz		Erauslea, hitzontzia.
eraso erasotzen			dio ad. eta izena
eraso erasotzen	ad	H2.A1.	Meza lagundu.
eraso erasotzen	ad	H2.A2.	Erasan, esanarazi.
eraso erasotzen	ad	MA.A1.	Norbaiten aurka indarkeriaz abiatu, hiltzeko edo kalte egiteko asmoz.
eraso erasotzen	iz	MB.	Erasotzea.
eraso		A2.	Mezako zati batzuetako Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus, Benedictus, Agnus dei hitzen gainean moldatzen den musika lana.
eraso			mezatara eta.
erasoaldi	iz		Erasoa; erasotzen den aldietako bakoitza.
erasoka	adlag		Erasotzen.
erasotzaile	iz eta izond		Erasotzen duena.
eraspen	iz		Jaiera, debozioa; joera, grina.
eraste			erasi aditzaren aditz izena.
erasti	iz		Unea, denbora bitartea.
erasun	iz	A1.	Eritasuna.
erasun	iz	A2.	Erotasuna.
eratasun	iz		Moduzkotasuna.
eratoratzizki	iz		Eratorpenetan erabiltzen den atzizkia. Bai -ren.
eratorbide	iz		Hitzak eratortzea edo eratortzeko bidea.
eratorpen	iz		otserri, zedarri eta mugarri.
eratorri erator eratortzen	ad	A1.	Hitz bati aurrizki, artizki edo atzizki bat erantsiz beste hitz bat eratu.
eratorri erator eratortzen	ad	A2.	Etorrarazi.
eratortze			eratorri aditzaren aditz izena.
eratsu	izond		Eraz betea, ona, egokia.
eratu era edo eratu eratzen	ad		da eta du.
eratu era edo eratu eratzen	ad	A1.	Egokitu, moldatu.
eratu era edo eratu eratzen	ad	A2.	Era eman; multzo bati, zatiak antolatuz, izatasuna eman; era jakin bat emanez itxuratu, multzo baten osagai gisa sartu.
eratu era edo eratu eratzen	ad	A3.	Eskuratu.
eratxeki eratxekitzen	ad	A1.	Izeki.
eratxeki eratxekitzen	ad	A2.	Eratxiki.
eratxiki eratxikitzen	ad		Erantsi, lotu, atxiki.
eratxikitze			eratxiki aditzaren aditz izena.
eratzaile	iz		Zerbait eratzen duen pertsona.
eratzan eratzaten	ad		Etzanarazi.
eratzate			eratzan aditzaren aditz izena.
eratze			eratu aditzaren aditz izena.
eratzi eratz erazten	ad		Larrua eten, larrutu.
erauntsi eraunts eraunsten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen zen: darauntso -a, darauntse, derauntsote, derauntsete; zerauntson -an, zerauntsen; balerauntso; lerauntsoke; berauntso.
erauntsi eraunts eraunsten	ad	A1.	Jo, eraso.
erauntsi eraunts eraunsten	ad	A2.	Ari izan.
erauntsi	iz	H2.	Atmosfera gertakariez mintzatuz. Erasoa.
erausi eraus erausten	ad	H1.A1.	Idiak marru egin.
erausi eraus erausten	ad	H1.A2.	Esamesaka edo itxura gabe hitz egin; berriketan jardun.
erausi eraus erausten	ad	H1.A3.	Zaunka, erausi egin.
erausi	iz	H2.A1.	Esamesa; jardun itxuragabea; berriketa.
erausi	iz	H2.A2.	Zaunka.
erausika	adlag	Xa.	Erausian.
erausika	adlag	Xb.	Zaunka eginez.
erausle	izond eta iz		Erausten duena, hitzontzia.
erauzgarri	iz		Zerbait erauzten, aldaratzen duen gauza.
erauzi erauz erauzten	ad		da eta du.
erauzi erauz erauzten	ad	A1.	da aditza Ipar. Zah., g. er.. Aldaratu, bereizi.
erauzi erauz erauzten	ad	A2.	Bereizi; bere errotik, edo ezarririk edo erantsirik dagoen lekutik atera edo bereizi.
erauzi erauz erauzten	ad	A4.	du.
erauzketa	iz	A1.	Erauztea, leporatzea.
erauzketa	iz	A2.	Erauztea, atera edo bereiztea.
erauzte			erauzi aditzaren aditz izena.
erazagupen	iz		Erazagutzea, agerpena.
erazagutu erazagut erazagutzen	ad		Ezagutarazi.
erazagutze			erazagutu aditzaren aditz izena.
erazarri erazar erazartzen	ad	A1.	Jazarri, eraso.
erazarri erazar erazartzen	ad	A2.	Agiraka egin.
erazarri erazar erazartzen	ad	A3.	Era burutua izen gisa; 1757. Erauntsia, ekaitza.
erazko	adlag		Egokia.
eraztun	iz		Urrezko, zilarrezko... uztai txikia, hatzean apaingarri gisa jartzen dena.
eraztundun	izond		Eraztunak edo eraztun modukoak dituena.
erbatz	iz		Linoa edo kalamua zehatu ondoren gelditzen den hondakina, arezta.
erbeste	iz		Atzerria batez ere bigarren adieran.
erbesteratu edo erbestera	ad		Atzerriratu.
erbesteratze			erbesteratu aditzaren aditz izena.
erbestetar	izlag eta iz		Atzerritarra.
erbestetasun	iz		Erbestetuaren egoera.
erbestetu erbeste edo erbestetu erbestetzen	ad		Erbesteratu, deserritu.
erbi	iz		Ugaztun karraskaria, belarri-luze eta isats-motza, atzeko hankak aurrekoak baino luzeagoak dituena, jauzika arin ibiltzen dena.
erbiki	iz		Erbiaren okela, janari gisa txit aintzat hartua.
erbikume	iz		Erbiaren umea.
erbinude	iz		Ugaztun haragijalea, txikia, bizkar-arrea eta sabel-argia.
erbitto	iz		Erbitxoa.
erbitxo	iz		Erbi-ren txikigarria.
erdaindu erdain erdaintzen	ad		Zerbaiti muturra, eta bereziki zakil mokoari azala, moztu.
erdaingabe	izond		Erdaindua izan ez dena.
erdainkuntza	iz		Erdaintzea, juduen artean elizkizunez egiten dena.
erdaintze			erdaindu aditzaren aditz izena.
erdal			erdara izenak hitz-elkarketan hartzen duen era.
erdaldun	izond eta iz		Erdaraz mintzatzen dena, euskaraz ez dakiena.
erdaldundu erdaldun edo erdaldundu erdalduntzen	ad		Erdaldun bihurtu.
erdalduntze			erdaldundu aditzaren aditz izena.
erdalkeria	iz		Erdarakada; erdal ohitura.
erdaltzale	izond		Erdararen euskararen baino zaleago dena.
erdaltzaletasun	iz		Erdararen zale izatea.
erdaltzaletu erdaltzale edo edaltzaletu erdaltzaletzen	ad		Erdaltzale bihurtu.
erdaltzaletze			erdeltzaletu aditzaren aditz izena.
erdara	iz		Euskara ez den edozein hizkuntza; gaztelania heg. eta frantsesa ipar.
erdarakada	iz		Erdaratik hartutako edo erdarak eragindako hitz edo joskera, euskaraz arrotz gertatzen dena.
erdaratu erdara edo erdaratu erdaratzen	ad		Erdaraz itzuli, eman.
erdaratzaile	iz		Zerbaiten erdal itzultzailea.
erdaratze			erdaratu ad -aren aditz izena.
erdeinagarri	izond	A1.	Gogaikarria.
erdeinagarri	izond	A2.	Arbuiagarria.
erdeinatu erdeina erdeinatzen	ad	A1.	da aditza Zah. G. er.. Gogaitu, nardatu.
erdeinatu erdeina erdeinatzen	ad	A2.	Arbuiatu, mesprezatu, gutxietsi.
erdeinatze			erdeinatu aditzaren aditz izena.
erdeinu	iz	A1.	Gogaitasuna.
erdeinu	iz	A2.	Arbuioa, mesprezioa.
erdi erditzen	ad	H2.	Sabelean den umea edo umeak mundura ekarri.
erdialde	iz		Zerbaiten erdiko aldea.
erdiarazi erdiaraz erdiarazten	ad		Erditzera behartu.
erdibanatu erdibana edo erdibanatu erdibanatzen	ad		Erdi bana egin, eman.
erdibanatze			erdibanatu aditzaren aditz izena.
erdibide	iz		Bi mutur edo buruetatik distantzia berera dagoen puntua.
erdibitu erdibi erdibitzen	ad		Bi partetan zatitu.
erdibitze			erdibitu aditzaren aditz izena.
erdiesle	izond eta iz		Erdiesten duena.
erdiespen	iz		Erdiestea.
erdiestaile	izond eta iz		Erdieslea.
erdieste			erdietsi aditzaren aditz izena.
erdietsarazi erdietsaraz erdietsarazten	ad		aditzaren arazlea.
erdietsi erdiets erdiesten	ad	A1.	Lortu, iritsi.
erdietsi erdiets erdiesten	ad	A2.	Aditu, ulertu.
erdigune	iz		Zerbaiten erdiko gunea.
erdika	adlag	H1.	Erdizka.
erdika	iz	H2.	Zerbaiten, bereziki berez bi zati berdinez osaturiko zerbaiten, erdia.
erdikalatu erdikala erdikalatzen	ad		Erdiraino bete edo hustu.
erdikide	iz		Parte hartzaile.
erdiko	izlag		Artekoa bigarren adieran.
erdilari	iz		Taldekako kiroletan, erdialdean jokatzen duena.
erdimin	iz		Erditzean jasaten diren oinazeak.
erdiondo	iz		Erdi ondoko garaia.
erdipurdi	adlag		Erdizka, ez ondo ez gaizki.
erdipurdika	adlag		Erdizka, erdipurdi.
erdiragarri	iz eta izond		Erdiratzen, erabat hunkitzen duena.
erdiratu erdira erdiratzen	ad	A1.	Erdibitu, erdi bi egin, erditik egin.
erdiratu erdira erdiratzen	ad	A2.	Era burutua, goi., erdira. Erdira etorri edo ekarri.
erdiratzaile	izond		Erdiratzen, erdibitzen duena.
erdiratze			erdiratu aditzaren aditz izena.
erdiro	iz		Arrakala.
erditaratu erditara erditaratzen	ad		Zenaren erdia izatera etorri edo ekarri.
erditaratze			erditaratu aditzaren aditz izena.
erditsu	iz		Gutxi gorabehera erdia.
erditu erdi edo erditu erditzen	ad	H2.	Erdibitu, zatitu.
erditxo	iz		Erdi-ren txikigarria.
erditze			erdi aditzaren aditz izena.
erdiuharte	iz		Kontinentearekin lotzen duen alde bat izan ezik, gainerako alde guztiak urez inguratuak dituen lur zatia.
erdizka	adlag	A1.	Ez osorik; bukatu gabe.
erdizka	adlag	A2.	Erdi bana.
erdizkatu erdizka edo erdizkatu erdizkatzen	ad	A1.	Erdibitu.
erdizkatu erdizka edo erdizkatu erdizkatzen	ad	A2.	Erdizka, erdibana izan.
erdu ertzen	ad	H2.	Heldu, iritsi.
erdu			'Etorri!'-ren baliokide den hitza. Cf.
erdutu erdu erdutzen	ad		Abiatu; heldu.
ere	adlag	MA.	Zerbait baieztu edo ukatu ondoren beste zerbait baieztu edo ukatzeko erabiltzen da. Dagokion izen sintagma edo ordezkoaren eskuinean ezartzen da. Bigarren esaldian aditza ezabatzen denean, bai edo baita, edota ez edo ezta-ren laguntza behar du.
ere	adlag	MB.A1.	Edozein motatako baldintza esaldiri erantsia.
ere	adlag	MB.A2.	eta gainerako galdekatzaileen eskuinean.
eredugarri	izond		Ereduzkoa.
eregatu erega eregatzen	ad		Laztandu, txerak egin; baretu.
eregi eregiten	ad		Jaso, eraiki.
eregite			eregi aditzaren aditz izena.
eregu	iz		Txera.
ereiaro	iz		Ekaina.
ereile	iz		Ereiten duena.
erein ereiten	ad		Lurra prestatu ondoren, bertan hazia barreiatu edo sartu.
ereinaldi	iz		Ereiten den aldietako bakoitza.
ereinotz	iz		Erramua, usain ezaugarrizko hosto iraunkorrak dituen zuhaitza.
ereintza	iz		Ereindako lurra.
ereintzaile	iz		Ereilea.
ereite			erein aditzaren aditz izena.
ereizio	iz		Uzta.
eremita	iz		Eremutarra, bakartarra.
eremu	iz	A1.	Basamortua.
eremu	iz	A2.	Lur zatia; lurraldea.
eremu	iz	A3.	Arloa.
eremutar	iz		Eremuan edo leku bazterrean bizi den fraide edo erlijio gizona.
eresaldi	iz		Abestaldia, kantaldia.
eresbatza	iz		Musika banda.
ereserki	iz		Hotsandiko kanta, bereziki aberriari eskainia.
ereserti	iz		Musika, ertietako bat.
eresi	iz	H1.A1.	Hileta kantua.
eresi	iz	H1.A2.	Kanta zaharra; abestia.
eresi	iz	H1.A3.	Musika.
eresi	iz	H2.	Nahi bizia, gutizia.
ereskin	iz		Musika tresna.
ereslari	iz	A1.	Abeslaria, olerkaria.
ereslari	iz	A2.	Musikagilea, musikalaria.
eresti	iz		Musika lana; abestia; ereserkia.
erestu eres eresten	ad		Kantatu, abestu.
ereta	iz		Herotsa.
ereti	iz	A1.	Abagunea, aukera.
ereti	iz	A2.	Denbora bitartea.
eretze	iz		Aldea, alderdia.
ergai	iz		Unea, mementoa.
ergarri	izond		Errieta eragiten duena.
ergatibo	iz		Zenbait hizkuntzatan, iragankorrak edo diren aditzen subjektua markatzen duen kasua edo atzizkia.
ergel	izond		Zentzu edo adimen txikikoa, zentzugabeki mintzatzen edo aritzen dena.
ergeldu ergel edo ergeldu ergeltzen	ad		Ergel bihurtu.
ergelkeria	iz		Ergeltasuna gaitzesgarritzat hartua; ergelari dagokion egitea.
ergelki	adlag		Ergeltasunez.
ergeltasun	iz		Ergela denaren nolakotasuna.
ergeltze			ergeldu aditzaren aditz izena.
ergi	iz		Idiskoa, zekorra.
ergoien	iz		Baserria, mendian dagoen auzo edo herrixka.
eri	iz	H1.	Hatza.
eri	izond eta iz		Osasunik ez duena, gaixotasunen bat duena.
eriagotu eriago edo eriagotu eriagotzen	ad		Eriago jarri.
erialdi	iz		Gaixoaldia.
eriarazi eriaraz eriarazten	ad		Eritzera behartu.
eribera	izond		Eri egoteko joera duena.
erietxe	iz		Eritegia.
erigarri	iz eta izond		Eritzen, gaixotzen duena.
eriko	iz		Erietan jartzen den zernahi babesgarri.
erikor	izond		Eri egoteko joera duena.
eriondo	iz		Eri egon ondoan, zuzpertzen ematen den denbora.
eripetu eripe edo eripetu eripetzen	ad		Kondenatu.
eritara	iz		Eriekin hartzen den pixka.
eritasun	iz		Osasun egoeraren hondatzea.
eritegi	iz		Eriak zaintzeko prestatzen den etxe edo lekua.
eritoki			Erikorra.
eritu eri edo eritu eritzen	ad	H1.	Eri gelditu edo utzi.
eritu eri edo eritu eritzen	ad	H2.	Zauritu.
eritzaile	izond		Eritzen, gaixotzen duena.
eritze			eritu aditzaren aditz izena.
erizain	iz		Eriak zaintzeko bizibidea duena.
erizaingo	iz		Eritzaintza.
erizaintza	iz		Erizainaren ogibidea edo lanbidea.
erkain	iz		Eri punta.
erkaketa	iz		Erkatzea.
erkal	iz		Errepublika.
erkatu erka erkatzen	ad		Berdintasunak eta desberdintasunak aztertu.
erkatz	iz		Erratza.
erkatze			erkatu aditzaren aditz izena.
erki	iz	H1.A1.	Eskualdea.
erki	iz	H1.A2.	Leinua.
erki	iz	H2.	Ezkia.
erkide	izond	A1.	Guztiek edo gehienek batera dutena, guztiei edo gehienei dagokiena.
erkide	izond	A2.	Parte hartzailea, kidea.
erkidego	iz	A1.	Erkidea denaren nolakotasuna edo egoera.
erkidego	iz	A2.	Elkarrekin bizi diren, interes edo helburu bera duten pertsona taldea.
erkigarri	izond		Erkitzen duena, guztiz nekagarria.
erkin	izond	H1.	Ahula.
erkin	adlag	H2.	Erditzeko, erdiminez.
erkindu erkin edo erkindu erkintzen	ad		Ahuldu.
erkintasun	iz		Ahultasuna.
erkintze			erkindu aditzaren aditz izena.
erkitu erki erkitzen	ad		Erabat nekatu.
erkitze			erkitu aditzaren aditz izena.
erla	iz		Itsas arraina, marra ilunak dituena, itsasertzetik hurbil sarda handietan bizi dena.
erlabio	iz		Listorra.
erlaitz	iz		Eraikuntza baten goialdeko irtengunea, azpialdea euritik babesteko-eta ezartzen dena.
erlakizten	iz		Zaldarra.
erlama	iz		Erle erregina.
erlantz	iz		Distira.
erlastar	iz		Erlemandoa.
erlaste			erlastu aditzaren aditz izena.
erlastu erlats edo erlastu erlasten	ad		Marrantatu, ahotsa laztu edo zakartu.
erlastura	iz		Marranta, ahotsaren zakartzea.
erlategi	iz		Erlauntzak dauden tokia.
erlatibo	izond		Beste zerbaiten arabera hartzen dena, absolutua ez dena.
erlatibotasun	iz		Erlatiboa denaren nolakotasuna.
erlatoki	iz		Erlategia.
erlats	izond		Erlastua, marrantatua.
erlauntza	iz		Erlakumea hartzeko prestatzen den babesa, erle ontzia.
erlazio	iz		Matematikan-eta, berdintzetan eta abarretan, bi elementuren artean dagoen lotura, bataren aldakuntzak bestearena dakarrena.
erlejale	iz		Txori lepo-horia, erleak jaten dituena.
erlekume	iz	A1.	Erlearen umea.
erlekume	iz	A2.	Erle taldea, bereziki bere erreginarekin beste erlauntza bat osatzera doana.
erlemando	iz		Erle arra, erregina ernaldu beste egitekorik ez duena.
erlezain	iz		Erleak haziz bizibidea ateratzen duen pertsona.
erlezaintza	iz		Erleak hazteko eta zaintzeko antzea.
erliebe	iz		Ark. Hondo lauari buruz gehiago edo gutxiago nabarmentzen den irudia.
erlijiogabe	izond		Erlijiorik ez duena; ez-erlijiozkoa.
erlijioso	izond	A1.	Erlijiozkoa.
erlijioso	iz	A2.	Erlijio ordena batean profesa egin duen gizona.
erlijiozale			Erlijioaren zale dena, erlijiozkoa.
erlijiozaletasun			1930. Erlijioaren zaletasuna.
erlikia	iz		Santu baten gorputzaren, edo berarekin zer ikusirik duen zerbaiten zatia, Eliza katolikoak edo bestek gurgarritzat hartu duena.
erloju	iz	A1.	Denbora neurtzen eta ordua adierazten duen tresna.
erloju	iz	A2.	Ordua.
erlojugile	iz		Erlojuak egiten dituen eskulangilea.
erlojugintza	iz		Erlojugilearen bizibidea; erlojuak egiteko jarduna.
erluri	iz		Arrabioa, harrulia bi adieretan.
ermitatxo	iz		Ermita-ren txikigarria.
ermitau	iz		Eremutarra.
ermitazain			1868. Ermita bat zaitzen duen pertsona.
ernaberritu ernaberri ernaberritzen	ad		Berriro ernatu.
ernaberritze			ernaberritu aditzaren aditz izena.
ernagarri	izond		Ernatzen duena.
ernai	adlag	H1.	Erne.
ernai	iz	H2.	Haga, habea.
ernalarazi ernalaraz ernalarazten	ad		Ernaltzera behartu.
ernaldi	iz		Abere bat ernari dagoen denbora.
ernaldu ernal ernaltzen	ad	A1.	Arrak emearengan izaki berri bat sortu.
ernaldu ernal ernaltzen	ad	A2.	Ernari gelditu.
ernalgarri	izond		Ernaltzen duena.
ernalketa	iz		Ernaltzea.
ernalkin	iz		Ernal organoa.
ernaltze			ernaldu aditzaren aditz izena.
ernamuin	iz		Hazietan, landarea sortzen den zatia.
ernamuindu ernamuin edo ernamuindu ernamuintzen	ad		Hozitu.
ernamuintze			ernamuindu aditzaren aditz izena.
ernarazi ernaraz ernarazten	ad	A1.	Ernatu, ernatzera behartu.
ernarazi ernaraz ernarazten	ad	A2.	Erne aditzaren arazlea.
ernarazle	izond		Ernarazten duena.
ernari	adlag		Sabelean umekia duela.
ernatu erna ernatzen	ad		1686.
ernatu erna ernatzen	ad	A1.	Iratzarri; erne jarri, kilikatu.
ernatu erna ernatzen	ad	A2.	Hozitu.
ernatzaile	izond eta iz		Ernatzen duena.
ernatze			ernatu aditzaren aditz izena.
erne ernetzen erneko	ad	H2.	Landarea sortu eta hazten hasi.
erne	adlag	H1.	Iratzarririk, bereziki zentzumenak edo buru gaitasunak.
erne	iz	H3.	Kimua.
ernegagarri	izond		Gogaikarria, amorragarria.
ernegarazi ernegaraz ernegarazten	ad		Ernegatu aditzaren arazlea.
ernegatu ernega ernegatzen	ad	A1.	Arnegatu.
ernegatu ernega ernegatzen	ad	A2.	Erabat gogaitu; amorratzen jarri.
ernegazio	iz	A1.	Etsipena.
ernegazio	iz	A2.	Amorrazioa.
erneki	adlag		Erne.
ernerik	adlag		Erne.
ernetasun	iz		Erne egotea, erne dagoenaren egoera.
ernetze			erne aditzaren aditz izena.
ero eraiten	ad		Hil.
ero	izond eta iz	H1.A1.	Zentzu edo adimen gutxikoa.
ero	izond eta iz	H1.A2.	Zoroa, zentzua galdu duena.
eroaldi	iz		Erotasun aldia; zoroaldia.
eroale	iz	A1.	Eramailea.
eroale	izond eta iz	A2.	Elektrizitateari, beroari, igarotzen uzten diona.
eroan eroaten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: daroat, daroa; daroatza; neroan, zeroan; zeroatzan; neroake, leroake; leroazke; beroa, eroazu; beroatza, eroaitzazu.
eroan eroaten	ad	A1.	Eraman.
eroan eroaten	ad	A2.	Aditz iragankor baten era burutuaren ondoan.
eroanezin	izond		Eramanezina.
eroangaitz			1921. Eramangaitza.
eroankizun	izond	A1.	Eramanerraza.
eroankizun	iz	A2.	Eramankizuna.
eroapen	iz		Pairamena.
eroarazi eroaraz eroarazten	ad	H1.	Erotzera behartu, zorarazi.
eroarazi eroaraz eroarazten	ad	H2.	Hilarazi.
eroate			eroan aditzaren aditz izena.
eroetxe	iz		Zoroetxea, eroak zaintzeko erietxea.
erogarri	izond	A1.	Zoragarria.
erogarri	izond	A2.	Erotzen duena.
erogoa	iz		Erotasuna.
erokeria	iz		Eroari dagokion egitea.
eroki	adlag		Era ero batez, ero eroan.
eromen	iz		Erotzea.
eronde	iz		Gobernua.
eroraldi edo erorialdi	iz		Erortzea, norbait edo zerbait erortzen den aldietako bakoitza.
erorarazi eroraraz erorarazten	ad		Erortzera behartu.
erorbide	iz		Erortzeko bidea, zergaitia edo arriskua.
erorgarri	iz		Erorarazten duen gauza.
erori eror erortzen	ad	A1.	Zerbait, bere pisuak eraginik beherantz joan; lurrera erakarria gertatu, oreka edo euskarria galduz.
erori eror erortzen	ad	A2.	Egoera oker edo gaizto batera erakarria gertatu.
erori eror erortzen	ad	A3.	Zoriaz eta mintzatuz, egokitu.
erori eror erortzen	ad	A4.	Era burutua predikatu gisa.
erori eror erortzen	ad	A4.	Norbaiten iritzi, ohitura edo bizimodua onartu edo haietara egokitu. Objektua -(ra deklinabide atzizkiaz.
erori eror erortzen	iz	A5.	Erorikoa.
eroriko	iz		Erortzea.
eroritasun	iz		Eroria dagoenaren egoera.
erorka	adlag		Erortzen, erori eta erori.
erorketa	iz		Erortzea.
erorkor	izond		Erortzeko joera duena, erraz erortzen dena.
erorkortasun	iz		Erorkorra denaren nolakotasuna.
erortoki	iz	A1.	Erorbidea.
erortoki	iz	A2.	Erortzeko tokia; zerbait erortzen den tokia.
erortoki	izond	A3.	Erorkorra.
erortzapen	iz		Erortzea.
erortze			erori aditzaren aditz izena.
eroserraz			1964. Pertsonez mintzatuz, erraz eros daitekeena.
erosgailu	iz		Salgaia.
erosi eros erosten	ad	A1.	Zerbait ordainketaren bidez eskuratu.
erosi eros erosten	ad	A2.	Berrerosi.
erosio	iz		Higadura.
erosketa	iz		Erostea.
eroskunde	iz		Berrerospena.
erosle	iz		Erosten duen pertsona.
eroso	izond		Zailtasunik ez duena, erraz, lasai, oztopo edo buruhausterik gabe egin edo erabil daitekeena.
erosokeria	iz		Erosotasuna gaitzesgarritzat markatua.
erosotasun	iz		Erosoa denaren nolakotasuna, eroso dagoenaren egoera; eroso sentiarazten duen gauza edo zertzelada.
erosotu eroso edo erosotu erosotzen	ad		Erosoago bihurtu, erraztu.
erosta	iz		Auhena, adia.
erostaka	adlag		Erosta eginez.
erostari	iz		Hiletetan erostak jotzen zituen emakumea.
eroste			erosi aditzaren aditz izena.
erostun	iz		Erosten duen pertsona.
erotasun	iz		Zentzu edo adimen urritasuna.
erotiko	iz		Sexu maitasunari dagokiona.
erotu ero edo erotu erotzen	ad		Ero bihurtu; zoratu.
erotze			erotu aditzaren aditz izena.
erpai	iz		Aiduru, zain.
erpe	iz		Atzaparra.
erpedun	izond		Erpeak dituena.
erpil	izond	H1.	Ahula, argala.
erpil	iz	H2.	Mokorra, sokila.
erpildu erpil edo erpildu erpiltzen	ad		Ahuldu, argaldu.
erpiltasun	iz		Ahultasuna, argaltasuna.
erpin	iz	MA.A1.	Mendi, aldapa eta kidekoen alde garaiena, bereziki zorrotza denean.
erpin	iz	MA.A2.	Punta, muturra.
erpin	iz	MA.A3.	Angelu baten bi aldeen edo poligono baten bi alderen elkartze puntua; poliedro batean, gutxienez hiru aurpegik batera duten puntua.
erpin	izond	MB.	Aldapatsua eta garaia.
erpindu erpin edo erpindu erpintzen	ad		Altxatu, goratu.
erpineratu edo erpinera	ad		Erpinera igo edo jaso.
erpintze			erpindu aditzaren aditz izena.
erpizi	izond		Oso buru-argia.
erpuru	iz		Hatz lodia, beste lauen aurrez aurre jar daitekeena; oineko behatz lodia.
errabia	iz	A1.	Amorrua, haserre bizia.
errabia	iz	A2.	Eritaun kutsakorra, nerbio sistemari erasotzen diona, berez txakurrarena dena, baina ausikiren bidez gizona ere jo dezakeena.
errabiagarri	izond		Amorragarria.
errabiamendu	iz		Errabia, amorrua.
errabiarazi errabiaraz errabiarazten	ad		Errabiatzera behartu, amorrarazi.
errabiatu errabia edo errabiatu errabiatzen	ad	A1.	Amorratu, nor bere onetatik atera.
errabiatu errabia edo errabiatu errabiatzen	ad	A2.	Amorratu, errabiak joa gertatu.
errabiatze			errabiatu aditzaren aditz izena.
erraboil	iz		Lur azpiko zuztar lodia, hosto gisako geruza mamitsu batzuek biltzen duten begi batek osatua, urtero landare berria ematen duena.
erradiazio	iz		Irrada.
erradikal	izond	A1.	Errotikoa, errotikakoa; sakona.
erradikal	iz eta izond	A2.	Frantzian, Bigarren Inperioaz gero, demokrazia eta laikotasunaren hildotik errotiko erreformen aldeko errepublikazalea eta hari dagokiona; bere ideologiaren barnean muturreko joeren aldekoa dena.
erradikalismo	iz		Erradikalen joera eta politika dotrina.
erradio	iz	H1.	Gai bakuna, erradiaktiboa, barioaren antzeko metal zuria Ra; at. z 88; at. m. 226, 05.
erradio	iz	H2.A1.	Esferaren gainaldearen edo zirkunferentziaren edozein puntu eta erdigunea batzen dituen zuzenkia.
erradio	iz	H2.A2.	Besaurreko kanpoaldeko hezur luzea.
erradioaktibitate	iz		Zenbait gaik atomoaz behetiko zatikiak berez jaurtitzeko duten gaitasuna.
erradioaktibo	izond		Erradioaktibitatea duena; erradioaktibitateari dagokiona.
erradiografia	iz		X izpien bidezko argazkia.
erradiologia	iz		Irradak, X izpiak bereziki, eta haien bidez eritasunak nola sendatu azterten dituen sendagintzaren atala.
erradioskopia	iz		Giza gorputzaren barruko organoen azterketa, X izpien bidezkoa.
errai	iz		Animalia baten barne organoak, bereziki bularralde eta sabelaldekoak. Ik.
erraigabe	izond		Bihozgabea.
errail	iz		Trenbidea osatzen duten burdinazko edo bi altzairuzko haga luze eta meheetako bakoitza.
erraile	izond		Esalea.
errain	iz	H1.	Semearen emaztea.
errain	iz	H2.	Giltzurruna.
erraingai	iz		Semearen emaztegaia.
errainu	iz	A1.	Argi izpia.
errainu	iz	A2.	Itzala.
errainutu errainu edo errainutu errainutzen	ad		Distiratu.
erraiteko	iz		Esatekoa.
erraketa	iz		Tenisean eta, jokatzeko erabiltzen den pala sareduna.
erraki	iz		Zurginaren lanabesa, burnizko aho batez eta zurezko eskuleku luze batez osatua, bi eskuez eraginik zuloak handitzeko erabiltzen dena.
errakin	iz		Erretura.
errakuntza	iz		Hutsa, hutsegitea; bereziki, egiarekin bat ez datorren uste, iritzi edo sinestea.
erralde	iz		Ganadua pisatzeko erabiltzen den neurria, hamar libraren baliokidea.
erraldoi	iz		Izugarri hazi den pertsona.
errama	iz	A1.	Zuhaitz adarra.
erramu	iz	H1.A1.	Abar ebakia, bereziki ereinotzarena.
erramu	iz	H1.A2.	Usain ezaugarrizko hosto iraunkor berde ilunak dituen zuhaitza.
erramu	iz	H2.	Arrauna.
erramulari	iz		Arraunlaria.
erran erraten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: dio; zioen; diotso; ziotson; banerra, balerra; lerrake; berra, errazu, berrate]. Esan.
erran	iz	H2.	Esana.
errape	iz		Animalien bereziki abereen emearen ugatzetako bakoitza.
errara	adlag		Ahoz gora etzanda.
errari	iz		Labealdia.
erratu erra erratzen	ad		Huts egin, ez asmatu.
erratz	iz	A1.	Zenbait landareren abarrak makila baten muturrean lotuz egiten den tresna, kaleak, etxeak... garbitzeko erabiltzen dena.
erratz	iz	A2.	Ezkata moduko hostoak dituen zuhaixka erraboilduna.
erratze			erratu aditzaren aditz izena.
errauli	iz		Intsektu hego-gogorra, berde bizi distiratsua.
erraustatu errausta erraustatzen	ad		Hautseztatu.
erraustatze			erraustatu aditzaren aditz izena.
errauste		H1.	erraustu aditzaren aditz izena.
errauste		H2.	errautsi aditzaren aditz izena.
erraustegi	iz		Haustegia.
erraustu errauts edo erraustu errausten	ad	A1.	Errauts bihurtu.
errauts	iz	A1.	Hautsa lehen adieran.
errauts	iz	A2.	Ikatza, egurra etabar erretzean gertatzen den hauts hondakina.
errautsarazi errautsaraz errautsarazten	ad		Erraustera behartu.
errautsetaratu errautsetara errrautsetaratzen	ad		Errauts bihurtu, birrindu.
errautsi errauts edo errautsi errausten	ad		Hauts bihurtu; suntsitu.
errax	adlag		Erraza; erraz.
errazkeria	iz		Egitekoak behar adina neke hartu gabe burutzea.
errazki			Erraz, erraztasunez.
errazkiro	adlag		Errazki, erraz.
erraztasun	iz		Errazaren nolakotasuna; zerbait erraz egiteko ahalmena; zerbait errazten duen zertzelada.
erraztatu errazta erraztatzen	ad		Erratzarekin garbitu.
erraztatzaile	iz		Kale garbitzailea.
erraztatze			erraztatu aditzaren aditz izena.
errazte			erraztu aditzaren aditz izena.
erraztila	iz		Margotzeko eta erabiltzen den eskuila modukoa.
errazto	adlag		Erraz, errazki.
erraztu erraz edo erraztu errazten	ad		Errazago bihurtu, nekea edo eragozpena gutxitu.
erre erretzen	ad	H1.A1.	Zerbait suaren bidez ahitu; suak edo berotasun gehiegiak zerbait erabat hondatu.
erre erretzen	ad	H1.A2.	Janariak prestatu, suaren eraginpean, zuzenean nahiz labean, ezarriz.
erre erretzen	ad	H1.A3.	Tabakoaren edo antzeko gaien kea arnasarekin hartu.
erre erretzen	ad	H1.A4.	Era burutua izen gisa.
erreopari	iz		Jainkoari edo, eskaintzeko erretzen den abere edo izakia.
erre	iz	H2.	R letraren izena. Bada R edo r.
erreakzio	iz	A1.	Beste ekintza bati kontrajartzen zaion ekintza; ekintza bat ezeztatzea helburu duen erantzuna.
erreakzio	iz	A2.	Beste gorputz baten indarraren mendean dagoen gorputz batek lehen gorputzari egiten dion aurkako indarra.
erreakzio	iz	A3.	Bi nahiz gehiago gairen elkarrekiko eragina, ondorioz kimika eraldatzeak dituena.
erreal	iz	H1.	Balio desberdineko zenbait diruren izena; gaur egun, pezetaren laurdena.
erreal	izond	H2.	Egiazkoa, benetakoa.
erreal	izond	H3.	Erregerena.
errealdi	iz	A1.	Zerbait erretzen den, zerbaitek erretzen duen aldietako bakoitza.
errealdi	iz	A2.	Labealdia.
errealeko	iz		Erreal bakeko txanpona, erreal batekoa.
errealismo	iz		Literaturan eta ertietan, izadia eta bizitza diren bezala ematea helburutzat duen joera.
errealista	izond	A1.	Literaturan eta ertian, errealismoaren aldekoa.
errealista	izond	A2.	Errealitatea kontuan hartzen duena.
errealitate	iz		Egiaz denaren nolakotasuna; egiazkoa, benetakoa den hura; egiazko gauza.
errealki	adlag		Egiazki, benetan.
errealtxo	iz		Erreal izenaren txikigarria.
errearazi errearaz errearazten	ad		Erretzera behartu.
errearin	adlag		Axaletik edo gutxi errea.
errebal	iz		Euskal Herriko hainbat hiriren bazterreko auzoari ematen zaion izena; aldiria.
errebelamendu	iz		Errebelatzea, bidetik aldaratzea.
errebelar	iz	A1.	Suge-belarra.
errebelar	iz	A2.	Tabakoa.
errebelarazi errebelaraz errebelarazten	ad		Errebelatzera behartu, bidea galarazi.
errebelatu errebela errebelatzen	ad		Herratu, desbideratu.
errebelatu errebela errebelatzen	ad	H2.	Agerrarazi, ezagutarazi.
errebelatu errebela errebelatzen	ad	H3.	Oldartu, aurka altxatu.
errebelatze			errebelatu aditzen aditz izena.
errebelazio	iz		agerpena.
errebentatu errebenta errebentatzen	ad		Lehertu, eztanda egin.
erreberentzia	iz	A1.	Begirunea, errespetua.
erreberentzia	iz	A2.	Euskal dantza baten izena.
erreberentziatu erreberentzia edo erreberentziatu erreberentziatzen	ad		Gur egin, gurtu.
erreberia	iz		Eldarnioa, sukar ametsa.
errebero	iz		Esne jetzi berria.
erreberriarazi erreberriaraz erreberriarazten	ad		Erreberritzera behartu.
erreberrimen	iz		Erreberritzea, berritzea.
erreberritu erreberri erreberritzen	ad	A1.	Berritu, berriz egin.
erreberritu erreberri erreberritzen	ad	A2.	Berritu, eraberritu.
erreberritzaile	izond		Erreberritzen duena.
erreberritze			erreberritu aditzaren aditz izena.
errebes	izond	H1.	Okerra; bihurria, menderagaitza.
errebes	iz	H2.	Gorakoa, okada.
errebesatu errebesa errebesaten	ad		Okatu.
errebeskada	iz		Eskuaren azpialdeaz emandako kolpea.
errebeskeria	iz		Egite okerra; aldrebeskeria.
errebista	iz		Aldizkaria.
erreboilo	iz		Turbota.
errebokatu erreboka errebokatzen	ad		Ezereztu, indargabetu, baliogabetu.
errebolber	iz		Pistola mota, etenik gabe hainbat tiro jaurtikitzeko zilindro birakor baladun bat duena.
errebolta	iz		Matxinada, jazarraldia.
erreboltari	izond		Matxinatzen dena, jazarlea.
erreboltatu errebolta erreboltatzen	ad	A1.	"-(etik"). Errebelatu.
erreboltatu errebolta erreboltatzen	ad	A2.	Jazarri, matxinatu.
erreboluzio	iz		Iraultza.
errebotari	iz		Errebotearen aldean jokatzen duen pilotaria.
errebote	iz	A1.	Xisteraz, aurrez aurre jartzen diren lau edo bost laguneko bi talderen artean jokatzen den pilota jokoa.
errebote	iz	A2.	Pilota jokoan, atzeko horman pilotak jotzea.
errebote	iz	A3.	Bigarren botea, edo hurrengoetako bat.
erredakzio	iz		Egunkari, albistari edo hauen gisakoetan berriak idatzi, ordenatu eta sailkatzen dituen lan taldea.
erredentore	iz		Berreroslea.
erredentzio	iz		Berrerospena.
erredimitu erredimi erredimitzen	ad		Berrerosi, erosi.
erredimitzaile	iz		Berreroslea.
errediza	iz		Altzaria.
erredola	iz		Ezkutua, ezkutarma, harma babesgarria.
erredura	iz		Suak edo gai erregarri batek larruazalean egiten duen zauria.
errefau edo errefrau	iz	H2.A1.	Esaera zaharra, atsotitza.
errefau edo errefrau	iz	H2.A2.	Kantetako errepika.
errefau	iz	H1.	Baratze landarea, sustrai mamitsu barne-zuria eta azal-gorria duena.
errefautxo	iz		Errefauaren antzeko landarea, alorrentzat kaltegarria.
errefera	iz		Pilota jokoan, sakea edo botea itzultzea.
erreferatu errefera edo erreferatu erreferatzen	ad		Pilota jokoan errefera eman.
erreferendum	iz		Lege edo proposamen bat onartzeko edo arbuiatzeko hiritarrek egiten duten bozketa.
erreferrari	iz		Errebote jokoan, lehen errefera ematen duen pilotaria.
erreflexio	iz		Gogoeta.
erreflexu	iz		Fisiol. Nerbioen erreakzioa, kontzientziak hauteman gabeko eragile bati erantzuten diona.
erreforma	iz		Eraberritzea; bereziki, politika eraberritze ez-iraultzailea.
erreformatu erreforma erreformatzen	ad		Eraberritu; eraberritzea egin.
erreformismo	iz		Erreformisten politika dotrina.
erreformista	izond eta iz		Politika erreformaren aldekoa; gizarte kapitalista erreformen bidez hobetu nahi duen pertsona.
errefrakzio	iz		Uhin baten norabide aldatzea, delako uhina ingurune batetik bestera igarotzean gertatzen dena.
errefreskatu errefreska errefreskatzen	ad		Freskatu.
errefria	iz		Mafrundia, hotzeria.
errefriatu errefria errefriatzen	ad		Mafrunditu, mafrundiak jo; hoztu.
errefusatu errefusa errefusatzen	ad		Ukatu, eza eman; ez onartu.
erregadiatu erregadia erregadiatzen	ad		Ureztatu.
erregai	iz		Errekina.
erregaitz	izond		Erretzen zail dena, ia ezin errezkoa.
erregalatu erregala erregalatzen	ad	A1.	Atsegin hartu edo eman.
erregalatu erregala erregalatzen	ad	A2.	Opari egin, oparitu.
erregali	iz		Erregaloa, oparia.
erregalo	iz	A1.	Atsegina, biziera lasaia.
erregalo	iz	A2.	Oparia.
erregalotxo	iz		Erregalo-ren txikigarria.
erregarri	izond eta iz	A1.	ehun organikoak erretzen dituena.
erregarri	izond eta iz	A2.	Errekina.
erregatu errega erregatzen	ad		Ureztatu, garaztatu.
erregealdi	iz		Erreinaldia.
erregegai	iz		Erregeren oinordekoa, gizonezkoa denean.
erregego	iz		Erregetza.
erregela	iz	A1.	Araua.
erregela	iz	A2.	Zurezko edo metalezko oholtxo luzea eta ertz-arteza, lerro zuzenak egiteko erabiltzen dena.
erregelamendu	iz		Araudia, arautegia.
erregelatu erregela erregelatzen	ad		Arautu.
erregelatuki	adlag		Arau jakinen arabera, erregelaz.
erregeorde	iz		Lurralde bat erregeren ordez gobernatzen duen agintaria.
erregepittitta	iz		Erregetxoa.
erregetasun	iz		Erregeren nolakotasuna; erregetza.
erregetiar	izlag eta iz		Erregeren aldekoa, errepublikaren aurkakoa.
erregetu errege edo erregetu erregetzen	ad		Errege bihurtu, erregetza iritsi.
erregetxo			-ren txikigarriak; lurralde txiki bateko agintaria adierazteko erabiltzen dira batzuetan.
erregetxo	iz		Txori txikia, txepetxaren antzekoa tamainaz eta eitez, pinuetan eta bizi dena.
erregetza	iz		Erregeren duintasuna; errege izatea; erregeren agintaritza.
erregexka	iz	A1.	Erregetxoa, lurralde txiki bateko agintaria.
erregexka	iz	A2.	Erregetxoa.
erregexupit	iz		Erregetxoa.
erregezko	izlag	A1.	Erregerena, erregeri dagokiona.
erregezko	iz	A2.	Erregeren gizarte mailako pertsona.
erregina	iz	A1.	Erregeren emaztea; erreinu bateko buru den emakumea.
erreginagai	iz		Erregeren oineordekoa, emakumea denean.
erreginatasun	iz		Erreginaren duintasuna edo nolakotasuna.
erregorritu erregorri edo erregorritu erregorritzen	ad		Txigortu.
erregosi erregos erregosten	ad	H1.	Frijitu.
erregosi	iz	H2.	Larruazalean pikor, baba edo orbanak gertatzea; pikor eta orban horiek.
erregreta	iz		Damua, atsekabea.
erregualdi	iz		Otoitzaldia.
erreguka	adlag		Arrenka.
erregular	izond	H1.A1.	Arauaren araberakoa, araupekoa.
erregular	izond	H1.A2.	Beti-batekoa.
erregular	izond	H2.	Erdipurdikoa.
erregutada	iz		Ogi, arto zerra.
erregutu erregu edo erregutu erregutzen	ad		Erregu egin, otoiztu.
erregutzaile	iz		Erregutzen duena.
erregutze			erregutu aditzaren aditz izena.
erreinaldi	iz		Errege, erregina edo printze batek agintzen duen denbora.
erreinarazi erreinaraz erreinarazten	ad		Erreinatzera behartu.
erreinatu erreina erreinatzen	ad		Errege, erregina edo printze batek estatua zuzendu; errege egon, izan.
erreinatze			erreinatu aditzaren aditz izena.
erreinu	iz		Errege edo erregina bat buru den estatua.
erreinutar	iz		Erreinu bateko biztanlea.
errejidore	iz		Zinegotzia.
errejimentu	iz		Koronel batek agintzen duen gudari talde egituratua.
errejio	iz		Eskualdea.
errejistratu errejistra errejistratzen	ad	A1.	Errejistroan jaso, ezarri.
errejistratu errejistra errejistratzen	ad	A2.	Arakatu.
errejistratze			errejistratu aditzaren aditz izena.
errejistro	iz	A1.	Mota jakin bateko izenak edo egiteak gerorako idazten diren liburu modukoa; errejistratzea.
errejistro	iz	A2.	Organoaren ahotsetako bakoitza; abeslari baten ahotsaren maila bakoitza, garaierari dagokionez; musika tresna baten ahotsaren hedadura.
errejitu erreji errejitzen	ad		Gobernatu.
erreka	iz	A1.	Etorri txikiko ur-lasterra.
erreka	iz	A2.	Erretena, lubakia.
errekadu	iz		Mandatua.
errekaitatu errekaita errekaitatzen	ad	A1.	Uzta bildu.
errekaitatu errekaita errekaitatzen	ad	A2.	Zaindu, artatu bereziki eri bat; gobernatu.
errekaitatu errekaita errekaitatzen	ad	A3.	Hornitu.
errekaitu	iz	A1.	Arta, ardura. esr. zah.
errekaratu edo errekara	ad		da-du.
errekaratu edo errekara	ad	A1.	Erreka jo.
errekaratu edo errekara	ad	A2.	Errekara joan edo eraman.
errekaratze			errekaratu aditzaren aditz izena.
errekardari	iz		Herriz herri hainbat gauza saltzen dabilen pertsona, saltzaile ibiltaria.
errekarri	iz		Erreka harri laua.
errekasto	iz		Errekatxoa.
errekatxo	iz		Erreka-ren txikigarria.
errekeritu errekeri errekeritzen	ad		Hertsatuki eskatu, otoiztu.
errekeritze			errekeritu aditzaren aditz izena.
errekesta	iz	A1.	Galdea, eskaera.
erreketa	iz		Erretzea.
erreki	iz	A1.	Haragi edo okela errea.
erreki	iz	A2.	Estuasuna.
errekin	iz		Beroa sortzeko erabiltzen den gaia.
erreklama	iz		Iragarkia.
erreklamatu erreklama erreklamatzen	ad		Hertsatuki galdegin.
errekolta	iz		Uzta.
errekomendazio	iz		Gomendioa.
errekondo	iz		Erreka ondoa, erreka ertza.
errekonpentsa	iz		Saria, ordaintzea.
errekonpentsatu errekonpentsa edo errekonpentsatu errekonpentsatzen	ad		Sariztatu.
errekontratu errekontra errekontratzen	ad		Aurkitu, kausitu.
errekontru	iz		Gertaldia, abagunea; buruz buru egitea.
errekontziliatu errekontzilia errekontziliatzen	ad		Adiskidetu; bakezkoak egin.
errekor	izond	H1.	Erraz erretzen dena.
errekor	iz	H2.	Kirol marka.
errekreatu errekrea errekreatzen	ad		Atsegin hartu, jostatu.
errektangular	izond		Angelu-zuzena.
errektore	iz		Unibertsitate bateko burua.
errektoreorde	iz		Sail jakin batean errektorearen ordeko edo laguntzaile nagusi dena.
errektoreordetza	iz		Errektoreordearen lanbidea eta kargua.
errektoretza	iz		Errektorearen lanbidea eta kargua.
errekuntza	iz		Erabateko erretzea; bereziki kim., gai baten eta oxigenoaren arteko elkarketa, gehienetan beroa eta argia igorriz gertatzen dena.
erremangu	iz		Moldea; egoera; jokaera.
erremarkatu erremarka erremarkatzen	ad		Ohartu, hauteman.
erremate	iz		Bukaera.
errematxatu errematxa errematxatzen	ad		Iltzea, punta bat zapaldu.
erremediarazi erremediaraz erremediarazten			~1805. Erremediatzera behartu.
erremediatu erremedia erremediatzen	ad	A1.	Zuzendu, salbatu.
erremediatu erremedia erremediatzen	ad		da eta du.
erremediatu erremedia erremediatzen	ad	A2.	Egin den kaltea indarrik gabe utzi; kalteren bat jarrai edo gerta dadin eragotzi.
erremediatzaile	izond		Erremediatzen duena.
erremediatze			erremediatu aditzaren aditz izena.
errementa	iz	A1.	Lanabesa.
errementaldegi	iz		Errementariaren lantegia.
errementari	iz		Metalak, batez ere burdina, lantzen dituen arotza.
erremerziatu erremerzia erremerziatzen			Eskerrak eman, eskerrak bihurtu.
erremin	iz		Erresumina.
erremindu erremin edo erremindu erremintzen	ad		Erresumindu.
erreminta	iz		*1562, 1712.
erremintze			erremindu aditzaren aditz izena.
erremolatxa	iz		B. v. campestris: sustrai-lodia, ganadua bazkatzeko erabiltzen dena.
erremusina	iz		Limosna.
erremuskada	iz		Purrustada.
erren	iz	H1.	Arantza.
errenbolia	iz		Zirimola.
errendarazi errendaraz errendarazten	ad		Errendatzera behartu.
errendatu errenda errendatzen	ad		da eta du.
errendatu errenda errendatzen	ad	A1.	Errenditu.
errendatu errenda errendatzen	ad	A2.	Bilakatu.
errendatu errenda errendatzen	ad	A2.	Eman, bihurtu, itzuli.
errendatze			errendatu aditzaren aditz izena.
errenditu errendi errenditzen			etsaiaren aurrean amore eman, aurre egiteari utzi, borrokan etsi.
errenditze			errenditu aditzaren aditz izena.
errenkada	iz		Lerroa, bata bestearen ondoan edo atzean ezarritako pertsona edo gauzen segida.
errenta	iz	A1.	Ondasun edo kapital batek epe jakin batean ematen duen mozkina.
errenta	iz	A2.	Besteren etxea, lurrak... erabiltzeagatik hilero edo urtero ordaindu behar dena.
errentadun	iz		Errentaria.
errentari	iz		Baserri, etxe... bat errentan hartzen duena.
errentatu errenta edo errentatu errentatzen	ad		Errentan hartu edo utzi.
errenteri	iz		Aduana.
errentero	iz		Errentaria, maizterra.
errenuntziatu errenuntzia errenuntziatzen	ad		Uko egin.
erreparatu errepara erreparatzen	ad	A1.	Ordaindu; antolatu, osatu.
erreparatu errepara erreparatzen	ad	A2.	"Zerbaitetan", "zerbaiti". Ohartu, arreta jarri, sumatu.
erreparatze			erreparatu aditzaren aditz izena.
erreparo	iz		Arreta, ardura, kontua.
errepartitu erreparti errepartitzen	ad		Banatu; zatitu.
erreparu	iz	H1.	Antolatzea, osatzea; ordaintzea.
errepasatu errepasa errepasatzen	ad	A1.	Berrikusi; berrikasi.
errepasatu errepasa errepasatzen	ad	A2.	Pasaratu.
errepausatu errepausa errepausatzen	ad		Atseden hartu.
errepausu	iz		Atsedena, atseden hartzea.
errepertorio	iz		Antzoki batek ematen ahal dituen lanen zerrenda.
errepide	iz		Bide zabala, beribilak ibil daitezen prestatua.
errepikarazi errepikaraz errepikarazten	ad		Errepikatu aditzaren arazlea.
errepikatu errepika edo errepikatu errepikatzen	ad	A1.	Musika tresna bat, eta batez ere kanpaiak, bizitasunez behin eta berriz jo.
errepikatu errepika edo errepikatu errepikatzen	ad	A2.	Esan edo egin dena berriz esan edo egin.
errepikatze			errepikatu aditzaren aditz izena.
errepira	iz		Landa zelaia, bereziki, ur ertzean dagoena.
erreportxatu erreportxa erreportxatzen	ad		Aurpegira eman, erantzuki egin.
erreportxu	iz		Erantzukia, aurpegira ematea.
erreportxuka	adlag		Erreportxu, erantzuki egiten.
erreposki	adlag		Geldiro, astiki, emeki.
erreprenditu erreprendi erreprenditzen	ad		Agiraka egin, errieta egin, larderiatu.
errepresentatu errepresenta errepresentatzen	ad	A1.	Irudikatu.
errepresentatu errepresenta errepresentatzen	ad	A2.	Ordezkatu.
errepresentatu errepresenta errepresentatzen	ad	A3.	Antzeztu.
errepresentatzaile	iz		Ordezkatzen duena, ordezkoa.
errepresentatze			errepresentatu aditzaren aditz izena.
errepresentazio	iz	A1.	Irudikatzea.
erreprobatu erreproba erreprobatzen	ad		Gaitzetsi, arbuiatu.
errepublika	iz		Agintaritza eta boterea pertsona bakar baten eskuetan ez dauden, eta Estatuaren buruzagitza hauteskunde bidez hautatzen den gobernu era; era honetan gobernatzen den Estatua.
errepublikano	izond eta iz		Errepublikazalea.
errepublikazale	izond eta iz		Errepublikaren aldekoa.
errepusta	iz		Ihardespena, erantzuna.
erreputazio	iz		Entzutea, aipua, ospea.
erres	iz	A1.	Bermea, bahia.
erres	iz	A2.	Hitzarmen edo salerosketa bat egiterakoan ematen den diru kopurua.
erresa	iz		Irin eta zahiaz egindako ogia.
erresalbatu erresalba erresalbatzen	ad	A1.	Erreserbatu.
erresalbatu erresalba erresalbatzen	ad	A2.	Salbuespena egin.
erresalbatze			erresalbatu aditzaren aditz izena.
erresalbu	iz	A1.	Salbuespena.
erresalbu	iz	A2.	Erreserba, zuhurtasuna.
erresatu erresa erresatzen	ad		Bahitu, bahian hartu edo eman.
erreserba	iz	A1.	Salbuespena.
erreserba	iz	A2.	Gordeespena.
erreserba	iz	A3.	Hoteletako edo ibilgailu publikoetako lekuez mintzatuz, aldez aurretik atxiki.
erreserbatu erreserba erreserbatzen	ad		Gorde, begiratu, bazterrera eman.
erreserbatze			erreserbatu aditzaren aditz izena.
erresirin	iz		Zahi xehea.
erresistentzia	iz	A1.	Buru egitea, zerbaiti ihardukitzea.
erresistentzia	iz	A2.	Etsaiak hartu duen herrialdean haien aurka eratzen den abertzaleen borroka egituratua.
erresistitu erresisti erresistitzen	ad		Buru egin, iharduki, eutsi.
erresiol	iz		Urretxindorra.
erreskada	iz		Errenkada.
erreskatatu erreskata erreskatatzen	ad	A1.	Berrerosi.
erreskatatu erreskata erreskatatzen	ad	A2.	Salbatu; berreskuratu.
erreskate	iz		Berrerostea.
erresolitu erresoli erresolitzen	ad		Erabaki.
erresoluzio	iz		Erabakia; asmo sendoa.
erresonantzia	iz		Durundia, hots baten hedatze eta indartzea; bereziki durunditzea maiztasun jakin batera hurbiltzen denean.
erresorte	iz		Burdingita, malgukia.
errespetagarri	izond		Errespetatua izan dadin merezi duena.
errespetagarritasun	iz		Errespetagarria denaren nolakotasuna.
errespetarazi errespetaraz errespetarazten	ad		Errespetatzera behartu.
errespetatu errespeta errespetatzen	ad		du.
errespetatze			errespetatu aditzaren aditz izena.
errespetu	iz	H1.	Begirunea. Hau baino apalagoa da mailaz.
errespetugabe	izond		Errespeturik gabekoa.
errespetugabekeria	iz		Errepetugabeari dagokion egite gaitzesgarria.
errespetutsu	izond		Errespetua erakusten duena, errespetuz, begirunez betea.
errespondatu erresponda errespondatzen	ad		Erantzun, ihardetsi.
errespontsu	iz		Hilen aldeko otoitza, hil otoitza.
errestatu erresta errestatzen	ad		Erreferatu.
errestituzio	iz		Bihurtzea, itzultzea.
erresto	iz		Errefera.
erresuma	iz	A1.	Erreinua.
erresuma	iz	A2.	Estatu bat osatzen duen zernahi herrialde.
erresumin	iz		Erredura batek edo gai erregarri batek eragiten duen oinaze sentipena.
erresumindu erresumin edo erresumindu erresumintzen	ad		Sumindu.
erresumintze			erresumindu aditzaren aditz izena.
erresurrezio	iz		Pizkunkea.
erresurtsa	iz		Aterabidea, baliabidea.
erresuzitatu erresuzita erresuzitatzen	ad		Piztu, berpiztu.
erretasun	iz		Errea edo sumindua dagoenaren egoera.
erretaula	iz		Aldarearen atzeko horman margolanez, imajinez eta beste apaingarriz osaturik ezartzen den atala.
erretaulao	iz		Erretaula txikia.
erretegi	iz	A1.	Zerbait erretzen den tokia.
erretegi	iz	A2.	Batez ere errekiak zerbitzatzen diren jatetxea.
erreten	iz	A1.	Gizonak egin edo prestatutako ubide txikia, hala nola ura errotara eramaten duena.
erreten	iz	A2.	Ileko erreka.
erretilu	iz		Zurezko edo lurrezko plater handia, zenbait lagunek batera jateko erabiltzen zena.
erretiramendu	iz		Erretiratzea, erretiroa.
erretiratu erretira edo erretiratu erretiratzen	ad	A1.	Nork bere burua baztertu edo urrundu; nor bere baitara bildu, bere baitaratu.
erretiratu erretira edo erretiratu erretiratzen	ad	A2.	Adin jakin batera iritsiz, lanbidea utzi, erretiroa jasoz.
erretiratze			erretiratu aditzaren aditz izena.
erretiro	iz	A1.	Baztertzea, urruntzea.
erretiro	iz	A2.	Erretiratuaren egoera; erretiratuak jasotzen duen diru saria.
erretirodun	iz		Erretiro saria jasotzen duen pertsona.
erretolika	iz		Hizketa luze eta aspergarria.
erretore	iz		Eliza eta bereziki parrokia bateko buru den apaiza.
erretoretza	iz		Erretorearen lanbidea eta kargua.
erretorgo	iz		Erretoretza.
erretorika	iz		Ongi hitz egiteko edo idazteko antzea edo erregla multzoa.
erretoriko	izond		Erretorikari dagokiona.
erretratatu erretrata erretratatzen	ad		Erretratua egin.
erretratu	iz	A1.	Egiazko pertsona bat, eta bereziki, haren aurpegia irudikatzen duen margolan edo marrazkia.
erretratu	iz	A2.	Argazkia.
erretratugile	iz		Erretratuak egiten dituena.
erretratugintza	iz		Erretratugilearen lanbidea.
erretreta	iz	A1.	Erretiratzea, nor bere baitara biltzea.
erretreta	iz	A2.	Erretiroa, erretiratuaren egoera, erretiratuak jasotzen duen diru saria.
erretretatu erretreta erretretatzen	ad		Erretiratu.
erretura	iz		Alorrean erretzen den zabor piloa; zabor pilo hori erretzea.
erretxin	izond		Edozein huskeriagatik haserretzeko edo marmarka hasteko joera duena.
erretxina	iz		Alkoholetan urtzen eta airean erretzen den gai likatsua, horia edo arrea, zenbait zuhaitz edo zuhaixkari dariena azalean ebaki bat egiten zaienean.
erretxindu erretxin edo erretxindu erretxintzen	ad		Zapuztu.
erretxinol	iz		Urretxindorra, erresiola.
erretzaile	izond		Erretzen duena.
erretze			erre aditzaren aditz izena.
erreuma	iz		Hezur loturetako edo giharretako oinazetan datzan eritasuna.
erreus	izond	H1.	Urduria.
erreus	izond	H2.	Balio ez duena.
erreusitu erreusi erreusitzen	ad		Lortu, erdietsi; arrakasta izan.
erreustarzun	iz		Urduritasuna.
erreuste			erreustu aditzaren aditz izena.
erreustu erreus edo erreustu erreusten	ad		Urduritu.
errexiloi	iz		Erresirina.
errexiolet	iz		Erresiola, urretxindorra.
errezale	izond		Tabakoa erretzen duena, erretzen zale dena.
errezatu erreza errezatzen	ad		Otoitz egin.
errezatze			errezatu aditzaren aditz izena.
errezel	iz		Oihalezko atala, gehienetan mugikorra, leihoetan etabar, estalgarritzat, babesgarritzat edo apaingarritzat erabiltzen dena.
errezelatu errezela errezelatzen	ad		Errezeloa eduki, hartu.
errezelo	iz	A1.	Aitzakia.
errezelo	iz	A2.	Susmoa; beldurra.
errezeta	iz		Sendagai baten, janari baten... osagaien eta prestatzeko moduaren adierazpena.
errezibitu errezibi errezibitzen	ad		Bidaltzen, ematen, eskaintzen edo heltzen zaiguna hartu edo onartu.
errezibitzaile	iz		Hartzen duena, hartzailea.
errezibitze			errezibitu aditzaren aditz izena.
errezibo	iz		Ordainagiria, kitantza.
errezki	adlag		Dudarik gabe, arrazoiarekin.
errezo	iz		Otoitza.
erriatu erria erriatzen	ad		Haize oihalez eta mintzatuz, eraitsi.
erriban	iz		Xingola, zinta.
erribera	iz	A1.	Ibaia, ur handia.
erribera	iz	A2.	Ertza, bereziki ibai batena.
erribonukleiko	izond		RNA: zeluletan, proteinen sintesia kontrolatzen duen gaia.
erridau	iz		Errezela.
errient	iz		Eskola maisua.
errientsa	iz		Eskola maistra.
errietaldi	iz		Eztabaida, liskarra.
errima	iz		Hoskidetasuna.
errime	izond	A1.	Irmoa.
errime	izond	A2.	Trebea.
errinozero	iz		Ugaztun apodun belarjalea, handia eta zango-motza, azala gogorra, lodia eta zimurra duena, sudur gainean adar bat edo bi dituena.
errio	iz		Ibaia.
erripa	iz		Aldapa pikoa.
erritmo	iz		Hots, silaba, taupada... segida batean, indardunak eta indargabeak, luzeak eta laburrak aldizkatzeko era, aldizka errepikatzen dena.
erritu	iz		Erl. Erlijio erkidego baten elizkizunen multzoa.
errizoma	iz		Lurpeko zurtoina, gorantz kimuak eta beherantz sustrai modukoak ateratzen zaizkiona.
erro	iz	A1.	Landareen beheko zatia, berez lurpekoa, finkatzeko, eta elikatzeko gaiak hartzeko balio diona. Ik.
errobera	iz		Gurpila.
errobi	iz		Ibaia.
errogatiba	iz		Otoizteak, otoitz handiak.
errogazio	iz		Otoitz handiak, otoizteak.
erroi	iz		Bele mota, arrunta baino handiagoa.
erroiba edo erroiben	iz		Bularren gogortzea, erdi berriei gertatu ohi zaiena.
erroitz	iz	A1.	Mendikatea.
erroitz	iz	A2.	Amildegia.
erroiztu erroitz edo erroiztu erroizten	ad		Amildu.
erroketa	iz		Erroa kalkulatzean datzan aritmetika eragiketa.
errokizun	iz		Erroketan, erroa ateratzen zaion zenbakia.
errolda	iz	A1.	Diru kontuak.
errolda	iz	A2.	Toki bateko biztanleen zerrenda.
erroldatu errolda edo erroldatu erroldatzen	ad		Erroldan izena eman.
erroldatze			erroldatu aditzaren aditz izena.
erroma	iz		Azukre kanaberaren zukua destilatuz egiten den edari bizia.
erromaera	iz		Latina.
erromania	iz		Erromeroa, landare usainduna.
erromaniko	izond		Erromarra.
erromano	izond eta iz		Erromatarra.
erromantiko	izond	A1.	Sentipenak erraz hunkitzen dituena, zirrarak erraz eragiten dituena; era honetako kontakizun edo gertaerak atsegin dituena edo horrelakoek hunkitzen dutena.
erromantiko	izond	A2.	Erromantizismoari dagokiona; erromantizismoaren aldekoa.
erromantizismo	iz		XVIII. mendearen bukaeran eta XIX.aren hasieran gertatu zen literatura eta erti eskola edo mugimendua, klasizismoaren arau hertsiak arbuiatzen zituena eta artistaren askatasuna aldarrikatzen zuena.
erromantze	iz	A1.	Espainian Erdi Aroaz gero asko erabili den poesia mota, zortzi silabako lerroetan moldatua eta gertaeraren bat azaltzen duena; horren kide den euskarazko poesi mota herrikoia.
erromantze	iz	A2.	Latin hizkuntza bakoitza.
erromar	izond	H2.	Europako sartaldean XI-XII. mendeetan garatu zen arte estiloa, arkitekturakoa bereziki.
erromatar	izlag eta iz	A1.	Antzinako Erromari dagokiona.
erromatar	izlag eta iz	A3.	Erromari dagokiona; Erromako biztanlea.
erromatisma	iz		Hezueria.
erromeria	iz	A1.	Erromesaldia.
erromeria	iz	A2.	Ermita baten inguruko zelaietan egiten den baserritar jaia.
erromero	iz	H1.	Landare usainduna, lore ezpaindun urdinak dituena.
erromero	iz	H2.	Arrain teleosteoa, buruaren goialdean, arrain handiei atxiki ahal izateko, organo eranskor bat duena Remora.
erromes	iz	H1.	Santutegi batera erromerian doana, erromerian dabilena.
erromes	izond eta iz	H2.	Behartsua, pobrea.
erromesaldi	iz		Ermita edo santutegi batera, debozioak bultzaturik egiten den bidaldia.
erromeskeria	iz		Behartasuna, pobrezia; eskalearen bizimodua.
erromestasun	iz		Behartasuna.
erromeste			erromestu aditzaren aditz izena.
erromestu erromes edo erromestu erromesten			Erromes, behartsu bihurtu.
erronbo	iz		Lau aldeak berdinak eta binaka paraleloak dituen laukia.
erronda	iz	A1.	Mutil taldea, gauez, jotzen eta kantatzen, neskatxen etxez etxe ibiltzea.
erronda	iz	A2.	Gauez hiri edo toki baten zehar begirale gisa ibiltzea. Cf.
erronda	iz	A3.	Txanda, tabernan lagun taldeak aldi berean hartzen dituen edarien multzoa.
errondari	izond eta iz		Errondan lehen adieran dabilena.
errondo	iz	H1.	Hondarra, kondarra.
errondo	iz	H2.	Itsas arraina, turbotaren antzekoa baina hura baino txikiagoa eta luzaranagoa, arrea kolorez.
erronka	iz		Norbait zerbaitetara, bereziki indarkeriazko egintzetara edo joko apustura, bultzatzea edo akuilatzea.
erronkari	izond		Erronkak botatzen dituena, erronka jotzen duena.
erronkariar	izlag eta iz		Erronkariko ibarrekoa; hango biztanlea.
erronkariera	iz		Erronkariko euskalkia, zuberoerarekin halako antza duena.
errore	iz	A1.	Enganioa.
errore	iz	A2.	Errakuntza, hutsa, egiarekin bat ez datorren uste, iritzi edo sinestea.
errota	iz	A1.	Alea ehotzeko tresna, bi harriz, bata higigaitza eta bestea haizeak edo urak birarazten duena, osatua; delako tresna dagoen etxea.
errota	iz	A2.	Gurpila.
errota	iz	A3.	Hegaztien urdail gihartsua, aleak zehatzeko erabiltzen dutena.
errotari	iz		Errota baten ardura duena, errotan lan eginik bizibidea ateratzen duena.
errotarri	iz		Errotako harri biribila, gurpilaren antzekoa, alea ehotzekoa.
errotarritzar	iz		Errotarri-ren handigarria.
errotazain	iz		Errotaria, eiherazaina.
errotazio	iz		Gorputz batek bere ardatzaren inguruan duen higidura.
erroteria	iz		Gurpil multzoa.
errotiko errotikako	izlag		Erroari, funtsari dagokiona, erabatekoa.
errotsu	izond	H1.	Sustrai asko dituena; sendoa.
errotu erro edo errotu errotzen	ad		Erroak egin.
errotzaile	iz		Erroketan, errokizuna lortzeko erroa bere buruaz zenbat aldiz biderkatu behar den adierazten duen zenbakia.
errotze			errotu aditzaren aditz izena.
errozerba	iz		Erremolatxa, beterraba.
erroztatu errozta erroztatzen	ad		Errotu.
erroztatze			erroztatu aditzaren aditz izena.
erru	iz	H1.	Hutsegitea; bereziki, hutsegitearen erantzukizuna.
erru	iz	H2.	Adorea, kemena.
errubi	iz	H1.	Harri bitxia, korindoiaren aldaera gorria.
erruda	iz		Bortusaia, boskoitza.
errudun	izond eta iz		Zerbaiten errua dena.
erruduntasun	iz		Erruduna izateko nolakotasuna edo zertzelada.
erruez	iz		Errugabetasuna.
errugabe	izond eta iz		Errurik ez duena; errudun ez dena.
errugabetasun	iz		Errugabearen nolakotasuna; errugabe izateko zertzelada.
errugbi	iz		Futbolaren antzeko kirola, hamabost laguneko bi talderen artean eskuez eta oinez baliatuz eta baloi arrauzkara batez jokatzen dena.
errugbilari	iz		Errugbi jokalaria.
errukarri	izond		Errukia eragiten duena, urrikalgarria.
erruki	iz		Besteren gaitzak, nahigabeak edo zoritxarrak deitoratzera eta haietan parte hartzera bultzatzen gaituen sentipena.
errukiarazi errukiaraz errukiarazten	ad		Errukitzera behartu.
errukibera	izond		Errukiorra.
errukien	izond		Errukarria.
errukietsi errukiets errukiesten	ad		Erruki izan, errukitu.
errukigabe	izond		Errukirik ez duena, errukirik erakusten ez duena.
errukigabetasun	iz		Errukigabea denaren nolakotasuna.
errukigaitz	izond		Ezin errukituzkoa.
errukigarri	izond		Errukarria.
errukior	izond		Erruki izateko joera duena, errukia erakusten duena, urrikalkorra.
errukitasun	iz		Errukia, bereziki bertute bezala hartua; erruduna barkatzera bultzatzen duen bihozberatasuna.
errukitsu	izond		Errukiz, errukitasunez betea, urrikaltsua.
errukitu erruki edo errukitu errukitzen	ad		Erruki izan, errukia erakutsi.
errukitze			errukitu aditzaren aditz izena.
errule	izond eta iz		Erruten duena; animaliez mintzatuz, emeak arrautzak jartzen dituena.
erruleta	iz		Zorizko jokoa, horizontalean biratzen den gurpil batean jokatzen dena.
errun erruten	ad		Arrautzak jarri.
errunaldi	iz		Errutea; erruten den aldietako bakoitza.
errusiera	iz		Errusiarren hizkuntza, eslabiar hizkuntzen familiakoa.
erruso	iz eta izond		Errusiarra.
errutasun	iz		Adorea, kemena.
errute			errun aditzaren aditz izena.
errutsu	izond		Sendoa, indartsua; kementsua; adoretsua.
erruz	adlag	A1.	Gogoz, kemenez.
erruz	adlag	A2.	Txit asko; ugari.
erskon	izond		Sendoa, indartsua.
ersuge	iz		Basiliskoa.
ersukai	iz		Eztul belarra.
ertain	izond	A1.	Artekoa, bitartekoa, erdikoa.
ertain	izond	A2.	Batez-bestekoa.
ertangora	adlag		Ahoz gora.
erti	iz		Gauza ederrak sortzea helburutzat duen giza jardunbidea.
ertigintza	iz		Erti jardunbidea.
ertilan	iz		Erti alorrean onduriko lana.
ertilari	iz		Ertigintzan aritzen dena.
ertirin	iz		Garia edo beste aleak zehatuz egiten den irin larria, zopak eta prestatzeko erabiltzen dena.
ertizale	izond	A1.	Ertilaria.
ertizale	izond	A2.	Ertien zale dena.
ertohil	adlag		Ausarkian, ugari.
ertun	izond		Zorigaiztokoa, dohakabea.
ertz	iz		Gauza lau bat bukatzen den aldea.
ertzaintza	iz		Euskadiko edo Euskal Autonomia Erkidegoko polizia berezia.
ertzdun	izond		Ertzak dituena.
ertzo	izond		Eroa.
erudizio	iz		Testu eta dokumentuetan oinarrituriko jakite sakona.
esaera	iz	A1.	Esateko era.
esaera	iz	A2.	Asko erabiltzen den esaldia.
esaiatu esaia esaiatzen	ad		Saiatu, entseatu, ahalegindu.
esaka	adlag		Esaten, esanez.
esakune	iz		Esaldia, esaera bigarren adieran.
esakuntza	iz		Esaldia, esaera bigarren adieran.
esaldi	iz		Berez zentzu osoa duen hitz multzoa.
esale	iz		Esaten duena.
esamesa	iz		Berriketa;egiazko edo alegiazko berria, norbaiti kalte egiteko aipatzen dena.
esamesaka	adlag		Esamesak esanez.
esan esaten	ad	H1.	[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: diot, dio, diote; diostazu; diotsot, diotso; diosku; diotsu; diotsue; diotse; diotsete; nioen, zioen, zioten; zeniostan; niotson edo -an, ziotson; zioskun; ziotsun; ziotsuen; ziotsen, ziotseten; bio, esazu, biote; biotso; biotse]. Hitzen bidez, ahoz nahiz izkribuz, gogoan dena adierazi.
esanahi edo esannahi	iz	A1.	Hitz egiteko, zerbait esateko gogoa.
esanahi edo esannahi	iz	A2.	Hitz edo ikur batek adierazten duena edo esan nahi duena.
esanahitsu edo esannahitsu	izond		Esanahiz betea, esanguratsua.
esanarazi esanaraz esanarazten			Esatera behartu.
esanbide	iz		Esamesarako bidea edo zioa.
esaneko	izond	A1.	Norberak esana edo agindua betetzen duena.
esaneko	izond	A2.	Norbaitek agindua edo esana egiten duena.
esaneko	iz	A3.	Mendekoa.
esanekotasun	iz		Esaneko denaren nolakotasuna; esaten zaiona egiten duenaren bertutea.
esanen	iz		Esatekoa.
esanezin	izond		Ezin esanezkoa.
esangaitz	izond		Esaten zaila dena, ia ezin esanezkoa.
esangi	iz		Esaera.
esangin	izond		Esanekoa.
esangura	iz		Esanahia.
esanguratsu	izond		Esanguraz, esanahiez betea.
esankizun	iz		Esatekoa; zer esana.
esapide	iz		Esaldia; bereziki, zerbait berezi adierazten duen hitza edo, batez ere, hitz multzoa.
esatari	iz		Esaten duena; bereziki irratian, telebistan... berriak eta ematen dituena.
esate		H1.	esan aditzaren aditz izena.
esate	iz	H2.	Hesiko irekigunea, sarbide gisa erabiltzeko egina.
esateke	adlag		Esan gabe.
esateko	iz		Esaten den, esan behar den gauza.
esaterako	adlag		Adibidez, esate baterako.
ese	iz		S letraren izena.
eseki esekitzen	ad		Zintzilik, dilindan jarri.
esekitze			eseki aditzaren aditz izena.
esentzia	iz		Izatasuna; muina.
eserarazi eseraraz eserarazten	ad		Esertzera behartu.
eseraulki	iz		Eserlekua, aulkia.
eseri eser esertzen	ad		Ipurtaldean eta bizkarrean bermaturik jarri edo ipini.
eserialdi edo eseraldi	iz		Eseririk egoten den aldia.
eserleku	iz		Jarlekua.
esertoki	iz		Eserlekua, jarlekua.
esertze			eseri aditzaren aditz izena.
esesio	iz		Aitzakia.
eseste			esetsi aditzaren aditz izena.
esetsaldi	iz		Esesten den denbora edo aldietatik bakoitza.
esetsi esets esesten	ad		dio edo du.
esetsi esets esesten	ad	A1.	Eraso.
esetsi esets esesten	ad	A2.	Ihes doanari, atzemateko edo harrapatzeko, jarraitu.
esetsi	iz	H2.A1.	Erasoa.
esetsi	iz	H2.A2.	Esestea bigarren adieran, atzemateko jarraitzea.
esfera	iz		Zirkunferentzia batek biratzean eratzen duen gainaldea eta delako gainaldeak mugatzen duen geometria gorputza.
eskabetxatu eskabetxa eskabetxatzen	ad		Arraina edo okela, beratzeko, Espainiako era berezi batean marinatu.
eskabide	iz		Eskaria, bereziki, zerbait eskatzen den idazkia edo hitzak.
eskaera	iz		Eskaria.
eskail	iz		Puskatzen edo hausten den zerbaiten zatia.
eskailburu	iz		Eskailera burua.
eskailera	iz		zurubiaren goialdea; zurubi zatien arteko bitarte laua.
eskailerape	iz		Eskailera azpia.
eskainarazi eskainaraz eskainarazten			~1930. Eskaintzera behartu.
eskaingai	iz		Jainkoei eskaintzen zaien pertsona edo animalia; oparitarako aberea.
eskaini eskain eskaintzen	ad	H1.	Zerbait norbaiten eskuko jarri, har dezan aurkeztu.
eskaini	iz	H2.	Eskaintzea; oparia.
eskainka	adlag	A1.	Eskainiz.
eskainka	adlag	A2.	Mehatxuka.
eskaintsari	iz		Eskaintza; botoa.
eskaintza	iz	A1.	Eskaintzea.
eskaintza	iz	A2.	: goragalea.
eskaintzaile	iz		Zerbait eskaintzen duena.
eskaintze			eskaini aditzaren aditz izena.
eskaka	adlag		Eskatuz, eske.
eskakizun	iz		Eskaria, bereziki, eskari hertsia.
eskala	iz	A1.	Zurubia.
eskala	iz	A2.	Hurrenkera mailakatua.
eskalada	iz		Gailur garaietara igotzean datzan kirola.
eskalapoi	iz		Zurezko atal bat hustuz egiten den oinetakoa, hainbat lurraldetako baserritarrek eta erabiltzen dutena.
eskale	iz	A1.	Eskatzailea.
eskale	iz	A2.	Eskean bildutakotik bizi den pertsona.
eskalego	iz		Behartasuna, erromestasuna.
eskaletasun	iz		Eskalearen nolakotasuna edo egoera.
eskaletu eskale edo eskaletu eskaletzen	ad		Eskale bihurtu.
eskaletze			eskaletu aditzaren aditz izena.
eskama	iz		Ezkata.
eskandalagarri	izond		Gaizpide ematen duena, gaizpidezkoa.
eskandalizatu eskandaliza eskandalizatzen	ad		Gaizpide eman.
eskandaloso	izond		Eskandaluzkoa, eskandalagarria, gaizpide ematen duena.
eskandalu	iz		Gaizpidea; galbidea.
eskapada	iz		Ihesaldia, ihesa.
eskaparazi eskaparaz eskaparazten	ad		Eskapatzera behartu.
eskapatu eskapa eskapatzen			Itzuri, ihes egin.
eskapatze			eskapatu ad-aren aditz izena.
eskapila	iz		Kapusaia.
eskapulario	iz		Kutuna, lokarriz batutako bi tela zati bedeinkatuen multzoa, soinekoen gainean bularrean eta bizkarrean jartzen dena.
eskarazi eskaraz eskarazten	ad		Eskatzera behartu.
eskarda	iz	A1.	Ezpala, zur izpia; puskatzen edo hausten den zerbaiten zatia.
eskarda	iz	A2.	Arrainez mintzatuz, hegala.
eskari	iz	A1.	Eskatzea, norbaiti beragandik zer nahi dugun jakinaraztea.
eskari	iz	A2.	Merkatuan erosi nahi den salgai kopurua.
eskarlata	iz		Purpura.
eskarmentatu eskarmenta eskarmentazen	ad		Eskarmentu hartu.
eskarmentu	iz	A1.	Zentzagarria; ikasbidea.
eskarmentu	iz	A2.	Esperientzia.
eskarniatu eskarnia eskarniatzen	ad	A1.	Iseka egin, laidoztatu.
eskarniatu eskarnia eskarniatzen	ad	A2.	Imitatu, irudikatu.
eskarniatu eskarnia eskarniatzen	ad	A3.	Penarazi, oinazea edo nekea harrarazi.
eskarnio	iz	A1.	Iseka, laidoa, iraina.
eskarnio	iz	A2.	Ihakina, keinua.
eskarnio	iz	A3.	Oinazea, nekea.
eskarnioka	adlag		Eskarnio eginez.
eskarola	iz		Ostertxuria.
eskasgabe	izond	A1.	Osoa.
eskasgabe	izond	A2.	Akatsik gabea.
eskasia	iz		Gabezia, eza, eskasa, falta.
eskaskeria	iz		Gabezia, eskastasuna.
eskastasun	iz	A1.	Eskasa, gabezia.
eskastasun	iz	A2.	Akatsa, hutsa, akatsak dituenaren nolakotasuna.
eskaste			eskastu aditzaren aditz izena.
eskastu eskas edo eskastu eskasten	ad		Falta izan, eskas izan.
eskatima	iz		Liskarra; eztabaida.
eskatimari	izond		Liskartia.
eskatimatu eskatima edo eskatimatu eskatimatzen	ad		Liskartu.
eskatu eska eskatzen			Norbaiti, beragandik lortu nahi duguna adierazi.
eskatzaile	iz		Eskari bat egiten duena. Cf.
eskatze			eskatu aditzaren aditz izena.
eske	adlag	MA.A1.	Izen sintagma bati dagokion adizlaguna, esanguraren aldetik "eskatzen"-en kidea.
eske	adlag	MA.A1.Xa.	Delako izan sintagma izenondo batek-edo mugatua denean, -ren kasu atzizkia hartzen du.
eske	adlag	MA.A1.Xb.	Delako izen sintagma mugagabea denean eta izen arrunt batek osatua, -ren atzikirik gabe.
eske	adlag	MA.A2.	Bila. Erabileraz.
eskegi eskegitzen	ad		Eseki.
eskegite			eskegi aditzaren aditz izena.
eskeka	adlag		Eskatzen, eske.
eskeki	iz		Zintzilikaria.
eskeko	iz		Eskalea. Hau baino apalagoa da mailaz.
eskelari	iz		Eskalea.
eskeleto	iz		Hezurdura, gizakiaren edo animalia ornodunen hezurrezko euskarria.
eskema	iz		Zerbaiten lerro nagusiak soilik adierazten dituen marrazkia; zerbaiten alde nagusiak soilik jasotzen dituen adierazpena.
eskematiko	izond		Eskema gisa adierazia, eskemari dagokiona.
eskematikoki	adlag		Era eskematikoan.
eskematismo	iz		Eskematikoa denaren nolakotasuna.
eskepe	iz		Aterbea; ataria.
eskerdun	izond		Esker onekoa.
eskerga	izond		Izugarri handia.
eskergabekeria	iz		Eskergabetasuna gaitzesgarritzat markatua, esker gaiztoa, esker txarra; eskergabeari dagokion egite makurra.
eskergabeki	adlag		Eskerrik gabe, eskergabetasunez.
eskergabetasun	iz		Eskergabearen nolakotasuna; esker txarra, esker gaiztoa.
eskergaitz	iz	A1.	Eskergabetasuna.
eskergaitz	izond	A2.	Eskergabea.
eskergaro	adlag		Izugarriro, izugarri.
eskergarri	iz	A1.	Mesedea.
eskergarri	izond	A2.	Eskertzekoa.
eskertasun	iz		Esker ona.
eskerti	izond		Esker onekoa, eskerduna.
eskertsu	izond	A1.	Esker onekoa, eskerduna.
eskertsu	izond	A2.	Graziaz betea.
eskertu esker edo eskertu eskertzen	ad		Esker ona erakutsi, eskerrak eman.
eskertze			eskertu aditzaren aditz izena.
eski	iz	A1.	Irristagailu laua, estua eta luzea, elur gainean higitzeko erabiltzen dena.
eski	iz	A2.	Irristagailu horiekin egiten den kirola.
eskiatu eskia eskiatzen	ad		Eskiez, eskiekin ibili.
eskier	izond eta adlag		Segurua; ziur.
eskierki			Ikusten denez, itxura denez; dudarik gabe.
eskifaia	iz		Ontzi edo hegazkin baten gobernatzeaz eta zerbitzuaz arduratzen diren pertsonen multzoa.
eskifatu eskifa eskifatzen	ad	A1.	Eskifaia osatu.
eskifatu eskifa eskifatzen	ad	A2.	Gidatu.
eskilaso	iz		Belearen familiako hegaztia, hegaletan zerrenda urdinak dituena, zaratatsua, ezkurrez eta elikatzen dena.
eskimo	izond eta iz		Ameriketako eta Groenlandiako iparburuko lurraldeetako biztanlea; biztanle horiei dagokiena.
eskinantza	iz		Angina.
eskinoso	iz		Eskilasoa.
eskintsari	iz		Agintza, promesa; botoa lehen adieran.
eskiribatu eskiriba eskiribatzen	ad		Idatzi.
eskizofrenia	iz		Adimenaren gaixotasuna, inguruarekiko harremana galarazten eta nortasuna aldarazten edo bikoizten duena.
eskizofreniko	iz eta izond		Eskizofreniak jotako gaixoa.
esklabo	iz		Askea ez den, jabearen mendekotasun osoan dagoen pertsona.
esklabotasun	iz		Esklaboaren egoera edo nolakotasuna.
esklerosi	iz		Ehunak zurruntzen dituen gaitza.
esklerotika	iz		Begiaren kanpoaldeko geruza.
eskoa	iz eta izond		Eskuina.
eskoba	iz		Erratza.
eskobatu eskoba edo eskobatu eskobatzen			Eskoba pasatu, erraztatu.
eskobatze			eskobatu aditzaren aditz izena.
eskoil	izond		Traketsa, moldakaitza.
eskojitu eskoji eskojitzen	ad		Hautatu, aukeratu.
eskoladun	izond		Eskolatua, eskola duena.
eskolagabe	izond		Eskolarik, irakaskuntzarik hartu ez duena.
eskolarazi eskolaraz eskolarazten			1696; eskolerazi 1696. Eskolatzera, ikastera behartu.
eskolastiko	izond		Erdi Aroan unibertsitatean irakasten zen filosofia edo teologiari dagokiona.
eskolastikotasun	iz		Eskolastiko denaren nolakotasuna.
eskolategi	iz		Eskola, ikastetxea.
eskolatu eskola edo eskolatu eskolatzen	ad		Eskola, irakaskuntza hartu edo eman.
eskolatzaile	iz		Eskolatzen duena, irakaslea.
eskolatze			eskolatu aditzaren aditz izena.
eskolau	iz		Ikaslea.
eskoletxe	iz		Ikastetxea.
eskolier	iz		Ikaslea.
eskolta	iz		Gudari talde babeslea.
eskomulgatu eskomulga eskomulgatzen	ad		Eskumikatu.
eskomunio	iz		Eskumikua.
eskopeta	iz		Ehizan egiteko eta, erabiltzen den fusil arina.
eskopetagile	iz		Ogibidez eskopetak egiten dituen langilea.
eskoplo	iz		Zur zizela.
eskorbuto	iz		C bitaminaren gabeziak eraginiko eritasuna, odol jarioak, oietako zauriak... ezaugarri dituena.
eskorga	iz		Esku orga.
eskorta	iz		Abereak gordetzeko esparru hesitu eta sabairik gabea.
eskot	iz		Elkarrekin eginiko gastu batean bakoitzari ordaintzea dagokion partea.
eskotista	iz		Scotoren dotrinaren jarraitzailea.
eskriba	iz		Juduen artean, lege maisua.
eskribatu eskriba eskribatzen	ad		Idatzi.
eskribau	iz	A1.	Administrazioko erakundeetako antzinako enplegatua, oraingo idazkariaren egitekoak betetzen zituena.
eskribau	iz	A2.	Eskriba, lege maisua.
eskribautza	iz		Eskribauaren lanbidea eta kargua.
eskribitu eskribi eskribitzen	ad		eta g. er.. Idatzi.
eskribitzaile	iz		eta g. er.. Idazlea.
eskrima	iz		Ezpata jokoa, borroka kirola, ezpata eta, orohar, arma ahodunak lege jakin batzuen arabera erabiltzean datzana.
eskritura	iz	A1.	Izkribua.
eskrupulo	iz		Kontzientzia hertsia duenari bere jokabide erlijiozko eta moralaren edo egite jakin baten zuzentasunaz sortzen zaion kezka.
esku zarta	iz		Txaloa.
eskuadra	iz	A1.	Gerraontzi taldea.
eskuadratxo	iz		Eskuadra-ren txikigarria.
eskuadroi	iz	A1.	Zaldizko errejimentuaren zatia, kapitain batek agintzen duena.
eskuadroi	iz	A2.	Aireko armadako saila, armadako batailoiaren kidekoa dena garranziaren aldetik.
eskuaira	iz		Angelu zuzenak marrazteko edo lerro zutak eraikitzeko lanabesa.
eskualdatu eskualda eskualdatzen	ad		Zerbait eskuz, jabez aldatu.
eskualdatze			eskualdatu aditzaren aditz izena.
eskualde	iz	A1.	Eskua, boterea.
eskualde	iz	A2.	Aldea; alderdia.
eskualde	iz	A3.	Ezaugarri edo irizpide jakin baten arabera batasuna agertzen duen lurralde edo lur hedadura.
eskualdeka	adlag		Eskualdeen arabera, eskualdetan.
eskualdekatu eskualdeka edo eskualdekatu eskualdekatzen	ad		Eskualdetan zatitu.
eskualdekatze			eskualdekatu aditzaren aditz izena.
eskualdi	iz	A1.	Eskua, boterea, ahalmena.
eskualdi	iz	A2.	Eragiketa bera errepikatuz egiten diren eskulanetan, eragiketa horietako bakoitza.
eskualdi	iz	A3.	Karta jokoetan, emanaldi bakoitza.
eskuantze	iz		Eskuairea, trebetasuna.
eskuar	izond	A1.	Eskukoa; eskumenean dagoena.
eskuar	adlag	A2.	Eskumenean, irispidean.
eskuare	iz		Nekazariaren lanabesa, amar edo hamabi hortz dituen zurezko haga batek eta hari zut jositako gider batek osatua.
eskuaretu eskuare edo eskuaretu eskuaretzen	ad		Eskuareaz jaso edo bildu.
eskuaretze			eskuaretu aditzaren aditz izena.
eskuargi	iz		Beirazko ontzi batean jartzen den argia, eskuan eramaten dena.
eskuarki	adlag	A1.	Eskierki.
eskuarki	adlag	A2.	Gehienetan, arruntean.
eskuarkiro	adlag		Eskuarki.
eskuarte	iz		Norbaitek dituen baliabideak, ondasunak.
eskubaloi	iz		Futbolaren antzeko talde jokoa, baina eskuez jokatzen dena, balioa aurkariaren atean sartzean datzana.
eskubide	iz		Zor zaiguna eskatzeko, legeak debekatzen ez duena eta bidezko dena egiteko, edukitzeko, erabiltzeko ahalmena.
eskubidedun	iz		Adierazten den eskubidea duena.
eskubidetu eskubide edo eskubidetu eskubidetzen	ad		Eskubidea eman.
eskubidezko	iz		Zuzenen eta eskubideen jakintza.
eskudantzia	iz	A1.	Ausarkeria.
eskudantzia	iz	A2.	Eskua, boterea.
eskudatu eskuda eskudatzen	ad		Babestu.
eskudatzaile	iz		Babeslea, aldezkaria.
eskudel	iz		Baranda, balkoi, zubi, zurubi eta kidekoen ertza babesten duen hesi modukoa.
eskudun	izond eta iz		Eskua, ahalmena, aginpidea duena.
eskuera	iz		Eskumena bigarren adieran; eskumendea.
eskuerakutsi	iz		Oparia, adiskidetasun seinaletzat eskaintzen den gauza.
eskuetaratu edo eskuetara	ad		da-du.
eskuetaratu edo eskuetara	ad	A1.	Eskura eman, eskuetara etorri, ekarri.-(ren kasu atzizkiaren ondo-ondoan.
eskuetaratu edo eskuetara	ad	A2.	Eskuratu.
eskuetaratze			eskuetaratu aditzaren aditz izena.
eskugain	iz	A1.	Eskuartea, baliabideak.
eskugain	iz	A2.	Abantaila, hobaria.
eskuidatzi	iz		Eskuizkribua.
eskuikusi	iz		Eskuerakutsia.
eskuila	iz		Garbitzeko tresna, euskarri eskutokidun batean itsasten diren ile, zurda... multzo batez osatua.
eskuilatu eskuila edo eskuilatu eskuilatzen	ad		Eskuilaz garbitu.
eskuilatze			eskuilatu aditzaren aditz izena.
eskuindar	izond eta iz		Eskuineko alderdi batekoa edo baten aldekoa, ideia ez aurrerrakoiak dituena.
eskuinti	izond		Eskuina, idazteko eta, eskuinaz baliatzen dena.
eskuizkribu	iz		Eskuz idatziriko testua edo idazlana.
eskujokari	iz		Bere eskuen trebetasunaz baliatuz, gauzakiak agertzen, desagertzen, tokiz edo itxuraz aldatzen direlako irudipena sortzen duen artista.
eskuka	iz		Eskuzko ukitzea.
eskukada	iz		Esku batean eduki daitekeen edo esku bakarrez heldu ahal zaion kopurua.
eskukadaka	adlag		Eskukadetan; ugari.
eskukaldi	iz	A1.	Esku ukaldia; masailekoa; ukaldia, kolpea.
eskukaldi	iz	A2.	Laguntza, esku ematea.
eskukaldika	adlag		Esku ukakaldiak emanaz.
eskukatu eskuka eskukatzen	ad		Esku artean behin eta berriz erabili.
eskukatze			eskukatu aditzaren aditz izena.
eskukoi	izond		Erabilkorra.
eskukotasun	iz		Beregaintasuna.
eskulan	iz		Eskuak erabiliz egiten den lana, eskuzko lana.
eskulangile	iz		Eskulanean aritzen den langilea, eskuzko langilea.
eskulangintza	iz		Eskulangileen jarduna; eskuzko lanbideen multzoa.
eskulari	iz		Esku huska jokatzen duen pilotaria.
eskularru	iz		Eskua, eta batzuetan besoaren zati bat estaltzen duen jantzia, berez larruzkoa, eskuaren, eta gehienetan behatzen formara egokitzen dena.
eskuleku	iz		Eskuaz erabiltzen diren lanabesei eta gauzaki batzuei heltzen zaien atala.
eskuliburu	iz		Eskuan erabiltzeko liburua; gairen bati buruzko hastapenak edo argibide beharrenak dakarzkiena.
eskuliburutxo	iz		Eskuliburu-ren txikigarria.
eskultore	iz		Eskultura lanak egiten dituen artista.
eskultura	iz		Sakonera duten irudiez edo formez baliatzen den ertia.
eskuma	iz		Eskuina.
eskumakila	iz	A1.	Ibiltzerakoan lagungarri gisa erabiltzen den makila, gehienetan landua eta eskulekuduna.
eskumakila	iz	A2.	Morroi baten gisa erabilia den pertsona.
eskumati	iz		Eskuina, idazteko-eta eskuinaz baliatzen dena.
eskumen	iz	A1.	Eskukada.
eskumen	iz	A2.	Eskuaren irispidea.
eskumen	iz	A3.	Norbaiten esku dagoen aginpidea edo erabakimena.
eskumende	iz		Eskupea, agindupea.
eskumeneneratze			eskumeneratu. aditzaren aditz izena.
eskumeneratu eskumenera eskumeneratzen	ad		Eskumenean jarri, eskumenera ekarri.
eskumenka	adlag		Eskukadaka.
eskumikarazi eskumikaraz eskumikarazten			1696. Eskumikatzera behartu.
eskumikatu eskumika eskumikatzen	ad		Elizak, fededunen elkartasunetik norbait bereizi.
eskumikatze			eskumikatu aditzaren aditz izena.
eskumikazio	iz		Eskumikua.
eskumiku	iz		Eskumikatzea; eskumikatze dekretua.
eskumotz	izond		Esku bat falta zaiona.
eskumuin	iz		Ezpainak norbaiten eskura hurbilduz egiten den diosala.
eskumutur	iz	A1.	Eskua besoari lotzen zaion zatia.
eskumutur	iz	A2.	Ukabila.
eskumuturreko	iz		Eskumuturrean eramaten den eraztun moduko apaingarria edo uhala.
eskuoihal	iz		Eskuzapia.
eskupe	iz	A1.	Mendekotasuna.
eskupe	iz	A2.	isilean eman.
eskupeko	iz	A1.	Mendekoa.
eskupeko	iz	A2.	Zerbitzuren bat egiten duen langileari bezeroak prezioaz gainera sari gisa ematen diona.
eskuperatu edo eskupera	ad		Menderatu.
eskuperatze			eskuperatu aditzaren aditz izena.
eskuraezin	izond		Ezin eskuratuzkoa.
eskuragai	izond		Eskura daitekeena.
eskuragaitz	izond		Ia ezin eskuratuzkoa.
eskurakoi	izond		Erraz eskuratzen, eskura ekartzen dena.
eskurakoitu eskurakoi edo eskurakoitu eskurakoitzen	ad		Eskurakoi bihurtu.
eskurakoitze			eskurakoitu aditzaren aditz izena.
eskuratu edo eskura	ad		du.
eskuratu edo eskura	ad	A1.	Eskura eman norbaiti.
eskuratu edo eskura	ad	A2.	Bereganatzea edo beretzea lortu.
eskuratu edo eskura	ad	A3.	Eskura ekarri, menderatu.
eskuratu edo eskura	ad	A4.	Eskuetaratu.
eskuratzaile	iz		Adierazten dena eskuratzen duena.
eskuratze			eskuratu aditzaren aditz-zena.
eskusa	iz		Aitzakia, desenkusa.
eskusatu eskusa edo eskusatu eskusatzen	ad	A1.	Ihes egin, saihestu.
eskusatu eskusa edo eskusatu eskusatzen	ad	A2.	Zuritu, gaizki egina leundu, hutsegiteari garrantzia kendu.
eskusoinu	iz		Musika tresna, tekla edo botoiduna, jotzen den bitartean besoez eragiten zaion hauspo bat duena, erromerietan eta erabiltzen dena.
eskutada	iz	A1.	Eskukada, eskumena.
eskutada	iz	A2.	Esku ukaldia.
eskutadaka	adlag		Eskukadaka.
eskutara	iz		Eskukada, eskumena.
eskutitz	iz		Norbaitek norbaiti zerbait adieraziz bidaltzen dion izkribu itxia.
eskutoki	iz		Eskulekua, heldulekua.
eskutrapu	iz	A1.	Eskuzapia.
eskutrapu	iz	A2.	Eskuzatarra.
eskutur	iz		Eskumuturra.
eskuturreko	iz		Eskumuturrekoa.
eskutxo	iz		Esku-ren txikigarria.
eskutzar			Esku-ren handigarria.
eskuzabal	izond		Duenetik besteei emateko joera duena.
eskuzabalki	adlag		Eskuzabaltasunez.
eskuzabaltasun	iz		Eskuzalabala denaren nolakotasuna.
eskuzapi	iz		Eskuak, aurpegia... xukatzeko erabiltzen den ehun edo oihal zatia.
eskuzare	iz		Erdian eskuleku bat daraman otarre txikia, besoan eramaten dena.
eskuzatar	iz		Sukaldean garbiketarako erabiltzen den zatarra.
eskuzorro	iz	A1.	Eskularrua.
eskuzorro	iz	A2.	Paper zorroa.
eskuztatu eskuzta eskuztatzen	ad		tresnak eta, antolatzeko edo, artaz esku artean erabili.
eskuztatze			eskuztatu aditzaren aditz izena.
eslabiar	izlag eta iz		Elkarren ahaide diren hizkuntzez mintzatzen diren Europako sortaldeko eta erdialdeko herriez esaten da.
eslai	adlag		Zeharka.
esleitu eslei esleitzen	ad	A1.	Izendatu, mugatu.
esleitu eslei esleitzen	ad	A2.	Izendatu, norbaiti edo zerbaiti dagokiona adierazi, zerbait norbaiti dagokiola adierazi.
eslogan	iz		Publizitate esaldia, laburra eta adierazkorra.
esloveniera	iz		Esloveniako hizkuntza, eslabiar hizkuntzen familiakoa.
esmail	iz		Esmaltea.
esmalte	iz		Berniz beiratsua, beroturik gauzakiei itsasten zaiena.
esmeralda	iz		Kolore berdeko harri bitxia, beriloaren aldaera.
esmeriatu esmeria esmeriatzen	ad		Ahuldu; tristetu.
esmeril	iz		Batez ere korindoiz osaturiko harri gogorra, hautsa leungarri gisa erabiltzen dena.
esna	adlag		Iratzarririk.
esnaera	iz		Esnatze.
esnagarri	izond		Esnatzen duena.
esnakor	izond		Erraz esnatzen dena.
esnaldun	izond		Esneduna.
esnarazi esnaraz esnarazten	ad		Esnatzera, itzartzera behartu.
esnarazte			esnarazi aditzaren aditz izena.
esnarri	iz		Esnea egosteko erabiltzen zen harria, esne harria.
esnati	izond		Erraz esnatzen dena.
esnato	iz		Esne perretxiko mota, jan daitekeena.
esnatu esna edo esnatu esnatzen	ad	H1.	Itzarri.
esnatu esna esatzen	ad	H2.	Bularra, errapea esnez bete.
esnatzaile	izond eta iz		Esnatzen duena; iratzargailua.
esnatze			esnatu a d.-aren aditz izena.
esnebera	izond		Esneduna, esnea duena.
esnedun	izond	A1.	Esnea duena.
esnedun	iz	A2.	Esne-saltzailea.
esnegorri	iz		Txapela eta oina laranja kolorekoak dituen esne-perretxikoa, jateko ona.
esneketari	iz		Esne-saltzailea.
esneki	iz	H1.	Esnea oinarritzat duen jatekoa.
esnetegi	iz		Esnea saltzen den denda, esne denda.
esnetsu	izond		Esne asko duena, esne asko ematen duena.
esnetu esne edo esnetu esnetzen	ad		Esne bihurtu.
esnezale	iz	A1.	Esne-saltzailea.
esnezale	iz	A2.	Esnearen zale dena.
esneztatu esnezta esneztatzen	ad		Lausengatu.
esofago	iz		Hestegorria.
esondatu esonda esondatzen	ad		Aholkatu.
esonde	iz		Kontseilua, aholkua.
esoteriko	izond		Dotrinez edo jakiteez mintzatuz, ahoz eta ikasle hautatuei soilik irakasten dena.
espa	iz	A1.	Irrika.
espa	iz	A2.	Kexa, intziria.
espa	iz	A3.	Inbidia, gorrotoa.
espadasun	iz		Espa.
espageti	iz		Jateko orea, jatorriz italiarra, gari irinez egina, luzea eta mehea.
espainiar	izlag eta iz		Espainian sortua, Espainari dagokiona; Espainiako biztanlea.
espainiartu espainiar edo espainiartu espainiartzen	ad		Espainiar bihurtu.
espainiartze			espainiartu, aditzaren aditz izena.
espainiera	iz		Espainiako hizkuntza ofiziala, gaztelera.
espainol	iz	A1.	Espainiarra.
espainol	iz	A2.	Espainiako hizkuntza ofiziala, gaztelera.
espainoldu espainol edo espainoldu espainoltzen	ad		Espainol bihurtu, espainiartu.
espainoltze			espainoldu aditzaren aditz izena.
espaka	adlag		Intzirika.
espal	iz		Azaoa, bala.
espalda	iz		Bizkarra; plurala besagaina, sorbalda.
espaldu espal edo espaldu espaltzen	ad		Espaletan bildu.
espalka	adlag		Espaletan.
espalkari	iz		Espalak garraiatzen dituen pertsona.
espaloi	iz		Kale, hiribide... baten bi bazterretako bakoitza, oinezkoak ibil daitezen prestatua dagoena.
espaltxo	iz		Espal-en txikigarria.
espaltze			espaldu aditzaren aditz izena.
espantagarri	izond		Miragarria.
espantatu espanta espantatzen	ad	A1.	Miretsi, harritu.
espantatu espanta espantatzen	ad	A2.	Izutu.
espantu	iz	A1.	Gauza harrigarria, miraria.
espantu	iz	A2.	Harridura.
espantu	iz	A3.	Harrokeria, arrandia.
espantu	iz	A4.	Mirespenaren, harriduraren... hitz edo keinu bidezko adierazpen gehiegizkoa.
espantuka	adlag		Espantu eginez.
esparber	iz		Mirotza.
esparrago	iz		Zainzuria.
esparru	iz		Hesiz inguraturiko tokia; eremu mugatu edo itxia.
espartin	iz		Zola espartzuzkoa eta gainaldea ehunezkoa duen oinetakoa.
espartingile	iz		Bizibidez espartinak egiten dituen eskulangilea.
espartingintza	iz		Espartingilearen lanbidea eta jarduna.
espartzatu espartza espartzatzen	ad		Txirikordatu.
espartzatze			espartzatu aditzaren aditz izena.
espartzu	iz		delako landarearen hostoak, sokak, saskiak... egiteko erabiltzen direnak.
espasmo	iz		Borondateaz kanpoko gihar uzkurtze bortitza.
espato	iz		Xafla egitura duten mea batzuei ematen zaien izena.
espatsu	izond		Kexatia, arranguratsua.
espatu espa edo espatu espatzen	ad		Kexatu.
espatze			espatu aditzaren aditz izena.
espazio	iz	A1.	Leku eto denbora bitartea; eremua; tartea.
espazio	iz	A2.	Lur azalaz goragoko bitartea, bereziki, atmosferaz haratekoa.
espe	izlag eta iz		Preso; presoa.
espedizio	iz		Egiteko bat betetzeko bidaldia.
espektakulo	iz		Ikuskaria.
espektro	iz		Irrada multzo baten barreiatzearen ondorioa; eremu zabal eta etengabe bateko maiztasun banatzea.
espektrograma	iz		Argi edo hots espektroaren argazkia edo irudikatzea.
espekulazio	iz	A1.	Merk. Irabaziak lortzeko asmoz ondasunak erostea helburu duen merkataritzako eragiketa.
espekulazio	iz	A2.	Ezagutza teorikoa, helburutzat objektuaren behaketa duena.
espeleologia	iz		Haitzuloak esploratzen eta ikertzen dituen jakintzaren alorra.
esperanto	iz		Zamenhof-ek 1887 inguruan asmatu zuen nazioarteko hizkuntza.
esperantza	iz		Itxaropena.
esperantzatu esperantza edo esperantzatu esperantzatzen	ad		Esperantza izan, espero izan.
esperatu espera esperatzen	ad		eta g. er.. Espero izan, esperantza izan.
esperientzia	iz	A1.	Aritze eta erabiltzetik ateratzen den ezaguera.
esperientzia	iz	A2.	Esperimentua, saioa.
esperimental	izond		II Esperimentu, saio edo proba gisakoa, eredua hobetzeko erabiltzen dena.
esperimentatu esperimenta esperimentatzen	ad		Esperimentu edo saio bidez aztertu edo frogatu.
esperimentatze			esperimentau aditzaren aditz izena.
esperimentu	iz		Zerbait aztertzeko eragiten den saioa edo gertakaria.
espermatozoide	iz		Arraren sexu zelula, obulua ernaltzeko gaitasuna duena.
espero	iz		Itxaropena.
esperto	izond		Eskarmentuduna.
espetxe	iz		Presoak gordetzeko prestatua dagoen eraikuntza edo lekua.
espetxealdi	iz		Espetxean ematen den denbora.
espetxeratu edo espetxera	ad		Espetxean sartu, espetxera eraman.
espetxeratze			espetxeratu aditzaren aditz izena.
espetxezain	iz		Espetxea zaintzen duen enplegatua.
espezia	iz		Ongailua, bizigarria.
espezial	izond		Berezia.
espezialista	iz		Jakintza edo teknika alor jakin eta aski mugatu baten ezaguera sakona duen pertsona.
espezialitate	iz		Jakintza edo ikerketa alor aski mugatu bati buruzko ezaguera sakonen multzoa.
espezializatu espezializa espezializatzen	ad		Aritze esparru gisa espezialitate bat hartu.
espezializatze			espezializatu aditzaren aditz izena.
espezializazio	iz		Espezializatzea.
espezialki	adlag		Bereziki.
espezie	iz	A1.	Mota.
espezie	iz	A2.	Landare eta animaliei buruz, mota.
espezieria	iz		Onkailua edo onkailuak.
espezifikatu espezifika espezifikatzen	ad		Zehaztu.
espezifikatze			espezifikatu aditzaren aditz izena.
espezifiko	izond		Ezaugarria.
espia	iz		Espioia.
espiatu espia edo espiatu espiatzen	ad		Zelatatu, barrandatu.
espinagre	iz		Ziazerba.
espinaka	iz		Ziazerba.
espioi	iz	A1.	Zelataria; barrandaria.
espioi	iz	A2.	Estatu arrotz bati buruzko isilpeko argibideak lortzeko egitekoa duen pertsona.
espioitza	izond		Espioi lana.
espiral	iz		Lerro makotu laua, puntu baten inguruan, honengandik etengabe urrunduz, biraka eta biraka ari dena.
espiritismo	iz		Hilen espirituak biziekin harremanetan jar daitezkeela dioen dotrina.
espiritista	iz		Espiritismoaren aldekoa.
espiritu	iz		Iparraldean zah.
espiritu	iz	A1.	Gorputz edo materiarik ez duen gai edo izakia.
espiritu	iz	A2.	Alkohola.
espiritual	izond		Espirituari dagokiona, espirituzkoa.
espiritualismo	iz		Espiritua errealitate beregaina eta goragokoa dela dioen dotrina.
espiritualista	izond eta iz		Espiritualismoari dagokiona.
espiritualitate	iz		Espiritualtasuna.
espiritualki	adlag		Espirituz, gogoz.
espiritualtasun	iz		Espirituzkoa denaren nolakotasuna.
espiritudun	izond		Espiritua duena.
espiritutasun	iz		Espiritu izateko nolakotasuna.
esplikagarri	izond		Esplikatzen, azaltzen duena.
esplikatu esplika esplikatzen	ad		Azaldu, ulertzeko eran adierazi.
esplikatze			espilikatu aditzaren aditz izena.
esplikazio	iz		Esplikatzea, azalpena.
esplizito	izond		Ageria; argia, argi eta garbia.
esplizitoki	adlag		Era esplizitoan, ageriki, argi eta garbi.
esploratu esplora esploratzen	ad		Herrialde edo leku bat, ezagutzeko, kurritu.
esploratzaile	iz		Esploratzen duen pertsona.
esploratze			esploratu aditzaren aditz izena.
esponja	iz		Belakia.
espora			Landareen eta onddoen ugalketa organoa, gehienetan zelulabakarra.
esporta	iz		Otarrea.
esportatu esporta esportatzen	ad		Salgaiak jatorrizko herrialdetik beste batera bidali.
esportatze			esportatu aditzaren aditz izena.
esportazio	iz		Esportatzea.
esportzatu esportza esportzatzen	ad		Adore hartu edo eman.
esportzu	iz		Indarra.
esposa	iz		Emaztea.
esposatu esposa edo esposatu esposatzen	ad		Ezkondu.
esposatze			esposatu aditzaren aditz izena.
esposizio	iz		Erakusketa.
esprabu	iz		Proba.
espres	izond	A1.	Berariazkoa.
espres	izond	A2.	tren lasterra, geltoki gutxitan gelditzen dena.
espresatu espresa espresatzen	ad		Adierazi.
espresionismo	iz		XX. mendeko erti joera, obren indar adierazkorra ezaugarri duena.
espresuki	adlag		Berariaz.
espuela	iz		Ezproina.
espuntxet	iz		Eskuila.
establia	iz		Ukuilua, barrukia, heia.
establimendu	iz	A1.	Ezartzea; eratzea.
establimendu	iz	A2.	Etxea, tokia.
establitu establi establitzen	ad		Ezarri, eratu.
estadio	iz		Luzera neurria, erromatar miliaren zortzirena.
estadio	iz	A2.	Kirolak egiteko prestaturiko barruti handia, gehienetan harmailez inguratua.
estai	iz		Solairua.
estakuru	iz	A1.	Akatsa.
estakuru	iz	A2.	Aitzakia, akiakula, desenkusa.
estakuruka	adlag		Estakurutzat emanez.
estalagmita	iz		Leizeetako zoruan sortzen den kararrizko zutabe modukoa.
estalaktita	iz		Leizeetako sabaian zintzilik sortzen den karekizko luzakina.
estalaldi	iz		Estaltzea; estaltzen den aldi bakoitza.
estalarazi estalaraz estalarazten	ad		Estaltzera behartu.
estaldura	iz		Estalkia.
estalgabetu estalgabe edo estalgabetu estalgabetzen	ad	A1.	Estalkia, estaltzen duena kendu.
estalgabetu estalgabe edo estalgabetu estalgabetzen	ad	A2.	Aurkitu, idoro.
estalgarri	iz		Estaltzeko erabiltzen den, estaltzen duen zera.
estalgile	iz		Norbaiten egintza makurra estaltzen duen pertsona.
estalgune	iz	A1.	Gune estalia, estalpea; babesgunea.
estalgune	iz	A2.	Aitzakia, estakurua.
estali estal estaltzen	ad	H1.A1.	Zerbait zerbaiten bidez agerritik edo bistatik kendu.
estali estal estaltzen	ad	H1.A2.	Inoren hutsa edo egite makurra gorde; norbaiten salaketa eragotzi.
estali estal estaltzen	ad	H1.A3.	Abere bat emearen gainean, ernaltzeko, jarri.
estali	iz	H2.	Estalkia.
estaliki	adlag		Ezkutuki, gordeki.
estalinismo	iz		Stalinen politika larderiatsua; Stalinen teoria eta metodoak.
estalketa	iz		Estaltzea.
estalki	iz	A1.	Estaltzen duen gauza.
estalki	iz	A2.	Aitzakia, estakurua.
estalkidun	izond		Estalkia duena, estalkiz hornitua.
estalpe	iz		Edozein babesleku estalkidun, eta bereziki, aterpea.
estalpetu estalpe edo estalpetu estalpetzen	ad		Estalpe hartu; babestu.
estalpetxo	iz		Estalpe-ren txikigarria.
estaltzaile	iz		Estalgilea.
estaltze			estali aditzaren aditz izena.
estandar	izond		Eredu edo arau jakin baten arabera egina edo antolatua.
estandarte	iz		Zaldizko gudari talde baten, edo zenbait bazkunen, ikurra edo bandera.
estanko	iz		Espainan, tabakoa eta zigiluak saltzen diren denda.
estanku	izond		Tankan itxia.
estanpa	iz		Irudi inprimatua.
estante	iz		Egoera.
estasi	iz		Sentipen edo zirrara bortitz batek eraginik kordegabeturik bezala gelditzen denaren egoera, gogo bahitzea.
estasiatu estasia estasiatzen	ad		Estasian jarri.
estatika	iz		Orekan dauden gorputzak eta oreka egoera gauzatzen duten indarrak aztertzen dituen mekanikaren adarra.
estatiko	izond	A1.	Inolako higidurarik adierazten ez duena.
estatiko	izond	A2.	Indar orekari, oreka egoerei dagokiena.
estatistika	iz		Zenbakizko emaitzen matematika bidezko biltze, sailkatze eta aztertzean datzan jakintza; delako zenbakizko emaitzak berak.
estatistiko	iz	A1.	Estatistikalaria, estatistikan aditua.
estatistiko	izond	A2.	Estatistikari dagokiona.
estator	iz		Makina elektrikoetako atal finkoa.
estatu	iz	A1.	Egoera.
estatu	iz	A2.	Frantziako Iraultza aurreko gizarte mailetako bakoitza.
estatu	iz	A3.	Politika banako beregaina eta burujabea osatzen duen nazioa, nazio zatia edo nazio multzoa; delako banakoan aginpidea gauzatzen duten erakundeen multzoa.
estatua	iz		Izaki bizidun bat osorik irudikatzen duen eskultura lana.
estatus	iz		Gizartean banako batek duen lekua, leku horri dagozkion betebehar eta eskubideekin.
estatutu	iz		Zenbait araudiri eta bereziki autonomia lurralde baten eskukotasuna araupetzen duenari ematen zaion izena.
estazio	iz	A1.	Geraldia.
estazio	iz	A2.	Geltokia.
esteialdu esteial esteialtzen	ad		Ondasunak barreiatu, eralki, irion.
esteiari	adlag	A1.	Dohakabeki.
esteiari	izond	A2.	Dohakabea, erromesa.
esteka	iz		Lotura, lokarriak.
estekadura	iz		Esteka, lotura.
estekailu	iz		Esteka, lotura.
estekamendu	iz		Atxikimendua.
estekarazi estekaraz estekarazten	ad		Estekatzera behartu.
estekatu esteka edo estekatu estekatzen	ad		Lotu.
estekatzaile	izond		Estekatzen duena.
estekatze			estekatu aditzaren aditz izena.
esteku	iz		Lotura; atxikimendua.
estepa	iz		Landu gabeko lur eremu zabala, zuhaitzik gabea, klima lehorrekoa, belar landare bakanak besterik hazten ez direna.
estera	iz		Zerria.
estereo	iz		Egurrarentzako neurria, metro kuboan sartzen den egur kopuruaren baliokidea.
estereofonia	iz		Hotsak irartzeko eta entzuteko sistema berezia, hotsak naturalki banatzen direla dirudiena.
esteril	izond	A1.	Antzua, agorra.
esteril	izond	A2.	Eritasun ernamuinik ez duena.
esterilizatu esteriliza esterilizatzen	ad		Eritasun ernamuinak suntsitu.
esterilizatze			esterilizatu aditzaren aditz izena.
esterilizazio	iz		Esterilizatzea, birus eta bakterio gaitz-eragileak deuseztea.
esteta	iz eta izond		Askotan gutxiesgarria. Formen edertasuna ororen gainetik aintzat hartzen duen pertsona.
estetika	iz		Izadiko edo ertiko edertasunaz diharduen jakintza; ederrari, edertasunari buruzko ikuspegi jakin bakoitza.
estetiko	izond		Estetikari dagokiona.
esti			Idiei atzera egin dezaten esaten zaien hitza.
estiba	iz		Zuntoia.
estibatu estiba edo estibatu estibatzen	ad		Estiben bidez eutsi.
estigma	iz		Loreetan, pistiloaren goialdeko azken zatia, polena hartzen duena.
estilista	iz		Estiloagatik, estiloa zaintzeagatik nabarmentzen den idazlea.
estilistika	iz		Estiloaren, bere baliabideen eta ondoreen azterketa.
estilo	iz	H1.	Idazle, artista, eskola... batek bere adierazpen gaiak eta bideak erabiltzeko era jakina edo berezia; idazlan, erti lan... baten tasunen multzoa, estetika era baten barnean sailkatzeko bidea ematen duena.
estilo	iz	H2.	Lore orratza.
estimagarri	izond		Aintzat hartzekoa; eskertzekoa.
estimarazi estimaraz estimarazten	ad		Estimatzera behartu.
estimatu estima estimatzen	ad		Aintzakotzat hartu; eskertu.
estimatze			estimatu aditzaren aditz izena.
estimazio	iz		Estimatzea; estimatzen denarekiko sentimena.
estimu	iz		Estimatzea; estimatzen denarekiko sentimena.
estimulu	iz		Kitzikadura.
estira	iz		edo goi.. Norbaitek pairatzen duen oinaze gogorra.
estiratu estira edo estiratu estiratzen	ad		Estira eman, oinazetu.
estiratzaile	iz		Estiratzen duena, borreroa.
estofa	iz		Oihala.
estoiko	iz		Estoizimoaren jarraitzailea.
estoizismo	iz		Antzinako Greziako filosofia eskola, zoriona bertutean datzala dioena.
estoka	iz		Landu behar diren gauzakiak finko edukizeko lanabesa, torloju baten bidez hurbiltzen edo urruntzen diren bi atal barailadunek osatua.
estola	iz		Lepotik behera eramaten den ehunezko zerrenda, meza emailearen soinekoetako bat.
estolda	iz		Hirietako ur zikinak eramateko lurpeko erretena edo kanala.
estomago	iz		Urdaila.
estomaka	iz		Urdaila.
estonagarri	izond		Harrigarria.
estonamendu	iz		Harridura.
estonarazi estonaraz estonarazten			Estonatu-ren aditz arazlea.
estonatu estona estonatzen	ad		Harritu.
estonatze			estonatu aditzaren aditz izena.
estrabi	iz		Ukuilua, korta.
estragoi	iz		Binagrera.
estrainio	izond		Bitxia, arraroa, harrigarria.
estranjeri	iz		Batez ere beh.. Atzerria.
estraordinario	izond		Neurriz kanpokoa, berebizikoa, ohi ez bezalakoa.
estrata	iz		Hesi edo hormen arteko bide edo kalea, bereziki meharra edo aldapan dagoena.
estrategia	iz		Ekintza militarrak antolatzeko antzea.
estratosfera	iz		Eguratseko geruza, troposferaren gainekoa, tenperatura aldatzen ez dena.
estratu	iz		Hodei apala, grisa, geruza bakarrekoa.
estreinatu estreina edo estreinatu estreinatzen	ad	A1.	Oparitu, opari egin.
estreinatu estreina edo estreinatu estreinatzen	ad	A2.	Lehen aldiz erabili.
estreinatu estreina edo estreinatu estreinatzen	ad	A3.	Inauguratu.
estreinatze			estreinatu aditzaren aditz izena.
estremaunzio	iz		Oleazioa.
estremo	iz		Burua, muturra.
estreptokoko	iz		Eritasun kutsakorrak sortzen dituen bakterioa.
estreptomizina	iz		bakteriotik ateratako antibiotikoa, oso eraginkorra dena hainbat baziloren aurka.
estresa	iz		Nekea; estuasuna.
estribillo	iz		Leloa, errepika.
estribu	iz	A1.	Euskarria.
estribu	iz	A2.	Zelaren albo bakoitzetik dilindan dagoen eta zaldizkoaren oinari eusten dion metalezko eraztun modukoa.
estrofa	iz		Ahapaldia.
estropada	iz		Ontzien, eta besterik adierazten ez bada treineruen, arteko norgehiagoketa.
estropiatu	izond		Desitxuratua; hebaindua.
estropozo	iz		Oztopoa.
estropozoka	adlag		Estropozo eginez.
estropu	iz	H1.	Istripua.
estropu	iz	H2.	Arrauna toletari lotzeko erabiltzen den sokazko eraztun modukoa.
estruktura	iz		Egitura.
estruktural	izond		Egiturari dagokiona, egiturarena.
estrukturalismo	iz		Gertakari sistema batean, batez ere horiek funtsatzen dituzten egiturak aztertu bear direla dioen teoria.
estrukturalista	iz		Estrukturalismoaren aldekoa.
estrukturatu estruktura edo estrukturatu estrukturatzen	ad		Egituratu.
estrukturatze			estrukturatu aditzaren aditz izena.
estu estutzen estuko	ad	H1.	Estutu.
estualdi	iz		Larrialdia.
estuarazi estuaraz estuarazten			1935; estuerazo *1745. Estutzera behartu.
estuario	iz		Ibai bokale zabala, itsasaldien eraginpean dagoena.
estuasun	iz		Larritasuna, estualdia.
estudiante	izond		Ikaslea.
estudiarazi estudiaraz estudiarazten	ad		Estudiatzera behartu.
estudiatu estudia estudiatzen	ad		Ikasi; aztertu.
estudiatze			estudiatu aditzaren aditz izena.
estudio	iz		Estudiatzea, ikasketa.
estugarri	izond eta iz		Estutzen duena; estutzen duen gauza.
estugune	iz		Mehargunea.
estuki	adlag		Estu, hertsiki.
estun	iz		Uztaia, eraztuna.
estuntza	iz		Katea.
estura	iz		Estuasuna, larrialdia.
estutu estu edo estutu estutzen	ad	A1.	Estuago bihurtu, inguru osotik sakatu.
estutu estu edo estutu estutzen	ad	A2.	Larritu.
estutu estu edo estutu estutzen	ad	A3.	Era burutua izen gisa; 1912.
estutze			estutu aditzaren aditz izena.
eszelente	izond		Bikaina.
eszelentzia	iz		Bikaintasuna.
eszena	iz	A1.	Agertokia, jokalekua.
eszena	iz	A2.	Agerraldia, ekitaldi bat banatzen den zati bakoitza.
eszenario	iz		Agertokia, jokalekua.
eszeptiko	iz eta izond		Eszeptizismoaren jarraitzailea.
eszeptizismo	iz		Ezagutza ezin iritsizkoa dela dioen dotrina, egia baden zalantzan jartzen duena.
eszepzio	iz		Salbuespena.
eszitiar	izlag eta iz		Antzinako Asiako erreinu zen Eszitiakoa.
etab			"Eta abar"-en laburdura.
etanal	iz		CH3-CHO formula duen aldehidoa, isurkari kolorgea eta pozoitsua.
etano	iz		CH3-CH3 formula duen hidrokarburo asea, errekin bezala erabiltzen den gasa.
etanol	iz		CH3-CH20H formula duen alkohola, ardoaren eta edari bizien alkohola.
etartu etar etartzen	ad		Onartu.
etekin	iz		Lurretik, abereengandik eta oro har ondasun batetik eskuratzen den irabazia edo onura.
etekintsu	izond		Etekin handia ematen duena.
eten eteten	ad	H1.A1.	Zerbait bi buru edo muturretatik tiratuz hautsi.
eten eteten	ad	H1.A2.	Zerbaiten jarraitasuna hautsi.
eten eteten	ad	H1.A3.	Ahuldu, erabat nekatu.
eten	iz	H2.A1.	Hutsegitea, akatsa.
eten	iz	H2.A2.	Etetea.
etenaldi	iz		Etena; zerbait eteten den aldietako bakoitza.
etenarazi etenaraz etenarazten	ad		Etetera behartu.
etendura	iz		Etena, ehunetan, oihaletan gertatzen den urradura, eta ondorioz gertatzen den errai baten irtetea.
etenerraz	izond		Erraz eteten dena.
etenezin	izond		Ezin etenezkoa.
etengabe	izond		Etenik ez duena.
etengaitz	izond		Eteten gaitza, ia ezin etenezkoa.
etengune	iz		Zerbait eteten den gunea.
etenkor	izond		Erraz eteten dena, eteteko joera duena.
eter	iz	A1.	Jariakari guztiz mehea, espazio oro antzinakoen ustez atmosfera gaineko espazioa betetzen duena eta uhin elektromagnetikoen eraginez dardaratzen dena.
eter	iz	A2.	Alkoholen eta garratzen konbinatzearen ondorio den zernahi gai elkartu lurrinkor.
eternal	izond		Betierekoa.
eternitate	iz		Betikotasuna.
eterno	izond		Betierekoa.
etete			eten aditzaren aditz izena.
etika	iz		Moralaz diharduen jakintza; giza jokaera arautzen duen erregela multzoa.
etiketa	iz	H1.A1.	Gortean edo estatu buru baten aurrean ohi den zeremonia multzoa.
etiketa	iz	H1.A2.	Gauzaki baten gainean, edukia, prezioa, jabea... adierazteko, ezartzen den paper edo kartoi zati txikia.
etiketa	iz	H2.	Liskarra, errieta.
etimologiko	izond		Etimologiari dagokiona; etimologiaren araberakoa.
etimologista	iz		Etimologoa.
etimologo	iz		Etimologiaz arduratzen den hizkuntzalaria.
etimon	iz		Hitz baten etimologiatzat hartzen den hitza, jatorri hitza.
etnia	iz		Kulturaz eta hizkuntzaz batasun bat osatzen duten gizabanakoen multzoa.
etniko	izond		Etniari dagokiona.
etnografia	iz		Etnien eta beren ezaugarrien azterketa.
etnolinguistika	iz		Etnologiak aztertzen dituen herrien hizkuntzen azterketa, kultura baten adierazpen diren aldetik.
etnolinguistiko	izond		Etnolinguistikari dagokiona.
etnologia	iz		Etniak, gizonaren kultura ezaugarriak aztertzen dituen antropologiaren adarra.
etnologo	iz		Etnologiaz arduratzen den pertsona.
etoi	izond eta iz		Saltzailea, saldukeria egiten duena.
etoikeria	iz		Saldukeria.
etorbide	iz	A1.	Jatorria, etorkia.
etorbide	iz	A2.	Etortzeko eskubidea edo aukera.
etorbide	iz	A3.	Hiribidea.
etorburu	iz		Jatorria, etorkia.
etordun	izond		Esanekoa.
etorki	iz		Jatorria.
etorki	iz	A2.	Hasiera, Bibliaren lehen liburuaren izena.
etorki	iz	A3.	Senipartea.
etorkin	iz	A1.	Etorkizuna.
etorkin	iz eta izond	A2.	Kanpotik datorren ezezaguna.
etorkor	izond		Inoren iritzietara erraz etortzen dena.
etorkortasun	iz		Etorkorraren nolakotasuna.
etorkunde	iz		Etorrera.
etorle	iz		Etorri edo etortzen dena.
etorraldi	iz		Etorrera; norbait edo zerbait etortzen den aldietako bakoitza.
etorrarazi etorraraz etorrarazten	ad		Etortzera behartu.
etorrera	iz		Etortzea.
etorri etor etortzen	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: nator, dator, datoz; nentorren, zetorren, zetozen; natorkio; datorkit, datorkio; zatozkio; datozkio, datozkie; betorkio; betozkie; nentorkion; zetorkidan, zetorkion; zentozkion; zetozkion, zetozkien.
etorri etor etortzen	ad	A1.	Hitz egiten duena dagoen tokira joan.
etorri etor etortzen	ad	A2.	Norbaiten iritzi, ohitura edo bizimodua onartu edo haietara egokitu. Objektua -(era deklinabide atzizkiaz.
etorri etor etortzen	ad	A3.	Karta jokoetan.
etorri	iz	H2.A1.	Mozkina, errenta, irabazia.
etorri	iz	H2.A2.	Hitz egiteko, bertsoak moldatzeko... erraztasuna.
etortze			etorri aditzaren aditz izena.
etortzeko	izond		Etorri behar duena, etorkizunekoa.
etrusko	izond eta iz		Antzinako Italiako eskualde zen Etruriakoa, Etruriari dagokiona; Etruriako biztanlea.
etsai	iz		Inor galdu edo ondatu nahi duen pertsona; norbaiti gorroto diona edo gerla egiten diona; norbaitek kaltegarritzat jotzen duen edozer gauza.
etsaigo	iz		Etsaitasuna.
etsaikeria	iz		Etsaitasuna gaitzesgarritzat hartua; etsaiari dagokion egitea.
etsaitasun	iz		Etsaien arteko gorrotozko sentipena.
etsaitu etsai edo etsaitu etsaitzen	ad		Etsai bihurtu.
etsaitze			etsaitu aditzaren aditz izena.
etsamina	iz		Azterketa.
etsaminatu etsamina edo etsaminatu etsaminatzen			Aztertu.
etsaminatzaile	iz		Aztertzailea.
etsaminatze			etsaminatu aditzaren aditz izena.
etse	iz		Etxea.
etsenplu	iz	A1.	Eredua, jarraibidea.
etsenplu	iz	A2.	Adibidea.
etsi etsitzen	ad	H2.	Norbaitek zerbaiten itxaropena galdu, dagoen bezala gelditzea onartuz, amore emanez, bertan behera utziz edo hartara ohituz.
etsi etsitzen	adlag	H2.Xa.	Hil zorian.
etsi etsitzen	adlag	H2.Xb.	Etsi onez edo gaiztoz.
etsi ets esten	ad	H1.	Ezkerrean duen hitzari dagokiola. Iritzi.
etsialdi	iz		Etsipenezko aldia edo unea.
etsiarazi etsiaraz etsiarazten	ad		Etsitzera behartu.
etsibide	iz		Etsipenerako bidea.
etsigaitz	izond		Etsitzen ez duena.
etsigarri	izond		Etsiarazten duena.
etsigitasun	iz		Grina, joera.
etsikor	izond		Etsitzeko joera duena.
etsimen	iz		Etsipena.
etsimendua	iz		Etsipena.
etsipen	iz	A1.	Itxaropena erabat galdu duenaren egoera.
etsipen	iz	A2.	Etsi ona, zerbaitera etsi duenaren, amore eman duenaren egoera.
etsitze			etsi aditzaren aditz izena.
etxabe	iz		Etxeko behe solairua, lur-arras dagoena.
etxabere	iz		Etxe aberea.
etxadi	iz	A1.	Familia, leinua.
etxadi	iz	A2.	Etxe multzoa, auzoa.
etxafuego	iz		Jaietan eta, botatzen diren suziriak.
etxaguntza	iz		Etxaldea, baserria bigarren adieran.
etxaguntzatxo	iz		Etxaguntza-ren txikigarria.
etxajaun	iz		Etxejauna.
etxalde	iz	A1.	Nekazaritzako edo abeltzaintzako lurrak dituen etxea, familia bat bizi dena.
etxalde	iz	A2.	Familia.
etxaleku	iz		Etxea, egoitza.
etxandre	iz		Etxejaunaren emaztea; etxekoandrea.
etxano	iz		Etxeoa.
etxarte	iz	A1.	Etxe arteko kalexka edo tartea.
etxarte	iz	A2.	Etxe multzoa, auzoa.
etxatu etxa etxatzen	ad		Aurtiki, jaurti, bota.
etxau	iz		Baserria bigarren adieran.
etxe abere	iz		Gizonak hezi duen aberea.
etxebizitza	iz	A1.	Emakumeak ezkontzerakoan eramaten dituen ondasunen multzoa.
etxebizitza	iz	A2.	Etxe bat zatitzen den bizitegietako bakoitza.
etxeburu	iz		Etxearen edo baserriaren atzealdean eta hura baino gorago dagoen eremua.
etxegile	iz		Etxeak egiten dituena; arkitektoa.
etxegintza	iz		Etxe eraikuntza.
etxegizon	iz		Etxezaina, zerbitzarien burua.
etxejabe	iz		Etxearen jabea.
etxejaun	iz		Etxeko jauna.
etxekalte	izond eta iz		Bere jokaerarekin bere etxearen hondamendia ekartzen duena.
etxeki	iz	H2.	Gari azaoa lotzeko lastozko lokarria.
etxeko	iz		Familiakoa dena edo familiakotzat hartzen dena.
etxekoandre	iz		Etxea zuzentzen duen emakumea, gehienetan familiako ama.
etxekoandretza	iz		Etxekoandearen kargua.
etxekoi	izond		Etxezalea.
etxekotasun	iz		Etxeko denaren nolakotasuna.
etxekotu etxeko edo etxekotu etxekotzen	iz		Etxeko bihurtu.
etxekotze			etxekotu aditzaren aditz izena.
etxelagun	iz		Bizilaguna bigarren adieran.
etxepe	iz		Etxea, teilapea.
etxerarazi etxeraraz etxerarazten	ad		Etxeratzera behartu.
etxeratu edo etxera	ad		Etxera heldu, etxera izuli.
etxeratze			etxeratu aditzaren aditz izena.
etxetiar	iz	A1.	Etxekoa, etxeko biztanlea.
etxetiar	izond	A2.	Etxekoa, etxeari dagokiona.
etxetiargo	iz		Maiztertza.
etxetxo	iz		Etxe-ren txikigarria. Etxe txikia.
etxetxori	iz		*1715, 1855.
etxezain	iz		Etxea zaintzen duena, etxe baten ardura duena.
etxezaintza	iz		Etxearen ardura edo administrazioa; etxezainaren lanbidea.
etxezale	izond		Etxean edo familiarekin egoteko joera duena.
etxezulo	izond	H1.	Etxezalea, etxekoia.
etxezulo	iz	H2.A1.	Etxea gutxiesgarritzat markatua.
etxezulo	iz	H2.A2.	Etxea, etxetxoa.
etxeo	iz		Etxetxoa.
etxoilo	iz		Etxe oiloa.
etxola	iz		Txabola.
etxolatxo	iz		Etxola-ren txikigarria.
etxondo	iz		Oinetxea, leinu edo familia baten sortetxe edo jaiotetxea.
etzaleku	iz		Etzateko edo lo egiteko edozein leku.
etzan etzaten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: natza, datza, dautza; nentzan, zetzan, zeutzan; betza.
etzan etzaten	ad	A1.	Ohe edo kideko baten gainean nork bere burua ipini, batez ere atseden hartzeko edo lo egiteko.
etzan etzaten	ad	A3.	Era burutua izenondo gisa.
etzanaldi	iz		Etzanda ematen den aldia.
etzanarazi etzanaraz etzanarazten	ad		Etzatera behartu.
etzangu	iz		Etzalekua, etzauntza.
etzantegi	iz		Etzalekua, etzauntza.
etzate			etzan aditzaren aditz izena.
etzatoki	iz		Etzalekua.
etzauntza	iz	A1.	Etzalekua, etzateko edo lo egiteko lekua.
etzauntza	iz	A2.	Landan paratzen den etxola modukoa edo denda.
etze	izond		Lurraz mintzatuz, landugabea, antzua.
etzi	adlag		Biharkoaren hurrengo egunean.
etzidamu	adlag		Etzikoaren hurrengo egunean.
etzilimo	adlag		Etzidamu.
etzinalde	iz		Sartaldea, mendebala.
eufemismo	iz		Hitzez mintzatuz, leungarria.
eukalitu	iz		Zuhaitz handia, jatorriz Australiakoa, usain biziko hosto puntadunak dituena.
euklidear	izlag		Euklideri dagokiona.
euli	iz	A1.	Aho xurgatzailea eta bi hego garden dituen intsektua, udan, pertsonak eta abereak bizi diren lekuetan ugaria.
eulitzar	iz		Euli-ren handigarria. Euli handia, habea, beltzuntza.
eultze	iz	H1.	Erlauntza.
eultzi	iz		Larrainean joa izan aurretik edo ondoren, etzanda dauden uzta azaoen multzoa.
eultzilari	izond eta iz		Eultzitzen duena.
eultzitu eultzi edo eultzitu eultzitzen	ad		Uzta, bereziki garia, larrainean jo, lastoa eta alea bereizteko.
eultzitze			eultzitu aditzaren aditz izena.
euntze	iz		Pentzea, belardia.
eunuko	iz		Gizon zikiratua, haremetan emakumeak gordetzen zituena bereziki.
eup			Diosal egiteko erabiltzen den hitza.
eurak	izord		Haiek berak.
euri	iz		Hodeietatik tantaka erortzen den ura.
eurialdi	iz		Euritea.
eurikara	izond		Euria egingo duelako itxurakoa.
euritako	iz		Aterkia, euritik babesteko tresna.
eurite	iz		Euri asko egiten duen garaia edo denbora.
euritsu	izond		Euri ugarikoa, euri asko egiten duena.
eurixka	iz		Langarra, lanbroa.
europartasun	iz		Europarra denaren nolakotasuna.
europartu europar edo europartu europartzen	ad		Europar bihurtu.
europartze			europartu aditzaren aditz izena.
eurrez	adlag		Erruz, ugari.
eurt			Abereei eta atzera egin dezaten esaten zaien hitza.
euskal herritar	iz		Euskal Herrian jaioa, Euskal Herriko hiritarra.
euskal			euskara izenak hitz-elkarketan hartzen duen era.
euskalari	iz		Euskara aztertzen edo ikertzen duen hizkuntzalaria.
euskaldun	izond eta iz		Euskaraz dakiena, euskaraz mintzatzen dena.
euskaldundu euskaldun edo euskaldundu euskalduntzen	ad		Euskaldun bihurtu, euskaraz ikasi.
euskaldungo	iz		Euskalduntasuna.
euskalduntasun	iz		Euskalduna denaren nolakotasuna, euskaldunaren izatea.
euskalduntze			euskaldundu aditzaren aditz izena.
euskalgintza	iz		Euskararen eta euskal kulturaren aldeko lana.
euskalki	iz		Euskararen dialekto bakoitza.
euskaltasun	iz		Euskalduntasuna.
euskaltzainburu	iz		Euskaltzaindiko buru edo lehendakaria.
euskaltzale	izond eta iz		Euskararen zale dena, euskararekiko atxikimendua erakusten duena.
euskaltzaletasun	iz		Euskaltzalearen nolakotasuna, euskararekiko atxikimendu eta zaletasuna.
euskaltzaletu euskaltzale edo euskaltzaletu euskaltzaletzen	ad		Euskaltzale bihurtu.
euskarakada	iz		Erdaraz egitean esaten den euskarazko hitz edo joskera.
euskarapen	iz		Euskaratzea.
euskaratu euskara edo euskaratu euskaratzen	ad		Euskarara itzuli, euskaraz eman.
euskaratzaile	iz		Euskaratzen duena; zerbait euskaratu duena.
euskaratze			euskaratu aditzaren aditz izena.
euskaritxo	iz		Kantetan, errepika, leloa.
euskarri	iz		Zerbaiti eusten dion gauza edo zera.
euskotar			Euskadin jaioa, Euskadiko biztanlea, euskalduna nahiz erdalduna.
euskozale	izond eta iz		Eusko gauzak maite dituena.
eusle	izond eta iz		Zerbaiti eusten diona.
euspen	iz		Eustea.
euste			eutsi aditzaren aditz izena.
eutanasia	iz		Eritasun sendaezina duen pertsona bati, haren pairamena laburtzearren, heriotza eragitea.
eutsi euts eusten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: deutso, deutse; zeutson; beutso. Dena dela adizkiok gutxi erabiltzen dira.
eutsi euts eusten	ad	A1.	Helduta, oratuta eduki; bere egoeran, mugitu, erori, galdu edo suntsitu gabe, iraunarazi.
eutsika	adlag		Eutsiz.
exalota	iz		Tipulatxa.
exegesi	iz		Testu ilun eta eztabaidagarrien interpretazioa, batez ere dotrina aldetikoa.
exegeta	iz		Exegesia, bereziki Bibliarena, egiten duen pertsona.
exek	iz		Xake jokoa.
exekutatu exekuta exekutatzen	ad	A1.	Obratu, gauzatu.
exekutatu exekuta exekutatzen	ad	A2.	Hilarazi.
exerzizio	iz	A1.	Ariketa, jardunaldia.
existentzia	iz		Badenaren, existitzen denaren nolakotasuna.
existentzialismo	iz		Gizabanakoaren existentziaren garrantzia filosofikoa nabarmentzea; giza existentziari, zerizanaren gainetik, lehentasuna ematen dion filosofia dotrina.
existentzialista	izond		Existentzialismoari dagokiona, existentzialismoaren aldekoa.
existitu existi existitzen	ad		Izatasun motaren bat izan.
existitze			existitu aditzaren aditz izena.
exkax	izond		Eskasa.
exortatu exorta exortatzen	ad		Hitz eraginkorrez bulkatu.
exortazio	iz		Exortatzea, hitz eraginkorren bidez bulkatzea.
exorzismo	iz		Deabruen kontrako araoa.
exorzista	iz		Exorzismoak egiten dituena.
exotiko	izond		Urruneko herrialde batekoa; gure zibilizaziokoa ez dena, arrotza.
exotismo	iz		Exotikoa denaren nolakotasuna.
ezegiteko	iz		Izugarrikeria, egiteko gaitzesgarria.
ezorganiko	izond	A1.	Landare edo animalia batetik ez datorrena.
ezorganiko	izond	A2.	Gai elkartuez mintzatuz, ikazkairik karbonatuak eta zianuroak izan ezik ez duena.
ezabaezin	izond		Ezin ezabatuzkoa.
ezabagaitz	izond		Ezabatzen zaila, ia ezabaezina.
ezabagoma	iz		Idatzitakoa-edo ezabatzeko erabiltzen den gomazko atala, goma.
ezabaketa	iz		Ezabatzea.
ezabaki	adlag		Ezkutaturik, gorderik.
ezabatu ezaba ezabatzen	ad	A1.	Ezkutatu, gorde.
ezabatu ezaba ezabatzen	ad	A2.	Idatzirik edo markaturik dagoena, edo zerbaiten arrastoa edo seinalea, desagerrarazi.
ezabatze			ezabatu aditzaren aditz izena.
ezabizi	iz		Umorea, giza gorputzaren isurkari organikoa.
ezade	iz		Zukua; hezetasuna.
ezadetsu	izond		Zukuz betea; hezea.
ezaguera	iz	A1.	Ezagutzea, aitortzea, eskertzea.
ezaguera	iz	A2.	Ezagutzea, adimena, zerbaitez ezagutzen dena.
ezaguera	iz	A3.	Pertsona artean gertatzen den harremana.
ezagueradun	izond		Ezaguera duena.
ezagueragabe	izond		Ezaguerarik ez duena.
ezagule	iz		Ezagutzailea.
ezagumen	iz		Ezaguera; bereziki ezagutzeko ahalmena.
ezagumentu	iz		Ezaguera.
ezagun		A1.	Ezagutu aditzaren era burutu zaharra, gaur.
ezagun		A2.	Izenondo gisa.
ezagungabe	izond		Ezezaguna.
ezagungaitz	izond		Erraz ezagutzen ez dena, ia ezagutezina.
ezagutarazi ezagutaraz ezagutarazten	ad		Ezagutzera eman.
ezagutarazle	iz		Ezagutarazten duena.
ezaguterraz	izond		Erraz ezagut daitekeena.
ezagutezin	izond		Ezin ezagutuzkoa.
ezagutu ezagut ezagutzen	ad	A1.	Gogoan zerbaiten berri izan edo ideia eduki; norbaiten edo zerbaiten berri jakin.
ezagutu ezagut ezagutzen	ad	A2.	Onartu, aitortu.
ezagutu ezagut ezagutzen	ad	A3.	Biblian, sexu harremanak izan.
ezagutugabe	izond		Ezezaguna.
ezagutza	iz		1617.
ezagutza	iz	A1.	Ongiegilearenganako esker onaren agertzea.
ezagutza	iz	A2.	Ezaguera.
ezagutzagabe	izond	A1.	Eskergabea.
ezagutzagabe	izond	A2.	Ezagutzarik, ezaguerarik ez duena.
ezagutzagabetasun	iz		Eskergabetasuna.
ezagutzaile	iz		Ezagutzen duena.
ezagutze			ezagutu aditzaren aditz izena.
ezain	izond		Itsusia, itxura eskasekoa.
ezaindu ezain edo ezaindu ezaintzen	ad		Itsustu.
ezaingarri	izond eta iz		Ezaintzen duena, ezainago bihurtzen duena.
ezaintasun	iz		Itsustasuna; gauza ezaina.
ezaintze			ezaindu aditzaren aditz izena.
ezaldi	iz	A1.	Urritasun aldia, gabezia aldia.
ezaldi	iz	A2.	Behartasun, urritasun, gabezia, zoritxar... aldia.
ezamihilu	iz		Ginbaildunen familiako landare lore-horia.
ezantsiatasun	iz		Antsikabetasuna, axolakabetasuna.
ezantsiatu ezantsia ezantsiatzen	ad		Antsikabetu, axolakabetu.
ezantza	iz		Gasolina, automobilen errekina.
ezarian	adlag		Ia aritu gabe bezala, ia ohartu gabe. Cf.
ezariaz	adlag		Ezarian.
ezarketa	iz		Ezartzea.
ezarki	iz		Ezartzen den gauzakia.
ezarle	iz		Adierazten dena ezartzen duena.
ezarpen	iz		Ezartzea.
ezarrarazi ezarraraz ezarrarazten	ad		Ezartzera behartu.
ezarri ezar ezartzen	ad	A1.	Ipini; era jakin batean, betekizun jakin baterako ipini.
ezarri ezar ezartzen	ad	A2.	Erantsi, bota.
ezarri ezar ezartzen	ad	A3.	Errua...  egotzi, bota.
ezartze			ezarri aditzaren aditz izena.
ezaugarri	iz		Zerbait ezagutarazten duen zera; gauza bat edo gauza multzo bat besteetatik bereizten duen, zerbaiti nortasuna ematen dion tasun edo seinale nagusia.
ezaugarritu ezaugarri edo ezaugarritu ezaugarritzen	ad		Ezaugarriren baten bidez bereizi edo nabarmendu.
ezaugarritze			ezaugarritu aditzaren aditz izena.
ezaupide	iz	A1.	Seinalea, ezaugarria.
ezaupide	iz	A2.	Ezaguera.
ezaxola	izlag	A1.	Axolagabea.
ezaxola	iz	A2.	Axolagabekeria.
ezaxolakeria	iz		Axolagabekeria.
ezaxolaki	adlag		Axolagabeki.
ezaxolarazi ezaxolaraz ezaxolarazten	ad		Ezaxolatzera behartu.
ezaxolatasun	iz		Axolagabetasuna.
ezaxolatu ezaxola edo ezaxolatu ezaxolatzen	ad		Axolagabetu.
ezaxolatuki	adlag		Ezaxolaki, axolagabeki.
ezaxolatze			ezaxolatu aditzaren aditz izena.
ezbai	iz	A1.	Zalantza, duda.
ezbai	iz	A2.	Eztabaida.
ezbaika	adlag		Ezbaian.
ezbehar	iz	A1.	Zorigaitza, gertaera dohakabea.
ezbehar	iz	A2.	Gaizki egina; kaltea.
ezberdin	izond		Desberdina.
ezberdindu ezberdin edo ezberdintu ezberdintzen	ad		Desberdindu.
ezberdintasun	iz		Desberdintasuna.
ezberdintze			ezberdindu ad.-aren.
ezbide	iz		Bidegabekeria; zentzugabekeria.
ezdeus	izond		Ezereza, ezertarako balio ez duena, baztergarria.
ezdeusetaratu edo ezdeusetara	ad		Esdeustu.
ezdeuskeria	iz		Gauza ezdeus baztergarria.
ezdeustasun	iz		Ezdeusa denaren nolakotasuna.
ezdeustatu ezdeusta ezdeustatzen	ad		Ezdeustu.
ezdeuste			ezdeustu aditzaren aditz izena.
ezdeustu ezdeus edo ezdeustu ezdeusten	ad		Ezdeus bihurtu, deuseztu, suntsitu.
ezegoki	izond	A1.	Desegokia.
ezegoki	iz	A2.	Desegokitasuna.
ezein	izond	A1.	Bat ere ez. Ezezko esaldietan, pertsonei nahiz gauzei dagokiela; dagokion izenak mugagabean agertu behar du. Cf. INONGO.
ezein	izond	A2.	Edozein.
ezelan	adlag		Inola.
ezen	junt	A1.	Mendeko esaldiak, batez ere -ela atzizkia hartzen dutenak, sartzeko erabiltzen da.
ezen	junt	A2.	Zeren.
ezerez	iz	A1.	Edozein gauza eta izakiren gabezia erabatekoa.
ezerez	izond	A2.	Ezertarako balio ez duena, erabat baztergarria.
ezerezkeria	iz		Erabateko huskeria.
ezereztasun	iz		Ezerezaren nolakotasuna.
ezereztatu ezerezta ezereztatzen	ad		Ezereztu, deuseztatu, desegin.
ezerezte			ezereztu aditzaren aditz izena.
ezereztu ezerez edo ezerez ezerezten	ad		Erabat desegin edo suntsitu, ezerez bihurtu.
ezertako	izlag		Egokia, trebea.
ezertxo	izord		Ezer-en txikigarria.
ezesgarri	izond		Arbuiagarria.
ezespen	iz		Ezestea.
ezeste			ezetsi aditzaren aditz izena.
ezetsi ezets ezesten	ad	A1.	Arbuiatu, ezertan ez hartu.
ezetsi ezets ezesten	ad	A2.	Ezezkoa eman, ez onartu.
ezetz	adlag	MA.A1.	Ez adizlagunaren zeharkako era.
ezetz	adlag	MA.A2.	Apustu-adierazgarri gisa.
ezeuki	izond		Ezer ez duena, behartsua.
ezeukitasun	iz		Ezeukia denaren nolakotasuna, behartasuna.
ezezagun	iz	A2.	Mat.. Ekuazio bat betetzen dituen aldagaiaren balioetako bakoitza.
ezezagun	izond eta iz	A1.	Ezaguna ez dena, ezagutzen ez dena.
ezezagutu	izond		Ezezaguna.
ezezka	adlag		Ezetz esaka.
ezezkotasun	iz		Ezezkoa denaren nolakotasuna.
ezeztaezin	izond		Ezin ezeztatuzkoa.
ezeztagarri	izond eta iz		Ezeztatzen duena.
ezeztapen	iz		Ezeztatzea.
ezeztarazi ezeztaraz ezeztarazten	ad		Ezeztatzera behartu.
ezeztatu ezezta ezeztatzen	ad	A1.	Indargabetu, baliogabetu.
ezeztatu ezezta ezeztatzen	ad	A2.	Ezereztu, deuseztatu.
ezeztatu ezezta ezeztatzen	ad	A3.	Ezeztu, ukatu.
ezeztatzaile	izond eta iz		Ezeztatzen duena.
ezeztatze			ezeztatu aditzaren aditz izena.
ezezte			ezeztu aditzaren aditz izena.
ezeztu ezetz edo ezeztu ezezten	ad	A1.	Ukatu.
ezeztu ezetz edo ezeztu ezezten	ad	A2.	Ezetsi.
ezeztu ezetz edo ezeztu ezezten	ad	A3.	Deuseztatu.
ezgai	izond		Gai, gauza ez dena.
ezgaitasun	iz		Ezgaiaren nolakotasuna.
ezgarai	iz		Desgaraia, desordua.
ezgauza	iz		Gauza hutsala, ezerezkeria.
ezik	junt	A1.	Ezen.
ezik	junt	A2.	Ezkerrean aditzaren era burutua duela. Ezean.
ezik	junt	A3.Xa.	Adierazten denaren salbuespenarekin.
ezikasi	izond eta iz		Ikasketarik ez duena, ezjakina.
ezilkor	izond		Ezin hil daitekeena, hilezina.
ezilkortasun	iz		Ezilkorraren nolakotasuna.
ezilkortu ezilkor edo ezilkortu ezilkortzen	ad		Ezilkor bihurtu.
ezilkortze			ezilkortu aditzaren aditz izena.
ezinetorri	iz		Etortzeko ezintasuna.
ezinahal	iz		Ahal edo gaitasunik eza.
ezinbertze	iz		Ezinbestea.
ezinbeste	iz		Beste ezertarako ezintasuna; behartasuna.
ezindu ezintzen			Nor bere gorputzaz edo ahalmenez baliatu ezinik gelditu edo utzi. Ez da era ez-indikatiboetan erabiltzen; batez ere izenondo gisa erabiltzen da.
ezindura	iz		Elbarritasuna.
ezinegon	iz		Edozein larritasunek sortzen duen baretasunik gabeko egoera.
ezinikusi	iz		Etsaitasuna, gorrotoa, herra bizia.
ezinkizun	iz		Egin edo zertu ezina; ezintasuna.
ezintasun	iz		Ezin daitekeenaren nolakotasuna.
ezizen	iz		Norbaiti, batez ere herrietan, nabarmentzen duen ezaugarriren bat dela eta, jartzen zaion izengoitia.
ezjakintasun	iz		Ezjakinaren egoera; jakite edo irakaskuntza gabezia.
ezjakite	iz		Ezjakintasuna.
ezkabia	iz		Larruazaleko eritasun kutsakorra, bizkarroi batek sortua, ezkatak eta ilearen erortzea eragiten dituena.
ezkabiadun	izond eta iz		Ezkabia duena.
ezkabiatsu	izond eta iz		Ezkabiaduna.
ezkai	iz		Ezpaindunen familiako landarea, lurralde epeletan hazten dena, oso usain onekoa.
ezkailu	iz		Zarboaren familiako arraintxoa, erreka, ibai eta urmaeletan bizi dena.
ezkaratz	iz	A1.	Larraina.
ezkaratz	iz	A2.	[=esan ohi du] atartean.
ezkaratz	iz	A3.	Baserrietan, eta oro har edozein etxetan, sarreran dagoen gela zabala.
ezkaratz	iz	A4.	Zalditegia, ukuilua.
ezkata	iz		Arrain eta narrasti batzuen azala eta hegazti batzuen hankak estaltzen dituzten xafla txiki gogorretako bakoitza.
ezkatadun	izond		Ezkatak dituena.
ezkatatsu	izond		Ezkataz estalia.
ezkatatu ezkata edo ezkatatu ezkatatzen	ad	A1.	Ezkataz hornitu.
ezkatatu ezkata edo ezkatatu ezkatatzen	ad	A2.	Hormetako igeltsua etabar ezkata moduko pusketatan gertatu eta erori.
ezkel	izond		Begi-okerra, begiratzean begiak okertzen dituena.
ezkeldu ezkel edo ezkeldu ezkeltzen	ad		Begiak okertu.
ezkeltasun	iz		Ikusmenaren akatsa, bi begiak gune berari edo norabide berean ez begiratzean datzana.
ezkeltze			ezkeldu aditzaren aditz izena.
ezkerdo	izond		Ezkerra, ezkertia.
ezkero			-z gero.
ezkerralde	iz		Ezkerreko aldea.
ezkerti	izond		Ezkerra, idazteko-eta ezkerraz baliatzen dena.
ezkertiar	izond		Ezkerreko alderdi batekoa edo baten aldekoa, ideia aurrerakoiak dituena.
ezki	iz		Zuhaitz garaia, adaburu-biribila, hosto zabalak eta horzdunak, eta lore usaindunak dituena.
ezkila	iz		Kanpaia.
ezkilategi	iz		Ezkila dorrea.
ezkilatxo	iz		Ezkila-ren txikigarria.
ezkilazain	iz		Eliza batean edo, ezkilen arta duena.
ezko	iz	H1.	Argizaria, erleei darien gai horixka eta urtzen erraza.
ezko	izond	H2.	Hezea.
ezkonnahasle	iz		Bere ezkonlagunaz beste batekin sexu harremanak dituen ezkontidea.
ezkonnahaste	iz		Ezkontideetako batek bere ezkonlagunaz beste batekin sexu harremanak izatea.
ezkonarazi ezkonaraz ezkonarazten	ad		Ezkontzera behartu.
ezkonberri	iz eta izond		Duela oso denbora gutxi ezkondu dena.
ezkondu ezkon ezkontzen	ad		Ezkontzaren bidez batu edo elkartu.
ezkongabe	izond eta iz		Ezkondu ez dena, ezkondu gabea, ezkongaia.
ezkongai	izond eta iz	A1.	Emaztegaia edo senargaia.
ezkongai	izond eta iz	A2.	Ezkongabea, ezkontzeko sasoian dagoena.
ezkonlagun	iz		Emaztea edo senarra bata bestearekiko.
ezkontide	iz		Ezkonlaguna.
ezkontsari	iz		Ezkontzara emazteak dakartzan ondasunak edo dirua.
ezkontze			ezkondu aditzaren aditz izena.
ezkor	izond		Gauzak alderik okerrenetik ikusteko edo hartzeko joera duena.
ezkortasun	iz		Ezkorraren nolakotasuna.
ezkotasun	iz		Ezkoa edo hezea denaren nolakotasuna.
ezkotsu	izond		Ezkoz betea.
ezkotu ezko edo ezkotu ezkotzen	ad		Ezko edo ezkoago bihurtu, hezatu.
ezkotze			ezkotu d.-aren aditz izena.
ezkoztatu ezkozta ezkotzatzen	ad		Gauza baten gainaldean ezkozko geruza bat ezarri.
ezkoztatze			ezkoztatu aditzaren aditz izena.
ezkur	iz	A1.	Zuhaitza.
ezkur	iz	A2.	Haritzaren, artearen eta kideko zuhaitzen fruitua.
ezkurdi	iz		Ezkur zuhaitz asko dagoen lekua.
ezkurdun	izond		Ezkurrak ematen dituena.
ezkutaldi	iz		Zerbait ezkutatzen den denbora edo aldietako bakoitza.
ezkutaleku	iz		Norbait edo zerbait ezkutatzen den lekua; ezkutatzeko leku egokia.
ezkutapen	iz		Misterioa.
ezkutarazi ezkutaraz eztutarazten	ad		Ezkutatzera behartu.
ezkutari	iz	A1.	Jaunaren ezkutua zeraman zerbitzaria; sari baten truke bere jaunari zerbitzu jakin batzuk eskaintzen zizkion laguntzailea.
ezkutari	iz	A2.	Neskatxa bati laguntzen dion gaztea.
ezkutarma	iz	A1.	Harmarria.
ezkutarma	iz	A2.	Ezkutua, arma babesgarria.
ezkutatu ezkuta ezkutatzen	ad		Norbait edo zerbait agerritik kendu, ikusten ez dela edo ikusten ez den tokian jarri.
ezkutatze			ezkutatu aditzaren aditz izena.
ezkutazapi	iz		Antzokiez mintzatuz, oihala.
ezkutazulo			1968. Ezkutalekua.
ezkutuka	adlag		Ezkutuan, ezkutatzen.
ezkutuki	iz	H1.	Misterioa.
ezkutuki	adlag	H2.	Ezkutuan, estaliki.
ezkutuko	izlag		Ezkutuan egin edo gertatua, ezkutuan dagoena, ezkutua.
ezmez	iz		Duda-muda, zalantza.
ezpa	junt		Edo bestela.
ezpa	iz	H1.	Zalantza; susmoa.
ezpabere	junt	A1.	Ezperen.
ezpabere	junt	A2.	Ezpada.
ezpada	junt		Baizik eta. Dagozkion bi esaldien artean.
ezpainhorzkari	izond eta iz		Batez ere beheko ezpainaren eta goiko ebakortzen bitartez eratzen dena.
ezpaindun	izond		Ezpaina edo ezpainak dituena; horrelako loreak dituen landareez esaten da.
ezpaineko	iz		Muturrekoa.
ezpainetaratu edo ezpainetara	ad		Ezpainetara etorri.
ezpainetaratze			ezpainetarat aditzaren aditz izena.
ezpainkari	izond eta iz		Batez ere ezpainetan eratzen dena.
ezpaintxo	iz		Ezpain-en txikigarria.
ezpainzapi			Mahaian, nork bere garbitasunerako erabiltzen den zapia.
ezpal	iz		Aizkoraz-edo egurra edo zura ebakitzean gertatzen den zati edo atal ziri antzekoa.
ezpalarta			Izurdearen familiako itsas ugaztun handia, bizkar hegal zorrotza duena, beltza kolorez baina sabelaldean eta, zuriguneak dituena.
ezpaldu ezpal edo ezpaldu ezpaltzen	ad		Ezpal egin, ezpaletan zatitu.
ezpalka	adlag		Ezpaletan zatiturik.
ezpalkatu ezpalka edo ezpalkatu ezpalkatzen	ad		Ezpaldu; zati txikietan bereizi.
ezpalkatze			ezpalkatu aditzaren aditz izena.
ezpalketa	iz	A1.	Ezpal bila.
ezpalketa	iz	A2.	Ezpaltzea.
ezpaltze			ezpaldu aditzaren aditz izena.
ezpara	iz		Habea, Tabanidae familiako intsektuei ematen zaien izena.
ezpata	iz	H1.A1.	Arma zuria, altzairuzko xafla artez eta zorrotz batez, eta eskutoki gehienetan babestu batez osatua.
ezpata	iz	H1.A2.	Lihoa eta antzeko landareak zehatzeko erabiltzen den lanabesa.
ezpata	iz	H1.A3.	Orgaren edo gurdiaren aurre eta atzealdeetan jartzen diren makiletako bakoitza.
ezpata	iz	H2.	Ezpara.
ezpatada	iz		Ezpata ukaldia.
ezpatadantza			Ezpatez dantzatzen den euskal dantza.
ezpatadantzari	iz		Ezpatadantza dantzatzen duena.
ezpatadun	izond eta iz		Ezpata duena eta daramana.
ezpatagile	iz		Bizibidea ezpatak eginez irabazten duen eskulangilea.
ezpataka	adlag		Ezpata ukaldika.
ezpatari	iz	A1.	Ezpataz borrokatzen dena; ezpata trebetasunez erabiltzen duena.
ezpatari	iz	A2.	Garbaria, lihoa ezpatatzen duena.
ezpatatu ezpata edo ezpatatu ezpatatzen	ad		Lihoa eta antzeko landareak, izpia ateratzeko, ezpataz zehatu.
ezpatatze			ezpatatu aditzaren aditz izena.
ezpel	iz		Zuhaixka hosto-iraunkorra, eskulangintzan erabiltzen den zur gogor eta trinkoa duena.
ezpeldi edo ezpeldoi	iz		Ezpel asko dagoen tokia.
ezpelki	iz		Ezpelaren zura, gogorra eta trinkoa, hainbat eskulanetan oso erabilia.
ezperen	junt	A1.	Bestela.
ezperen	adlag	A2.	Bederen.
ezponda	iz		Aldapan dagoen lur zatia, bereziki harresi baten behealdean edo ubide baten ertzean gertatzen dena, edo lurrak beherantz lerra ez daitezen harriz-edo egiten dena.
ezproi	iz		Zaldia akuilatzeko metalezko atala, zaldunak orpoan lotzen duena.
ezta	junt		-ren kide da esanguraren aldetik, eta, gehien bat, ere hitza eskatzen du, eskuinean nahiz usuago esaldiaren azkenean.
eztabaida	iz	A1.	Gairen bati buruz iritzi desberdinak dituzten pertsonen arteko jarduna edo hitzezko liskarra.
eztabaida	iz	A2.	Ezbaia, zalantza.
eztabaidagai			Eztabaidatzeko gai dena.
eztabaidagarri	izond		Eztabaida daitekeena, eztabaidan dagoena.
eztabaidaka	adlag		Eztabaidan, eztabaidatzen.
eztabaidatu eztabaida edo eztabaidatu eztabaidatzen	ad		Eztabaidan aritu edo jardun.
eztabaidatze			eztabaidatu aditzaren aditz izena.
eztabaidazale	izond		Eztabaiden zale dena.
eztainu	iz		Gai bakuna, metal zuri grisaxka, 232 C-tan urtzen dena, erraz xaflatzen dena Sn; at. z 50; at. m. 118,7.
eztainuztatu eztainuzta eztainuztatzen	ad		Eztainuzko xafla batez estali.
eztainuztatze			eztainuztatu aditzaren aditz izena.
eztanda	iz		Lehertzea, leherketa.
eztarri	iz		Lepoaren aurrealdea; aho barrunbearen eta hestegorriaren sarreraren arteko bitartea.
eztarritzar	iz		Eztarri-ren handigarria.
eztegu	iz		Ezteiak.
eztei	iz		Ezkontza; ezkontza ospatzeko egiten den oturuntza edo jaia.
ezteietako	iz		Ezteiliarra.
ezteiliar	iz		Ezteietara deitua edo gonbidatua.
ezteitar	iz		Ezteiliarra.
ezten	iz	A1.	Zenbait intsektuk sabelaldearen muturrean duten arantza modukoa.
ezten	iz	A2.	Zurezko kirten edo makila batean itsasten den altzairuzko punta zorrotza.
ezten	iz	A3.	Metalezko lanabesa, zuloak edo markak egiteko erabiltzen dena.
eztendun	izond		Eztena duena, eztenez hornitua.
eztenka	adlag		Ezten kolpeka.
eztenkada	iz		Ezten kolpea; esaldi mingarria, zirikada.
eztenkatu eztenka edo eztenkatu eztenkatzen	ad		Eztenaz ziztatu, akuilatu.
eztenkatze			eztenkatu aditzaren aditz izena.
eztialdi	iz	A1.	Barealdia.
eztialdi	iz	A2.	Ezkonberriek egiten duten bidaldia.
eztiarazi eztiaraz eztiarazten	ad		Eztitzera, baretzera behartu.
eztiarazte			eztiarazi aditzaren aditz izena.
eztigailu	iz		Eztigarria.
eztigarri	izond eta iz		Eztitzen, gozatzen duena; eztitzen, baretzen duena.
eztigintza	iz		Eztia egitea.
eztikeria	iz		Eztitasun gaitzesgarria; lausengua, losintxa.
eztiki	adlag		Eztitasunez, emeki.
eztiro	adlag		Eztiki.
eztitasun	iz		Eztia denaren nolakotasuna.
eztitsu	izond		Eztia, gozoa.
eztitu ezti edo eztitu eztitzen	ad	H1.	Gozatu, ematu.
eztitu ezti eztitzen	ad	H2.	Txertatu bi adieretan.
eztitze			eztitu aditzen aditz izena.
eztul	iz	A1.	Hasbeherapen hertsatu eta zaratatsua, gehienetan arnasbideen minberatasunak eragina; halako hasbeherapenen sail jarraitua.
eztulka	adlag		Eztul eginez.
ezurte			Zerbaitentzat urritasun urtea.
ezuste			Ustekabea.
fa		H1.	Zerbait arbuiatzeko erabiltzen den hitza.
fa	iz	H2.	Latin herrietan eskalako seigarren nota, germaniar herrietako F notaren kidea.
faboratu fabora faboratzen	ad		Alde aritu edo jokatu, lagundu.
fabore	iz		Mesedea.
fabore	iz	Xb.	Horretarako eskua duenak, zerbait eman.
fabrika	iz	A1.	Langintza.
fabrika	iz	A2.	Industria ekoizpenak egiten, lantzen edo eraldatzen diren lantegi nagusia.
fabrika	iz	A3.	Eliza bat kudeatzeko arta duten elizgizonen eta laikoen multzoa.
fabrikante	iz		Fabrika-langilea.
fabrikatu fabrika edo fabrikatu fabrikatzen	ad	A1.	Eraiki.
fabrikatu fabrika edo fabrikatu fabrikatzen	ad	A2.	Landu; egin.
fabrikatzaile	iz		Eraikitzailea.
fagoratu fagora fagoratzen	ad		Alde aritu edo jokatu, lagundu.
fagoratze			fagoratu aditzaren aditz izena.
fagore	iz		Mesedea, faborea.
faiantza	iz		Toxka, baxera.
faila	iz		Lur azaleko geruza baten haustura, bi aldeetan geruzen lekualdatzea eragiten duena.
faisai	iz		Oilarraren antzeko hegaztia, buztan-luzea eta kolore biziko lumak dituena, sukaldaritzan txit aintzat hartua.
fakir	iz		Mahometar aszeta, jendaurrean bere burua gogorki hilduratzen duena.
faksimile	iz		Izkribu edo marrazki baten kopia erabat zehatza.
faktore	iz		Ondorio edo emaitza jakin bat lortzeko edo gertatzeko eragiten duten osagai edo zertzeladetako bakoitza.
faktura	iz		Kontua, zor kontua.
fakultate	iz	A1.	Gaitasuna, ahalmena.
fakultate	iz	A2.	Unibertsitatea banatzen den zatietako bakoitza.
falkoin	iz		Belatza.
falta izan faltako	ad		Izan edo egon beharko zuena ez izan edo egon.
falta	iz	A1.	Hutsa, hobena.
falta	iz	A2.	Gabezia, eza.
falta	iz	A2.Xa.	Huts egin.
falta	iz	A2.Xb.	Behar izan.
faltadun	izond		Hobenduna, erruduna.
faltaduri	izond		Hobenduna, erruduna.
faltarazi faltaraz faltarazten	ad		Huts eragin.
faltatu falta faltatzen	ad	A1.	Huts egin.
faltatu falta faltatzen	ad	A2.	Falta izan.
faltatze			faltatu aditzaren aditz izena.
faltrikera	iz		Sakela.
faltseria	iz		Faltsukeria.
faltsia	iz		Faltsukeria.
faltsifikatu faltsifika faltsikikatzen	ad		Faltsutu.
faltsu	izond	A1.	Gezurrezkoa.
faltsu	izond	A2.	Pertsonei buruz. Tolesez betea, zuria, elezuria.
faltsukeria	iz		Faltsutasuna gaitzesgarritzat markatua; faltsuari dagokion egitea; zurikeria.
faltsuki	adlag		Gezurrez.
faltsutasun	iz		Faltsua denaren nolakotasuna.
faltsutu faltsu edo faltsutu faltsutzen	ad		Faltsu bihurtu; engainatzeko helburuaz jakinaren gainean aldatu edo bestelakotu; gauza edo gauzaki faltsu bat egin.
faltsutze			faltsutu aditzaren aditz izena.
fama	iz		Ospea, entzutea, omena.
famadun	izond		Ospetsua.
famatu fama edo famatu famatzen			Aipatu, goraipatu; ospetsu bihurtu.
famatze			famatu aditzaren aditz izena.
familia	iz		Ahaidetasun hurbilak lotzen dituen lagunen multzoa, berez etxe berean bizi direnena.
familia	iz	A2.	Landare eta animalien sailkapenean, ordenaren eta jeneroaren arteko maila.
familiari	iz		Ustez norbaiten lagun eta zerbitzari den deabrua.
familiatu familia edo familiatu familiatzen	ad		Seme-alabak izan.
familiatze			familiatu aditzaren aditz izena.
familiertasun	iz		Familia trebetasuna edo barrukotasuna.
fanatiko	izond eta iz		Erlijio, dotrina edo pertsona batenganako fede itsua agertzen duena.
fanatismo	iz		Fanatikoaren jokamoldea.
fandagolari	iz		Fandango dantzaria.
fandango	iz		Hiru aldiko dantza bizia, jatorriz espainiarra; dantza horren doinua.
fanerogamo	iz eta izond		Landareez mintzatuz, ugaltze organoak agerian dituena.
fanfarre	iz		Haize musika tresnazko talde txikia, keleetan zehar ibiltzen dena.
fantasia	iz		Apeta, guraria.
fantasma	iz		Iratxoa.
fantasmagoria	iz		Irudimenak sorturiko begitazio hutsala.
faraon	iz		Antzinateko Egiptoko erregea. Itun Zaharreko kondairetan izen propio bezala erabiltzen da.
farfaila	izond		Harroa, hutsala.
faringe	iz		Zintzurra.
faringitis	iz		Zintzurreko hantura.
farisau edo fariseu	iz		Farisearra.
farisear	iz		Antzinako juduen artean, legearen aginduak, itxuraz bederen, hertsiki betzeten zituztenen taldekoa.
farmakologia	iz		Med. Drogek animalia bizietan duten eragina aztergai duen medikuntzaren alorra.
farmazia	iz		Sendagarriak prestatzeko eta erabiltzeko jakintza.
faro	iz		Itsasargia.
farol	iz		Argiontzia.
fase	iz		Gertakari edo prozedura baten aldia.
fastikatu fastika fastikatzen	ad		Nekatu, gogaitu.
fatalismo	iz		Gertakizun guztiak halabeharraren mende daudela dioen dotrina.
fatalista	iz eta izond		Fatalismoan sinesten duena, gertariak fatalismoz onartzen dituena.
faun	izond		Hutsala, alperra, funts gutxikoa.
fauna	iz		Lurralde edo ingurune bateko animalia multzoa.
faundu faun edo faundu fauntzen	ad		Ahuldu, sendotasuna galdu.
faunkeria	iz		Huskeria.
fauno	iz		Landa eta oihanetako jainko modukoa.
faxeria	iz		Eragozpena, nekea.
faxismo	iz		Mussolinik Italian ezarri zuen sistema eta dotrina politikoa; hedaduraz, estatu batean Mussolinirenaren erako diktadura ezarri nahi duen edozein dotrina.
faxista	izond eta iz		Faxismoaren aldekoa; faxismoari dagokiona.
faza	iz		Itxura; handikeria, hantustea.
fazati	izond		Itxuratia.
fazegarazi	ad		Emarazi, fazegatzera behartu.
fazegatu fazega fazegatzen	ad		Baretu, ematu.
fazoin	iz	A1.	Modua, moldea.
fazoin	iz	A2.	Moldeak, manerak.
fazointsu	izond		Dena fazoin dena.
fedatu feda fedatzen	ad		Ezkontzeko hitza eman.
fede	iz	A1.	Erlijioko egia eta dogmei buruzko sinestea; bertute teologala, Elizak erakusten duena egia ziurtzat sinestean datzana.
fede	iz	A2.	Erlijio baten sinesgaien multzoa.
fede	iz	A3.	Asmoa, borondatea.
fededun	izond eta iz		Fedea, eta bereziki kristau fedea, duena.
fedegabe	izond eta iz		Federik, eta bereziki kristau federik, ez duena.
fedegabetasun	iz		Federik eza, fedegabearen nolakotasuna edo egoera.
fedegabetu fedegabe edo fedegabetu fedegabetzen	ad		Fedea galdu, fedegabe bihurtu.
fedegabetze			fedegabetu aditzaren aditz izena.
fedekide	iz		Fede berekoa.
federal	izond		Estatu federazio bati dagokiona; federazio egitura duena.
federalismo	iz		Federazio egituran datzan politika sistema eta dotrina.
federalista	izond eta iz		Federalismoari dagokiona.
federatu federa federatzen	iz		Federazio batean bildu.
federazio	iz		Hainbat estatu, estatu federal batean batzea.
fedetsu	izond		Fede gartsukoa, fededuna.
feiros	izond		Hauskorra.
fekula	iz		Landare batzuetatik ateratzen den gai almidoiduna.
feldespato	iz		Miner. Aluminio eta sodio, potasio, kaltzio edo bario silikato bikoitzez osatutako mea.
feligres	iz		Eliztarra.
felpa	iz		Belusaren antzeko ehuna, sedazkoa, kotoizkoa etabar
feltro	iz		Artile hondarrak estu tinkatuz, ehundu gabe egiten den oihal mota.
femenino	izond		Bi jenero dituzten hizkuntzetan, jenero markatuari dagokiona.
feminismo	iz		Emakumearen eta gizonaren eskubide berdintasunaren alde egiten duen dotrina.
feminista	izond eta iz		Feminismoari dagokiona; feminismoaren aldekoa.
femur	iz		Izter hezurra.
feniandar	iz		Ingelesen mendekotasunaren aurkako irlandar alderdiko kideei ematen zitzaien izena.
fenomeno	iz		Gertakaria, izadian gertatzen den zernahi gauza, giza oharmenari agertzen zaion zernahi gauza.
ferafutro	adlag		Tximistaren gisan.
feratu fera feratzen	ad		Kanpora igorri.
ferekaka	adlag		Ferekatzen.
ferekaldi	iz		Fereka; ferekatuz ematen den denbora.
ferekatu fereka edo ferekatu ferekatzen	ad	A1.	Leunki, emeki ukitu.
ferekatu fereka edo ferekatu ferekatzen	ad	A2.	Igurtzi.
ferekatzaile	izond eta iz	A1.	Lausengaria.
ferekatzaile	izond eta iz	A2.	Ferekatzen duena.
ferekatze			ferekatu aditzaren aditz izena.
feria	iz	A1.	Festa.
feria	iz	A2.	Azoka.
feries	izond		Kalitate apalekoa, nolanahikoa.
fermu	izond		Irmoa, finkoa.
fermuki	adlag		Irmoki, fermutasunez.
fermutasun	iz		Irmotasuna.
ferra	iz		Burdinazko arku gisako txikia, zamariei eta abelgorriei apoen babesgarri ezartzen zaiena.
ferratoki	iz		Zamariak eta abelgorriak ferratzen diren tokia.
ferratu ferra edo ferratu ferratzen	ad		Zamariari edo abelgorriari ferrak ezarri.
ferratzaile	iz		Zamariak eta abelgorriak ferratzen dituen pertsona.
ferratze			ferratu aditzaren aditz izena.
ferreta	iz		Edarra, suila.
festa	iz		Gaur batez ere beh.. Jaia, bereziki jostatzeko, alaitzeko, atsegin hartzeko egiten dena.
festatu festa edo festatu festatzen	ad	A1.	Festa egin.
festatu festa edo festatu festatzen	ad	A2.	Jaitu.
festazale	izond		Festan, olgetan ibiltzea oso atsegin duena, festen zale dena.
fetix	iz		Arraza zurikoek basatitzat hartzen dituzten zibilizazioetako erlijiozko gauzakiei ematen dieten izena.
fetixismo	iz		Fetixen gurtza; gurtza horri dagokion erlijioa.
fetu	iz		Umekia.
fetxo	izond		Trebea; adoretsua.
fetxoki	adlag		Fetxotasunez.
fetxotasun	iz		Fetxoa denaren nolakotasuna.
feudalismo	iz		Erdi Aroko lege eta gizarte sistema, mendekoak jaunarekin zuen pertsonazko loturan oinarritzen zena.
feudo	iz		Erdi aroan jaun feudalak mendeko jaun bati zenbait zerbitzuren truk emaniko lurraldea.
fiadore	iz		Bermea.
fidagarri	izond		Uste ona merezi duena, fidatzekoa.
fidagarritasun	iz		Fidagarria denaren nolakotasuna.
fidakaitz	izond		Fidatzen ez dena.
fidakaiztasun	iz		Mesfidantza, uste txarra.
fidakaiztu fidakaitz edo fidakaiztu fidakaizten	ad	A1.	Mesfidatu.
fidakaiztu fidakaitz edo fidakaiztu fidakaizten	ad	A2.	Fidakaitz bihurtu.
fidantzia	iz		Uste ona.
fidatu fida fidatzen	ad	A1.	Norbaitengan edo zerbaitetan uste ona izan. Objektua -(ri, -z.
fidatu fida fidatzen	ad	A2.	"Norbaiti zerbait". Norbaiten gomendio zerbait eman.
fidatzaile	iz		Bermea.
fidatze			fidatu aditzaren aditz izena.
fidel	izond	A1.	Leiala.
fidel	iz	A2.	Fededuna, kristaua.
fidelitate	iz		Leialtasuna.
fidelki	adlag		Leialki.
fideo	iz		Ziriola.
fier	izond	A1.	Harrokeriaz betea.
fier	izond	A2.	Sendoa, adoretsua.
fierki	adlag		Fermuki, indarrez.
fiertu fier edo fiertu fiertzen	ad		Harrotu.
figura	iz	A1.	Irudia, itxura.
figura	iz	A2.	Hitzen formaren zah. edo hitzen berezko joskeraren aldaketa.
figura	iz	A3.	Bolumenak, gainaldeak, lerroak eta puntuak bere hartan hartuak.
figuratibo	izond		Arteetan, errealitatea zehatz irudikatzen duena.
fikzio	iz	A1.	Itxurapena; asmaketa.
fikzio	iz	A2.	Literaturan, asmamenaren sorkaria.
filantropia	iz		Gizadiarenganako maitasuna; filantropoaren bertutea.
filantropiko	izond		Filantropiari dagokiona; filantropian datzana.
filantropo	izond		Gizadiarenganako maitasuna agertzen duena; gizakien bizimodua hobetzen aritzen dena.
filarmonika	iz		Eskusoinua.
filatelia	iz		Posta zigiluen ezagutza eta bildumatzeko antzea.
filateliko	izond		Filateliari dagokiona.
filatelista	iz		Posta zigiluen bildumatzailea, zigilu bildumatzailea.
filigrana	iz		Urre, zilar, beirazko hariak gurutzatuz eginiko lana.
filistear			Filistindarra.
filistindar	iz eta izond		Itun Zaharreko garaietan, israeldarren etsai zen herri bateko kidea.
film	iz		Zinema lana.
filmegile	iz		Filmak egiten dituena.
filmoteka	iz		Filmak sailkaturik gordetzen diren tokia.
filologia	iz		Hizkuntzak testu azterketaren bidez ikertzen dituen jakintza.
filologiko	izond		Filologiari dagokiona.
filologo	iz		Filologian aditua.
filosofia	iz		Gertakarien lehen oinarriez, izadiaren funtsezko nolakotasunaz, ahalik eta orokorkien jabetzea helburutzat duen jakintza; delako jakintzari buruzko gogoeta egituratuen multzoa.
filosofiko	izond		Filosofiari dagokiona.
filosofo	iz		Filosofia gaietan aditua edo jakintsua; filosofia dotrina bat eratzen duen pentsalaria.
filoxera	iz		Mahats zorria.
filtratu filtra filtratzen	ad		Irazi.
filtro	iz		Irazkia.
filus	izond		Itxuratia; maltzurra.
filuskeria	iz		Zurikeria, faltsokeria.
fin	iz	H1.	Amaiera, bukaera; burua, helburua.
fin	izond	H2.A1.	Mehea, xehea.
fin	izond	H2.A2.	Zolia; zorrotza.
fin	izond	H2.A3.	Bikaina, nahasterik gabea; ardura handiz landua.
fin	izond	H2.A4.	Pertsonei buruz. Bere lanbidean edo jokaeran trebetasun edo zintzotasun nabaria agertzen duena.
final	iz		Lehiaketa bateko azken partida edo norgehiagoka.
finalerdi	iz		Lehiaketa bateko azkenaurreko partida edo norgehiagoka.
finalista	iz eta izond		Final batean aritzen den talde edo lehiakidea; finalera heltzen dena.
finantza	iz		Estatuaren hartzeen eta gastuen multzoa; Estatuaren aritzea diru alorrean.
finatu fina finatzen	ad		Amaitu, bukatu; hil.
findegi	iz		Gaiak fintzen diren lantegia.
findu fin edo findu fintzen	ad		Fin edo finago biurtu.
fineza	iz		Fintasuna.
finezia	iz		Amarrua.
finezios	izond		Trebea, maltzurra.
fingabe	izond		Amaigabea, amairik ez duena.
fini	ad		Akabo.
finito	izond		Mugatua, mugaduna; azkenduna.
finitu fini finitzen	ad		Amaitu, bururatu.
finitze			finitu ad .-aren aditz izena.
finkagarri	iz		Zerbait finkatzen duen zera.
finkarazi finkaraz finkarazten	ad		Finkatzera behartu.
finkarazte			finkarazi aditzaren aditz izena.
finkatu finka finkatzen	ad		Irmo ezarri edo oinarritu.
finkatzaile	iz		Finkatzen duena.
finkatze			finkatu aditzaren aditz izena.
finki	adlag		Fermuki, irmoki.
finko	izond		Fermua, irmoa.
finkotasun	iz		Irmetasuna.
fintasun	iz		Fina denaren nolakotasuna.
fintze			findu aditzaren aditz izena.
fio izan	ad		Fidatu, fida izan.
fio	iz		Zorraren edo zergaren ordaina.
fiordo	iz		Itsasadar luzea, estua eta oso sakona.
firfir	adlag		Higitzen diren hostoen eta antzekoen hotsaren onomatopeia.
firfira	iz		Higitzen diren hostoen hotsa; murmurra.
firinfaran	adlag		Han-hemenka ezer ganorakorik egin gabe.
firlango	iz		Zaku oihala, kalamuzko ehun latza, zakuak eta egiteko erabiltzen dena.
firma	iz		Izenpea, sinadura.
firmamentu	iz		Ortzia.
firmatu firma edo firmatu firmatzen	ad	H2.	Izenpetu, sinatu.
firmatu firma firmatzen	ad	H1.	Irmotu, finkatu, bortiztu.
firme	izond		Irmoa, sendoa.
firrila	iz	A1.	Gurpila.
firrila	iz	A2.	Kisketa.
firrinda	iz		Makila, soka... baten higidura lasterra; delako higiduran egiten duen hotsa.
firrindaka	adlag		Firrindan.
firurikatu firurika edo firurikatu firurikatzen	ad		Firurikan erabili edo ibili, birarazi.
firurikatze			firurikatu aditzaren aditz izena.
fisika	iz		Antzinatean, izadiko gertakariei zegokien jakintza; Aro Berriaz gero, gorputzen nolakotasuna eta haien egoera edo higidura, izatasuna bestelakatu gabe, aldatzen duten legeak aztertzen dituen jakintza.
fisikari	iz		Fisikaz arduratzen den jakintsua.
fisiko	izond	A1.	Izadiari dagokiona; giza gorputzari ez espirituari edo gogoari dagokiona.
fisiko	iz	A2.	Fisikaria.
fisikoki	adlag		Izadiaren edo gorputzaren materia aldeari dagokionez.
fisio	iz		Gai astun baten atomo gunea bi zati edo gehiagotan arrakalatzea.
fisiologia	iz		Izaki bizidunen organo eta ehunen berezko betekizunak aztertzen dituen jakintza.
fisiologiko	izond		Fisiologiari dagokiona.
fisioterapia	iz		Eragile fisikoak erabiltzen dituen sendabidea.
fiskal	iz		Herri salataria, salatari publikoa.
fite	adlag		Berehala, laster.
fitexko	adlag		Fite samar.
fits	iz		Lasto izpia, eta hed. gauza txit txikia edo hutsala.
fitxa			[euskarari berez legokiokeena fixa da: cf. afixe, klixe.
fiu			Txistu egitearen onomatopeia.
flakarazi flakaraz flakarazten	ad		Ahularazi.
flakatu flaka flakatzen	ad	A1.	Ahuldu.
flakatu flaka flakatzen	ad	A2.	Argaldu.
flakezia	iz		Ahultasuna.
flakia	iz		Ahulezia, indarrik eza.
flako	izond		Ahula.
flakoki	adlag		Ahulki, indar gutxiz.
flakotasun	iz		Ahultasuna.
flamenko	iz	H1.	Hegazti zangaluzea, oso handia.
flamenko	iz	H2.	Andaluziako ijitoen musika eta dantza.
flanela	iz		Ehun fina, alde batetik apur bat harrotua.
flasko	iz		Botila txikia eta aho-meharra, forma asko izan ditzakeena.
flauta	iz		Haize musika tresna, hainbat zulo duen hodi batez eratua.
flautista	iz		Flauta jotzailea.
flebitis	iz		Odol zainetako pareten hantura.
fleitean izan	ad		Sasoian, aldarte onean izan, trenpuan izan.
flemoi	iz		Hortz oiaren hantura.
fletxa	iz		Gezia.
flexio	iz	A1.	Makurtzea.
flexio	iz	A2.	Hitz baten paradigmaren formen multzoa.
floka	iz	A1.	Lore sorta.
floka	iz	A2.	Begizta gisa ezarritako xingola edo zerrenda; gorbata.
flokatu floka flokatzen	ad		Apaindu.
flokatze			flokatu aditzaren aditz izena.
flora	iz		Landaredia.
florin	iz		Erdi aroko urrezko dirua, berez Florentziakoa.
flota	iz		Ontzidia.
flotagailu	iz		Igeri egoteko edo egonarazteko zera.
flotatu flota flotatzen	ad		Igeri egon.
fluido	iz		Jariakaria.
fluor	iz		Gai bakuna, gas hori berdaxka, pozoitsua F; at. z 9; at. m. 19.
fluoreszente	izond		Fluoreszentzia duena.
fluoreszentzia	iz		Gai batzuek, irrada bat jasotzean, argia igortzeko duten tasuna.
flux	izond		Ahula; nagia.
fobia	iz		Neurriz gaineko beldurra.
foie gras	iz		Antzara edo ahate gizenduaren gibela, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
foka	iz		Itsas otsoa.
foku	iz		[elipse.
fola	iz		Atorraren eta kidekoen lepoa.
folklore	iz		Herri ohituren, azturen, sinesteen... jakintza; herri baten ohitura horien multzoa.
folklorekeria	iz		Folklore adierazpen hutsala.
folklorezale	iz		Folklorearen zale dena.
folkloriko	izond		Folkloreari dagokiona.
folklorista	iz		Folklore gaietan aditua.
fondo	iz		Eskura dagoen dirua.
fonema	iz		Hizkuntza baten hots sistemaren barnean berezi eta bereizgarri gertatzen diren banakoetako bakoitza.
fonetika	iz		Hizkuntzalaritzaren adarra, hizkuntza hotsak eta hauen ezaugarriak aztertzen dituena.
fonetikalari	iz		fonetista 1958. Fonetikaz diharduen hizkuntzalaria.
fonetiko	izond		Hizkuntz hotsei dagokiena.
fonografo	iz		Hotsak eta ahotsak zilindro batean irartzen zituen tresna, irarritakoa berremateko gai zena.
fonologia	iz		Hizkuntzalaritzaren adarra, hizkuntza hotsak ez berez, baizik hizkuntzan zertzen dituzten betekizunen ikuspuntutik aztertzen dituena.
fonologiko	izond		Fonologiari edo fonemei dagokiona.
foral	iz	H1.	Bizkaiko Foru Aldundiaren mendeko zen miliziako kidea.
foral	izond	H2.	Foruari dagokiona.
forja	iz		Burdin goria mailuaz lantzeko lantegia.
forjari	iz		Burdin goria mailuaz lantzen duena, burdin lantzailea.
forjatu forja edo forjatu forjatzen	ad		Burdin goria mailuaz edo landu, burdina jo.
formal	izond	H2.	Formari dagokiona.
formal	izond eta adlag	H1.	Zintzoa, zentzuzkoa.
formaldatu formalda formaldatzen	ad		Eraldatu, batez ere hizkuntzalaritzan.
formaldatzaile	izond		Eraldatzailea, batez ere hizkuntzalaritzan.
formaldatze			formaldatu aditzaren aditz izena.
formaldehido	iz		Metanoletik eratorririko aldehidoa HCHO, gas antiseptikoa, uretan urtzen dena.
formaldu formal edo formaldu formaltzen	ad		Formal lehen adieran bihurtu.
formalidade	iz		Formal dabilenaren, gauzak taxuz egiten dituenaren jokaera.
formalismo	iz		Alderdi formalei edo formalizatuei erabateko garrantzia ematen dion jardunbidea edo dotrina.
formalista	izond eta iz		Formalismoaren aldekoa dena.
formalizatu formaliza formalizatzen	ad		Sistema bat bere forma egituren bidez eman.
formalizatze			formalizatu aditzaren aditz izena.
formalizazio	iz		Formalizatzea, egitura formalen bidez ematea.
formaltze			formaldu aditzen aditz izena.
formatu forma edo formatu formatzen	ad		Eratu.
formazio	iz		Eratzea.
formol	iz		Formaldehidoaren ur soluzioa, desinfektatzaile gisa erabiltzen dena.
formula	iz		Esanahi multzo bat labur biltzen duen adierazpidea; sinbolo bidezko adierazpidea.
formulatu formula edo formulatu formulatzen			Formula bidez adierazi.
formulatze			formulatu aditzaren aditz izena.
fornikatu fornika fornikatzen	ad		Erl. Haragizko bekatua egin.
fornikazio	iz		Erl. Haragizko bekatua.
forradura	iz		Zerbaiti barnealdea estaliz ezartzen zaion oihala edo zernahi gai.
forratu forra forratzen	ad		Forraduraz hornitu.
forru	iz		Forradura, azpikoa.
fortaleza	iz	A1.	Gotorlekua.
fortaleza	iz	A2.	Sendotasuna, indarra.
fortuna	iz	A1.	Zoria, asturua.
fortuna	iz	A2.	Norbaiten ondasunen multzoa.
fortuna	iz	A2.Xa.	Menturaz.
fortuna	iz	A2.Xb.	Beharrik.
fortunatu fortuna fortunatzen	ad		Gertatu.
foru	iz		Euskal Herriei zegozkienak.
forulari	iz		Foru gaietan aditua.
foruzale	iz eta izond		Foruen aldekoa; foru berrezartzearen aldekoa.
foruzaletasun	iz		Foruen zaletasuna; foruzaleen dotrina.
fosfato	iz		Garratz fosforikoaren gatza.
fosforeszente	izond		Fosforeszentzia duena.
fosforeszentzia	iz	A1.	Gorputz batzuek, irrada baten pean jartzen badira, ilunpean argia igortzeko duten gaitasuna.
fosforeszentzia	iz	A2.	Biol. Izaki bizi batzuek argia igortzeko duten ahalmena, itsas animalia batzuek, eta ipurtargiak eta ipurtargiaren antzeko intsektu batzuek dutena.
fosforiko	izond		Oxigeno atomo asko dituen gai elkartu fosforoduna.
fosforo	iz		Gai bakuna, izadian hainbat eratan agertzen dena. P; at. z 15; at. m. 30, 97.
fosforodun	izond		Fosforoa duena.
fosil	izond eta iz		Lurpean oso luzaz iraun eta, harri bihurturik gertatu diren landare edo animalien hondakin edo aztarnez esaten da.
fosildu fosil edo fosildu fosiltzen	ad		Fosil bihurtu.
fosiltze			fosildu aditzaren aditz izena.
fotoelektrizitate	iz		Argiaren eraginak sorturiko elektrizitatea; argi uhinak hartzen dituen metal baten elektroi igortzea.
fotograbatu	iz		Fotografia tekniken bidez xaflak irartzea; horrela egiten den irarlana.
fotografia	iz	A1.	Argazkia.
fotografia	iz	A2.	Gainalde sentiberatan argiaren eraginez gauzakien irudiak ezartzeko teknika.
fotografiatu fotografia edo fotografiatu fotografiatzen	ad		Zerbaiten edo norbaiten argazkia hartu.
fotografiatze			fotografiatu aditzaren aditz izena.
fotografiko	izond		Fotografiari edo argizkiei dagokiena.
fotoi	iz		Argi energiaren quantuma.
fotokonposizio	iz		Teknol. Konposizio sistema, fotografiaren bidez egiten dena.
fotokopia	iz		Fotografiaren edo fotoelektrizitatearen bidezko kopia.
fotokopiagailu	iz		Fotokopiak egiteko makina.
fotometro	iz		Argi iturri baten intentsitatea neurtzeko tresna.
fotosintesi	iz		Argiaren energiaren bidez gai elkartu bat eratzea; bereziki, landareetako klorofilak egiten duena.
fragata	iz		Gerra belaontzia, hiru mastatakoa, XVII., XVIII. eta XIX. mendeetan erabili izan zena.
frai			Frantziskotarrei eta beste zenbait ordenatako kideei ematen zaien izena edo titulua, "anaia"-ren kidea.
fraide	iz		Erlijio ordena batean Jesusen Lagundian izan ezik profesa egin duen gizonezkoa.
fraidegai	iz		Fraide izateko prestatzen ari den pertsona.
fraidegaitegi	iz		Fraidegai etxea.
fraidego	iz		Fraidetza.
fraidekeria	iz		Fraideen egite edo esatea, gaitzesgarritzat hartua.
fraidetegi	iz		Fraide etxea, komentua.
fraidetu fraide edo fraidetu fraidetzen	ad		Fraide egin.
fraidetxo	iz		Fraide-ren txikigarria.
fraidetza	iz		Fraidearen bizibidea.
fraidetze			fraidetu aditzaren aditz izena.
fraile	iz		Fraidea.
frak	iz		Gizonezkoen jantzia, zeremoniazkoa, aurrean gerriraino heltzen dena eta atzealdean bi luzakin dituena.
fraka	iz		Galtzak.
frakadun	iz		Gizona, gizonezkoa.
frakzio	iz		Zatikia.
framazon	iz		Masoia.
framazoneria	iz		Masoneria.
frankia	iz		Ugaritasuna.
frankismo	iz		Franco jeneralak Espainian ezarritako gobernu era.
frankista	izond eta iz		Franco jeneralari edo frankismoari dagokiona; Francoren edo frankismoaren aldekoa.
franko		H1.	Asko. Dagokion izen sintagmaren aurrean nahiz, maizago, atzean.
franko	iz	H2.	Libera.
franko	iz	H3.	Erdi aroan Frantzian kokatu zen herri germaniarreko kidea.
frankoki	adlag		Ugaritasunez.
frankotasun	iz		Ugaritasuna.
frantses	izlag eta iz	A1.	Frantziakoa, frantziarra.
frantses	izlag eta iz	A2.	Frantziako hizkuntza ofiziala.
frantseste	iz		Napoleonen aurkako Espainako gerratea.
frantximankeria	iz		Frantximanten egite gaitzesgarria.
frantximant	iz eta izond		Frantsesa; frantsesez mintzatzen dena. Gutxiesgarria.
frantziskano	izond eta iz		Frantziskotarra.
frantziskotar	izlag eta iz		San Frantziskoren ordenako lekaideaz esaten da; delako ordenako kidea.
frantziskotasun	iz		Frantziskotarren espiritua.
frase	iz		Perpausa.
fraude	iz		Iruzurra.
frekuentzia	iz		Maiztasuna.
frenesi	iz		Eroaldia, eromena, kar bizia.
frenetiko	izond		Amorratua; sumindua.
frenu	iz		Galga, balazta.
frera	iz		Fraidea, anaia.
fresa	iz		Altzairuzko lanabes txiki horzduna, kono edo zilindro formakoa, biraka lan egiten duena, metalean edo zurean eginiko zuloak zabaltzeko, gainaldeak zabaltzeko... erabiltzen dena.
fresatu fresa edo fresatu fresatzen	ad		Fresaren bidez zabaldu edo landu.
fresatzaile	iz		Fresatze lanak egiten dituen langilea.
fresatze			fresatu aditzaren aditz izena.
freskadura	iz		Freskura.
freskagarri	izond eta iz		Freskatzen duena.
freskatu freska freskatzen	ad		Fresko jarri; bero gehiegia ibitu.
fresko	izond	H1.A1.	Apur bat hotza, hotz samarra.
fresko	izond	H1.A2.	Hondatzen diren janariez eta hitz eginez. Egin berria, bere jatorrizko tasunak gordetzen dituena, galdu edo pasa ez dena, edo izoztua edo gazitua izan ez dena.
fresko	iz	H2.	Horma edo pareta oraindik hezean egindako margolana.
freskotasun	iz		Freskoa denaren nolakotasuna.
freskura	iz		Freskotasuna.
friandiza	iz		Goxokia, mizkinkeria, onkeria.
frijiarazi frijiaraz frijiarazten	ad		Frijitzera behartu.
frijitu friji frijitzen	ad		Dirakien olio edo koipetan janari bat egosi.
frijitze			frijitu aditzaren aditz izena.
frikari	iz		Kontsonanteez mintzatuz, ahoa haize bideari traba egiteko moduan jarrita ahoskatzen dena, bide hori erabat itxi gabe, igurtzitze hots batez.
frikun	izond		Barrabasa.
frikunkeria	iz		Barrabaskeria.
fritatu frita fritatzen	ad		Frijitu.
froga	iz		Zerbait egia dela finkatzeko edo egiaztatzeko balio duen zera.
frogabide			Zerbait frogatzeko erabiltzen den bidea.
frogaezin	iz		Ezin frogatuzkoa.
frogagarri	izond eta iz		Zerbait frogatzen duena.
frogaketa	iz		Frogatzea, froga.
frogantza	iz		Frogaketa, froga.
frogapen	iz		Entsegua.
frogarazi frogaraz frogarazten	ad		Frogatzera behartu.
frogatu froga edo frogatu frogatzen	ad	A1.	Froga bidez zerbait egiatzat edo ziurtzat agerrarazi edo ezagutarazi; zerbait zerbaiten froga gertatu. Cf.
frogatu froga edo frogatu frogatzen	ad	A2.	Probatu.
frogatze			frogatu aditza aren aditz izena.
fronte	iz		Zerbaiten aurrealdea; bereziki, etsaiaren aurrean dagoen gudarostearena.
frontera	iz		Muga.
frontoi	iz		PIlotalekua.
frotatu frota frotatzen	ad		Igurtzi, torratu.
fruitu	iz	A1.	Landareen emaitza, lorearen ondoriozkoa, haziak dauzkana; bereziki mamitsua eta jateko ona dena.
fruitu	iz	A2.	Zerbaiten emaitza edo ondorio onuratsua.
fruitudun	izond		Fruituak dituena edo ematen dituena.
fruitugabe	izond		Fruiturik ematen ez duena, antzua.
fruitutsu	izond		Fruitu asko ekartzen duena, fruitu-ekarlea.
fruta	iz		Mulk.. Jateko onak diren fruitu hezeak; horietako mota bakoitza.
fu	adlag		Putz egitearen, ufakoaren onomatopeia.
fuelolio	iz		Errekai isurkaria, koipetsua eta kolore ilunekoa, petrolio gordinaren destilaziotik ateratzen dena.
fuera			Norbaiten edo zerbaiten aurkako oihua, "kanpora!"-ren baliokidea.
fueraka	adlag		"Fuera!" esanez.
fueratu fuera edo fueratu fueratzen	ad		Kanpora bidali.
fueratze			fueratu aditzaren aditz izena.
fuerte	izond		Bortitza, indartsua.
fuga	iz		Kontrapuntoaren erregelen arabera eratutako musika forma.
fumatu fuma fumatzen	ad		Erre.
fundamentu	iz	A1.	Oinarria, zimentarria.
fundamentu	iz	A2.	Ganora.
fundatu funda fundatzen	ad	A1.	Sortu, eratu.
fundatu funda fundatzen	ad	A2.	Oinarritu, zimendatu.
fundatzaile	izond eta iz		Fundatzen, sortzen duena.
fundazio	iz	A1.	Fundatzea, sortzea.
fundazio	iz	A2.	Irabazteko xederik gabeko erakundea, sortzailearen nahiari jarraitzen diona.
fundiarazi fundiaraz fndiarazten	ad		Suntsiarazi.
funditu fundi funditzen	ad		[bonbila bat funditu: h. bonbila bat erre.
funditzaile	izond		Funditzen, deusezten duena.
funditze			funditu aditzaren aditz izena.
fundizio	iz		Galda.
funikular	iz		Malda handietan ibiltzen den garraiabidea.
funsgabe	izond		Funtsik ez duena; hutsala.
funsgabekeria	iz		Funsgabetasuna gaitzesgarritzat markatua; funtsik ez duen zera gaitzesgarria.
funsgabeki	adlag		Funtsik gabe.
funsgabetasun	iz		Funtsik eza, funsgabea denaren nolakotasuna.
funski	adlag		Errotik, egiatan.
funts	iz	A1.	Zerbaiten bereziki zerbait abstrakturen muina edo oinarria.
funts	iz	A2.	Pertsonei buruz.
funts	iz	A3.	Kapitala, dirua, bereziki ezarritakoa.
funtsatu funtsa edo funtsatu funtsatzen	ad		Oinarritu, bermatu.
funtzio	iz	A1.	Jendaurreko saioa edo emankizuna.
funtzio	iz	A2.	Betekizuna.
funtzional	izond		Funtzioari dagokiona.
funtzionario	iz		Administrazio enplegatua.
funtzionatu funtziona funtzionatzen	ad		Alhan izan; ibili.
furfuria	iz	A1.	Seta, tema.
furfuria	iz	A2.	Burgoikeria, harrokeria.
furfuria	iz	A3.	Haserre bizia; haserrezko oldar bizia.
furia	iz	A1.	Haserrea; lehia.
furia	iz	A2.	Gaizkileek zigortzeko egitekoa zuten infernuko hiru jainkosetako bakoitza.
furios	izond		Amorratua, sumindua.
furrier	iz		Gudarostean, konpainiako zerbitzuez arduratzen dena.
fuselaje	iz		Hegazkinaren gorputzaren egitura, hegoak itsasten zaizkiona.
fusible	iz		Korronte elektrikoa handiegia denean urtzen den eta hortaz korrontea eteten duen hari zatia.
fusil	iz		Oinezko gudariek erabili ohi duten su arma kanoi-bakarra, balak jaurtikitzen dituena.
fusilarazi fusilaraz fusilarazten	ad		Fusilatzera behartu.
fusilatu fusila fusilatzen	ad		Heriotzera zigortua fusil tiroz hil.
fusilatze			fusilatu aditzaren aditz izena.
fusio	iz		Gai bat urtzea; beroaren bidez egoera gotorretik isurkari egoerara igarotzea.
futbol	iz		Hamaikana jokalaritako bi talderen artean oinez jotzen den baloi batez jokatzen den kirola.
futbolari	iz		Futbol jokalaria.
futitu futi futitzen	ad		Burlatu, trufatu; bost axola izan.
futxo			Harridura, haserrea... adierazteko hitza.
fuxina	iz		Hiruhortza, hiru hortzeko sardea.
gabardina	iz		Beroki arina, euritik babesteko janzten dena.
gabarra	iz		Ala, ibai ontzia.
gabarrasa	iz		Kaioaren antzeko hegaztia, hura baino handiagoa eta beltza, arrainak harrapatzeko murgil egiten duena (Gavia sp.
gaberik			Gabe. (Izen sintagma mugagabeekin erabiltzen da, eta delako sintagmak ez du -(r)ik deklinabide atzizkia hartzen.
gabetanik			Izen sintagma mugagabeekin erabiltzen da, eta delako sintagmak ez du-(rik deklinabide atzizkia hartzen.
gabetarik			Izen sintagma mugagabeekin erabiltzen da, eta delako sintagmak ez du -(rik deklinabide atzizkia hartzen.
gabetasun	iz		Zerbait ez duenaren egoera; ezer ere ez duenaren egoera edo nolakotasuna.
gabetu gabe edo gabetu gabetzen	ad		Norbait edo zerbait gauzaren bat gabe utzi, zerbaiten jabetasuna kendu. Objektua -z deklinabide atzizkiaz.
gabetze			gabetu aditzaren aditz izena.
gabeukatz	iz		Erlojua.
gabeuki	iz		Ordua.
gabez			Gabe, gaberik. Batez ere aditzaren era burutuaren ondoan erabiltzen da; askotan, dagokion esaldiari kausa marka ezartzen dio.
gabezia	iz		Behartasuna; gabetasuna, falta, eza.
gabi	iz		Oletako mailu handia, agoa lantzeko erabiltzen zena.
gabia	iz		Itsasontzietan, mastaren goialdean dagoen irtenunea, begiratzeko, goiko belak gobernatzeko... erabiltzen dena.
gabiatxo	iz		Gabia-ren txikigarria. Masta ez nagusietako gabia.
gabieta	iz		Gabiatxoa.
gabiko	iz	H1.	Gabian dagoen marinela, gabizaina.
gabiko	iz	H2.	Lino azaoa edo sorta.
gabikotu gabiko edo gabikotu gabikotzen	ad		Linoa gabikotan banatu.
gabirai	iz		Hegazti harraparia, gainaldea gris-urdina eta gainerakoa zerrendaduna duena.
gabitegi			Olan, gabia dagoen tokia.
gabizain	iz		Gabian dagoen marinela, gabikoa.
gabon		A1.	Gauez agur egiteko erabiltzen den esapidea.
gabon		A2.	G larriz. Pl.. Eguberriak.
gabonil	iz		Abendua.
gabonsari	iz		Eguberrietan egiten den oparia edo ematen den saria.
gabonzale	iz		Gabonsaria eskatzera ateratzen dena.
gabota	iz		Frantziar jatorriko dantza, bi aldikoa eta higidura geldikoa.
gaboteria	iz		Kostatik gertu egiten den itsasketa.
gaelera	iz		Irlandera.
gaeliko	iz	A1.	Gaelera, irlandera.
gaeliko	izond	A2.	Gaelerari edo Irlandari dagokiona.
gahatu gaha gahatzen	ad		Harrapatu; esetsi.
gahe	iz		Burruntzalia.
gaiagotu gaiago edo gaiagotu gaiagotzen	ad		Gaiago bihurtu.
gaiberritu gaiberri gaiberritzen	ad		Gaien aldetik eraberritu.
gaiberritze			gaiberritu aditzaren aditz izena.
gaihendu gaihen gaihentzen	ad		Gailendu.
gaiki	iz		Gaia, materia.
gailen	izond		Besteen gainetik nabarmentzen dena.
gailendu gailen edo gailendu gailentzen	ad		Gainerakoen gainetik nabarmendu; nagusitu, gainditu.
gailentasun	iz		Gailena denaren nolakotasuna.
gailentze			gailendu aditzaren aditz izena.
gaileta	iz		Errada txikia.
gailu	iz		Tresna, mekanismoa.
gailur	iz	A1.	Mendi, aldapa edo kidekoen alde garaiena.
gailur	izond eta adlag	A2.	Garaia, gora.
gailurreratu edo gailurrera	ad		Gailurrera joan edo eraman.
gailurreratze			gailurreratu aditzaren aditz izena.
gailurtu gailur edo gailurtu gailurtzen	ad		Gailendu.
gailurtze			gailurtu aditzaren aditz izena.
gaimel	iz		Olioa.
gainalde	iz		Gaina, zerbaiten gaineko aldea.
gainazal	iz		Gainaldea.
gainazpikatu gainazpika gainazpikatzen	ad		Gain-azpi jarri, azpikoz goratu.
gainazpikatze			gainazpikatu aditzaren aditz izena.
gainbalio	iz		Eraldatzerik izan ez duen ondasun baten akzio, lur sail, ondasun higiezin balioaren igoera.
gainbegiratu	ad		Gaingiroki begiratu.
gainbegiratze			gainbegiratu aditzaren aditz izena.
gainbehera	iz		Malda behera doan bidea.
gaindegi	iz	A1.	Alde edo leku garaia.
gaindegi	iz	A2.	Etxearen gainaldea, bereziki laua denean.
gaindi	adlag	MA.A1.	"Non". -n barrena, -n zehar.
gaindi	adlag	MA.A2.	Gainetik.
gaindi	iz	MB.A1.	Mukurua, ugaritasuna.
gaindi	iz	MB.A2.	Abantaila, onura.
gaindi	iz	MB.A3.	Aldea.
gaindi	izond	MC.	Mukuru betea.
gaindi	izlag	MC.Xa.	Gainekoa.
gaindiarazi gaindiaraz gaindiarazten	ad		Gainditzera behartu.
gaindidura	iz		Mukurua.
gaindika	adlag		Ugaritasunez, gainezka.
gaindikatu gaindika edo gaindikatu gaindikatzen	ad		Gaindi egin.
gaindikatze			gaindikatu aditzaren aditz izena.
gaindikin	iz		Mukurua; soberakina.
gainditu gaindi edo gainditu gainditzen	ad	A2.	Gainezka egin; mukuru bete.
gainditu gaindi edo gainditu gainditzen	ad	A1.	Atzean utzi edo gaina hartu; beste bat baino handiagoa edo hobea izan.
gainditze			gainditu aditzaren aditz izena.
gaindiz	adlag		Gainezka, gaindika.
gaindizka	adlag		Gaindika, gainezka.
gaindu gain edo gaindu gaintzen	ad		Gainditu.
gaineko	iz	A2.	Gainean jartzen den gauza, eta bereziki gainean jartzen den jantzia.
gaineko	izlag	A3.	Gain-en izenlaguna.
gaineko	izlag	A4.	Gainerakoa.
gaineko	izond eta iz	A1.	Besteen gainetik dagoena, nagusia, gailena.
gainera	adlag		Dagokion aditzak aditzera ematen duen ekintza, esan berri den beste bati gehiturik gertatzen dela adierazten du.
gainerako	izlag		Zati bat bereizi edo kendu ondoren gelditzen dena.
gaineratu edo gainera	ad		da-du.
gaineratu edo gainera	ad	A1.	Gainera heldu edo etorri, gainean jarri.
gaineratu edo gainera	ad	A2.	Gehitu, erantsi.
gaineratze			gaineratu aditzaren aditz izena.
gainetiko			Gainetik-i dagokion izenlaguna.
gainezka	adlag		Gainez egiten.
gainezkaldi	iz		Gainez egiten den une edo aldia.
gainezkatu gainezka edo gainezkatu gainezkatzen	ad		Gainez egin.
gaineztatu gainezta gaineztatzen	ad		Gainean zerbait ezarriz estali.
gaineztatze			gaineztatu aditzaren aditz izena.
gaineztu gainez edo gaineztu gainezten	ad	A1.	Gaineztatu.
gaineztu gainez edo gaineztu gainezten	ad	A2.	Gainez egin; mukuru bete.
gaingiroki	adlag		Azaletik edo gainetik, mamiaz kontu egin gabe.
gaingoititu gaingoiti gaingoititzen	ad		Gainerako guztien gain goititu.
gaingora	adlag		Arin edo indarrez goratuz.
gaingune	iz		Gune goititua.
gainjantzi	iz		Kapa.
gainkatu gainka edo gainkatu gainkatzen	ad		Abere arrak emea batu ernaltzeko.
gainkatze			gainkatu aditzaren aditz izena.
gainontzean	adlag		Gainerakoan.
gainontzeko	izlag		Gainerako.
gaintar	iz		Goiherrietako biztanlea.
gaintto			Gaintxoa.
gaintxo	iz		Gain izenaren  txikigarria.
gaintze			gaindu aditzaren aditz izena.
gainzurikeria	iz		Gainzuritzea gaitzesgarritzat hartua.
gainzuritu gainzuri gainzuritzen	ad		Huts edo egite okerra zuritu.
gainzuritze			gainzuritu aditzaren aditz izena.
gainzurizka	izond		Itxura engainagarrikoa.
gaiso	izond eta iz		Gaixoa.
gaita	iz	H1.	Bolingozoa.
gaita	iz	H2.	Aldartea, umorea.
gaitasun	iz		Zerbait egiteko, zerbaitetan aritzeko gai denaren nolakotasuna.
gaitu gai edo gaitu gaitzen	ad	H2.A1.	Zerbait egiteko, zerbaitetan aritzeko gai egin.
gaitu gai edo gaitu gaitzen	ad	H2.A2.	Prestatu.
gaitu gai gaitzen	ad	H1.	Atsekabetu, nahigabetu.
gaitz	iz	MA.A1.	Edozein motatako kaltea edo mina ekartzen edo sortzen duen zera.
gaitz	iz	MA.A2.	Eritasuna.
gaitz	ad	MB.A4.Xa.	Kalte egin; iraindu.
gaitz	ad	MB.A4.Xb.	Zail egin.
gaitz	Pred eta izond	MB.A1.	Erraza ez dena, zaila, nekeza.
gaitz	Pred eta izond	MB.A2.	Guztiz handia.
gaitz	Pred eta izond	MB.A4.	Izen gisa, edozein adieratan.
gaitzaldi	iz		Gertaera gaitzen bat jazotzen den aldia; aldigaiztoa; haserrealdia.
gaitze			gaitu aditzaren aditz izena.
gaitzegoki	iz		Zorigaitza.
gaitzeko	izlag		Gaitza, guztiz handia.
gaitzepel	iz		Hetika.
gaitzerizkoa	iz		Gorrotoa, ezinikusia.
gaitzerraite			gaitzerran aditzaren aditz izena.
gaitzerran gaitzerraiten	ad		Gaitzesan.
gaitzeru	iz		Ale edukiera neurria, toki batzuetan lakariaren, eta bestetan bi lakariren baliokidea.
gaitzesale	izond eta iz		Gaizki esaka aritzen dena, gaizki esalea.
gaitzesan gaitzesaten	ad		Gaizki esan; izena kendu.
gaitzesgarri	izond		Gaitzetsia izatea merezi duena.
gaitzesgarrikeria	iz		Egite gaitzesgarria.
gaitzesle	izond eta iz		Gaitzesten duena.
gaitzespen	iz		Gaitzestea.
gaitzeste			gaitzetsi aditzaren aditz izena.
gaitzete	iz		Izurritea.
gaitzets izan	ad		Gaitzetsi.
gaitzetsi gaitzets gaitzesten	ad		Txartzat edo zigorgarritzat hartu; arbuiatu, gutxietsi; gorrotatu.
gaitzi izan	ad		Gaitzitu.
gaitzialdi	iz		Haserrealdia.
gaitziarazi gaitziaraz gaitziarazten	ad		Kexarazi, haserrearazi.
gaitzigarri	izond		Iraingarria.
gaitzikor	izond		Irudikorra.
gaitzikortasun	iz		Gaitzikorra denaren nolakotasuna, irudikortasuna.
gaitziritzi	ad		Gaitzetsi, gorrotatu.
gaitzirizte	iz		Gorrotoa.
gaitzitu gaitzi edo gaitzitu gaitziten	ad		Norbait, gogoko ez duena edo iraingarritzat hartzen duena gertatzean, mindu edo haserretu, gaizki hartu, gaizki eraman.
gaitzitze			gaitzitu aditzaren aditz izena.
gaitzizen	iz		Ezizena; izen okerra.
gaitzoimen	iz		Bizioa, grina txarra.
gaitzondo	iz	A1.	Bihotzeko erresumina.
gaitzondo	iz	A2.	Estira, zigorra.
gaitzondo	iz	A3.	Eriondoa.
gaitzurre	iz		Arriskua.
gaixoaldi	iz		Erialdia, norbait gaixorik dagoen denbora.
gaixobera	izond		Erikorra, eribera.
gaixoetxe	iz		Erietxea.
gaixokor	izond		Erikorra, eribera.
gaixondo	iz		Eriondoa.
gaixorik	adlag		Gaixo, eri.
gaixotasun	iz	A1.	Gaixoa, errukarria denaren nolakotasuna.
gaixotasun	iz	A2.	Eritasuna.
gaixotegi	iz		Eritegia.
gaixoti	izond		Erikorra, eribera.
gaixotu gaixo edo gaixotu gaixotzen	ad		Eritu, gaixo gelditu edo utzi.
gaixotze			gaixotu aditzaren aditz izena.
gaixozain	iz		Erizaina.
gaixto	izond		Gaiztoa.
gaizbera	izond	A1.	Gaitzera makurtua.
gaizbera	izond	A2.	Gaixotia, eribera.
gaizgabe	izond	A1.	Errugabea.
gaizgabe	izond	A2.	Maltzurkeriarik gabea, tolesgabea.
gaizka	iz		Salbamena.
gaizkata	iz		Itsas arrain luzarana, bizkarraldea arrea eta sabela zilar kolorea dituena, elkarri itsatsiriko arrautza pila handia, mintzez bildua, ematen duena.
gaizkatu gaizka edo gaizkatu gaizkatzen	ad		Salbatu.
gaizkatzaile	iz		Salbatzailea.
gaizkatze			gaizkatu aditzaren aditz izena.
gaizki			nola.
gaizki	adlag	MA.	Behar edo nahi denaren edo egoki denaren kontra.
gaizki	iz	MB.	Lege moralaren, bertutearen, ongiaren aurkako dena.
gaizkiagotu gaizkiago edo gaizkiagotu gaizkiagotzen	ad		Gaizkiago, okerrago jarri bereziki eriari buruz mintzatuz.
gaizkiagotze			gaizkiagotu aditzaren aditz izena.
gaizkide	iz		Besteren gaizki eginaren lagun edo kide gertatzen dena.
gaizkika	adlag		Erantzuki eginez.
gaizkikatu gaizkika edo gaizkikatu gaizkikatzen	ad		Erantzuki egin.
gaizkile	izond eta iz		Gaizki egilea, egintza gaitzesgarriak edo bidegabekeriak egin edo egiten dituena.
gaizkin	izond eta iz	A1.	Gaizkilea.
gaizkin	izond eta iz	A2.	Deabrua.
gaizkinahi	iz		Inorenganako gogo edo nahi makurra.
gaizkindu gaizkin edo gaizkindu gainkintzen	ad		Deabrutu, deabruak hartua gertatu.
gaizkindun	iz		Deabruduna.
gaizkitu gaizki edo gaizkitu gaizkitzen	ad	A1.	Alferrik galdu, hondatu; gaizki jarri.
gaizkitu gaizki edo gaizkitu gaizkitzen	ad	A2.	Gaixotu, eritu.
gaizkitu gaizki edo gaizkitu gaizkitzen	ad	A3.	Zerbait edo norbait gaizki erabili, egitez nahiz hitzez; erantzuki egin.
gaizkitxo	adlag		Gaizki-ren txikigarria.
gaizkitze			gaizkitu aditzaren aditz izena.
gaizkoatu gaizkoa gaizkoatzen	ad		Gaizkiago edo okerrago jarri, gaizkiagotu.
gaizkoatze			gaizkoatu aditzaren aditz izena.
gaizkondu gaizkon gaizkontzen	ad		Gaizkiagotu, gaizkoatu.
gaizo	izond		Gaixoa.
gaizpide	iz	A1.	Fedearen eragozgarri edo bekaturako bide gertatzen den egintza.
gaizpide	iz	A2.	Arriskua.
gaiztagin	izond eta iz		Gaizkilea.
gaiztakeria	iz		Gaiztotasuna gaitzesgarritzat hartua; egintza gaiztoa edo txarra.
gaiztakide	iz		Gaizkidea.
gaiztarazi gaiztaraz gaiztarazten	ad		Gaiztatzera behartu.
gaiztarazte			gaiztarazi aditzaren aditz izena.
gaiztasun	iz		Gaitz denaren nolakotasuna.
gaiztatu gaizta gaiztatzen	ad		Gaizto bihurtu.
gaiztatzaile	izond		Gaiztatzen duena.
gaiztatze			gaiztatu aditzaren aditz izena.
gaizte			gaiztu aditzaren aditz izena.
gaizto	izond	A1.	Zintzotasunik edo ontasunik ez duena.
gaizto	izond	A2.	Gauzei buruz.
gaizto	izond	A3.	Gaitza, zaila.
gaizto	iz	A4.	Gaizkia.
gaiztoagotu gaiztoago edo gaiztoagotu gaiztoagotzen	ad		Gaiztoago bihurtu.
gaiztoagotze			gaiztoagotu aditzaren aditz izena.
gaiztoki	adlag	H1.	Gaiztakeriaz.
gaiztoki	iz	H2.	Infernua.
gaiztotasun	iz		Gaiztoa denaren nolakotasuna.
gaiztoto	adlag		Gaizki.
gaiztotxo	izond		Gaizto-ren txikigarria.
gaiztotzar	izond		Gaizto-ren handigarria.
gaiztratatu gaiztrata gaiztratatzen	ad		Gaizki tratatu, gaizki erabili.
gaiztu gaitz edo gaiztu gaizten	ad	A1.	Gaizki jarri.
gaiztu gaitz edo gaiztu gaizten	ad	A2.	Zaildu.
gaiztu gaitz edo gaiztu gaizten	ad	A3.	Gaitzitu, haserretu.
gaje	iz		Soldata, saria.
gajo	izond		Gaixoa, errukarria. Emakumezkoei soilik dagokie.
gako	iz	A1.	Giltza, ateak irekitzo tresna.
gako	iz	A2.	Gauza edo arazo baten giltza.
gakorde	iz		Gakoaren ordekoa, giltza faltsua.
gakotu gako edo gakotu gakotzen	ad		Gakoz hetsi, giltzatu.
gakotze			gakotu aditzaren aditz izena.
galgal	adlag		Dirakien ura bezala higitzearen onomatopeia.
gala	iz	A1.	Apaindura.
gala	iz	A2.	Harrokeria.
galai	iz		Dama bati edo emakume bati laguntzen dion gaztea.
galaiki	adlag		Galaiari dagokion eran.
galaikiro	adlag		Galaiki.
galaitasun	iz		Galaia denaren nolakotasuna.
galania	iz		Gala, apaindura; harrokeria.
galanki	adlag		Ederki.
galant	izond	A1.	Itxura on edo ederrekoa; bikaina.
galant	izond	A2.	Handia edo, eskerga edo.
galantasun	iz		Edertasuna.
galanto	adlag		Galanki.
galantu galant edo galantu galantzen	ad		Edertu, apaindu.
galantze			galantu aditzaren aditz izena.
galarazi galaraz galarazten	ad	A1.	Galtzera behartu.
galarazi galaraz galarazten	ad	A2.	Eragotzi.
galarazle	izond eta iz		Galarazten duena.
galarazpen	iz		Galaraztea; eragozpena.
galarazte			galarazi aditzaren aditz izena.
galarren	iz		Galerna.
galarrots	iz		Toberak.
galartzu	iz		Xingola; xingola zatia.
galauts	iz		Gariaren hautsa, garia jotzean barreiatzen diren hondakinak.
galaxia	iz		Esne bidearen egiturako, hots, elipse itxurako izar lainoa.
galazi	iz	H1.	Gari-hazia.
galbahe	iz		Aleak, eta hondarra, ikatza etabar bahetzeko erabiltzen den bahe xehea.
galbahetu galbahe edo galbahetu galbahetzen	ad		Galbahetik igaro, galbaheaz bahetu.
galbahetze			galbahetu aditzaren aditz izena.
galbanizatu galbaniza galbanizatzen	ad		Voltaje apaleko korronte elektriko jarraituaren eraginpean ezarri.
galbanizatze			galbanizatu aditzaren aditz izena.
galbera	iz		Galtzuria.
galbide	iz	A1.	Galtzeko, hondatzeko edo suntsitzeko bidea; arriskua.
galbide	iz	A2.	Gaizpidea.
galbideratu galbidera galbideratzen	ad		Galbidetik eraman, galdu.
galbideratze			galbideratu aditzaren aditz izena.
galbidetsu	izond		Galbidez betea, arrikutsua.
galbizar	iz		Gariaren bizarra, gari bizarra.
galburu	iz		Gariaren buru edo buruxka.
galda	iz	A1.	Bero kiskalgarria.
galda	iz	A2.	Garra.
galda	iz	A3.	Metalak, bereziki burdina, urtzeko lantegia.
galdara	iz		Pertza.
galdaragile	iz		Perzkina, galdarak egiten eta konpontzen dituen eskulangilea.
galdaratxo	iz		Galdara edo pertz txikia.
galdatu galda	ad		galdatzen.
galdatu galda	ad	A1.	Galdetu, galdegin.
galdatu galda	ad	A2.	Eskatu.
galdatu galda	ad	A3.	Deitu; norbaiten edo zerbaiten galde egin.
galdatu galda edo galdatu galdatzen	ad	H2.	Asko berotu; goritu.
galdatzaile	iz	A1.	Eskatzailea.
galdatzaile	iz	A2.	Galderak egiten dituena, galdetzailea.
galdatze			galdatu aditzen aditz izena.
galdearazi galdearaz galdearazten	ad		Galdetzera behartu.
galdegai	iz	A1.	Galdera.
galdegai	iz	A2.	Informazio berria daraman edo dakarren perpausaren zatia.
galdegile	iz	A1.	Eskatzailea.
galdegile	iz	A2.	Galderak egiten dituena, galdetzailea.
galdegin galdegiten	ad	A1.	Eskatu.
galdegin galdegiten	ad	A2.	Deitu; norbaiten edo zerbaiten galde egin.
galdegin galdegiten	ad	A3.	Galdetu.
galdeginarazi galdeginaraz galdeginarazten	ad	A1.	Eskarazi.
galdeginarazi galdeginaraz galdeginarazten	ad	A2.	Galdearazi.
galdegite			galdegin aditzaren aditz izena.
galdeitza	iz	A1.	Eskea, eskaria.
galdeitza	iz	A2.	Galdera.
galdeka	adlag		Galdezka.
galdekatu galdeka edo galdekatu galdekatzen	ad		Galdetu; galdeketa egin.
galdekatzaile	iz		Galdekatzen duena.
galdekatze			galdekatu aditzaren aditz izena.
galdeketa	iz		Argibide jakin bat lortzeko egiten den galdera saila.
galdekizun	iz		Galdera, galdegitea.
galdera	iz		Zerbait jakin nahi dugula adieraziz eta haren berri emateko eskatuz egiten dugun esaldia.
galderatxo	iz		Galdera-ren txikigarria.
galderna	iz		Landare zorria Aphididae.
galdetu galde edo galdetu galdetzen	ad	A1.	Galderak egin.
galdetu galde edo galdetu galdetzen	ad	A2.	Eskatu.
galdetxo	iz		Galde-ren txikigarria.
galdetzaile	iz	A1.	Eskatzailea.
galdetzaile	iz	A2.	Galderak egiten dituena.
galdetze			galdetu aditzaren aditz izena.
galdez	adlag	A1.	Galderak egiten; norbaiten edo zerbaiten galdea egiten. -(ren kasu atzizkia hartu duen izen sintagma mugatu bati, edo erlatibozko edo zehar galderazko perpaus bati dagokiola.
galdez	adlag	A2.	Eske.
galdezka	adlag	Xa.	Galdez.
galdezka	adlag	Xb.	Eske.
galdor	iz		Gandorra.
galdoste			galdostu aditzaren aditz izena.
galdostu galdos galdosten	ad		Zerbaiti ur irakina bota edo zerbait ur irakinetan bota; ur irakina boteaz erre.
galdu gal galtzen	ad	MA.	Zerbaitez gabetua gertatu.
galdu gal galtzen	ad	MA.A1.	Berreskura edo bila daitekeen zerbaitez.
galdu gal galtzen	ad	MA.A2.	Ezin bila edo berez ezin berreskura daitekeen zerbaitez.
galdu gal galtzen	ad	MA.A3.	Zerbait ez lortu; garaitua izan.
galdu gal galtzen	ad	MB.A1.	Bidetik at, hura ezin aurkituz, gertatu.
galdu gal galtzen	ad	MB.A2.	Zerbait edo norbait guztiz hondatu, suntsitu, gaiztatu.
galdu gal galtzen	ad	MB.A3.	Desagertu, ezereztu.
galdu gal galtzen	ad	MB.A3.Xa.	Galtzen.
galdu gal galtzen	ad	MB.A3.Xb.	[Trena galdu esp: h. trena huts egin.
galdugordean	adlag	A1.	Galtzeko zorian.
galdugordean	adlag	A2.	Helbururik gabe, nora gabe, nora ezean.
galdukeria	iz		Gizon galduari dagokion egintza.
gale	iz		Gura, nahia, gogoa, bereziki grinak eragina.
galego	iz	A1.	Galiziarra.
galego	iz	A2.	Galiziarren hizkuntza.
galegotu galego edo galegotu galegotzen	ad		Galego bihurtu.
galen	iz	A1.	Zigorra, zentzagarria.
galen	iz	A2.	Etsia, etsipena.
galendu galen edo galendu galentzen	ad		Zentzagarria eman edo hartu.
galeoi	iz		Gutxienez hiru masta zituen itsasontzi handia, garraioan edo gerraontzi gisa erabiltzen zena.
galeper	iz		Faisaiaren familiako txoria, eperra baino txikiagoa, burua, gainaldea eta hegoak arre ilunak dituena.
galeperki	iz		Galeperraren okela, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
galera	iz	H1.A1.	Gerraontzi luzea eta karel-apala, bi masta antenadun zituena eta arraun indarrez ibiltzen zena.
galera	iz	H1.A2.	Lau gurpileko orga luzea.
galera	iz	H2.	Galtzea adiera guztietan.
galeria	iz	A1.	Atari arkupeduna.
galeria	iz	A2.	nart.: ertilanak erakusten edota saltzen diren aretoa.
galeriano	iz		Galeretara zigorturiko pertsona.
galerna	iz		Itsas bazterreko haize bortitza edo ekaitza.
galernatsu	izond		Galernazkoa, galernak daudena.
galesera	iz		Galesko hizkuntza zelta.
galestar	izlag eta iz		Gales herrikoa, Galesi dagokiona; Galesko biztanlea.
galeste			galetsi aditzaren aditz izena.
galetsi galets galesten	ad		Galdutzat eduki edo eman.
galetu gale edo galetu galetzen	ad		Galea izan, galeak hartu.
galetze			galetu aditzaren aditz izena.
galga	iz	A1.	Bi puntu garaiera berean dauden ikusteko edo garaiera berean jartzeko erabiltzen den zurezko edo metalezko tresna burbuiladuna.
galga	iz	A2.	Ibilgailu edo makina bat geldiarazteko edo bere higidura gutxitzeko tresna.
galgaitz	izond		Galtzen zaila dena.
galgalka	adlag		Dirakien ura bezala higituz; borborka.
galgarau	iz		Gari alea.
galgarri	izond		Galtzen, hondatzen duena, galbidera daramana.
galgatu galga edo galgatu galgatzen	ad	A1.	Galgaren bidez gauza bi edo gehiago maila edo garaiera berean jarri.
galgatu galga edo galgatu galgatzen	ad	A2.	Ibilgailu edo makina bat geldiarazi edo bere higidura gutxitu, galga eman.
galgatze			galgatu aditzaren aditz izena.
galgo	iz		Erbi-zakurra.
galiar	izlag eta iz		Galiakoa; Galiako biztanlea.
galikano	izond		Frantziako eliza katolikoari dagokiona, Erromari buruz halako beregaintasun baten jabetzat hartua.
galipot			Alkaterna.
galkatu galka galkatzen	ad	A1.	Zapaldu, sakatu; sakaduraz trinkotu.
galkatu galka galkatzen	ad	A2.	Jakiz asebete.
galkatze			galkatu aditzaren aditz izena.
galkidatu galkida galkidatzen	ad		Galdu, usteldu.
galkor	izond	A1.	Erraz galtzen edo suntsitzen dena, galtzeko edo hondatzeko joera duena.
galkortasun	iz		Galkorra denaren nolakotasuna.
galkuntza	iz		Galera.
gallaldi	iz		Abantaila, pribilejioa.
galleta	iz		Bizkotxo lehorra.
galmen	iz	A1.	Norbaitek bere burua galtzea edo hondatzea.
galmen	iz	A2.	Galera.
galmenta	iz		Arriskua.
galmintz	iz		Gariaren mintza, gari mintza.
galmotz	iz		Gari motza, buruxka txikiko eta bizarrik gabeko gari mota.
galoi	iz		Gudarostean, mailen eta karguen ezaugarria.
galoitu galoi edo galoitu galoitzen	ad		Galoiz hornitu.
galoitzen			galoitu aditzaren aditz izena.
galondo	iz		Garia ebaki ondoren lurrean gelditzen den zurtoin zatia; garia ebaki den saila.
galopa	iz		Laugaina.
galpen	iz	A1.	Galtzea, galera.
galpen	iz	A2.	Galtzapena.
galsoro	iz		Gari soroa, garia dagoen alorra.
galto	iz		Galdea bi adieretan.
galtxoin	iz		Zangoa orkatilatik belauneraino estaltzen duen jantzia, larruzkoa edo oihalezkoa.
galtzada	iz	A1.	Zoladura.
galtzada	iz	A2.	Harbidea.
galtzadatu galtzada edo galtzadatu galtzadatzen	ad		Lauzatu.
galtzadatze			galtzadatu aditzaren aditz izena.
galtzadun	iz eta izond		Galtzak dituena; gizonezkoa.
galtzagorri	iz		Batez ere ipar.. Familiariari edo, oro har, deabruari ematen zaion izena. Artikulurik gabe.
galtzaile	iz eta izond	A1.	Norbait galtzen, zerbait hondatzen duena.
galtzaile	iz eta izond	A2.	Galtzen duena, bereziki jokoan edo lehiaketa batean.
galtzapen	iz		Galmena, hondamena.
galtzar	iz	A1.	Altzoa.
galtzar	iz	A2.	Besoa.
galtzaratu galtzara galtzaratzen	ad	A1.	Saratu.
galtzaratze			galtzaratu aditzaren aditz izena.
galtzarbe	iz	A1.	Galtzarra.
galtzarbe	iz	A2.	Besoa gorputzari lotzen zaion alderdiaren azpialdea.
galtzazpi	iz		Gizonezkoen barruko jantzia, gerritik belaunetarainoko galtza modukoa.
galtze			galdu aditzaren aditz izena.
galtzerdi	iz		Oina eta zangoa estaltzen dituen jantzia.
galtzeta	iz		Galtzerdiak.
galtzina	iz		Karea.
galtzipurdi	iz		Galtzen ipurdiko aldea; ipurtaldeari dagokion galtzen zatia.
galtzontzilo	iz		Galtzazpi motzak.
galtzorratz	iz		Trikotatzeko orratz handia.
galtzu	iz		Lastoa, ahotza; lasto hondakina.
galzori	iz		Arriskua.
galzuri	iz		Irin zuria eta bikaina ematen duen gari mota.
gamelu	iz		Ugaztun hausnartzaile handia, lepo-luzea eta larru-ileduna, bizkarrean konkorrak dituena; bereziki bi konkor dituena.
gameluzain	iz		Gameluak gidatzen edo zaintzen dituen pertsona.
ganadu	iz		Azienda, abere multzoa.
ganantzia	iz		Irabazia, probetxua.
ganbara	iz	A1.	Gela.
ganbara	iz	A2.	Baserri batean, teilatupeko solairua, aletegi gisa edo erabiltzen dena.
ganbara	iz	A3.	Alea, janariak... gordetzeko lekua.
ganbela	iz		Aska.
ganbelu	iz		Gamelu-ren aldaera, ergeltzat edo adore gutxikotzat hartzen den norbait aipatzeko erabiltzen dena.
ganbera	iz		Gela.
ganberari	iz		Errege edo handiki baten gelaria.
ganberatxo	iz		Ganbera-ren txikigarria.
ganberazain	iz		Ganberaria.
ganbil	izond		Begiratzen dionarentzat erdialdea ertzak baino irtenago duena.
ganbusi	iz		Tindatzeko erabiltzen den gaia.
ganbusia	iz		Angularen antzeko arrain txit txikia, arrea.
gandeler	iz		Argimutila.
gando	iz		Aldaxka, muskila.
gandola	iz		Edontzia, basoa.
gandor	iz		Hainbat hegaztik buru gainean duten konkor haragitsua.
gandortu gandor edo gandortu gandortzen	ad		Gandor gisa jarri.
gandu	iz	A1.	Lausoa, begietako eritasuna.
gandu	iz	A2.	Eguratsa zerbait lausotzen duen behe laino mehea.
gandutsu	izond		Ganduz betea.
gandutu gandu edo gandutu gandutzen	ad		Gandua sartu, ganduz estali.
gandutze			gandutu aditzaren aditz izena.
ganer	iz		Teilapeko ganbara, sabaia.
ganga	iz	A1.	Aho sabaia.
ganga	iz	A2.	Luzetara edo zeharretara biribildua den sabaia.
gangailen	iz		Gingilak.
gangar	iz	H1.	Gandorra.
gangar	izond	H2.	Ergela, harroa, zentzu gutxikoa.
gangarabil	iz		Gingilak, gongoilak.
gangarkeria	iz		Ergelkeria; gangarrari dagokion egitea.
gangartasun	iz		Zentzurik eza, harrotasuna.
gangeri	iz		Kolera, eritasun oso larria.
gangrena	iz		Pasmoa, gorputzeko ehunen hiltze eta usteltzea.
gangrenatu gangrena edo gangrenatu gangrenatzen	ad		Gangrenak jo; gangrenak joa gertatu.
ganibet	iz		Tresna ebakitzailea, altzairu edo burdinazko xafla aho-bakar batez eta kirten batez osatua.
ganibetatu ganibeta ganibetatzen	ad		Ganibetaz zauritu.
gano	iz		Gogoa, trenpua; joera.
ganora	iz		Zereginetarako arreta, funtsa, era egokia.
ganorabako	izlag		Batez ere beh.. Ganoragabea.
ganoradun	izond		Bere egitekoetan ganora agertzen duena.
ganoragabe	izond		Ganorarik ez duena.
ganoragabekeria	iz		Ganoragabearen nolakotasuna; ganorarik gabeko egitea.
ganoragabetasun	iz		Ganorarik eza.
ganoratsu	izond		Ganoraduna.
gantxigor	iz		Zerriaren gantza urtutakoan gelditzen den hondakin frejitua.
gantxo	iz		Kakoa.
gantz	iz	A1.	Gai koipetsua, erraz urtzen dena, abereen gorputzaren hainbat ehunetan eratzen dena. Ik.
gantzatsu	izond		Gantz asko duena.
gantzudura	iz		Gantzutzea.
gantzugailu	iz		Gantzua, ukendua.
gantzukari	iz		Gantzua, ukendua.
gantzuketa	iz		Gantzutzea.
gantzuki	iz		Gantzua, ukendua.
gantzutu gantzu edo gantzutu gantzutzen	ad	A1.	Ukenduz edo zernahi gai oliotsu edo koipetsuz igurtzi.
gantzutu gantzu edo gantzutu gantzutzen	ad	A2.	Bedeinkatzeko edo sakratu bihurtzeko olio santua ezarri.
gantzutu gantzu edo gantzutu gantzutzen	ad	A3.	Baltsamatu.
gantzutze			gantzutu aditzaren aditz izena.
gapirio	iz		Teilatuaren zurajean, gailurretik ertzetara doazen hagetako bakoitza.
gapoin	iz		Kapoia.
gar	iz	A1.	Erretzen ari den zerbaitetik altxatzen den eta surtan dagoen gas masa argitsua.
gar	iz	A2.	Lehia bizia.
gara	iz	H1.	Belar landareetan, loreari eusten, erdian ateratzen den zurtoina.
gara	iz	H2.	Geltokia.
garabi	iz		Gauzaki astunak altxatzeko eta higitzeko erabiltzen den tresna.
garabik			Bat ere, ezer ere, alerik, garauik. Ezezko esaldietan.
garagar	iz		Gariaren antzeko landarea, buruxka latzak eta hark baino ale luzeagoak dituena, labore bezala lantzen dena.
garagardi	iz		Garagar soroa edo alorra.
garagardo	iz		Edari bizia, garagar ale ernatuz egina eta otsaihenez urrineztatua.
garagardogile	iz		Garagardoa egiteko lanbidea duen pertsona.
garagardogintza	iz		Garagardoa egitea; garagardoaren industria.
garagardotegi	iz		Garagardoa saltzen edo zerbitzatzen den etxea edo denda.
garagarril	iz	A1.	Uztaila.
garaiera	iz		Zerbaitek behetik gora duen neurria; hirugarren dimentsioaren neurria.
garaikunde	iz		Garaipena.
garailari	izond eta iz		Garailea.
garaile	izond eta iz		Garaitzen duena, garaitzailea.
garaino	iz		Ernaltzeko erabiltzen den zaldi arra.
garaipen	iz		Gerra, borroka, lehiaketa edo joko batean, etsaiari edo aukariari buruz hartzen den nagusitasuna, garaitza.
garaitarazi garaitaraz garaitarazten	ad		Garaitzera behartu.
garaitasun	iz		Garaia denaren nolakotasuna; nagusitasuna.
garaite	iz	A1.	Gaina, gailurra.
garaite	iz	A2.	Garondoa.
garaitezin	izond		Ezin garaituzkoa.
garaitia	iz		Garaitza, garaipena.
garaitiar	izond eta iz		Garailea.
garaitiko	izlag	A1.	Goikoa, goitikoa.
garaitiko	izlag	A2.	Gainerakoa.
garaitu garait garaitzen	ad		Gerra, borroka, lehiaketa edo joko batean, etsaia edo aurkaria gainditu.
garaitu garait garaitzen	ad	A3.	Era burutua izenondo gisa; 1666.
garaitza	iz		Garaipena.
garaitzaile	iz		Garailea, garaitzen duena.
garaitze			garaitu aditzaren aditz izena.
garaitzia	iz		Garaitia, garaipena.
garaje	iz		Ibilgailuak edukizeko toki estalia, gehienetan itxia.
garako	izlag		Heldutasunera iritsia.
garangorri	iz		Gurbitzaren fruitua, gorria eta marrubiaren formakoa.
garantia	iz		Bermea.
garapen	iz		Garatzea.
garastarro	iz		Urretxoria.
garatu gara edo garatu garatzen	ad	A1.	Landare batek gara bota.
garatu gara edo garatu garatzen	ad	A2.	Hazi; gaitasun bat edo jardunbide bat hazarazi, haren hedatzea bulkatu.
garatxo	iz		Azalean, bereziki eskuetan, oinetan eta aurpegian, agertzen den pikorta gogorra.
garatz	iz		Arazoa, tratua; irabazpidea.
garatze			garatu aditzaren aditz izena.
garau sartze	iz		Burdingintzan, garauak sartzea, akatsak betetzea.
garausartzaile	iz		Burdingintzan, garauak sartzen dituen langilea.
garau	iz	A1.	Alea.
garau	iz	A2.	Fruitua.
garaudun	izond		Aleduna.
garauka	adlag		Aleka.
garautegi	iz		Aletegia; garaia.
garautsu	izond		Aletsua, bihitsua.
garautu garau edo garautu garautzen	ad	A1.	Aletu, burutu.
garautu garau edo garautu garautzen	ad	A2.	Aletu, garauak burutik bereizi.
garautxo	iz		Garau-ren txikigarria.
garautze			garautu aditzaren aditz izena.
garazia	iz		Grazia.
garaztatu garazta garaztatzen	ad		Ureztatu.
garaztatze			garaztatu aditzaren aditz izena.
garba	iz	H1.	Ezpata, lihoa eta antzeko landareak zehatzeko erabiltzen den tresna.
garba	iz	H2.	Azaoa, espala.
garba	iz	H3.	Lore sexubakarra, hala nola arto, gaztainondo, intxaurrondo edo urritzarena.
garbaidun	izond		Damuduna.
garbaikide	iz		Atsekabean laguna dena.
garbal	izond	A1.	Soila.
garbal	izond	A2.	Buru-argia; bikaina.
garbaldu	ad		Soildu; biluztu.
garbari	iz		Ezpataria, lihoa garbaz zehatzen duena.
garbatu garba edo garbatu garbatzen	ad	H2.	Ezpatatu, lihoa-eta garbaz zehatu.
garbatze			garbatu aditzen aditz izena.
garbiikuzi	iz		Garbialdia.
garbi	izond	A1.	Orbanik edo inolako zikintasunik ez duena.
garbi	izond	A2.	Bekaturik, bereziki haragizkorik ez duena.
garbialdi	iz		Garbitzea, zerbait garbitzen den aldietako bakoitza.
garbiarazi garbiaraz garbiarazten	ad		Garbitzera behartu.
garbigailu	iz		arropak garbitzeko makina.
garbigarri	iz	A2.	Garbiketan erabiltzen den gaia eta bereziki produktua.
garbigarri	izond eta iz	A1.	Garbitzen duena.
garbikeria	iz		Gehiegizko garbitasuna.
garbiketa	iz		Garbitzea.
garbiki	adlag		Argi, iluntasun edo zalantzarik gabe.
garbikunde	iz		Norbait bekatu edo lohitasunen batetik garbitzeko egiten den elizkizuna.
garbikuntza	iz		Garbitzea, garbiketa.
garbileku	iz		Garbitzeko lekua.
garbiontzi	iz		Garbiketak egiteko ontzia, garbiketa ontzia.
garbirik	adlag		Garbi; garbiro.
garbiro	adlag		Garbiki.
garbiroki	adlag		Garbiro.
garbitasun	iz	A1.	Haragizko bekaturik ez egitean datzan bertutea.
garbitasun	iz	A2.	Garbiketa.
garbitasun	iz	A3.	Argibidea, azalpena.
garbitegi	iz	A1.	Garbilekua, garbitokia.
garbitegi	iz	A2.	Purgatorioa, garbitokia.
garbitoki	iz	A1.	Garbilekua.
garbitoki	iz	A2.	Infernuratzen ez diren arimak, zerura joan baino lehen, beren bekatuekin egin duten zor guztia ordaindu arte egoten diren toki oinazezkoa, purgatorioa.
garbitu garbi edo garbitu garbitzen	ad	A1.	Zikintasuna, lohitasuna kendu.
garbitu garbi edo garbitu garbitzen	ad	A2.	Hil.
garbitzaile	iz		Adierazten dena garbitzen duen pertsona.
garbitzako	izond		Ustez garbia.
garbitzapen	iz		Garbikuntza.
garbitze			garbitu aditzaren aditz izena.
garbizale	izond eta iz		hizkuntza batean beste hizkuntzetatiko hitz edo joskerarik onartzen ez duena.
garbizalekeria	iz		Garbizaletasun gaitzesgarria.
garbizaletasun	iz		Garbizalearen nolakotasuna; hizkuntza garbitasunaren aldeko joera.
garbo	iz		Kemena, adorea.
garda	iz		Marrazoaren antzeko itsas arraina, isats-luzea, sei sakatz dituena.
garden	izond		Argia igarotzen eta atzean dauden gauzakiak garbi ikusten uzten duena.
gardendu garden edo gardendu gardentzen	ad		Garden bihurtu, gardentasuna eman.
gardenki	adlag		Gardentasunez, garbi.
gardentasun	iz		Gardena denaren nolakotasuna.
gardentze			gardendu aditzaren aditz izena.
gardi	iz		Iritzia, ustea.
gardinga	izond		Zaharmindua.
gardingatu gardinga edo gardingatu gardingatzen	ad		Zaharmindu.
gardoste			gardostu aditzaren aditz izena.
gardostu gardots gardosten	ad		Zerbait gaingiroki erre.
gardun	izond		Garrak jaurtikitzen dituena, suzkoa.
garerdian	adlag		Adinaren lorean.
garesti	izond		Prezio edo salneurri garaikoa.
garestia	iz		Garestitasuna.
garestiarazi garestiaraz garestiarazten	ad		Garestitzera behartu.
garestitasun	iz		Garestia denaren nolakotasuna.
garestitu garesti edo garestitu garestitzen	ad		Garesti edo garestiago bihurtu, prezioa goratu.
garestitxo	adlag		Garesti-ren txikigarria.
garestitze			garestitu aditzaren aditz izena.
garezur	iz		Burezurra.
gargaite	iz		Gailurra.
gargara	iz		Ahoaren eztarri aldea garbitzea ura edo isurkari bat bertan erabilaz.
gari	iz		Lastodunen familiako landarea, elikaduran erabiltzeko lantzen den laborea.
gari	iz	H2.	Garatxoa.
gari	izond	H3.	Mehea.
garidi	iz		Garitza, gari alorra.
garil	iz		Uztaila.
garita	iz		Zaindari etxola; geriza.
garitza	iz	A1.	Gari alorra.
garitza	iz	A2.	Gari ale kopuru handia.
garizuma	iz		Berrogeita sei eguneko aldia, inauterien eta bazko denboraren artean, Jesukristok basamortuan egin zuen barauraldiaren oroitzapenetan Elizak eratua.
garkarastatu garkarasta garkarastatzen	ad		Janariez mintzatuz, erre dasta hartu edo eman.
garkotxe	iz		Garondoa.
garlopa	iz		Zurgintzan erabiltzen den tresna, marrusketaren antzekoa baina handiagoa eta kirtenduna, zura leuntzeko erabiltzen dena.
garlopatu garlopa edo garlopatu garlopatzen	ad		Garlopaz leundu.
garlopatze			garlopatu aditzaren aditz izena.
garmendi	iz		Sumendia.
garmin	iz		Garrek eta keak janariei itsasten dieten erre kutsua.
garmindu garmin edo garmindu garmintzen	ad		Janariak garmin usaina hartu.
garmintze			garmindu aditzaren aditz izena.
garnitu garni garnitzen	ad		Hornitu.
garnizoi	iz		Leku bat babesteko osteak.
garo	iz	H1.	Ihintza.
garo	iz	H2.	Ira, iratzea.
garondo	iz		Lepoaren atzeko aldea.
garondoko	iz		Garondoan ematen edo hartzen den ukaldia.
garrafoi	iz		Bonbila handia, botila handia.
garraiagailu	iz		Garraiatzeko tresna.
garraiarazi garraiaraz garraiarazten	ad		Garraiatzera behartu.
garraiari	iz		Garraiatzen duena.
garraiatu garraia garraiatzen	ad	A1.	Toki batetik beste batera gauza aski handi bat edo gauza multzo bat eraman, batez ere tresna edo era bereziren batez.
garraiatzaile	iz		Garraiatzen duen pertsona.
garraiatze			garraiatu aditzaren aditz izena.
garraio	iz	H1.	Garraiatzea.
garraio	iz	H2.	Txolarrea, eliza-xoria.
garraiobide	iz		Garraiatzeko bidea.
garrama	iz		Garba, ezpatatzeko tresna.
garramatu garrama edo garramatu garramatzen	ad		Ezpatatu, garbatu.
garramatze			garramatu aditzaren aditz izena.
garramura	iz		Grina bizia, bereziki haragizko atseginetara.
garranga	iz	H1.	Oiloaren oihua, alara, karaka.
garranga	iz	H2.	Amua, eta bereziki amuaren zati laua.
garrantzi	iz		Balioa, interesa, eragina edo ondorioa duenaren nolakotasuna.
garrantzitsu	izond		Garrantzizkoa, garrantzia duena.
garrasi	iz		Oihu zorrotz eta zolia.
garrasika	adlag		Garrasi eginez, garrasiz, garrasi batean.
garrazgarri	izond eta iz		Garrazten duena.
garrazkeria	iz		Garraztasun gaitzesgarria; hitz edo esaldi garratz gaitzesgarria.
garrazki	adlag		Garraztasunez.
garrazkiro	adlag		Garrazki, garratz.
garrazta	iz		Zuhaitz handi, gazte, inausi gabea.
garraztarro	iz		Birigarroaren motako txoria.
garraztasun	iz		Garratza denaren nolakotasuna.
garrazte			garraztu aditzaren aditz izena.
garraztu garratz edo garraztu garrazten	ad		Garratz bihurtu.
garreztatu garrezta garreztatzen	ad	A1.	Garretatik igaro.
garreztatu garrezta garreztatzen	ad	A2.	Gartu iruzdizko adieran.
garreztatze			garreztatu aditzaren aditz izena.
garri	iz	H1.	Ezinegona, urduritasuna.
garropil	iz		Garretan egosten den opila.
garrotatu garrota garrotatzen	ad		Sendo lotu edo estekatu.
garrote	iz	A1.	Makila lodia.
garrote	iz	A2.	Makila puska, lotura bat bihurrituz tinkatzeko erabiltzen dena.
garrote	iz	A3.	Burdinazko lepoko modukoa, torlojuduna, heriotzara kondenatuak itotzeko Espainian erabiltzen zena.
garta	iz		Eliz urtean, lau denborak.
gartsuki	adlag		Garrez, karrez, gartsutasunez.
gartsutasun	iz		Gartsu denaren nolakotasuna.
gartu gar edo gartu gartzen	ad		Garretan jarri; bat-batean su hartu.
gartxo	iz		Gar-en txikigarria.
gartxu	izond	H1.	Jan-edanean neurritsua.
gartxu	iz	H2.	Lizarraren familiako zuhaixka Phillyrea.
gartza	iz		Kate eraztuna edo sare begia.
gartze			gartu aditzaren aditz izena.
gartzeta	iz		Garondoa.
garun	iz		Buruko muinen multzoa.
garuntegi	iz		Burmuina.
garuntxo	iz		Garunaren atzeko eta beheko zatia.
gasa	iz		Kotoizko edo sedazko ehun bakana eta mehea.
gaskoitu gaskoi edo gaskoitu gaskoitzen	ad		Gaskoi bihurtu; erdaldundu.
gaskoitze			gaskoitu aditza aren aditz izena.
gasna	iz		Gazta.
gasolina	iz		Petroliotik ateratzen den isurkaria, errekin gisa erabiltzen dena.
gasolindegi	iz		Bezeroei saltzeko gasolina biltegia.
gasolio	iz		Petroliotik ateratako isurkaria, Diesel motorretan erabiltzen den errekin arrea eta trinkoa.
gastarazi gastaraz gastarazten	ad		Gastatzera behartu.
gastatu gasta gastatzen	ad	A1.	Dirua xahutu; baliabideak, denbora erabili.
gastatu gasta gastatzen	ad	A2.	Higatu, alferrik galdu.
gastatu gasta gastatzen	ad	A3.	Amaitu; ahitu.
gastatzaile	izond eta iz		Gehiegi gastatzen duena.
gastatze			gastatu aditzaren aditz izena.
gasteropodo	izond eta iz		Herrestan ibiltzeko sabelaldeko oin zabal haragitsu bat duten soinberen klasea.
gastronomia	iz		Sukaldaritza, otorduak ongi prestatzeko edo maneatzeko antzea.
gastu	iz		Gastatzea.
gata	iz		Kolaka, arrain bat.
gatanbore	iz		Arrazkoa, musika tresna.
gatazka			nola.
gatazka	adlag	A1.	Borrokan.
gatazka	iz	A2.	Gudua, borrokaldia.
gatazka	iz	A3.	Ahalegina.
gatazka	iz	A4.	Elkarren aurkako interesen, sentimenen... aurrez aurrekoa.
gatazkatu gatazka edo gatazkatu gatazkatzen	ad		Gudukatu, borrokatu; liskartu.
gatazkatze			gatazkatu aditzaren aditz izena.
gatibatu gatiba gatibatzen	ad		Gatibu hartu.
gatibatze			gatibatu aditzaren aditz izena.
gatiberio	iz		Gatibotasuna.
gatibu	izond eta iz		Askatasunik gabe besteren mende dagoena.
gatibutasun	iz		Gatibu dagoenaren egoera.
gato	iz		Gozopila.
gatu	iz		Katua.
gatzaga	iz		Gatz mea, gatzarria dagoen tokia.
gatzagi	iz	A1.	Hausnartzaile gazteen urdailetik ateratzen den gaia, esnea gatzatzen duena.
gatzagi	iz	A2.	Hausnarkarien urdaileko azken zaita, liburuaren ondoan datorrena.
gatzaketa	iz		Gatzatzea.
gatzandel	iz		Gatzontzia.
gatzarazi gatzaraz gatzarazten	ad		Gatzatzera behartu, gatzatu.
gatzarri	iz		Lur gaineko edo lurpeko hobietan aurkitzen den gatza.
gatzartu	iz		Okela ihartu eta gazitua.
gatzatu gatza gatzatzen	ad	H1.A1.	Isurkari organiko bat masa trinko bihurtu.
gatzatu gatza gatzatzen	ad	H1.A2.	Amak haurra ernaldu.
gatzatu gatza gatzatzen	ad	H1.A4.	Gazitu.
gatzatze			gatzatu aditzaren aditz izena.
gatzberritu gatzberri gatzberritzen	ad		Haragia, urdaia... berriro gazitu.
gatzberritze			gatzberritu aditzaren aditz izena.
gatzdun	izond		Gatza duena.
gatzemaile	iz		Oletan, janaria prestatzen zuena, ola morroia.
gatzgabe	izond		Gatzik ez duena.
gatzgabetasun	iz		Gatzgabea denaren nolakotasuna.
gatzgabetu gatzgabe edo gatzgabetu gatzgabetzen	ad		Gatza kendu; gatzgabe bihurtu.
gatzil	izond		Gatzik ez duena.
gatzitu gatzi gatzitzen	ad		Gazitu.
gatzontzi	iz		Sukaldean erabiltzen den gatza gordetzen den ontzia; jatorduetan mahaian erabiltzen den gatza daukan ontzia.
gatzotz	izond		Gatzila, gatzgabea.
gatzozpin	iz		Barazkiekin, gehienetan barazki gordinekin, prestatzen den eta gatz, olio eta ozpinarekin maneatzen den janaria.
gatzozpindu gatzozpin gatzozpintzen	ad		Gatz, olio eta ozpinez maneatu edo prestatu.
gatzozpintze			gatzozpindu aditzaren aditz izena.
gatzozte			gatzoztu aditzaren aditz izena.
gatzoztu gatzotz gatzozten	ad		Gezatu; gatzgabetu.
gatzu	iz		Potasio nitratoaren izen zaharra.
gatzun	iz		Gesala; ur erabat gazia, bertan janariak ezarriz kontserbak egiteko erabiltzen dena.
gau	iz		Eguzkiaren sarreratik irteerara hedatzen den denbora bitartea; ilun dagoen egunaren zatia.
gaualdi	iz		Gaua, gau denbora.
gauaro	iz		Gaugiroa, gaueko eguraldia.
gaubeila	iz		Lo egiteko orduetan iratzarririk ematen den denbora; hildako bat beilatzen ematen dena.
gaubeilatu gaubeila edo gaubeilatu gaubeilatzen	ad		Beilatu.
gaubeilatze			gaubeilatu aditzaren aditz izena.
gaubeliari	iz		Gaubeila batean esku hartzen duena.
gaudi	iz		Unibertsoa.
gaudimen	iz	A1.	Gozamena.
gaudimen	iz	A2.	Bermea.
gauerdi	iz		Gauaren erdia, gaueko hamabiak.
gauero	adlag		Gau guztietan.
gaugiro	iz		Gaueko giroa edo egoera.
gaukari	izond		Gautxoria.
gaulehen	iz		Gaueko lehen orduak.
gaupasa	iz		Etxetik kanpora olgetan gaua igarotzea; gau guztia irauten duen jaialdia.
gaur	adlag	A1.	Gauden egunean, egun honetan. Ik.
gaurdaino	adlag		Gaur arte, egundaino.
gaurdanik	adlag		Gaurtik aurrera, egundanik.
gaurgero	adlag	A1.	Dagoeneko, jadanik.
gaurgero	adlag	A2.	Gaurdanik, hemendik aurrera.
gaurgoitik	adlag	A1.	Gaurdanik.
gaurgoitik	adlag	A2.	Dagoeneko.
gaurkoratu gaurkora gaurkoratzen	ad		Eguneratu.
gaurkoratze			gaurkoratu aditzaren aditz izena.
gaurkotasun	iz		Gaurkoa, gaur axola duten gauzei buruzkoa denaren nolakotasuna.
gaurkotu gaurko edo gaurkotu gaurkotzen	ad		Gaurkotasuna eman, gaurko egoera edo premietara egokitu. Ik.
gaurkotze			gaurkotu aditzaren aditz izena.
gautar	izlag		Gauari dagokiona, gauekoa; gautxoria.
gautu gau edo gautu gautzen	ad		Gaua sartu, ilundu. Gautu du edo.
gautxori	iz		Gauaz ibiltzen den txoria.
gautze			gautu aditzaren aditz izena.
gauza	iz		Edozein eratako izatea duen eta izaki banako edo berezitzat hartua izan daitekeen zernahi.
gauzaez	izond		Ezdeusa.
gauzain	iz		Gauaz zerbait zaintzen duena; gauaz kaleak zaintzen eta auzokoei ateak irekitzen zizkiena.
gauzaki	iz		Gauza ukigaia eta tamainaz ez handiegia.
gauzale	izond		Gauaz ibiltzen zale dena.
gauzatu gauza edo gauzatu gauzatzen	ad	A1.	Gaitu.
gauzatu gauza edo gauzatu gauzatzen	ad	A2.	Gauzatasuna eman; asmo edo ideia bat besterik ez denari izatasuna eman.
gauzatxo	iz		Gauza-ren txikigarria.
gauzatze			gauzatu aditzaren aditz izena.
gauzaxka	iz		Gauzatxoa.
gauzao	iz		Gauzatxoa.
gazela	iz		Afrikan eta Asian bizi den ugaztun apoduna, hausnartzailea, zango-mehea, adar-eraztunduna eta ile-horixka.
gazeta	iz		Aldizkaria.
gazgesal	iz		Gatzuna.
gazi	izond	A1.	Gatza duena.
gazi	izond	A2.	Garratza, bizia.
gazialdi	iz		Zentzagarria.
gazigarri	iz		Gazitzen duena.
gaziki	adlag	H1.	Gazitasunez.
gaziki	iz	H2.	Jaki gazitua.
gazitasun	iz		Gazia izateko nolakotasuna.
gazitegi	iz		Etxeetan, gatza edo janari gazituak gordetzen ziren kutxa edo ontzia.
gazitu gazi edo gazitu gazitzen	ad	A1.	Gazi bihurtu.
gazitu gazi edo gazitu gazitzen	ad	A2.	Jakiak ez galtzeko, gatzetan eta gatzunetan ezarri.
gazitu gazi edo gazitu gazitzen	ad	A3.	Gatzez ondu, gatza eman.
gazitxo	izond		Gazi-ren txikigarria.
gazitzaile	iz		Jakiak gazitzen dituen pertsona.
gazitze			gazitu aditzaren aditz izena.
gazio	izond		Gaxitxoa.
gazta	iz		Esne gatzatuaz, gazura kendu ondoren, prestatzen den janaria.
gaztagile	iz		Gaztak egiten dituen pertsona.
gaztagin	iz		Gaztagilea.
gaztagintza	iz		Gaztak egitea; gaztak egiteko lanbidea.
gaztainadi	iz		Gaztainondoak dauden tokia, gaztaina oihana.
gaztainkara	izond		Gaztaina kolorekoa.
gaztainondo	iz		Gaztaina arbola, hosto horztunak dituen zuhaitz handi eta adaburu-biribila.
gaztanbera	iz		Gazura kendu zaion esne gatzatua, mamia.
gaztandegi	iz	H1.	Gaztainadia.
gaztandegi	iz	H2.	Gaztak egiteko edo gordetzeko lekua.
gaztanontzi	iz		Gaztak egiteko ontzia.
gaztaro	iz		Haurtzaroaren eta adin helduaren arteko bizitza zatia, gazte denbora.
gazte	izond		Gaztaroan dagoena; adin gutxikoa.
gaztealdi	iz		Gazte denbora, gaztaroa.
gaztedi	iz		Gazteria.
gaztekeria	iz		Gazteari dagokion egite gaitzesgarria.
gaztelania	iz		Gaztelako erdara.
gaztelau	iz	A2.	Gazteluko jauna edo agintaria.
gaztelau	izond eta iz	A1.	Gaztelarra.
gaztelera	iz		Gaztelania.
gaztelu	iz		Harresiz, murru gotorrez, dorrez etabarrez babestu eta sendotutako eraikuntza edo eraikuntza multzoa.
gaztelutxo	iz		Gaztelu-ren txikigarria.
gazteluzain	iz		Espetxezaina.
gazteria	iz		Gazteen multzoa, gazte jendea; gazte multzoa.
gazterik	adlag		Gazte izanik.
gaztetasun	iz	A1.	Gazte izateko nolakotasuna.
gaztetasun	iz	A2.	Gaztaroa.
gaztetto	izond		Gaztetxoa.
gaztetu gazte edo gaztetu gaztetzen	ad	A1.	Gazte edo gazteago bihurtu.
gaztetu gazte edo gaztetu gaztetzen	ad	A2.	Gaztarora heldu, gaztetasun ezaugarriak hartu.
gaztetxe	iz		Gazteak elkartzeko eta aritzeko etxea edo aretoa, gazteek berek kudeatzen dutena.
gaztetxo	izond		Gazte-ren txikigarria.
gaztetze			gaztetu aditzaren aditz izena.
gazteo	izond		Gaztetxoa.
gaztigarazi gaztigaraz gaztigarazten	ad		Gaztigatzera behartu, zigorrarazi.
gaztigatu gaztiga gaztigatzen	ad	H1.	Jakitea komeni zaion zerbait norbaiti adierazi.
gaztigatu gaztiga gaztigatzen	ad	H2.	Zigortu, zentzagarria eman.
gaztigatze			gaztigatu aditzen aditz izena.
gaztigu	iz	H1.	Gaztigatzea, abisatzea.
gaztigu	iz	H2.	Zigorra, zentzagarria.
gazur	iz	A1.	Esnea gatzatzean egiten den ur gazia.
gazur	iz	A2.	Odola gatzatzean bereizten den ur modukoa.
gazurtu gazur edo gazurtu gazurtzen	ad		Esneaz mintzatuz, mindu.
ge	iz		letraren izena.
gebendu geben gebentzen			Debekatu.
gedar	iz	H1.	Deiadarra.
geheli			izena G. g. er. Behikia, behi okela.
gehi			Batuketaren ikurraren + izena.
gehiago		A2.	Ezezko esaldietan. Hemendik aurrera.
gehiago		A1.	Izen sintagmari dagokiola, haren ondoan.
gehiago	izond	A3.	Goragokoa.
gehiago			Asko zenbatzaile zehaztugabeak -ago erkaketa atzizkia lotzen zaionean hartzen duen era. Deklinabide kasuak hartzen baditu, mugagabean hartzen ditu.
gehiagotasun	iz		Gehiago denaren nolakotasuna.
gehiagotu gehiago edo gehiagotu gehiagotzen	ad		Ugaritu, emendatu, areago gehitu.
gehiagotze			gehiagotu aditzaren aditz izena.
gehiegi		Xb.	Izen sintagma ezabaturik.
gehiegi		Xa.	Izen sintagmari dagokiola, haren eskuinean.
gehiegi			Asko zenbatzaile zehaztugabeak -egi erkaketa atzizkia lotzen zaionean hartzen duen era. Deklinabide kasuak hartzen baditu, mugagabean hartzen ditu.
gehiegikeria	iz		Gehiegitasun gaitzesgarria; egokitasuna edo neurritasuna gainditzen duen egitea.
gehiegitasun	iz		Gehiegia izateko nolakotasuna.
gehiegitu gehiegi edo gehiegitu gehiegitzen	ad		Ugariegiak izatera heldu.
gehiegitxo			Gehiegi-ren txikigarria.
gehiegixko			Gehiegitxo.
gehien		MA.A1.	Adizlagun gisa.
gehien		MA.	Asko zenbatzaile zehaztugabeak -en erkaketa atzizkia lotzen zaionean hartzen duen era.
gehien		MA.A2.	Deklinabide atzizkiekin, mugaturik eta pluralean.
gehien		MA.A2.Xa.	Izen sintagma bati dagokiola, haren atzean.
gehien		MA.A2.Xb.	Izen sintagma ezabaturik.
gehien	izond	MB.	Nagusia, bere garrantzia, maila edo adinagatik lehena.
gehienbat			Batez ere, batik bat; parterik handienean.
gehiendu gehien edo gehiendu gehientzen	ad		Gehien, nagusi egin.
gehiengo	iz	H1.	Gehiena, nagusia izateko nolakotasuna.
gehiengo	iz	H2.	Gehienak multzo bat adierazten duten hitzekin.
gehientasun	iz	H1.	Gehiena, nagusia izateko nolakotasuna.
gehientasun	iz	H2.	Gehiengoa, batasun bat osatzen duten multzoetako handiena.
gehientsu	adlag		Gehien edo.
gehientsuen	izond		Gehienak edo.
gehigarri	iz		Gehitzen dena; gehitzen duen zera.
gehikuntza	iz		Gehitzea.
gehitu gehi edo gehitu gehitze	ad		Zerbaiti, bere gisa edo motakotik gehiago erantsi.
gehitxo			Gehiegitxo.
gehitze			gehitu aditzaren aditz izena.
gehixeago			Zerbait gehiago.
geide	izond		Lagun hurkoa.
geinatu geina geinatzen	ad	A1.	Bazkatu.
geinatu geina geinatzen	ad	A2.	Zaindu.
geinatu geina geinatzen	ad	A3.	Aurreztu.
gela	iz		Etxebizitza banatzen den zatietako bakoitza; besterik adierazten ez bada lo egiteko erabiltzen direnetako bakoitza.
gelakide	iz		Gela berean bizi dena.
gelaratu edo gelara	ad		Gelara joan edo eraman.
gelari	iz		Gela edo gelak garbitzen dituen zerbitzaria.
gelatina	iz		Animalien hezurretatik eta landare batzuetatik ateratzen den gai gardena, biguna, malgua eta zaporegabea.
gelatxo	iz		Gela txikia.
gelatzar	iz		Gela-ren handigarria.
gelaxka	iz		Gela txikia.
gelazain	iz		Gelaria; ganberazaina.
gelba	iz		Itsas arrain aski handia, marrazoaren itxurakoa.
gelbera	izond		Ahula; pertsonei buruz, geldoa, inozoa.
geldiagotu geldiago edo geldiagotu geldiagotzen	ad		Geldiago bihurtu.
geldialdi	iz		Zerbait gelditzen den denbora bitartea edo aldietako bakoitza.
geldiarazi geldiaraz geldiarazten	ad		Gelditzera behartu.
geldiarte	iz		Geldiunea.
geldiera	iz		Gelditzea; gelditasuna.
geldiezin	izond		Ezin geldituzkoa.
geldigaitz	izond		Geldirik egoten ez dena.
geldigarri	izond		Geldiarazten duena.
geldika	adlag		Apurka, pitinka.
geldiki	adlag		Geldiro.
geldikin	iz		Zerbaitetik gelditzen dena, hondakina.
geldileku	iz		Gelditzeko lekua.
geldiro	adlag		Gelditasunez, astiro.
gelditasun	iz		Geldi dagoenaren nolakotasuna; geldia denaren nolakotasuna.
gelditu geldi gelditzen	ad	A1.	Zebilena edo ari zena gehiago mugi, ari edo aurrera dadin eragotzi; higidura bukatu.
gelditu geldi gelditzen	ad	A2.	Dagoen tokian edo egoeran jarraitu.
gelditu geldi gelditzen	ad	A3.	Gertaera edo galeraren baten ondorioz, adierazten den egoeran gertatu.
gelditu geldi gelditzen	ad	A4.	Zati bat kendu ondoren oraindik egon edo iraun.
gelditu geldi gelditzen	ad	A5.	"-t(zekotan"). Hitzordu bat berbatu, ados jarri.
gelditu geldi gelditzen	ad	A6.	Hartu, gorde.
gelditxo	izond eta adlag		Geldi-ren txikigarria.
gelditze			gelditu aditzaren aditz izena.
gelditzeke	adlag		Gelditu gabe.
geldiune	iz		Zerbait gelditzen den denbora bitarte laburra edo unea.
geldo	iz	A1.	Erretzen ari den zerbaitetik bereizten den zatikia.
geldo	izond	A2.	Ilauna, bizitasun edo indarrik gabea.
geldoki	adlag		Indar eta bizitasun gutxiz, ahulki.
geldotasun	iz		Geldoa denaren nolakotasuna.
geldotu geldo edo geldotu geldotzen	ad		Geldo bihurtu.
geldotze			geldotu aditzaren aditz izena.
geldu gel geltzen	ad		Miraritu, harritu.
gelgarri	izond		Miragarria.
gelge	izond		Ahula, indarrik edo osasunik gabea.
gelgetu gelge gelgetzen	ad		Gelge bihurtu.
geltoki	iz		Burdinbideetan, trena gelditzen den tokia; toki horretan dagoen eraikuntza.
genero	iz	A1.	Izenak-eta zenbait motatan sailtzatzen dituen gramatika kategoria.
genero	iz	A2.	Familia bat zatitzen den sail bakoitza.
genetika	iz		Biologiaren adarra, ondoretasunaren jakintza.
genetiko	izond		Ondoretasunari dagokiona.
genitibo	iz		Izenaren morfologiaren era edo kasuetako bat, batez ere jabetasuna adierazten duena.
genoma	iz		Zelula baten kromosoma bikoteen kopurua, mota bakoitzaren ezaugarri dena.
gentza	iz		Bakea.
geodesia	iz		Lurraren formaz eta luze-zabalaren neurketaz diharduen jakintza.
geodesiko	izond		Geodesiari dagokiona.
geografia	iz		Lur azalean gertatzen diren izadi, biologia eta giza gertakariak aztertzen dituen jakintza.
geografo	izond		Geografiaren irakaskuntzan edo ikerketan aditua den pertsona.
geologia	iz		Lur azalaren egitura eta bilakaera aztertzen duen jakintza.
geologiko	izond		Geologiari dagokiona.
geologo	iz		Geologian aditua.
geometria	iz		Puntu, lerro, gainaldeen tasun, erlazio eta neurketez diharduen matematikaren adarra.
geometriko	izond		Geometriari dagokiona.
geopolitika	iz		Geografiak nazioarteko politikan duen eragina aztertzen duen politikaren alorra.
geopolitiko	izond		Geopolitikari dagokiona.
georgiar	izlag eta iz		Georgiakoa; Georgiako biztanlea.
georgiera	iz		Georgikako hizkuntza, kaukasiar hizkuntzetako bat.
gepardo	iz		Ugaztun haragijalea, panteraren oso antzekoa.
geraldi	iz		Geldialdia.
geranio	iz		Basa landare kotiledoibikoa, lore arrosak, gorriak edo zuriak dituena.
gerarazi geraraz gerarazten	ad		Geldiarazi.
geratu gera geratzen	ad		Gelditu.
geratze			geratu aditzaren aditz izena.
geratzeke	adlag		Geratu gabe, gelditzeke.
geren	iz	H2.	Desohorea.
gereziketa	iz		Gerezi kopuru handia.
gereziondo	iz		Arrosaren familiako zuhaitza, lorak sortetan dituena eta gereziak ematen dituena.
gerezitze	iz		Gereziondoa.
geri	iz		Abere xehea.
geritu geri geritzen	ad		Sendatu.
geriza	iz	Xa.	Babesean, babesturik.
geriza	iz	Xb.	Isilpean.
gerizagarri	izond eta iz		Geriza egiten duena; babesgarria; estalgarria.
gerizaketa	adlag		Geriza bila.
gerizatu geriza edo gerizatu gerizatzen	ad	A1.	Estali, ezkutatu.
gerizatu geriza edo gerizatu gerizatzen	ad	A2.	Babestu.
gerizatzaile	izond		Gerizatzen, babesten duena.
gerizatze			gerizatu aditzaren aditz izena.
gerizpe	iz		Itzalpea.
gerizpetsu	izond		Itzaltsua.
gerizpetu gerizpe edo gerizpetu gerizpetzen	ad	A1.	Ilundu.
gerizpetu gerizpe edo gerizpetu gerizpetzen	ad	A2.	Geriza, itzala eman.
gerizpetze			gerizpetu aditzaren aditz izena.
gerkera	iz		Grekoa, greziera.
gerkunde	iz		Prestamena.
gerlari	iz		Gerla gizona, gudaria.
gerlate	iz		Gerra garaia, gerratea.
gerlati	izond		Gerlazalea, liskartia.
gerlazale	izond		Gerrazalea.
gerli	iz	A1.	Zornea.
gerli	iz	A2.	Ur apur bat likatsua, hainbat landereei eta, berez edo ebakitzean, dariena.
gerlitsu	izond		Gerlia duena.
germaniera	iz		Germaniar hizkuntza.
gernubide	iz		Gernua kanporatzen den hodia.
geroaldi	iz		Orainaldiaren ondoren datorren denbora; geroko aldia.
geroenean	adlag		Azkenean.
gerok	izord		Gu izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
geroratu gerora geroratzen	ad		Gerorako utzi.
geroratze			geroratu aditzaren aditz izena.
gerorengo	izlag		Azkena.
gerotxoago	adlag		Geroxeago.
geroxeago	adlag		Apur bat geroago.
gerra	iz		gizarte gertakaritzat hartua.
gerraontzi	iz		Gerrako ontzia.
gerrari	iz		Gudaria.
gerrate	iz		Gerra jakin bat; gerra denbora.
gerrazale	izond		Gerraren zale dena.
gerren	iz		Burruntzia, burdinazkoa nahiz zurezkoa.
gerrestu	iz		Kapa mota bat.
gerrestun	iz		Gerrikoa.
gerri	iz	A1.	Giza gorputzaren enborraren zatirik estuena, bularralde eta sabelaldearen artean.
gerri	iz	A2.	Zuhaitz enborra.
gerrialde	iz		Gerriaren aldea.
gerrikatu gerrika gerrikatzen	ad		Gorputzaren zati bat hertsiki inguratu; gorputzean lotu.
gerrikatze			gerrikatu aditzaren aditz izena.
gerriko	iz		Gerria lotzeko edo soinekoak gerrian lotzeko erabiltzen den zerrenda edo xingola.
gerrilla	iz		Ohiko armadaz kanpo antolatutako jende taldea, ekintza mugatuak eta irispide laburrekoak egiten dituena, beste baten mende dagoen herri batean esate baterako.
gerrillari	iz		Gerrillan diharduena.
gerripeko	iz		Gerripea estaltzeko jantzia.
gerruntze	iz	A1.	Gerria.
gerruntze	iz	A2.	Gorontza, bular eta gerrialdea lotzen dituen jantzi mahukarik gabea, bereziki emakumezkoena eta azpikoa.
gertaberritu gertaberri gertaberritzen	ad		gertatu zen zerbait antzeztu.
gertaberritze			gertaberritu aditzaren aditz izena.
gertaera	iz		Gertatu den gauza, gizakiarentzat gorabeheraren bat duena.
gertaezin	izond		Ezin gertatuzkoa.
gertakari	iz	A1.	Gertaera, gertaria.
gertakari	iz	A2.	Izadian gertatzen den zernahi gauza; giza oharmenari agertzen zaion zernahi gauza.
gertaketa	iz		Prestaketa.
gertakizun	iz	A1.	Gertaera.
gertakizun	iz	A2.	Kontakizun bateko haria.
gertakizun	iz	A3.	Prestaketa.
gertakuntza	iz		Gertaera.
gertaldi	iz		Gertaera.
gertaleku	iz		Zerbait gertatu den lekua.
gertarazi gertaraz gertarazten	ad		Gertatzera behartu.
gertarazte			gertarazi aditzaren aditz izena.
gertari	iz		Gertaera.
gertatu gerta gertatzen	ad	A1.	Izan, bilakatu, adierazten den ondorioa izan.
gertatu gerta gertatzen	ad	A2.	Egite edo gertaera bat izan, gauzatu edo heldu.
gertatu gerta gertatzen	ad	A3.	Aurkitu, suertatu.
gertatu gerta gertatzen	ad	A3.Xa.	Badaezpada.
gertatu gerta gertatzen	ad	A3.Xa.	Gerta ala gerta, gertatzen dena gerta.
gertatu gerta gertatzen	ad	A3.Xb.	Badaezpada.
gertatu gerta gertatzen	ad	A3.Xb.	Dena dela, nolanahi ere.
gertatze			gertatu aditzaren aditz izena.
gertirudi	iz		Antzezpena.
gertu gertutzen	ad	H2.	Prestatu, gertatu.
gertu	izond	H1.A1.	Ziurra, dudarik gabekoa.
gertu	adlag	H1.A2.	Prest.
gertu	iz	H1.A3.	Zoria, ustekabea.
gertuera	iz		Prestaera.
gertuki	adlag		Zalantzarik gabe, segurki.
gerturatu gertura gerturatzen	ad		Hurbildu.
gerturatze			gerturatu aditzaren aditz izena.
gerturik	adlag		Gertu, prest.
gertutasun	iz		Prestasuna; gertu dagoenaren egoera.
gertuz	adlag	A1.	Gertuki, segurki.
gertuz	adlag	A2.	Ustekabean.
geruza	iz		Gainalde batean zabalduriko gai baten zatia.
gesal	iz	A1.	Itsas ura, eta bera lurrintzean gelditzen den gatz hondarra.
gesal	iz	A2.	Urtzen ari den elurra.
gesal	iz	A3.	Haragiari, zauri bati... darion ur edo gazur modukoa.
gesaldu gesal edo gesaldu gesaltzen	ad		Elurraz mintzatuz, urtu.
gesalgai	iz		Nitrogenoa.
gesaltze			gesaldu aditzaren aditz izena.
geu	izord		Gu izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
geun	iz	A1.	Amarauna.
geun	iz	A2.	Lausoa.
geundu geun edo geundu geuntzen	ad		Lausotu.
geuntze			geundu aditzaren aditz izena.
geure		A1.	Gure-ek  -hots, gu izenordainaren genitiboak -, perpauseko.
geure		A2.	ren indargarri gisa.
geurekoi	izond		Pluraleko lehen pertsonan mintzatzen denak bere eta kideen nahi edo interesari soilik begiraturik jokatzen duela adierazteko erabiltzen duen izenondoa.
geurekoikeria	iz		Pluraleko lehen pertsonan mintzatzen denaren berekoikeria.
geurekoitasun	iz		Pluraleko lehen pertsonan mintzatzen denaren berekoitasuna.
geurez	adlag		Geure bitartez.
geurtz	adlag		Datorren urtean.
gexa	izond		Geza.
geza	izond		Gatz gutxi edo batere ez duena.
gezagorri	iz		Sagar mota gorria.
gezagozo	izond		Urari buruz hitz eginez, geza.
gezamin	izond eta iz		Sagar mota baten izena.
gezatasun	iz		Geza denaren nolakotasuna.
gezate	izond eta iz		Sagar mota baten izena.
gezatu geza edo gezatu gezatzen	ad		Gazitasuna galdu edo kendu.
gezatze			gezatu aditzaren aditz izena.
gezi	iz		Eskuz edo arkuz jaurtikitzen den arma, mutur batean burdina punta-zorrotz bat eta bestean hegal modukoak dituen zotz batek osatua.
gezna	iz		Mezua.
geznari	iz		Mandataria, mezularia.
geztera	iz		Zorrozteko erabiltzen den harri lau biribila, zorrotzarria.
gezur	iz		Egiaren kontra ohartuki esaten den gauza.
gezurkeria	iz		Gezurra, egiaren aurkako esana; gezurrak esaten dituenaren bizioa.
gezurtamen	iz		Gezurtatzea.
gezurtaratu gezurtara gezurtaratzen	ad		Engainatu, atzipetu.
gezurtarazi gezurtaraz gezurtarazten	ad		Gezurtatzera behartu.
gezurtari	izond eta iz		Gezurtia.
gezurtatu gezurta gezurtatzen	ad	A1.	Esan den zerbait egiaren aurkako dela, zerbait gezurra dela adierazi edo frogatu.
gezurtatu gezurta gezurtatzen	ad	A2.	Musu-huts gelditu.
gezurtatze			gezurtatu aditzaren aditz izena.
gezurti	izond eta iz		Gezurrak esaten dituena, gezurrez mintzo dena.
gezurtto			Gezurtxoa.
gezurtxo	iz		Gezur-en txikigarria.
giatu			giatze aditzaren aditz izena.
giatu gia giatzen	ad		Prestatu; lurra landu.
gibel	iz		Atzea, atzeko aldea.
gibel	iz	H2.A1.	Sabel barrunbeko goialdean eta eskuinean dagoen erraia, behazuna dariona eta odoleko zenbait gaietan aldakuntza garrantzizkoak eragiten dituena.
gibel	iz	H2.A2.	Ezerrekin estutzen ez denaren jokabidea, patxada.
gibelalde	iz		Atzealdea.
gibelamendu	iz		Atzerapena, gibelatzea.
gibelarazi gibelaraz gibelarazten	ad		Gibelatzera behartu, atzerarazi.
gibelarazle	izond		Gibelarazten duena.
gibelari	iz		Pilota jokoko atzelaria.
gibelatu gibela edo gibelatu gibelatzen	ad		Atzeratu.
gibelatzaile	izond		Gibelatzen duena.
gibelatze			gibelatu aditzaren aditz izena.
gibeleratu gibelera gibeleratzen	ad		Gibelatu.
gibelgorri	iz		Udazkenean ateratzen den perretxiko gorri iluntxoa.
gibeljale	izond		Gaizki esalea.
gibelka	adlag		Atzeraka, gibelatuz.
gibelmin	iz		Behazuna.
gibelondo	iz	A1.	Atzealdea.
gibelondo	iz	A2.	Ondorioa.
gibelori	iz		Russula motako zenbait perretxikoren izena.
gibelurdin	iz		Gaina urdina duen perrexiko mota, jateko ona.
gibelzorrotz	iz		Udarearen antzeko sagar mota.
giberri	iz		Abere xehea, ardia edo ahuntza.
gidabaimen	iz		Beribilak gidatzeko baimenaren sinestamendua.
gidagarri	izond		Gidatzailea.
gidail	iz		Aztala, zango zatia.
gidamendu	iz		Gidatzea, gida.
gidari	iz		Norbait edo zerbait gidatzen duen pertsona.
gidaritza	iz		Gidariaren egitekoa.
gidatu gida edo gidatu gidatzen	ad	A1.	Bidea erakutsiz norbaiti lagun egin; bidea aurkitzen lagundu.
gidatu gida edo gidatu gidatzen	ad	A2.	Bizitzako eginbide eta egitekoetan jarraibidea erakutsi, edo hautatzen lagundu.
gidatu gida edo gidatu gidatzen	ad	A3.	Zerbait norabide jakin batetik joanarazi.
gidatzaile	iz		Gidatzen duena, gidaria.
gidatze			gidatu aditzaren aditz izena.
gider	iz		Lanabes eta tresnetan, eusten zaien zatia.
gidoin	iz	A1.	Soldadu talde baten ikurrina.
gidoin	iz	A2.	Bizikleta edo motor baten aurreko gurpila gidatzen duen gider modukoa.
gihar	iz	H1.A1.	Gizenik gabeko haragia edo haragi zatia.
gihar	iz	H1.A2.	Gizaki eta animalien gurputz zatien higidura eragiten duten organoetako bakoitza, ehun edo zuntz uzkurkorrez osaturik daudenak.
gihar	iz	H1.A3.	Zerbaiten zatirik trinkoena edo zailena.
gihar	izond	H2.	Gizenik ez duena; alde bigunik edo ahulik ez duena.
gihardun	izond		Giharrak dituena.
gihartsu	izond		Gihar asko duena.
gihartu gihar edo gihartu gihartzen	ad		Gihar edo gihartsu bihurtu, zaildu, trinkotu.
gihartze			gihartu aditzaren aditz izena.
gila	iz		Ontzien azpialdean muturretik muturrera doan zurezko edo burdinazko atala, haren egituraren ardatz dena.
gilbor	iz		Sabela.
gillotina	iz		Heriotzara kondenatuei burua ebakitzeko estira tresna, bi zutaberen artean erortzen den xafla ahodun batek osatua.
gillotinatu gillotina edo gillotinatu gillotinatze	ad		Gillotinan hil.
gillotinatze			gillotinatu aditzaren aditz izena.
gilori	iz		Mirtoa.
giltzadura	iz		Bi atal birakorren lotura.
giltzain	iz		*1745, 1957.
giltzain	iz	A2.	Sakristaua.
giltzape	iz	A1.	Giltzaz gordeta dagoen tokia; espetxea.
giltzape	iz	A2.	Lekuzko kasu atzizkiez.
giltzapetu giltzape edo giltzapetu giltzapetzen	ad		Giltzapean gorde; espetxeratu.
giltzapetze			giltzapetu aditzaren aditz izena.
giltzari	iz		Etxe, toki edo espetxe bateko giltzen ardura duena.
giltzarrapo	iz		Kutxak, ateak... ixteko tresna, uztai moduko bat irekitzen edo ixten duen sarraila batez osatua.
giltzarri	iz		Arku baten erdian ezartzen den harri ziri formakoa, gainerako harriei eusten diena.
giltzatu giltza edo giltzatu giltzatzen	ad	A1.	Giltzaz itxi.
giltzatu giltza edo giltzatu giltzatzen	ad	A2.	Arku batean giltzarria ezarri.
giltzatu giltza edo giltzatu giltzatzen	ad	A3.	Higidura galarazten ez duen lotura batez bi zati batu.
giltzatxo	iz		Giltza-ren txikigarria.
giltzatze			giltzatu aditzaren aditz izena.
giltzurrun	iz		Sabelaldearen atzeko alderdian aurkitzen diren eta gernua jariatzen duten bi organo babarrun itxurakoetako bakoitza.
gimnastika	iz		Gorputza indartzea eta zailtzea helburu duten ariketa fisikoen multzoa.
gimnospermo	iz		Haziak perikarpiorik gabeak dituzten landareak, zuhaitz egiturakoak direnak gehienetan.
gin	iz		Alkohola ipuru aleekin batera destilatuz egiten den edari bizia.
ginarra	iz		Txilarra.
ginbail	iz		Kapelua.
ginbaildun	izond		Landareez mintzatuz, loreak edo fruituak aterkiaren itxurako multzoetan dituena.
ginbailtxo	iz		Tamaina txikiko ginbaila.
ginbalet	iz		Daratulu txikia, zurginaren lanabesetako bat.
gindax	iz	A1.	Axeriak eta harrapatzeko tresna.
gindax	iz	A2.	Zurezko garabi bakuna.
ginekologia	iz		Emakumearen medikuntza.
ginekologo	iz		Emakumeen eritasunetan eta erditzeetan espezialista den sendagilea.
ginga	iz	H1.	Gerezi mota garratza.
ginga	iz	H2.	Eguzkiaren edo argizagi baten ibilbidearen gailurra.
gingil	iz	A1.	Hainbat luzakin haragitsuri ematen zaien izena.
gingil	iz	A2.	Halako ahultasun egoera, gurintxoen batez ere masailpekoen handitzean nabaritzen dena.
gingondo	iz		Gingak ematen dituen gereziondo mota.
ginoan	adlag		Erlatibozko perpaus baten eskuinean. Neurrian, heinean.
giputz	izond eta iz		Bizkaitarrentzat eta, gipuzkeraz mintzatzen dena; gipuzkoarra.
gipuzkera	iz		Euskal dialektua, Gipuzkoako erdialdean eta Nafarroako Sakanan hitz egiten dena.
gipuzkeratu gipuzkera edo gipuzkeratu gipuzkeratzen	ad		Gipuzkerara itzuli.
gipuzkoar	izlag eta iz		Gipuzkoan jaioa; Gipuzkoakoa.
gipuzkoartasun	iz		Gipuzkoarra denaren nolakotasuna.
giranoi	iz		Zintzur sagarra.
girgil	iz	A1.	Xingola.
girgil	iz	A2.	Koskabiloa.
girgileria	iz		Soinekoetan eta, apaingarri jartzen diren xingola eta zintzilikariak.
girgilo	iz		Haragizko tolesa.
girgilu	iz		Presoen eskuak edo oinak estekatzeko erabiltzen den burdinazko lotura, esku edo oin bakoitzean ezartzen diren eta kate batek lotzen dituen bi uztai modukok osatua.
giri	adlag		Iel, behorra eta arreske.
giristino	izond eta iz		Kristaua.
giristinoki	adlag		Giristinoaren moduan.
giristinotasun	iz		Kristautasuna.
giristinotu giristino edo giristinotu giristinotzen	ad		Kristautu.
giristinotze			giristinotu aditzaren aditz izena.
giritu giri edo giritu giritzen	ad		Giri jarri.
girlanda	iz		Lorez eginiko zerrenda edo uztaia.
giro	iz	A1.	Eguratsaren egoera, eguraldia, ingurunetzat hartua.
giro	iz	A2.	Norbaitengan eragina duten zertzeladen multzoa.
giroskopio	iz		Ardatzak beti norabide bera atxikitzen duen gurpil birakaria.
girotu giro edo girotu girotzen	ad		Giroa ondu edo egokitu, giro egokia eman.
girotze			girotu aditzaren aditz izena.
girtain	iz		Kirtena.
gisa	iz	A1.	Era, modua, moldea.
gisa	adlag	A2.	-(ren kasu atzizkia hartu duen izen sintagma baten edo erlatibozko perpausa baten eskuinean.
gisako	izlag		Erazkoa, egokia.
gisasti	iz		Gisats asko dagoen tokia.
gisats	iz		Isatsa, landare mota.
gisatu gisa gisatzen	ad		Janaria prestatu, ondu.
gisotso	iz	A1.	Iratxoa.
gisotso	iz	A2.	Giza otsoa.
gisu	iz		Karea.
gisugile	iz		Karegilea.
gisugintza	iz		Karegintza.
gisuki	iz		Gisua duen gaia.
gisuztatu gisuzta gisuztatzen	ad		Gisua eman, gisuz zuritu.
gisuztatze			gisuztatu aditzaren aditz izena.
gitarra	iz		Hatzekin sakatzen eta jotzen diren sei hari dituen musika tresna, gider batez eta zortzi baten eitea duen kutxa batez osatua.
gitarrari	iz		Gitarra jotzailea.
gixagaixo	izond		Gizagaixoa.
gixot	iz		Gizon-en era gutxiesgarria edo iraingarria.
giza			gizon izenak hitz elkarketan hartzen duen era.
gizabanako	iz		Giza motako, gizadiko banako bakoitza.
gizabar	iz		Giza multzo edo talde handia, jendetza.
gizabatz	iz		Gizartea.
gizaberritu gizaberri gizaberritzen	ad		Gizaki berri bihurtu.
gizaberritze			gizaberritu aditzaren aditz izena.
gizabete	iz		Gizakiaren tamaina, garaiera edo neurria.
gizabide	iz		Gizalegea.
gizabidetsu	izond		Gizabidea erakusten duena.
gizadi	iz	A1.	Giza multzoa.
gizadi	iz	A2.	Gizaki edo gizabanako guztien multzoa.
gizagabeki	adlag		Ankerki.
gizagabetasun	iz		Ankertasuna, bihozgabetasuna.
gizagaindiko	izond		Gizakiaren ahalmenen gainetik dagoena.
gizagaixo	izond		Gaixoa, errukarria. Gizonezkoei soilik dagokie.
gizagaldu	izond		Gizon galdua, bizio eta gaiztakerietara guztiz emana.
gizajale	izond eta iz		Giza haragia jaten duena.
gizajalekeria	iz		Gizajalearen jokabidea.
gizajende	iz		Gizon multzoa; gizon guztien multzoa.
gizajo	izond		Gizagaixoa. Gizonezkoei soilik dagokie.
gizaki	iz	A1.	Gizasemea.
gizaki	iz	A2.	Giza arrazako banakoa, arra nahiz emea.
gizakoi	izond		Gizonzalea.
gizakume	iz	A1.	Gizakia, arra nahiz emea.
gizakume	iz	A2.	Gizasemea.
gizakunde	iz	A1.	Jainkoa Ama Birjinaren sabelean gizon egitea.
gizakunde	iz	A2.	Ostegun gizena.
gizakunde	iz	A3.	Gizadia; gizartea.
gizalaba	iz		Gizaki emea, emakumea.
gizalde	iz		Giza taldea.
gizaldi	iz	A1.	Belaunaldia.
gizaldi	iz	A2.	Mendea, ehun urteko epea.
gizaldra	iz		Giza multzo handia, jendetza.
gizalege	iz		Gizartean bizitzeak ezartzen dituen jokabide arauen begirunea.
gizandi	iz		Erraldoia; gizon handia.
gizapetiko	izlag		Gizakiaren mailara heltzen ez dena.
gizarte	iz	A1.	Giza lagunartea, gizadia erkidegotzat hartua; lege eta erakunde beren azpian bizi den gizaki multzo iraunkorra.
gizarte	iz	A2.	Gizonen lagunartea.
gizartekoi	izond		Gizartean bizitzeko joera duena.
gizartekotu gizarteko edo gizartekotu gizartekotzen	ad		Gizarteko egin.
gizartekotze			gizartekotu aditzaren aditz izena.
gizaseme	iz		Gizaki arra.
gizatalde	iz		Giza multzoa.
gizatasun	iz	A1.	Giza izaera duenaren nolakotasuna.
gizatasun	iz	A2.	Gizakiari dagozkion bertuteen multzoa.
gizategi	iz		Etxe bateko sala nagusia; aretoa.
gizateria	iz		Giza taldea; jendetza.
gizatiar	izlag		Gizakiari dagokiona.
gizatxar	izond eta iz		Gizon gaiztoa, doilorra, zitala.
gizatxarkeria	iz		Gizatxarrari dagokion egitea.
gizatxartu gizatxar edo gizatxartu gizatxartzen	ad	A1.	Gizatxar bihurtu.
gizatxartu gizatxar edo gizatxartu gizatxartzen	ad	A2.	Umore txarreko jarri.
gizatxartze			gizatxartu aditzaren aditz izena.
gizatza	iz		Jendea.
gizatzar	iz	A1.	Gizontzarra.
gizatzar	izond eta iz	A2.	Gizatxarra.
gizeli	iz		Leinua; herria.
gizen	izond	H1.	Gantza eta haragia ugari duena.
gizen	iz	H2.	Haragiaren gantza.
gizen bilgor		A2.	Koipea, zenbait animaliaren gantzarekin egiten den eta etxean edo industrian erabiltzen den gaia.
gizenarazi gizenaraz gizenarazten	ad		Gizentzera behartu.
gizenda	iz		Abenda, giza arraza.
gizendu gizen edo gizendu gizentzen	ad		Gizen edo gizenago bihurtu.
gizenki	adlag	H1.	Joritasunez, oparotasunez.
gizenki	iz	H2.	Gizena, gantza.
gizenkor	izond		Erraz gizentzen dena, gizentzeko joera duena.
gizentasun	iz		Gizena denaren nolakotasuna.
gizentsu	izond		Gizen asko duena.
gizentto	izond		Gizentxoa.
gizentxo	izond		Gizen-en txikigarria.
gizentze			gizendu aditzaren aditz izena.
gizeraile	izond eta iz		Giza hiltzailea.
gizerailtza	iz		Giza hiltzea, norbaitek gizaki bat erailtzea.
gizon	iz	A1.	Gizakia, lurreko abere mota garatueneko kidea.
gizon	iz	A2.	Gizaki arra.
gizondu gizon edo gizondu gizontzen	ad	A1.	Gizonaren ezaugarriak hartu edo eman, gizon bihurtu.
gizondu gizon edo gizondu gizontzen	ad	A2.	Mutila gizon bihurtu.
gizonezko	izlag	A1.	Gizonarena, gizonari dagokiona.
gizonezko	iz	A2.	Gizona, gizaki arra.
gizongai	iz		Senargaia.
gizonkeria	iz		Gizon itxurak egin nahi dituenaren egitea.
gizonki	iz	H1.A1.	Gizaki arra, gizonezkoa.
gizonki	adlag	H2.	Gizonari dagokion moduan.
gizontasun	iz	A1.	Gizonki jokatzen denaren nolakotasuna.
gizontasun	iz	A2.	Giza izakiaren nolakotasuna, gizatasuna.
gizontto	iz		Gizontxoa.
gizontxo	iz		Gizon-en txikigarria.
gizontze			gizondu aditzaren aditz izena.
gizonzale	izond		Gizonen zale dena.
gizoste	iz		Giza multzo handia, jendetza.
gizuren	iz		Gizon bikaina edo bere egitandiengatik ospetsua.
giol	iz		Txotxongilo antzerkia.
glaziar	iz		Hormagunea.
glizerina	iz		Alkohol koloregabea eta eztia, koipeak saboi bihurtzean lortzen dena.
globo	iz	A1.	Esfera formako gauzakia.
globo	iz	A2.	Baloia, aireontzia.
gloria	iz		Aintza, ospea.
glorifikatu glorifika glorifikatzen	ad		Goretsi.
glorioso	izond		Aintzatsua; goresgarria.
glosa	iz		Testu batean egiten den ohar argigarria.
glukosa	iz		Mahatsaren, almidoiaren etabarren azukrea.
goaia	iz		Itsasoko edo ibaietako uraren higidura bortitza, ur-lasterra.
goait	adlag	A1.	Zain, aiduru.
goait	iz	A2.	Zaintzaileak.
goaitatu goaita goaitatzen	ad	A1.	Zain egon.
goaitatu goaita goaitatzen	ad	A2.	Zelatatu, barrandatu.
goaitatzaile	iz		Zelataria.
goaitatze			goaitatu aditzaren aditz izena.
goapo	izond	A1.	Ausarta.
goapo	izond	A2.	Ederra, polita.
goarpe	iz		Ezkutua, sekretua.
goarpelari	iz		Idazkaria.
gobada	iz		Bokata, lixiba.
gobernadore	iz		Gobernaria.
gobernaketa	iz		Gobernatzea.
gobernamendu	iz		Gobernua.
gobernari	iz		Gobernatzen duen pertsona.
gobernatu goberna gobernatzen	ad	A1.	Aginpide politikoaz baliaturik estatu edo lurralde bateko arazoak zuzendu.
gobernatu goberna gobernatzen	ad	A2.	Jokatu, portatu.
gobernatzaile	iz		Gobernatzen duena, gobernaria.
gobernatze			gobernatu aditzaren aditz izena.
gobernu	iz	A1.	Gobernatzea.
gobernu	iz	A2.	Estatu edo lurralde bat gobernatzen duen agintea.
gobio	iz		Itsasertz aldeko arraina, uzki hegalen bidez harkaitzetara itsasten dena.
godalet	iz		Edontzia.
godo	izond eta iz		Kristautsunaren lehen mendeetan Erromatar inperioaren hainbat eskualdez jabetu zen herri germaniar bateko kidea; herri horri dagokiona.
gogabera	izond	A1.	Bihozbera.
gogabera	izond	A2.	Prest dagoena.
gogai	iz		Gogoeta, ideia, adigaia.
gogaide	iz		Norbaiti buruz, haren ikuspuntu edo ideia berak dituena.
gogaidetasun	iz		Gogaide denaren nolakotasuna.
gogaidetu gogaide edo gogaidetu gogaidetzen	ad		Gogaide bihurtu.
gogaikarri	izond		Gogaitzen duena.
gogait	iz		Higuina.
gogaitarazi gogaitaraz gogaitarazten	ad		Gogait eragin, asperrarazi.
gogaitasun	iz		Gogaituaren egoera.
gogaitu gogait gogaitzen	ad		Aspertu, gogoa galdu edo galarazi.
gogaitze			gogaitu aditzaren aditz izena.
gogaketa	iz		Pentsatzea, zerbait buruan erabiltzea, hausnartzea.
gogaki	iz		Izpiritua, izpirituzko izakia.
gogakoi	izond		Izpirituala, izpirituzkoa.
gogaldi	iz		Umorea, gogo aldartea.
gogaldu gogal gogaltzen	ad		Pentsatu; gogoan erabili.
gogalgin	izond		Besteren nahia egiteko joera duena.
gogamen	iz	A1.	Gogoeta.
gogamen	iz	A2.	Pentsatzeko erabiltzen den ahalmena.
goganbehar	iz		Susmoa; zerbait arriskutsu edo kaltegarri gerta daitekeelako susmoak eragiten duen beldurrezko jarrera.
goganbehartsu	izond		Goganbehartzeko joera duena, erraz goganbehartzen dena.
goganbehartu goganbehar edo goganbehartu goganbehartzen	ad		Susmatu; goganbeharra sumatu.
goganbehartze			goganbehartu aditzaren aditz izena.
gogapen	iz		Pentsamendua, gogoeta.
gogara	adlag	A1.	Norbaitek atsegin edo gogoko duen erara. -(ren deklinabide atzizkia hartu duen izen sintagama baten eskuinean.
gogargi	iz		Goiargia.
gogarte	iz		Pentsatzea, zerbait gogoan erabiltzea edo hausnartzea.
gogartu gogar gogartzen	ad		Gogoan erabili, hausnartu.
gogatu goga gogatzen	ad	A1.	Norbaiten borondatea zerbait egitera etorri edo erakarri; norbaitek gogoko ez zuen iritzi bat onartzea lortu.
gogatu goga gogatzen	ad	A2.	Etsi.
gogatu goga gogatzen	ad	A3.	Pentsatu.
gogatze			gogatu aditzaren aditz izena.
gogo bahitze	iz		Estasia.
gogoangarri	izond		Gogoan izatea, oroitzea merezi duena.
gogoatu		A1.	Gogo eman, begiratu.
gogoatu			du aditza
gogoatuki	adlag		Arretaz.
gogobete gogobetetzen	ad	A1.	Gogoa bete, ase.
gogobete gogobetetzen	ad	A2.	Asebete, okitu.
gogobetegarri	izond		Gogoa betetzen duena.
gogobetetasun	iz		Gogobetearen egoera.
gogoeta	iz	A1.	Pentsatzea, gogoan erabiltzea eta horren ondorioa.
gogoeta	iz	A2.	Adigaia, gogaia.
gogoetagarri	izond		Kezkagarria.
gogoetagarriki	adlag		Era gogoetagarrian.
gogoetalari	iz		Pentsalaria.
gogoetarazi gogoetaraz gogoetarazten	ad		Gogoetatzera behartu.
gogoetatsu	adlag		Gogoeta sakonak egiteko jarreran.
gogoetatsu	izond		Gogoeta dagoena.
gogoetatu gogoeta edo gogoetatu gogoetatzen	ad	A1.	Kezkatu, arduratu.
gogoetatu gogoeta edo gogoetatu gogoetatzen	ad	A2.	Gogoeta egin.
gogoetatze			gogoetatu aditzaren aditz izena.
gogoetsi gogoets gogoesten	ad		Gogaitu, aspertu.
gogogabekeria	iz		Gogogabetasun gaitzesgarria.
gogogabetasun	iz		Gogorik edo nahirik eza.
gogogabetu gogogabe edo gogogabetu gogogabetzen	ad		Gogoa galdu edo kendu.
gogogabetze			gogogabetu aditzaren aditz izena.
gogoko	pred eta izond		Gogoari atsegin zaiona. -(ren kasu atzizkia hartu duen izen sintagma baten eskuinean.
gogokunde	iz		Erabakia, deliberamendua.
gogolantze	iz		Kultura.
gogolari	iz		Gogoetalaria, pentsalaria.
gogoragarri	izond		Gogorazten duena.
gogorakizun	iz		Gogaia, ideia.
gogoramen	iz	A1.	Burutazioa, burutapena.
gogoramen	iz	A2.	Oroimena.
gogoramendu	iz		Burutazioa, gogoeta.
gogorapen	iz	A1.	Pentsamendua.
gogorapen	iz	A2.	Gogoratzea.
gogorarazi gogoraraz gogorarazten	ad		Gogora ekarrarazi, gogoratzera behartu.
gogoratu edo gogora	ad		da-du.
gogoratu edo gogora	ad	A1.	Gogora edo oroimenera etorri edo ekarri.
gogoratu edo gogora	ad	A2.	Pentsatu, gogoan erabili.
gogoratu edo gogora	ad	A3.	Otu, buruan sortu, bururatu.
gogoratze			gogoratu aditzaren aditz izena.
gogorazio	iz	A1.	Pentsamendua.
gogorazio	iz	A2.	Gogoratzea, oroitza.
gogorazte			gogorazi aditzaren aditz izena.
gogorgarri	izond eta iz		Gogortzen duena, indargarria.
gogorgoa	iz		Gogortasuna.
gogorgune	iz		Zernahi gauzatan, ingurukoa baino gogorragoa den zatia.
gogorka	adlag		Gogor eginez.
gogorkeria	iz		Gogortasun gaitzesgarria.
gogorki	adlag		Gogortasunez, indarrez.
gogorkiro	adlag		Gogorki.
gogorrarazi gogorraraz gogorrarazten	ad		Gogortzera behartu.
gogortade	iz		Gogortasuna.
gogortasun	iz		Gogorra denaren nolakotasuna.
gogortu gogor edo gogortu gogortzen	ad	A2.	zaio.
gogortu gogor edo gogortu gogortzen	ad	A1.	Gogor edo gogorrago bihurtu, gogortasuna hartu edo eman.
gogortxo	iz		Gogor-en txikigarria.
gogortzaile	izond		Gogortzen duena.
gogortze			gogortu aditzaren aditz izena.
gogorxko	izond		Gogortxoa.
gogotsu	izond		Gogo handikoa, gogoz betea.
gogoz	adlag	A1.	Buruz.
gogoz	adlag	A2.	Gogotik, zinez.
goha	iz		Sargoria.
gohaindidura	iz		Narda.
gohainditu gohaindi gohainditzen	ad		Nardatu.
gohainditze			gohainditu aditzaren aditz izena.
goi	iz	MA.A1.	Edozein gauzaren barrenean, lurretik urrutien dagoen aldea; gailurra; zerua, ortzia.
goi	iz	MA.A2.	Hitz elkarketaren lehen osagai bezala, hainbatetan "jainkozko, izadiz gaineko" esanguraz.
goi	izond	MB.	Garaia.
goiaingeru	iz		Aingerukien hurrenkeran aingeruen gainean dagoen izakia.
goialde	iz		Goiko aldea.
goianengo	iz		Teilapeko gela edo aldea, ganbara.
goiante	izond eta iz		Erraldoia.
goiargi	iz	A1.	Jainkoak gizakiari izadiaz gaineko gogai bat eragitea; gogozko sortze lanerako egoera egokia.
goiargi	iz	A2.	Goiko argia.
goiargitu goiargi edo goiargitu goiargitzen	ad		Goiargia eman.
goiargitze			goiargitu aditzaren aditz izena.
goiartu goiar goiartzen	ad		Garaitu, gainditu.
goibehe	iz		Garaiera.
goibehera	iz		Gorabehera.
goibeheratu goibehera edo goibeheratu goibeheratzen	ad		Beheratu, apaldu; zapaldu.
goibeheratze			goibeheratu aditzaren aditz izena.
goibel	iz	A1.	Iluntasuna; ilunbea.
goibel	izond	A2.	Iluna.
goibelaldi	iz		Zerbait edo norbait goibel dagoen aldia.
goibelarazi goibelaraz goibelarazten	ad		ren aditz arazlea.
goibeldu goibel edo goibeldu goibeltzen	ad		Goibel jarri, goibel bihurtu.
goibeldura	iz		Ilunbea; iluntasuna.
goibelki	adlag		Goibeltasunez.
goibelkor	izond		Goibeltzeko joera duena, erraz goibeltzen dena.
goibeltasun	iz		Tristura.
goibeltsu	izond		Goibeltasunez betea; hodeitsua.
goibeltze			goibeldu aditzaren aditz izena.
goiburu	iz		Helburua.
goien	izond	A1.	Garaiena.
goien	iz	A2.	Zerbaiten goiko aldea edo ertza, zerbaiten alde edo gune garaiena.
goiende	iz	A1.	Duintasuna.
goiende	iz	A2.	Goibehea.
goierritar			Gipuzkoako Goierriko biztanlea; Gipuzkoako Goierrikoa.
goietsi goiets goiesten	ad	A1.	Goretsi, goraipatu.
goietsi goiets goiesten	ad	A2.	Aintzat hartu.
goihendura	iz		Gohaindura.
goiherri	iz		Eskualde garaia.
goiko	izond	A1.	Garaia.
goiko	iz	A2.	Jainkoa.
goipularri	iz		Kupula, gopoila.
goitar	izlag		Goikoa, goiari dagokiona.
goitasun	iz		Goia, garaia denaren nolakotasuna.
goitibeheti	adlag	A1.	Gora eta behera.
goitibeheti	iz	A2.	Gorabehera.
goiti	adlag	H1.A1.	Gora, gorantz.
goiti	izond	H1.A2.	Gora, garaia.
goiti	iz	H2.A1.	Soberakina; hondarrak.
goiti	iz	H2.A1.Xa.	Igo.
goiti	iz	H2.A1.Xb.	Gainez egin, gaindi egin.
goiti	iz	H2.A1.Xc.	Oka egin.
goitiarazi goitiaraz goitiarazten	ad		Goititzera behartu, altxarazi.
goitigale	iz		Goragalea.
goitika	adlag		Oka eginez.
goitikin	iz		Soberakina.
goitiko	izlag		Goitik-en eta goiti-ren izenlaguna.
goitiko	iz		Goragalea.
goititu goiti edo goititu goititzen	ad	A1.	Altxatu, goratu.
goititu goiti edo goititu goititzen	ad	A2.	Bildu, jaso.
goititu goiti edo goititu goititzen	ad	A3.	Gelditu.
goititze			goititu aditzaren aditz izena.
goitizen	iz		Izengoitia.
goitsu	izond		Gora, garaia.
goitu goi edo goitu goitzen	ad	A1.	Garaitu, gainditu.
goitu goi edo goitu goitzen	ad	A2.	Goratu, goititu.
goitzaile	iz		Garaitzailea.
goitzarren	iz		Laidoa.
goitze			goitu aditzaren aditz izena.
goizabar	iz		Egunabarra, egunsentia.
goizalde	iz		Egunsentiko orduak.
goizdanik	adlag		Goiz, goizetik.
goizerdi	iz		Goizaren erdia.
goizero	adlag		Goiz guztietan, goiz oroz.
goizerri	iz		Sortaldea; sortaldeko herrialdea.
goizik	adlag		Goiz, ohi edo behar baino lehen.
goizoro	adlag		Goizero.
goizpar			Ebanjelioa.
goiztar	izlag	A1.	Goiz jaikitzen dena.
goiztar	izlag	A2.	Ohiko zaion garaia baino lehenagokoa.
goiztar	izlag	A3.	Sortaldetarra.
goiztiar	izond		Goiztarra.
goiztiri	iz	A1.	Egunsentia.
goiztiri	iz	A2.	Goiz giroa.
goiztu goiz edo goiztu goizten	ad		Goiz egin.
goiztxo	adlag		Goiz aditzlagunaren  txikigarria; goiz xamar.
gokaizto	iz		Deabrua.
gokaxo	iz		Purgatorioko arima.
golardo	iz		Saria.
golatu gola golatzen	ad		Eritasun baten ondorioz goloak agertu.
golatze			golatu aditzaren aditz izena.
goldaketa	iz		Goldatzea.
goldatu golda goldatzen	ad		Lurra goldeaz landu.
goldatz	iz		Goldearen ildoa.
goldatze			goldatu aditzaren aditz izena.
golde	iz	A1.	Lurra lantzeko lanabes horzduna, idi, zama abere edo traktore batek herrestan eramaten duena eta laborariak atzetik gidatzen duena.
golde	iz	A2.	Lur neurria, egun batean goldatzen den hedaduraren baliokidea.
goldelari	iz		Lurra goldeaz lantzen duena.
goleta			Bi mastako belaontzi arina.
golf	iz		Pilota txiki bat makila moduko batez joaz ibilbide baten zeharko zuloetan sarraraztean datzan kirola.
golko	iz	A1.	Jantziaren eta bularraren arteko golkoa.
golko	iz	A2.	Bi lurmuturren arteko itsas zatia.
golkokada	iz		Golkoan sartzen den kopurua.
golo	iz		Kokospeko gizen edo haragizko tolesa.
golos	izond		Sabelkoia, tripazaina.
goma	iz		Gai garden likatsua, zenbait zuhaitzen azalari dariena.
gomadun	izond		Goma duena, goma ematen duena.
gomendagarri	izond		Gomendatua izatea merezi duena.
gomendatu gomenda gomendatzen	ad	A1.	Norbaiti norbait edo zerbait aipatu edo adierazi, aintzakotzat har dezan.
gomendatu gomenda gomendatzen	ad	A2.	Norbaitengana, babes edo onginahi eske, jo.
gomendatze			gomendatu aditzaren aditz izena.
gomendio	iz	A1.	Arta, babesa.
gomendio	iz	A2.	Gomendatzea.
gomitatu gomita edo gomitatu gomitatzen	ad		Gonbidatu.
gomitatze			gomitatu aditzaren aditz izena.
gomuta	iz	A1.	Gogoa, oroimena.
gomuta	iz	A2.	Oroitzapena.
gomutagarri	iz	A1.	Oroigarria.
gomutagarri	izond	A2.	Gogoangarria.
gomutaki	iz		Gomutagarria, oroigarria.
gomutamen	iz		Oroimena.
gomutaratu edo gomutara	ad		Gogoratu, gomutara ekarri.
gomutarazi gomutaraz gomutarazten	ad		Gomutatzera behartu, oroitarazi.
gomutatu gomuta edo gomutatu gomutatzen	ad		Oroitu.
gomutatze			gomutatu aditzaren aditz izena.
gona	iz		Emakume-jantzia, gerritik belaunetaraino edo oinetaraino estaltzen duena.
gonadun	iz		Emakumea.
gonagain	iz		Mantala, gona-aurrekoa.
gonazale	izond		Emakume-zalea.
gonazpiko	iz		Azpiko gona.
gonbidatu gonbida gonbidatzen	ad		Ospakizun, jai edo otordu batean esku hartzeko norbaiti esan edo eskatu.
gonbidatzaile	iz		Gonbidatzen duen pertsona.
gonbidatze			gonbidatu aditzaren aditz izena.
gonbit	iz		Gonbidatzea.
gonburu	iz		Mukurua.
gonburutu gonburu edo gonburutu gonburutzen	ad		Gonburu bete, mukurutu.
gongoila	iz		Gurintxoak.
gongotzain	iz		Artzapezpikua.
gongotzon	iz		Goiaingerua.
goniometro	iz		Angeluak neurtzeko tresna.
gontz	iz		Erroa, ateak- eta finkatzen diren atala.
gopoil	iz		Kupula, esfera erdiaren forma duen ganga.
gopor	iz		Zurezko ontzia, abatza eta kaikua baino txikiagoa eta kirten-bakarra, talo esnearentzat eta gatzatuarentzat erabiltzen dena.
goportara	iz		Gopor baten edukia.
gor	izond		Entzumena galdu duena, entzuten ez duena edo gaizki entzuten duena.
gorabehera	iz	MA.A1.	Goranzko eta beheranzko, alde batera eta besterako aldaketa, aldea.
gorabehera	iz	MA.A2.	Axola, garrantzia.
gorabehera	adlag	MC.A1.	Zera kontuan hartu gabe edo hala ere. Izen sintagmaren ondoren.
gorabehera	adlag	MC.A2.	Gora edo behera, gehiago edo gutxiago.
gorabeheratu gorabehera edo gorabeheratu gorabeheratzen	ad		Azpikoz goratu, gainazpikatu.
gorabeheratze			gorabeheratu aditzaren aditz izena.
goragale	iz		Oka egiteko, larriak botatzeko gogoa.
goragalegarri	izond		Okagarria, goragalea ematen duena.
goragaletu goragale edo goragaletu goragaletzen	ad		Goragalea izan.
goragaletze			goragaletu aditzaren aditz izena.
goragarri	izond	A1.	Goratua izan dadin merezi duena.
goragarri	izond eta iz	A2.	Goratzen duena.
goragune	iz		Eremu batean, ingurukoei buruz goititua dagoen gunea.
goragune	iz		Ingurukoak baino gorago dagoen gunea.
goraintzi	iz		Norbaiti, aurrean ez dagoen baten partetik edo aurrean ez dagoen batentzat ematen zaizkion diosalak.
goraipamen	iz		Goraipatzea.
goraipatu goraipa goraipatzen	ad		Norbait edo zerbait miresgarria edo guztiz aintzat hartzekoa dela adierazi; horrela ohoratu.
goraipatze			goraipatu aditzaren aditz izena.
goraka	adlag	A1.	Oka eginez.
goraka	adlag	A2.	Igoaz.
goraka	adlag	A3.	"Gora" esanaz.
gorakada	iz		Goratzea, igotzea, bereziki lasterra edo handia.
goraki	adlag	A1.	Ahots ozenez, aho betean.
goraki	adlag	A2.	Goratasunez.
gorako	iz	A1.	Oka egitea; oka egiten dena.
gorako	iz	A2.	Gorakako higidura.
goralarri	iz		Goragalea.
goraldi	iz		Goratzea igotzea; bereziki, gora eta behera ari den zerbaiten goranzko aldia.
goraltxatu goraltxa goraltxatzen	ad	A1.	Goraipatu.
goraltxatu goraltxa goraltxatzen	ad	A2.	Goratu.
goraltxatze			goraltxatu aditzaren aditz izena.
goramendu	iz		Goratzea, gorestea.
goranahi	izond	A1.	Handinahia, handizalea.
goranahi	iz	A2.	Handinahia, handitasun irrika bizia.
goranahi	iz	A3.	Goragalea.
gorantz	adlag		Goiko alderantz.
gorantza	iz		Goratzea, goraipatzea.
gorantzaldi	iz		Goraldia.
gorape	iz		Aterpea.
gorapen	iz	A1.	Ilargi goraldia.
gorapen	iz	A2.	Goratzea, goraipatzea.
gorarazi goraraz gorarazten	ad		Goratzera behartu.
gorarik	adlag		Goraturik, altxaturik.
goratasun	iz	A1.	Gora, garaia denaren nolakotasuna.
goratasun	iz	A2.	Garaiera.
goratik	adlag		Goraki, ahoa betean.
goratu gora edo goratu goratzen	ad	A1.	Goretsi, goraipatu.
goratu gora edo goratu goratzen	ad	A2.	Gorago joan edo eraman; mailaz igo.
goratu gora edo goratu goratzen	ad	A3.	Harrapatu.
goratzaile	iz		Goratzen duena.
goratzapen	iz	A1.	Goratzea, gehitzea.
goratzapen	iz	A2.	Goratzea, goraipatzea.
goratze			goratu aditzaren aditz izena.
goraxko	adlag	A1.	Gora samar.
goraxko	izond	A2.	Gora samarra.
gorazarre	iz		Norbait ohoratzeko edo goraipatzeko zertzen den egintza.
gorbata	iz		Oihalezko zerrenda, meharra eta luzea, batez ere gizonezkoek erabiltzen dutena, alkandoraren lepotik pasa eta aurrean korapilatzen dena.
gorbatadun	izlag eta iz		Gorbata erabiltzen duena; bulegoan ez lantegian lan egiten duena, eskuzko lana egiten ez duena.
gorbel	iz		Alga, ur geza eta gazietako landarea.
gorbeltz	izond		Gorri iluna, gorri-beltza.
gorbelzte			gorbelztu aditzaren aditz izena.
gorbelztu gorbeltz edo gorbelztu gorbelzten	ad		Kolore gorbeltza hartu edo eman.
gorbizi	izlag		Etsitzen edo amore ematen ez duena.
gorbizikeria	iz		Etsitzen edo amore ematen ez duenaren nolakotasuna edo jarrera.
gordailu	iz	A1.	Gordetzen diren gauzen multzoa; gauzok gordetzen diren lekua.
gordailu	iz	A2.	Ezkutalekua.
gordailutu gordailu edo gordailutu gordailutzen	ad		Gordailu egin.
gordatu gorda			da-du aditza Ipar. G. er.. Gorde, ezkutatu.
gorde gordetzen	ad	A1.	Zerbait toki estalian ezarri.
gorde gordetzen	ad	A2.	Norbait leku babestuan ezkutatu.
gorde gordetzen	ad	A3.	Galtzetik edo kalteren batetik begiratu.
gorde gordetzen	ad	A4.	Mantendu, atxiki, ez galdu.
gorde gordetzen	ad	A5.	Legeak, gizalegeak... agintzen duena bete.
gordean	adlag		Gorderik.
gordearazi gordearaz gordearazten	ad		Gordetzera behartu.
gordegarri	iz	A1.	Babesgarria.
gordegarri	iz	A2.	Estalgarria.
gordegia	iz		Gordelekua.
gordeka	adlag		Ezkutuan, isilean.
gordeki	adlag		Ezkutuki, estaliki.
gordelari	iz		Zerbait gordetzen edo zaintzen duen pertsona.
gordeleku	iz		Norbait edo zerbait gordetzen den lekua.
gordelekutxo	iz		Gordeleku-ren txikigarria.
gordetegi	iz		Zerbait gordetzen den leku edo biltegia.
gordetoki	iz		Babestokia, ezkutalekua.
gordetxa	iz		Biola, landarea eta lorea.
gordetzaile	izond eta iz	A1.	Gordetzen edo zaintzen duena.
gordetzaile	izond eta iz	A2.	Ezkutatzailea, eztaltzailea.
gordetze			gorde aditzaren aditz izena.
gordezale	izond		Gordetzen zale dena.
gordin	izond	A1.	Janariez. Egosi edo erre ez dena.
gordin	izond	A2.	Pertsonez. Sasoi onekoa, zahartzaroaren seinalerik ez duena.
gordin	izond	A3.	Gogorra, zakarra.
gordindu gordin edo gordindu gordintzen	ad		Gordin edo gordinago bihurtu.
gordinik	adlag		Egosi edo erre gabe; heldu gabe.
gordinkeria	iz		Zakarkeria.
gordinki	adlag		Gordintasunez, zakartasunez.
gordinkiro	adlag		Gordinki.
gordintasun	iz		Gordinaren nolakotasuna.
gordintze			gordindu aditzaren aditz izena.
goren	izond	A1.	Garaiera gehien duena.
goren	izond	A2.	Bere edertasun, prestutasun, bikaintasun edo goratasunagatik garaiena dena.
gorendu goren edo gorendu gorentzen	ad		Goratu, goren bihurtu.
gorentasun	iz		Gorena denaren nolakotasuna.
gorentze			gorendu aditzaren aditz izena.
goresgarri	izond		Goretsia izatea merezi duena.
goreskizun	iz		Goresmena.
goresle	iz		Goresten duena.
goresmen	iz		Gorestea, goraipamena.
gorespen	iz		Goresmena.
goreste			goretsi aditzaren aditz izena.
goretsi gorets goresten	ad		Goratu, norbait edo zerbait miresgarria edo guztiz aintzat hartzekoa dela adierazi; horrela ohoratu.
gorgarri	izond		Entzumena sorgortzen duena.
gorgoil	iz	A1.	Zintzur sagarra.
gorgoil	iz	A2.	Harrapatzen diren arrainak gordetzeko saretxoa.
gorgoina	iz		Zabua.
gorgoinatu gorgoina edo gorgoinatu gorgoinatzen	ad		Kulunkatu.
gori	izond	H1.A1.	Bero guztiz handiak argitsu bihurtua.
gori	izond	H1.A2.	Galdan dagoena; kartsua.
gori	izond	H2.	Joria, emankorra.
goriarazi goriaraz goriarazten	ad	A1.	Goritzera behartu.
goriarazi goriaraz goriarazten	ad	A2.	Joriarazi.
goriki	adlag	A1.	Kartsuki.
goriki	adlag	A2.	Joriki.
gorila	iz		Giza itxurako zimino handia, bi metro garai izatera hel daitekeena.
goritasun	iz		Gori dagoenaren egoera.
goritu gori edo goritu goritzen	ad	H1.	Gori jarri arte berotu.
goritu gori edo goritu goritzen	ad	H2.	Joritu.
goritze			goritu aditzen aditz izena.
gormandiza	iz	A1.	Sabelkoikeria.
gormandiza	iz	A2.	Goxokia.
gormant	izond		Sabelkoia.
gormutu	izond eta iz		Gorra eta mutua dena.
gorni	iz		Elgorria, gorrina.
goroldio	iz		Landare txikia, gehienetan berdea, lurraren, harrien edo enborren gainean belusaren itxurako multzoetan hazten dena.
goroldiotsu	izond		Goroldioz estalia.
gorontz	iz		Bular eta gerrialdea lotzen dituen jantzi mahukarik gabea, emakumezkoena eta azpikoa.
gorosti	iz		Zur gogorreko zuhaitz edo zuhaixka, ertz arantzadunezko hosto distiratsu eta iraunkorrak, eta fruitu txiki biribil gorri biziak dituena.
gorostiki	iz		Gorostiaren zura, bere gogortasunagatik zurgintzan erabiltzen dena.
gorotz	iz	A1.	Animaliek, eta bereziki abereek iraizten duten txegosketa hondakin gotorra.
gorotz	izond	A2.	Apala eta arbuiagarria.
gorotzil	iz		Zah; g. er.. Azaroa.
gorozjale			*1965. Gorotza jaten duena.
gorozte			goroztu aditzaren aditz izena.
goroztegi	iz		Gorotza edo simaurra biltzen den tokia.
goroztopo	iz		Gorotz pila.
goroztu gorotz edo goroztu gorozten	ad	A1.	Gorotzez bete.
goroztu gorotz edo goroztu gorozten	ad	A2.	Simaurtu, ongarritu.
gorputz	iz	A1.	Izaki bizidunen materiazko osagarria. Gizakiagan arima-ri aurrez aurre.
gorputz	iz	A2.	Enborra buru edo.
gorputz	iz	A3.	Pred.
gorputz	iz	A4.	Materiazko zernahi gauzaki.
gorputzaldi	iz		Gorputzaren egoera.
gorpuzdun	izond		Gorputza duena.
gorpuzgabe	izond		Gorputzik ez duena.
gorpuzkera	iz		Gorputzaren itxura.
gorpuzki	iz	A1.	Gorputz zatia eta bereziki, erlikia.
gorpuzki	iz	A2.	Izaki gorpuzduna.
gorpuzkin	iz		Hilotza; pertsona hilaren hondarrak.
gorpuztasun	iz		Gorputza izateko zertzelada.
gorpuzte			gorpuztu aditzaren aditz izena.
gorpuztu gorputz edo gorpuztu gorpuzten	ad		Gorputza edo gorputz izatasuna hartu edo eman.
gorpuztxo	iz		Gorputz-en txikigarria.
gorrail	izond		Gorrixka.
gorraire	iz		Gortasuna.
gorraize	iz		Gortasun arina.
gorraldi	iz		Entzumenaren galtze igarokorra.
gorrantz	izond		Gorrixka.
gorrarazi gorraraz gorrarazten	ad		Gortu-ren aditz arazlea.
gorrasta	izond		Gorrixka.
gorrastatu gorrasta edo gorrastatu gorrastatzen	ad		Kolore gorrasta hartu edo eman, gorrixkatu.
gorrastatze			gorrastatu aditzaren aditz izena.
gorreri	iz		Gortasuna, entzumenaren ahultze edo erabateko galtzea.
gorriaire	iz		Elgorria, gorrina.
gorriarazi gorriaraz gorriarazten	ad		Gorritzera behartu.
gorrien	iz		Gorrina, landareen gaitza.
gorrigune	iz		Orban edo gune gorria.
gorrikara	izond		Gorrixka.
gorrikeria	iz		Politikan gorria denaren nolakotasuna edo egitea, gaitzesgarritazt hartua.
gorrimin	izond		Gorri bizia.
gorrina	iz	A1.	Laboreak jotzen dituen edozein gaitz.
gorrina	iz	A2.	Elgorria, larruazalean agertzen diren gorrigune ugariak ezaugarri dituen eritasun kutsakorra.
gorrindol	izond		Purpura.
gorrindu gorrin gorrintzen	ad		Gorrinak joa gertatu.
gorringo	iz	A1.	Arrautzaren barneko gai gorrixka.
gorringo	iz	A2.	Kuletoa.
gorrintxa	iz		Gorringoa, kuletoa.
gorrintze			gorrindu aditzaren aditz izena.
gorritasun	iz		Gorria denaren nolakotasuna.
gorritu gorri edo gorritu gorritzen	ad	A1.	Kolore gorria hartu edo eman, gorri bihurtu.
gorritu gorri edo gorritu gorritzen	ad	A2.	Goritu.
gorritu gorri edo gorritu gorritzen	ad	A3.	Soildu, landareak kendu.
gorritxo	izond		Gorri-ren txikigarria.
gorrixka	izond		Gorriaren antzekoa, gorrirantz jotzen duena.
gorrixkatu gorrixka edo gorrixkatu gorrixkatzen	ad		Kolore gorrixka hartu edo eman; apur bat gorritu.
gorrixkatze			gorrixkatu aditzaren aditz izena.
gorrixta	izond		Gorrixka.
gorrixtatu gorrixta edo gorrixtatu gorrixtatzen	ad		Gorrixkatu.
gorrixtatze			gorrixtatu aditzaren aditz izena.
gorrio	izond	A1.	Gorritxoa.
gorrio	izond	A2.	Gorrina, elgorria.
gorro	iz	H1.	Karkaixa.
gorrotagarri	izond		Gorrotatua izatea merezi duena.
gorrotarazi gorrotaraz gorrotarazten	ad		Gorrotatzera behartu.
gorrotatu gorrota gorrotatzen	iz	A1.	Norbait edo zerbait gorroto izan.
gorrotatu gorrota gorrotatzen	iz	A2.	Txoriek habia utzi.
gorrotatzaile	izond		Gorrotatzen duena.
gorrotatze			gorrotatu aditzaren aditz izena.
gorroto	iz		Norbaitenganako gaizkinahizko sentipen bortitza; zerbaiti buruzko higuin edo herra bizia.
gorrototsu	izond		Gorrotoz betea, gorrotozkoa.
gortasun	iz	H1.	Karra, gartsutasuna.
gortasun	iz	H2.	Entzumenaren ahultze edo erabateko galtzea; gorra dagoenaren egoera.
gorte	iz	A1.	Auzitegia, epaitegia.
gorte	iz	A2.	Erregeren edo printzearen... eta haren ingurukoen egoitza; Erregeren edo printzearen... ingurua.
gorte	iz	A3.	Frantziako Iraultza aurreko gizarte antolamenduko legebiltzarra.
gorteatu gortea gorteatzen	ad		Gorte egin.
gortetiar	iz		Gortekoa, gorte gizona.
gortu gor edo gortu gortzen	ad	H2.	Gor bihurtu, entzumena galdu.
gortu gor gortzen	ad	H1.	Berotu, gartu irudizko adieran.
gortze			gortu aditzen aditz izena.
goru	iz		Iruteko erabiltzen zen tresna, goian, iruteko gaia jartzeko atal bat duen makila batez osatua.
gorueta	iz		Goruaz irutea, gorua egitea.
gorulari			Goruetan egiten duena, irulea.
gorule	izond eta iz		Gorularia.
gosalaitzin	iz		Gosalaurrea. Batez ere denbora kasuetan singularrean.
gosalaurre	iz		Gosaldu baino lehenagoko denbora bitartea. Batez ere denbora kasuetan singularrean.
gosaldu gosal gosaltzen	ad		Gosaria hartu.
gosalondo	iz		Gosariari jarraitzen zaion denbora, gosaldu ondorengoa. Batez ere denbora kasuetan singularrean.
gosaltze			gosaldu aditzaren aditz izena.
gosari	iz		Goizean hartzen den otordua, eguneko lehena.
gosaritxo	iz		Gosari-ren txikigarria.
gose	iz	A1.	Jateko beharra edo nahia.
gosebera	izond		Gose dena, gose izateko joera duena.
gosedun	izond		Gose dena; zerbaiten gosea duena.
gosegarri	izond		Gosea ematen duena.
goseki	adlag		Gose bereziki irudizko adieran handiz.
gosekil	izond		Goseak hila; guztiz behartsu edo arlotea.
goserik	adlag		Gosez, gosea duela.
gosete	iz		Gose denbora.
goseti	izond		Gose dena, gosea.
gosetu gose edo gosetu gosetzen	ad		Goserik gertatu.
gosetze			gosetu aditzaren aditz izena.
gosna	iz		Lumazko ohea.
gostatu gosta gostatzen	ad		Kostatu.
gostatze			gostatu aditzaren aditz izena.
gostu	iz	H1.	Gustua.
gostu	iz	H2.	Kostua.
gotargi	iz		Goiargia.
gotera	iz		Itaxura, itogina.
goterki	iz		Eliz barrutia.
gotikotasun	iz		Gotikoa denaren nolakotausna.
gotilun	izond		Gogo-iluna, goibela; malenkoniatsua.
gotor	izond	A1.	Sendoa, irmea.
gotor	izond eta iz	A2.	Fis.. Kanpoko indarren eraginpean forma ia aldatzen ez duena.
gotorki	adlag		Gotortasunez, sendoki, irmoki.
gotorleku	iz		Gotor babesturiko leku edo barrutia; hiri bati agintzen dion gaztelua.
gotortasun	iz		Gotorra denaren nolakotasuna.
gotortu gotor edo gotortu gotortzen	ad		Gotortasuna hartu edo eman, sendotu, irmotu.
gotortze			gotortu aditzaren aditz izena.
gotzain	iz		Apezpikua, kristau erlijioan sakramentuak emateko esku duen, eta eliz barruti bat zaintzen duen gizonezkoa.
gotzainburu	iz	A1.	Artzapezpikua.
gotzainburu	iz	A2.	Eskualde edo estatu bateko gotzainen burua.
gotzaindegi	iz		Apezpikutegia, gotzainaren egoitza.
gotzaindu gotzain edo gotzaindu gotzaintzen	ad		Gotzain bihurtu, gotzaingoa hartu edo eman.
gotzaingo	iz		Gotzainaren lanbidea eta kargua.
gotzaintza	iz		Gotzaingoa.
gotzaintze			gotzaindu aditzaren aditz izena.
gotzon	iz		Aingerua.
goxatu goxa goxatzen	ad		Batez ere ipar.. Gozatu.
goxo	izond	A1.	Gozoa.
goxo	izond	A2.	Izen gisa.
goxoki	adlag	H1.	Batez ere ipar.. Goxotasunez, gozoki.
goxoki	iz	H2.	Gozokia.
goxotasun	iz		Gozotasuna.
goxozale	izond eta iz		Gozozalea.
gozabide	iz		Gozatzeko bidea.
gozagai	iz	A1.	Gozagarria.
gozagai	iz	A2.	Gozatzeko erabiltzen den gaia.
gozagailu	iz		Gozatzen duen zera, gozagarria.
gozagarri	izond eta iz		Gozatzen duena.
gozakaitz	izond		Gozotazunik gabea, zakarra.
gozakaitzaldi	iz		Zakarraldia.
gozakaizkeria	iz		Zakarkeria.
gozakaizte			gozakaiztu aditzaren aditz izena.
gozakaiztu gozakaitz edo gozakaiztu gozakaizten	ad	A1.	Zakartu.
gozakaiztu gozakaitz edo gozakaiztu gozakaizten	ad	A2.	Ahotsa edo musika-tresna bat doinu egokitik atera.
gozaldi	iz		Pozaldi edo atseginaldia.
gozamen	iz	A1.	Atseginak eragiten duen sentipena; bete betean dastatzen den atsegina.
gozamen	iz	A2.	Gozatzea.
gozarazi gozaraz gozarazten	ad		Gozatzera behartu.
gozartu gozar gozartzen	ad		Gozatu.
gozatsu	izond		Gozotasunez betea.
gozatu goza gozatzen	ad	A1.	Zerbaitek eskaintzen duen atseginaz jabetu.
gozatu goza gozatzen	ad	A2.	Gozoago, eztiago bihurtu, gozotasuna hartu edo eman.
gozatu goza gozatzen	ad	A3.	Burdinari edo burdinazko lanabes edo armei beharrezko gogortasun eta malgutasuna eman.
gozatu goza gozatzen	ad	A4.	Gozarazi.
gozatzaile	izond		Gozatzen duena.
gozatze			gozatu aditzaren aditz izena.
gozogabe	izond		Gozorik, gozotasunik ez duena.
gozogile	iz		Gozokiak egiten dituena.
gozogintza	iz		Gozogilearen lanbidea.
gozokeria	iz		Gozotasun gaitzesgarria.
gozoki	adlag	H1.	Era gozoz, gozotasunez.
gozoki	iz	H2.	Tamaina txikiko gauza gozoa, azukre urtuz edo txokolatez egina.
gozopil	iz		Barruan gai gozoren bat duen ore azukreduna, labean errea.
gozoro	adlag		Gozoki.
gozoso	izond		Gozozkoa; gozatsua.
gozotasun	iz	A1.	Gozoa denaren nolakotasuna.
gozotasun	iz	A2.	Ahogozoa, dasta.
gozotegi	iz		Gozoki denda.
gozotoro	adlag		Gozoki.
gozozale	izond		Gozoaren, gozokien zale dena.
grabatu graba grabatzen	ad	H1.	Irarri.
grabatu	iz	H2.	Irarlana.
grabatze			grabatu aditzaren aditz izena.
grabe	izond		Larria.
gradiente	iz		Tasun fisiko baten aldaketaren zenbatekoa, norabide jakin baten bi punturen artean.
gradu	iz	A1.	Maila.
gradu	iz	A2.	Angelu zuzenaren 90ena.
gradudun	izond eta iz		Ikasketa gradu bat duena.
grafia	iz		Hots edo hitz bat adierazten den ikurra edo ikur multzoa.
grafiko	izond		Lerro edo irudien bidez irudikatzen dena.
grafito	iz		Ikatz mota kristaldua, beltza eta metal distirakoa, arkatzak eta egiteko erabiltzen dena.
grafologia	iz		Norbaiten izaera haren idazkeraren bidez ikertzeko antzea.
grafologiko	izond		Grafologiari dagokiona.
grafologo	iz		Grafologian diharduen pertsona.
gramatika	iz		Lehen, hizkuntza bat zuzen hitz egin eta idazteko arauen multzoa; gaur egun, hizkuntza jakin baten osagaien hotsen, formen, joskeren azterketa eta azalpena.
gramatikal	izond		Gramatikoa, gramatikari dagokiona.
gramatikalari	iz		Gramatika azterketak egiten dituen pertsona.
gramatiko	iz	A1.	Gramatikalaria.
gramatiko	izond	A2.	Gramatikari dagokiona.
gramo	iz		Neurri sistema hamartarreko pisu banakoa, 4 C-tako ur destilatuzko zentimetro kubo baten pisuaren baliokidea g.
gramofono	iz		Diskoetan irarririko hotsa berremateko tresna.
grana	iz		Gorrimina.
granada	iz	A1.	Alesagarra, mingrana.
granada	iz	A2.	Eztanda egiten duen jaurtigaia, lehergarri batez hornitua.
grandeza	iz		Handitasuna, bikaintasuna; handikeria.
granero	iz		Aletegia.
grano	iz	A1.	Alea.
grano	iz	A2.	Pikorra.
grano	iz	A3.	Bat ere ez, ezer ere ez. Ezezko esaldietan.
graspa	iz		Patsa, sagar edo mahats hondakina.
grazia	iz	A1.	Faborea: onginahia; emaitza, dohaina.
grazia	iz	A2.	Jainkozko ontasuna; honek banatzen dituen mesedeak.
grazia	iz	A3.	Atsegin izateko eta bereziki barre eragiteko dohaina.
grazia	iz	A4.	Izen-abizenak eta bereziki izena.
graziatsu	izond		Graziaz betea.
greba	iz		Lanuztea.
gredale	iz		Haragia zehatzeko ontzia.
grefier	iz		Justizia administrazioko idazkaria.
grefiergo	iz		Grefierraren lanbidea eta kargua.
grekera	iz		Greziera.
greko	iz	A2.	Greziarren hizkuntza.
greko	izond eta iz	A1.	Greziakoa, greziarra; Greziako biztanlea.
gremio	iz		Lanbide bateko kideak osaturiko elkartea.
gres	iz		Sedimentu harkaitza, zementu batek biltzen dituen hondarrezko aleez osatua.
greugarri	izond		Higuingarria.
greziera	iz		Greziarren hizkuntza, grekoa.
griego	iz		Grekoa, greziera.
grifo	iz		Elezaharretako animalia, erdi arrano erdi lehoi zena.
grila	iz	A1.	Grisela.
grila	iz	A2.	Burdin hesia, burdin sarea.
grillo	iz		Girgiluak.
grimasa	iz		Ihakina, keinua.
grina	iz	A1.	Arta, ardura.
grina	iz	A2.	Arima joera bizia; arima egoera edo jaidura bortitza, gogoa asaldatzen duena.
grinagarri	iz		Kezkagarria.
grinarazi grinaraz grinarazten	ad		Kezkarazi.
grinati	izond		Arduratsua, kezkatia.
grinatsu	izond	A1.	Arduratsua; kezkatia.
grinatsu	izond	A2.	Grinaz betea.
grinatsuki	adlag		Arduraz; kezkaz.
grinatu grina edo grinatu grinatzen	ad	A1.	Arduratu; kezkatu.
grinatu grina edo grinatu grinatzen	ad	A2.	Grinak hartu, grinaz lehiatu.
grinatze			grinatu aditzaren aditz izena.
gripe	iz		Eritasun kutsakorra, erabateko ahuldura eta buruko mina, marranta, hotzeria... ezaugarritzat dituena.
gris	izond eta iz		Beltzaren eta zuriaren arteko kolorekoa.
grisaxka	izond		Grisaren antzekoa griserantz jotzen duena.
grisela	iz		Burdin hari paraleloz osatu tresna giderduna, janariak suan prestatzeko erabiltzen dena.
grisola	iz		Barrabila.
grosier	izond		Arrunta.
grua	iz		Garabia.
guaiaba	iz		Guaiabondoaren fruitu arrautza itxurakoa, mamitsua eta urrintsua.
guaiabondo	iz		Tropiko Ameriketako zuhaixka, guaiabak ematen dituena.
guaiako	iz		Tropiko Ameriketako zuhaitza, zur gogorra, trinkoa eta erretxinaduna, hosto iraunkorrak eta lore urdin apaingarriak dituena.
guante	iz		Eskularruak.
guarani	izond eta iz		Paraguaiko indiar leinu batekoa dena.
guaraniera	iz		Guaranien hizkuntza, gaur egun Paraguain eta mintzatzen dena.
guarda	iz		Zaintzailea, zaindaria.
guardasol	iz		Aterkia, euritakoa.
guardatu guarda edo guardatu guardatzen	ad	A1.	Zerbait zaindu edo begiratu.
guardia	iz	A1.	Zaintzea.
guardia	iz	A2.	Guarda, zaintzailea.
gubia	iz		Zurgintzako lanabesa, aho ebakitzailea eta zeharka makotua duena.
gubiatu gubia edo gubiatu gubiatzen	ad		Gubiaz zizelatu.
gubil	iz		Zizel txikia.
gubileko	iz		Gubila erabiltzen duen langilea edo maisua.
guda	iz		Gerra.
gudagizon	iz		Gudarosteko gizarte taldetzat hartua kidea dena.
gudaketa	iz		Gudua, borroka.
gudalburu	iz		Gudarostearen burua edo buruetako bat, gudari burua.
gudaldi	iz		Gerra batean, bi gudarosteren arteko gudu edo borroka.
gudaletxe	iz		Kuartela, kaserna.
gudamutil	iz		Soldadua.
gudaontzi			Gerraontzia.
gudari	iz	A1.	Gerra lanbidetzat zuen gizona; gerra egiten duena.
gudari	iz	A2.	Soldadua; bereziki Eusko Gudarosteko soldadua.
gudaritza	iz	A1.	Gudariaren lanbidea; gerra.
gudaritza	iz	A2.	Soldadutza.
gudaroste	iz		Gerra batean elkarrekin gudukatzen diren gudari taldeen multzoa; Estatu baten gudari taldeen multzoa.
gudate	iz	A1.	Gudaldia.
gudate	iz	A2.	Gerratea.
gudatu guda edo gudatu gudatzen	ad		da edo du.
gudu	iz	A1.	Bi aurkari edo aurkari talde armatuen arteko borroka.
gudu	iz	A2.	Gudaldia.
gudu	iz	A3.	Batez ere ipar.. Gerla, guda.
guduka	iz	A1.	Gudua, borroka.
guduka	adlag	A2.	Gudu eginez.
gudukarazi gudukaraz gudukarazten	ad		Gudukatzera behartu.
gudukatu guduka edo gudukatu gudukatzen	ad		Gudu egin, borrokatu.
gudukatze			gudukatu aditzaren aditz izena.
gudulari	iz eta izond		Gudukatzen dena; gudu baten esku hartzen duena.
guduztatu guduzta guduztatzen	ad		Gudukatu.
guen	iz	A1.	Amaia, azkena.
guganatu gugana guganatzen	ad		Gureganatu.
guganatze			guganatu aditzaren aditz izena.
guhaur	izord		Gu izenordainaren ere indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean, erabiltzen dena.
guka	adlag		Lehen pertsona pluralean hitz eginez.
gula	iz		Sabelkoikeria, jalekeria.
gun	iz		Muina, mamia.
gune	iz	A1.	Lekua, aldea.
guneka	adlag		Tarteka.
gupera	izond		Gogortasun txikienak minberatzen edo eragozten duena.
gupi	izond		Okerra.
gupida	iz	A1.	Errukia, besteren gaitz, nahigabeak edo zoritxarrak deitoratzera eta haietan parte hartzera bultzatzen gaituen sentipena.
gupida	iz	A2.	Herabea, atzerabidea.
gupidadun	izond		Errukiorra.
gupidagabe	izond		Gupidarik ez duena.
gupidagabetasun	iz		Gupidagabearen nolakotasuna, errukigabetasuna.
gupidagarri	izond		Gupida merezi duena, errukarria.
gupidakor	izond		Errukiorra.
gupidatsu	izond		Gupidaz aritzen dena, errukiorra.
gupidatu gupida edo gupidatu gupidatzen	ad		Gupida izan, gupidetsi.
gupideste			gupidetsi aditzaren aditz izena.
gupidetsi gupidets gupidesten	ad	A1.	Neurriz edo zuhurkeriaz erabili.
gupidetsi gupidets gupidesten	ad	A2.	Gupida izan, errukitu.
gurgur	adlag		Sabelaren hotsen onomatopeia; errekaren hotsaren onomatopeia.
gura izan gurako	ad		gaur baita ere.
gura	iz	H1.A1.	Nahia.
guragarri	izond		Desiragarria.
guraize	iz		Ebakitzeko tresna, erdialdean giltzatzen diren eta mutur batean ahoa, eta bestean behatzak sartzeko begia dituzten altzairuzko bi xaflaz osatua.
gurako	izlag		Norbaitek nahi duena edo gogoko duena.
guramen	iz		Nahimena, borondatea.
gurari	iz		Nahia, gura; apeta, gutizia.
guraritu gurari edo guraritu guraritzen	ad		Gura izan, desiratu.
guraso	iz	A1.	Aita eta ama, aita-amak.
guraso	iz	A2.	Aita edo ama, eta bereziki aita.
gurasotu guraso edo gurasotu gurasotzen	ad		Guraso bihurtu.
gurasotze			gurasotu aditzaren aditz izena.
gurata	adlag		Nahita.
guratsu	izond		Guraz edo desiraz betea.
guratu gura edo guratu guratzen	ad	A1.	Gura izan.
guratu gura edo guratu guratzen	ad	A2.	Gura hartu edo gurak hartu.
gurbil	iz	H1.	Hamaseiren bat litroko edukiera duen pegarra.
gurbil	izond	H2.A1.	Arretatsua, zuhurra.
gurbil	izond	H2.A2.	Txukuna.
gurbildu gurbil edo gurbildu gurbiltzen	ad	A1.	Zuhur, gurbil bihurtu.
gurbildu gurbil edo gurbildu gurbiltzen	ad	A2.	Txukundu.
gurbilki	adlag	A1.	Txukuntasunez.
gurbilki	adlag	A2.	Zuhurki.
gurbiltasun	iz	A1.	Zuhurtasuna.
gurbiltasun	iz	A2.	Txukuntasuna.
gurbitz	iz		Txilarraren antzeko zuhaixka, hosto txiki eta iraunkorrak, eta marrubiaren antzeko fruitu gorri eta jateko onak dituena.
gurdi	iz	A1.	Euskal orga zaharra, endaitza eta zurezko gurpil beteak dituena.
gurdi	iz	A2.	Orga.
gurdi	iz	A3.	Astron. Hartz handia.
gurdibide	iz		Gurdiak ibiltzen diren bidea.
gurdidun	iz		Gurdizaina.
gurdigile	iz		Gurdiak egiten dituen eskulangilea.
gurdika	adlag		Kopuru banakoa gurdia dela.
gurdikada	iz		Gurdi betearen zama kopurua.
gurdiratu gurdira gurdiratzen	ad		Gurdira joan edo eraman.
gurdiratze			gurdiratu aditzaren aditz izena.
gurditxo	iz		Gurdi-ren txikigarria.
gurditzar	iz		Gurdi-ren handigarria.
gurdizain	iz		Gurdia daramana, gurdi-gidaria.
gurdo	izond		Guria, mardula.
gureganatu guregana edo gureganatu gureganatzen	ad		Guregana ekarri, gure egin, gure bihurtu.
gureganatze			gureganatu aditzaren aditz izena.
guren	izond	H1.A1.	Mardula.
guren	izond	H1.A2.	Gorena, bikaina.
guren	izond	H1.A3.	Santua.
gurenda	iz		Garaipena.
gurendu guren edo gurendu gurentzen	ad	H1.	Hazi; gehitu.
gurendu guren edo gurendu gurentzen	ad	H2.	Santutu.
gurentasun	iz		Handitasuna, santutasuna.
guretar			Gure familiakoa, artekoa, aldekoa, alderdikoa dena.
guretu gure edo guretu guretzen	ad		Gure egin, gure bihurtu.
guretze			guretu aditzaren aditz izena.
gurgarri	izond		Gurtua izan dadin merezi duena.
gurguilu	iz		Aihotza.
gurgura	iz		Sabelaren hotsa.
gurguria	iz		Murmurra, xuxurla.
gurgurio	iz		Ale edo garauetan bizi diren bruchidae eta curculionidae familietako hainbat intsektu koleopterori ematen zaien izena.
guriarazi guriaraz guriarazten	ad		Guritzera behartu.
gurikeria	iz		Atseginetara gehiegi ematea, bigunkeria.
guriki	adlag		Guritasunez, gurikeriaz.
gurin	iz		Esne gaina joaz edo irabiatuaz egiten den gai koipetsua, sukaldaritzan-eta erabiltzen dena.
gurintxo	iz		Linfa hodietako handitsua.
gurintxori	iz		Gurintxoen hantura.
guriro	adlag		Guriki, mardulki.
guritasun	iz		Guria edo biguna denaren nolakotasuna.
guritu guri edo guritu guritzen	ad	A1.	Bigundu edo leundu; samurtu.
guritu guri edo guritu guritzen	ad	A2.	Gizendu, marduldu.
guritze			guritu aditzaren aditz izena.
gurpen	iz		Gurtzea.
gurpil	iz		Atal biribila eta laua, loditasun txikikoa, ardatz bati buruz biratzen dena; bereziki ibilgailuek, higitzeko, dituztenetako bakoitza.
gurpildun	izond		Gurpilak dituena.
gurpiltxo	iz		Gurpil txikia.
gurrarazi gurraraz gurrarazten	ad		Gurtzera behartu.
gurte	iz		Gurtza.
gurtesi	iz		Gurdiaren aldamenetan jartzen diren oholak.
gurtetxe	iz		Gurdiaren gurpilez gainerakoa.
gurtu gurt gurtzen	ad		da edo du.
gurtu gurt gurtzen	ad	A1.	Norbait lurrerantz makurtu.
gurtu gurt gurtzen	ad	A2.	Jainkoari, edo jainkotzat edo santutzat hartzen denari erlijiozko gorazarrea egin.
gurtza	iz		Jainkoari eta, egiten zaion erlijiozko gorazarrera.
gurtzaile	iz		Gurtzen duena.
gurtze			gurtu aditzaren aditz izena.
guruin	iz		Abereen gorputzeko organoa, gairen bat jariatzeko betekizuna duena.
gurutzada	iz		Erdi Aroan kristauek Jesusen hilobia eta Leku santuak mahomatarren mendetik askateko egin zuten gerra joanaldia.
gurutzatu gurutza gurutzatzen	ad	A3.	Albotik igaro, aurkako norabidean joanez.
gurutzatu gurutza gurutzatzen	ad	A4.	Nahasi.
gurutzatu gurutza gurutzatzen	ad		Bi gauza bata bestearen gainean gurutze itxura egiten dutela jarri.
gurutzatu gurutza gurutzatzen	ad	A2.	Gurutziltzatu.
gurutzatze			gurutzatu aditzaren aditz izena.
gurutzedun	izond eta iz		Gurutzea duena.
gurutzefika	iz		Jesukristo gurutziltzatuaren irudia duen gurutzea.
gurutzefikatu gurutzefika edo gurutzefikatu gurutzefikatzen	ad		Gurutziltzatu.
gurutzefikatzaile	iz		Gurutziltzailea.
gurutzefikatze			gurutzefikatu aditzaren aditz izena.
gurutzetxo	iz		Gurutze-ren txikigarria.
gurutzetzar	iz		Gurutze-ren handigarria.
gurutzeo	iz		Gurutzetxoa.
gurutziltzatu gurutziltza gurutziltzatzen	ad		Gurutzean iltzatu edo josi.
gurutziltzatze			gurutziltzatu aditzaren aditz izena.
gustagarri	izond		Atsegingarria.
gustatu gusta gustatzen	ad	A1.	Dastatu; ahogozatu.
gustatu gusta gustatzen	ad	A2.	Atsegin edo laket izan, gogoko izan.
gustatze			gustatu aditzaren aditz izena.
gustu	iz	A1.	Atsegina.
gustu	iz	A2.	Dasta, ahogozoa.
gustu	iz	A3.	Dastamena.
gustu	iz	A4.	Edertasuna-eta somatzeko gaitasuna.
gustudun	izond		Gustua duena.
gustugabe	izond		Gusturik ez duena.
gustugabetasun	iz		Gusturik ez duenaren nolakotasuna.
gutar		H2.	Gure familiakoa, artekoa, aldekoa, alderdikoa dena; gurekin bat datorrena, gure iritziak dituena.
gutar	iz	H1.	Nahi edo gurari bizia.
gutaratu gutara gutaratzen	ad		Gureganatu.
gutizia	iz		Nahi bizia, guraria; zerbait izateko edo zerbaitez jabetzeko desira gehiegizkoa.
gutiziagarri	izond		Gutiziatua izatea merezi duena, desiragarria.
gutiziamendu	iz		Gutizia.
gutiziarazi gutiziaraz gutiziarazten	ad		Gutiziatzera behartu.
gutiziatsu	izond		Gutiziatzera makurtua; zerbaiten gutizia duena; gutizia adierazten duena.
gutiziatu gutizia edo gutiziatu gutiziatzen		A1.	Biziki desiratu.
gutiziatu gutizia edo gutiziatu gutiziatzen	ad	A2.	Gutiziaz bete.
gutiziatzaile	izond		Zerbait gutiziatzen duena.
gutiziatze			gutiziatu aditzaren aditz izena.
gutizios	izond		Gutiziatsua.
gutun	iz	A1.	II Mandatu edo ohar bat adierazteko eskutitz laburra.
gutun	iz	A2.	Kutuna.
gutunkari	iz		Postaria.
gutxiagotasun	iz		Gutxiago denaren nolakotasuna.
gutxiagotu gutxiago edo gutxiagotu gutxiagotzen	ad		Gutxitu, areago gutxitu.
gutxiagotze			gutxiagotu aditzaren aditz izena.
gutxiarazi gutxiaraz gutxiarazten	ad		Gutxitzera behartu.
gutxiegitasun	iz		Gutxiegi denaren nolakotsuna.
gutxiengo	iz		Gehiengoa osatzen ez duen talde edo alderdia.
gutxiesgarri	izond		Gutxietsia izatea merezi duena, arbuiagarria.
gutxiespen	iz		Gutxiestea.
gutxieste			gutxietsi aditzaren aditz izena.
gutxietsi gutxiets gutxiesten	ad		Gutxitzat hartu edo eduki.
gutxigarri	izond eta iz		Gutxitzen duena.
gutxika	adlag		Apurka.
gutxitasun	iz		Gutxi izateko nolakotasuna.
gutxitu gutxi edo gutxitu gutxitzen	ad		Zerbaiti bere gisa edo motakotik zati bat kendu, zerbaiten kopurua txikiago bihurtu.
gutxitxo			Gutxi-ren txikigarria.
gutxitze			gutxitu aditzaren aditz izena.
gutxixeago			Zerbait gutxiago.
gutxixko			Gutxitxo.
guztiahaldun	izond		Guztiz ahaltsua dena, zernahi ahal duena.
guztiahaltasun	iz		Erabateko ahala, ahalmen mugagabea.
guztiahaltsu	izond		Guztiahalduna, guztiz ahaltsua.
guztiro	adlag		Guztiz.
h	iz		Euskal alfabetoko zortzigarren letra.
haatik	junt		Halere, hala eta guztiz.
habaila	iz	H1.	Harriak jaurtikitzeko arma, eskuaz birarazten den larruzko uhal batek osatua.
habailari	iz		Habailaz armatutako gudaria.
habe	iz	H1.A1.	Harroina, zutoina.
habe	iz	H1.A2.	Zurezko atal lodia, bereziki, teilatuari eusteko zutabeen gainean ezartzen dena.
habe	iz	H1.A3.	Zuhaitza.
habe	iz	H1.A4.	Mug.. Jesukristo hil zen Gurutzea.
habe	iz	H2.	Ezpara, Tabanidae familiako intsektuei ematen zaien izena.
habearte	iz		Habe edo pilare arteko hutsunea.
habetu habe edo habetu habetzen	ad		Habeen bidez eutsi; finkatu.
habetxo	iz		Zuhaixka.
habetze			habetu aditzaren aditz izena.
habia	iz		Hainbat animaliak arrautzak erruteko edo umeak hazteko eratzen edo baliatzen duten babesgunea.
habia	iz	A2.	Egoitza, babesgunea.
habiondoko	iz		Toki jakin batean, oiloak bertan erruten ohitzeko, jartzen den arrautza.
habirakoi	iz		Habiondokoa.
habitat	iz		Animalia edo landare mota baten berezko ingurunea.
haborokin	iz		Soberakina.
habuin	iz		Haguna, ahoari darion aparra.
haburikatu haburika haburikatzen	ad		Behaztopatu, oztopo egin.
haburiko	iz		Behaztopa, oztopoa.
haga	iz	A1.	Zurezko atal zuzena, luzea eta mehea, eskuz erabil daitekeena.
haga	iz	A2.	Habea, zurezko atal lodia, bereziki teilatuari eusteko zutabeen gainean ezartzen dena.
hagaka	adlag		Haga kolpeka, makilaka.
hagapuru	iz		Mailu handia.
hagatu haga edo hagatu hagatzen	ad		Hagaz jo.
hagatxo	iz		Haga-ren txikigarria.
hagatzar	iz		Haga handia.
hagaxka	iz		Hagatxoa.
hagindu hagin edo hagindu hagintzen	ad		Akastu.
haginka	adlag		Hozka, ausikika.
haginkari	izond		Haginka egiten duena, hozkaria.
hagintze	iz		Ipurua.
hagiografia	iz		Santuen bizitzen kontakizuna.
hagitz	adlag		Asko, txit.
hagoan	adlag		Orekan, erori edo aldatu gabe.
hagoatu hagoa hagoatzen	ad		Akitu, indarra galdu.
hagorandu hagoran hagorantzen	ad		Larritu, urduritu.
hagun	iz		Aparra, bereziki ahoari dariona.
hagundatu hagunda hagundatzen	ad		Hagunez, aparrez bete.
hagundatze			hagundatu aditzaren aditz izena.
haguntsu	izond		Haguna duena edo dariona.
hagunzali	iz		Hagundatzekoa, bitsadera.
haiahaia	adlag		Laster, arin.
haidor	izond		Burgoia, harroa.
haidorkeria	iz		Harrokeria, burgoikeria.
haidorki	adlag		Harroki, burgoiki.
haidortu haidor edo haidortu haidortzen	ad		Haidor bihurtu, harrotu.
haikarazi haikaraz haikarazten	ad		Altxarazi.
haikatu haika haikatzen	ad		Altxatu.
haikatze			haikatu aditzaren aditz izena.
hain	izord	H2.	Delako pertsona hura. Beti mugatua eta izenordain bezala erabiltzen da.
hain			bestalde, adizlagun edo izenondo edo -(eko-ren bidez eratutako izenlagun) bati dagokio, hots, nolakotasunari.
hainbat		A3.	Batzuek baino gehiago, asko. Dagokion izenaren ezkerrean ezartzen da.
hainbat		A1.	Hainbeste.
hainbat		A2.	Hain.
hainbat	adlag	A4.Xa.	Neurrian.
hainbat	adlag	A4.Xb.	Hainbestean, ez hain ongi eta ez hain gaizki.
hainbateko	izond		Kidea, berdina.
hainbatu hainbatu hainbatzen	ad		Zenbatu.
haitada	iz		Saioa, jardunaldia.
haitz	iz	H1.	Harrizko masa aski handia, lurraren gainetik edo ur-bazterrean goititzen dena.
haitzarte	iz		Haitz arteko hutsunea edo ebakidura sakona.
haitzulo	iz		Haitzetan berez gertatzen den barrunbea.
haitzurdin	iz		Marmola.
haizarazi haizaraz haizarazten	ad		Uxatu, haizatzera behartu.
haizatu haiza haizatzen	ad	A1.	Uxatu, aienatu.
haizatu haiza haizatzen	ad	A2.	Zerbait airera bota, bereziki, garia eta antzeko laboreak lastoa eta alea bereizteko.
haizatu haiza haizatzen	ad	A3.	Airean dagoena trinkotasuna galduz joan desagertu arte.
haizatu haiza haizatzen	ad	A4.	Haizez edo airez puztu.
haizatu haiza haizatzen	ad	A5.	Zirikatu, ahaikatu.
haizatu haiza haizatzen	ad	A6.	Egurastu, haizetan ezarri.
haizatzaile	izond eta iz		Haizaten duena.
haizatze			haizatu aditzaren aditz izena.
haizealde	iz	A1.	Haizearen aldea.
haizealde	iz	A2.	Itsasontzietan, haizeak jotzen duen alboa edo inguruko aldea.
haizealdi	iz		Haize bolada, haize-erauntsia.
haizebe	iz		Itsasontzietan, haizeak jotzen ez duen alboa eta aldea.
haizebelats	izond		Zentzugabea, buruarina.
haizeberritu haizeberri haizeberritzen	ad	A1.	Gela bateko... haizea berritu, egurastu.
haizeberritu haizeberri haizeberritzen	ad	A2.	Eraberritu.
haizeberritze			haizeberritu aditzaren aditz izena.
haizebide	iz		haizea hauspotik sutegira bidaltzeko hodia.
haizegile	iz		Haize egiten duena, haizemailea.
haizekeria	iz		Harrokeria.
haizekin	iz		Haizemailea.
haizekirri	iz		Haize leun eta atsegina.
haizemaile	iz		Haize ematen duena gehienetan tresna.
haizeputz	izond		Harroputza.
haizeratu haizera haizeratzen	ad	A1.	Haizatu, haizean barreiatu.
haizeratu haizera haizeratzen	ad	A2.	Airean astindu.
haizete	iz		Haizealdi gogorra.
haizeti	izond		Uzkerti-ren leungarria.
haizetorki	iz		Klima.
haizetsu	izond	A1.	Leku edo denboraz mintzatuz, haize asko dabilena.
haizetsu	izond	A2.	Haizez betea, harroa.
haizetsu	izond	A3.	Janariez mintzatuz, haizeak eragiten dituena.
haizetxo	iz		Haize-ren txikigarria.
haizeztatu haizezta haizeztatzen	ad		Egurastu, haizeberritu.
haizeztatze			haizeztatu aditzaren aditz izena.
haizeo	iz		Haizetxoa.
haizpe	iz		Haitz azpia; haitzuloa, harpea, harkaizpea.
haizu izan			Zilegi izan.
haizu izan	ad	A1.	"Zertara.
haizu izan	ad	A3.	Haizu adizlagun gisa.
haizuki	adlag		Eragozpenik gabe.
haizutasun	iz		Haizu denaren nolakotasuna; askatasuna.
hala	adlag		Berez hirugarren graduko erakusleari dagokio, baina beste biei dagozkienen ordez ere erabil daiteke.
hala	adlag	A2.	Perpausaren hasieran, gehienetan eta-ren eskuinean, lokailu gisa erabiltzen da, aurreko perpausetan esan denaz nolabaiteko lotura adierazteko.
hala	izlag	A2.Xa.	Adibidez. Benedikatzea.
hala	adlag	A2.Xa.	Nolanahi.
hala	izlag	A2.Xb.	Bezala edo.
hala	adlag	A2.Xb.	Ongiegi ez, erdipurdi.
halabehar	iz		Gertakizunak nahitaezko edo ezinbesteko egiten dituen hura.
halabeharti	izond		Fatalista.
halaber	adlag		Orobat.
halaberki	adlag		Halaber.
halabiz			Eskaera eta bereziki otoitz baten bukaeran eransten den hitza, hura gertatzeko gogoa azpimarratzen duena.
halakatu halaka halakatzen	ad		Halako bihurtu.
halako	izlag	A1.	Hura bezalakoa, adierazi den gisakoa. Berez hirugarren graduko erakusleari dagokio, baina beste biei dagozkienen ordez ere erabil daiteke.
halako	izlag	A2.	Gehiago zehazten ez den zerbait adierazteko; dagokion izen sintagma artikulurik gabe.
halako	izlag	A3.	Zenbaki bati dagokiola, haren ezkerrean nahiz eskuinean, zenbakiak seinalatzen duen kopurua adierazteko.
halako	izlag	A4.	Bestela zehazteko gaitz dena mugatuz.
halako	izlag	A5.	Alaena. Dagokion izenondoaren eskuinean.
halakotz			Halatan.
halakoxe	izlag		Erabat halakoa.
halakret	iz		Gorputz-babesgarria.
halarik ere			Halere.
halatan	adlag		Hala.
halatsu	adlag		Gutxi gorabehera hala.
halaxe	adlag		Era edo gisa hartan berean.
halaxen	adlag		Halaxe.
halaxet	adlag		Halaxe, hala-hala.
halaz	adlag	A1.	Hala.
haldamaldaka	adlag		Herrenka, zabuka.
halda	iz		Gerria baino beherago heltzen diren zenbait soinekoren beheko aldea.
halere	junt	A1.	Aurreko perpausetik espero denaren aurkakoa gertatzen dela adierazteko erabiltzen den juntagailua. Bere ezkerrean eta ezar daiteke.
halere	junt	A2.	Gainera.
halere	junt	A3.	Eskerrak; gaitz erdi.
halogeno	izond eta iz		Kloro, fluor, iodo eta bromoaz esaten da.
haltoki	adlag		Goraki.
haltsar	iz		Erraiak.
haltz	iz		Lur hezeetan hazten den zuhaitza, enborra iluna, liraina eta oso zuzena, eta hostoak biribilak eta erorkorrak dituena.
haltzadi	iz		Haltz oihana.
hamabi	zenbtz zehazt		Hamaika eta bat, 12.
hamabigarren	ord		Zerrenda batean aurretik hamaika dituena.
hamabiko	iz		Hamabiz osatua, zerbaitetik hamabi dituena.
hamabina			Bakoitzari hamabi, bakoitzak hamabi.
hamabinaka	adlag		amabinakatu *1981. Hamabinako multzoetan.
hamabira			Hamabina.
hamabiraka	adlag		Hamabinaka.
hamabiren	iz		Hamabi zati berdinetan banatu den osotasun baten zati bakoitza.
hamabosgarren	ord		Zerrenda batean aurretik hamalau dituena.
hamaboska	adlag		Hamabost egunetan behinka.
hamaboskari	iz		Hamabost egunean behin ateratzen den aldizkaria.
hamabosna			Bakoitzari hamabost, bakoitzak hamabost.
hamabosnaka	adlag		Hamabosnako multzoetan.
hamabost			Hamalau eta bat, 15.
hamabostaldi	iz		Hamabost eguneko denbora bitartea, bereziki bi aste osoz osatua.
hamabostero	adlag		Hamabostean behin, hamabostaldi oro.
hamabosteroko	iz		Hamaboskaria. Euskalerriaren Alde.
hamabosturren	iz		Hamabost eguneko epea.
hamahiruhortz	iz		Hamahiru sei aurrean eta atzean zazpi hortz dituen are endaizduna.
hamahiru			Hamabi eta bat, 13.
hamahirugarren	ord		Zerrenda batean aurretik hamabi dituena.
hamahiruna			Bakoitzari hamahiru, bakoitzak hamahiru.
hamahirunaka	adlag		Hamahirunako multzoetan.
hamaika	zenbtz zehazt	A1.	Hamar eta bat, 11.
hamaika	zenbtz zehazt	A2.	Oso altutzat jotzen den zenbaki mugagabe bat adierazteko erabiltzen da. Dagokion sintagma beti mugagabean, eta aditza batez ere singularrean.
hamaikagarren	ord		Zerrenda batean aurretik hamar dituena.
hamaikana			Bakoitzari hamaika, bakoitzak hamaika.
hamaikara			Hamaikana.
hamaikatxo			Hamaika bigarren adieran, asko. Dagokion sintagma beti mugagabean, eta aditza batez ere singularrean.
hamaiketako	iz		Goizeko hamaikak aldean hartzen den otordu arina.
hamalau	zenbtz zehazt		Hamahiru eta bat, 14.
hamalaudun	iz		Hamalau lerroko poesia lana, lau lerroko bi ahapaldiz eta hiruko beste biz osatua, inguruko literaturetan oso erabilia.
hamalaugarren	ord		Zerrenda batean aurretik hamairu dituena.
hamalauna			Bakoitzari hamalau, bakoitzak hamalau.
hamalaurkun	iz		Hamalauduna.
hamardun	iz		Hamar gauza berdinez osatutako zera; adibidez, hamar lerroko poesia lana.
hamargarren	ord	A1.	Zerrenda batean aurretik bederatzi dituena.
hamargarren	ord	A2.	hamarrena.
hamarka	adlag		Hamarreko multzoetan.
hamarkun	iz		Hamarduna.
hamarna			Bakoitzari hamar, bakoitzak hamar.
hamarnaka	adlag		Hamarnako multzoetan.
hamarraldi	iz		Hamar urteko denbora bitartea.
hamarratz	iz	A1.	Olagarroa.
hamarratz	iz	A2.	Karramarroa.
hamarratz	iz	A3.	Armiarma.
hamarreko	iz	A1.	Hamarrek osatua; hamar gauzak osaturiko multzoa.
hamarreko	iz	A2.	Musean, bost banako balio duen tantoa.
hamarren	iz	A1.	Lurraren emaitzetatik Elizari edo erregeri, jaunari... eman behar zitzaion zatia.
hamarren	iz	A2.	Arrosarioaren hamarrekoa.
hamarren	iz	A3.	Hamar zati berdinetan banatu den osotasun baten zati bakoitza.
hamarrendu hamarren edo hamarrendu hamarrentzen	ad		Zerbaiten hamarrenak eman.
hamarretako	iz		Goizeko hamarrak aldean hartzen den otordu arina.
hamarretan	adlag		Hamar aldiz.
hamartar	izlag		Zernahi maila, azpiko mailako hamar banakoz osatzen den zenbaki, neurri edo pisu sistemaz esaten da.
hamartari	iz		Erromatar gudarostean, hamar soldaduren buru zena.
hamarte	iz		Hamarraldia.
hamasei	zenbtz zehazt		Hamabost eta bat, 16.
hamaseidun	iz		Zerbaitetik hamasei dituena.
hamaseigarren	ord		Zerrenda batean aurretik hamabost dituena.
hamaseiko	iz		Hamaseik osatua; hamasei gauzak osaturiko multzoa.
hamaseina			Bakoitzari hamasei, bakoitzak hamasei.
hamaseiren	iz		Hamasei zati berdinetan banatu den osotasun baten zatietako bakoitza.
hamazazpi	zenbtz zehazt		Hamasei eta bat, 17.
hamazazpigarren	ord		Zerrenda batean aurretik hamasei dituena.
hamazazpina			Bakoitzari hamazazpi, bakoitzak hamazazpi.
hamikatu hamika hamikatzen	ad		Goseak erabat ahuldu. Batez ere era burutua erabiltzen da, izenondo gisa.
hamster	iz		Europako karraskari txikia.
han	adlag		Toki hartan.
handiaurki			1847; aundiaurki 1937. Handiena, nabarmena, garrantzizkoena.
handimandi	iz eta izond		Handikia, jauntxoa gutxiesgarritzat markatua.
handiagotu handiago edo handiagotu handiagotzen	ad		Handiago bihurtu. Ik.
handiagotze			handiagotu aditzaren aditz izena.
handiarazi handiaraz handiarazten	ad		Handitzera behartu.
handidura	iz		Handitsua, hantura.
handientsu	izond	A1.	Nagusia.
handientsu	izond	A2.	Handientzaz betea.
handientza	iz		Maiestatea.
handiespen	iz		Handiestea.
handieste			handietsi aditzaren aditz izena.
handietsi handiets handiesten	ad		Goretsi.
handigai	izond		Pertsonez edo abereez mintzatuz, asko handituko edo haziko dela ematen duena.
handigarri	izond eta iz		Handitzen duena.
handigoa	iz		Handitasuna; handikeria, hantustea.
handigura	iz		Handinahia.
handikari	izond		Handizalea.
handikeria	iz		Handitasun gaitzesgarria; handiustea.
handiki	iz	H1.	Bere ondasunen edo aberastasunengatik, aginte, ahalbide edo itzal berezia duena.
handiki	adlag	H2.A1.	Handizki.
handiki	adlag	H2.A2.	: ardura, zakur ona otsoentzat da.
handikiro	adlag		Handiki, handitasunez.
handikitu handiki edo handikitu handikitzen	ad		Handiki bihurtu.
handikitze			handikitu aditzaren aditz izena.
handikote	izond		Handia, handi samarra.
handinahi	izond	A1.	Handitasun irrika bizia eta gehienetan gaitzesgarria duena.
handinahi	izond	A2.	Handitasun irrika bizia, gehienetan gaitzesgarria.
handinahikeria	iz		Handinahia.
handinahiko	izond		Handinahia.
handinahitasun	iz		Handinahia.
handios	izond		Hantustetsua, harroa.
handiputz	izond		Harroputza irain hitza.
handipuzkeria	iz		Harropuzkeria.
handipuztu handiputz edo handipuztu handipuzten	ad		Harropuztu.
handirasun	iz		Handitasuna.
handiro	adlag		Handitasunez.
handiroki	adlag		Handiro.
handitasun	iz	A1.	Handia denaren nolakotasuna.
handitasun	iz	A2.	Tamaina, handi-txikia.
handitsu	iz		Handitua, bereziki mamitsua.
handitu handi edo handitu handitzen	ad	H1.A1.	Handi edo handiago bihurtu.
handitu handi edo handitu handitzen	ad	H1.A2.	Puztu.
handitu handi edo handitu handitzen	ad	H1.A3.	Harrotu, hantu.
handitu	iz	H2.	Puzturik agertzen den zatia, bereziki gorputzean, eritasun, kolpe... baten ondorioz.
handitxo	iz		Handi-ren txikigarria, "aski handia" esanahiarekin erabiltzen dena.
handitzaile	izond eta iz		Adierazten dena handitzen duena.
handitzar	izond		Oso handia, izugarri handia.
handitze			handitu aditzaren aditz izena.
handiurren	izond		Handiaren hurrengoa.
handiuste	iz		Hantustea, nork bere burua handiesteko joera.
handiusteko	izlag eta iz		Handiustez betea.
handixko	izond		Handitxoa.
handixkote	izond		Handia, handi samarra.
handizale	izond		Handinahia.
handizka	adlag	A1.	Kopuru handietan.
handizka	adlag	A2.	Oro har, ezaugarri edo alde nagusiak soilik kontuan harturik.
handizkatu handizka edo handizkatu handizkatzen	ad	A1.	Zerbaiten nolakotasunen baten handitasuna goraipatu, handietsi.
handizkatu handizka edo handizkatu handizkatzen	ad	A2.	Zerbait, egiaz den baino handiagoa dela adierazi.
handizkatze			handizkatu aditzaren aditz izena.
handizki	adlag	H2.A1.	Handitasunez.
handizki	adlag	H2.A2.	Batez ere, guztiz.
handizuren	iz	A1.	Jatorri bikaineko pertsona.
handizuren	iz	A2.	Ohorea, ospea.
handurreria	iz		Hantustea, harrokeria.
hanka	iz	A1.	Animaliek, gorputzari eusteko edo ibiltzeko dituzten gorputz adar edo luzakinetako bakoitza.
hanka	iz	A2.	Altzari edo gauzaki baten oina.
hanka	iz	A3.	Aldaka, mehaka.
hankabidun	izond eta iz		Bi hanka dituena.
hankabiko	izlag eta iz		Hankabiduna; gizakia.
hankadun	izond		Hankak dituena.
hankagabe	izond		Hankarik ez duena.
hankapeko	izond eta iz		Mendekoa.
hankaperatu hankapera hankaperatzen	ad		Hankapean hartu, menderatu.
hankaperatze			hankaperatu aditzaren aditz izena.
hankarte	iz		Hanka artea; hankak elkartzen diren aldea.
hankoker	izond		Hanka-okerra.
hankor	izond		Harroa, handiustekoa.
hankortasun	iz		Harrotasuna, hantustea.
hankura	iz		Hantura.
hanpadura	iz		Hanpatzea.
hanpadura	iz	A2.	Erret. Esaten denari, hizkuntza baliabideen bidez, ematen zaion indarra.
hanparazi hanparaz hanparazten	ad		Hanpatzera behartu.
hanpatasun	iz		Hanpatua denaren nolakotasuna.
hanpatsu	izond		Hanpatasunez betea.
hanpatu hanpa hanpatzen	ad		Puztu, bete; harrotu.
hanpatze			hanpatu aditzaren aditz izena.
hanpurus	izond		Harroa, handiustekoa.
hanpuruskeria	iz		Harrotasuna, hantustea.
hanpurutsu	izond		Hantustetsua, harroa.
hantarazi hantaraz hantarazten	ad		Hantatzera behartu.
hantatu hanta hantatzen	ad		Norbaitekin maizko harremanak izan; zerbait maiz egin.
hantazio	iz		Hantatzea, harremana.
hantu hant hantzen	ad		Hanpatu.
hantukeria	iz		Buruiritzi izatetik datorren harrotasuna.
hantura	iz	A1.	Zerbait, bereziki, gorputzaren zati bat eritasunen baten ondorioz, hantzea edo handitzea.
hantura	iz	A2.	Hantustea, harrokeria.
hantuste	iz		Handiustea, nork bere burua handiesteko joera.
hantustetsu	izond		Hantustez betea, harroa.
hantuts	izond		Hantustez betea, harroa.
hantxe	adlag		Han bertan.
hantze			hantu aditzaren aditz izena.
haparka	iz		Liskarra, aharra.
haparkatu haparka edo haparkatu haparkatzen	ad		Liskartu, borrokatu.
haparkatze			haparkatu aditzaren aditz izena.
hapatu hapa hapatzen	ad		Hatsanditu.
harutzika	adlag		Uneka hartuz eta utziz, aldika.
har	iz	A1.	Gorputz luzea, biguna, zilindro erakoa eta uzkurgarria duen animalia txikia; batez ere, gero intsektu bihurtzen dena.
harahonakari	izond eta iz		Hara-hona dabilena.
harahonakatu harahonaka harahonakatzen	ad		Hara-hona ibili edo eraman.
harahonakatze			hara-honakatu aditzaren aditz izena.
hara	adlag	A1.	Toki edo leku hartara.
hara	adlag	A2.	Izen sintagma edo esaldi baten ezkerrean, hark adierazten duena aurkezten edo; oso hurbil ez dauden pertsona edo gauzei dagokie berez, baina hurbiltasuna gorabehera erabili ohi da.
hara	adlag	A3.	Zerbait ikusteak edo gertatzeak eragiten duen harridura adierazteko hitza.
harabartu harabar harabartzen	ad		Harrek jan.
haragi	iz	A1.	Gizakiaren eta animalien gorputzaren zati mamitsua.
haragi	iz	A2.	Animalien, bereziki ugaztunen eta hegaztien baina ez arrainen zati mamitsua, janaritzat hartua.
haragi	iz	A3.	Giza gorputza arima-ren aurrez aurre.
haragidun	izond		Haragia duena.
haragijale	izond eta iz	A1.	Haragia jaten duena.
haragijale	izond eta iz	A2.	Animaliez mintzatuz, batez ere haragiz elikatzen dena.
haragikeria	iz		Haragiaren atseginkerien gurari eragabea, haragizko bekatua.
haragiki	iz		Okela.
haragikoi	izond	A1.	Haragikeriak menderatua dagoena.
haragikoi	izond	A2.	Haragizkoa.
haragikoitasun	iz		Haragizko atseginen guraria.
haragikoitu haragikoi edo haragikoitu haragikoitzen	ad		aragikortu 1785. Haragikoi bihurtu.
haragikor	izond		Haragikoia.
haragitsu	izond		Haragi asko duena.
haragitu haragi edo haragitu haragitzen	ad	A1.	Haragi egin; haragi bihurtu.
haragitu haragi edo haragitu haragitzen	ad	A2.	Bere haragi egin, beretu.
haragitze			haragitu aditzaren aditz izena.
haragizale	izond		Haragiaren, okelaren zale dena, haragi asko jaten duena.
haragiztatu haragizta haragiztatzen	ad		Haragi egin, haragitu.
haragiztatze			haragiztatu aditzaren aditz izena.
haraitzina	adlag		Aspaldi.
harakai	iz	A1.	Haragitarako gizendu den aberea.
harakai	iz	A2.	Jainkoari eskaintzeko hiltzen den aberea.
harakin	iz		Haragi saltzailea.
harakindegi	iz		Harategia.
harakintza	iz	A1.	Harategia.
harakintza	iz	A2.	hilkintza, sarraskia.
harakintza	iz	A3.	Harakinaren lanbidea.
harakiri	iz		Japonian, ohorearengatik, sabela sakailduz, nork bere burua hiltzea.
harako	izlag	A1.	Hara-ri dagokion izenlaguna.
harako	izlag	A2.	Hangoa, delakoa. Dagokion izen sintagmaren ezkerrean, sintagma artikuluak edo erakusle batek, gehienetan hura-k, mugatzen duela; gaur egun, idazle batzuek izenlagun edo erlatiboaren eta izenaren artean tartekatzen dute.
haran	iz	A1.	Ibarra; ibar garaia.
haran	iz	A2.	Kristau erlijioan, honako mundua izendatzeko erabiltzen den irudia.
haratardi	iz		Haragi ardia, haragitarako ardia.
harategi	iz		Haragitarako abereak hiltzen diren lekua, hiltegia; haien haragia edo okela saltzen den denda.
harategun	iz		Haragia jatea zilegi den eguna, bijilia eguna ez dena.
haratu edo hara	ad	A2.	Hara eraman.
haratu edo hara	ad		da.
haratu edo hara	ad	A1.	Hara joan, heldu.
haratustel	iz		Haragi ustela, eta bereziki gangrena.
haratze			haratu aditzaren aditz izena.
haraxe	adlag		Hara bertara.
harbeltz	iz		Ikatz mota gogorra, beltz distiratsua.
harbide	iz		Harri bidea, harrizko bidea; harri landuz eginiko bidea, bide lauzatua.
harbitxi	iz		Harri bitxia.
hardi	iz		Harritza.
hardit	izond		Ausarta.
hardoi	iz		Harritza.
hardun	izond		Harrak dituena.
hardundu hardun edo hardundu harduntzen	ad		Hardun bihurtu, harrek joa gertatu.
harea	iz		Hondarra, kuartzo ale xeheen multzoa.
hareatsu	izond		Harea asko duena; hareaz osatua.
hareatza	iz		Hondartza, hareaz osatutako lurra.
hareharri	iz		Harea ale itsatsiz eratutako harria, erraz desegiten dena.
harem	iz		Mahomatar herrietan, emakumeen gela edo aretoa.
harenganatu edo harengana	ad		Harengana joan, hurbildu, jo.
harenganatze			harenganatu aditzaren aditz izena.
hargailu	iz		Zerbait bereziki uhin elektromagnetikoak hartzen edo jasotzen duen tresna.
harganatu edo hargana	ad		Harenganatu.
harganatze			harganatu aditzaren aditz izena.
hargatik	junt		Halere, hala eta guztiz.
hargin	iz		Eraikuntzan harria lantzeko ogibidea duen pertsona.
hargindegi	iz		Harginaren lantegia.
hargingo	iz		Hargintza, harginaren lanbidea.
hargintza	iz	A1.	Harginaren lanbidea.
hargintza	iz	A2.	Hargin lana.
hargorri	iz		Harri gorria; zinabrioa.
hari	iz	H1.A1.	Lihoz edo beste gai izpitsuren batez osatutako izpia edo izpi multzo bihurritua, luzea, mehea eta malgua.
hari	iz	H1.A2.	Beste edozein gaiz osatutako izpia.
hari	iz	H1.A3.	Kontakizunaren, buru jardunaren gaien lotura edo segida.
hari	iz	H1.A4.	Torlojuetan eta, helize-antzean kurubilkaturiko irtenunea.
hari	iz	H1.A4.Xa.	Jardunaren gaia berriro hartu.
hari	iz	H1.A4.Xb.	Jardunaren gaira egoki etorri.
harigai	iz		Haria egiteko gaia.
harik eta			Artean edo arteraino-z, edo -ino atzizkiaz amaitzen diren denborazko esaldien hasieran, indargarri gisa edo, ezartzen den esapidea.
haril	iz		Haria bilduz egindako bola.
harildu haril edo harildu hariltzen	ad		Ardatzean edo haril bat eginez haria bildu.
harilkai	iz		Matazak hariltzeko tresna birakorra.
harilkari	iz		Harilkaia.
harilkatu harilka harilkatzen	ad		Harildu.
harilkatze			harilkatu aditzaren aditz izena.
harilketa	iz		Hariltzea, ardatzean haria biltzea.
harilketari	izond eta iz		Hariltzen duena.
harilko	iz		Harila.
hariltze			harildu aditzaren aditz izena.
haritsu	izond		Hari edo zuntz asko duena.
haritu hari edo haritu haritzen	ad		Hari bihurtu, irun.
haritz	iz	A1.	Pagoaren familiako zuhaitza, hosto erorkor eta gingildunak dituena, fruitutzat ezkurra ematen duena, zurgintzan oso aintzat hartua den zura duena.
haritz	iz	A2.	Ezkurra.
haritz	iz	A3.	Zuhaitza.
haritze			haritu aditzaren aditz izena.
haritzondo	iz		Haritza, pagoaren familiako zuhaitza.
harizkando	iz		Haritz gaztea.
harizki	iz		Haritzaren zura, zurgintzan eta, oso aintzat hartua.
hariztatu harizta hariztatzen	ad		Haria orratz begitik sartu.
hariztegi	iz		Hariztia.
harizti	iz		Haritz oihana, haritzez landatutako tokia.
harjo	izond		Harrek joa.
harkadi	iz	A1.	Harri edo harkaitz asko dagoen tokia.
harkadi	iz	A2.	Harkaitza.
harkaitz	iz		Haitza.
harkaitzarte	iz		Haitzartea.
harkaitzulo	iz		Haitzuloa.
harkaizpe	iz		Haitzuloa, hartzuloa.
harkaizti	iz		Harkaitz asko dagoen tokia edo aurkintza.
harkantoi	iz		Eraikin baten oinarrian, kantoia eratzen ezarritako harria.
harketz	adlag		Zah; g. er.. Haren partetik.
harkor	izond		Zerbait erraz hartzen duena edo hartzeko joera duena.
harkoskor	iz		Harri-koskorra.
harlandu	iz		Harri landua.
harlantza	iz	A1.	Harri lantzea, hargintza; harria lantzen den lantegia.
harlantza	iz	A2.	Harlandua.
harlau	iz		Lauza.
harlauza	iz		Harrizko lauza.
harmaila	iz	A1.	Harrizko maila edo jarleku modukoa.
harmaila	iz	A2.	Harrizko edo antzeko gairen batezko mailen segida; adibidez, eraikuntza nagusietako sarbidea osatzen dutenak, edo probalekuetan, futbol zelaietan etabar, jarleku gisa erabiltzen direnak.
harmailu	iz		Harginek harria lantzeko erabiltzen duten mailu mutur-zorrotza.
harmen	iz	A1.	Eskumena, eskuaren irispidea.
harmen	iz	A2.	Eskumena, eskukada.
harmonia	iz		Osotasun bat eratzen duten gauza edo zatien elkar hartze egokia.
harmonika	iz		Ahoko soinua.
harmoniko	izond		Harmoniaren araberakoa.
harmonium	iz		Musika tresna giltzaduna, organoaren antzekoa baina hodien ordez mihiak dituena.
harmora	iz	A1.	Horma nagusia.
harmora	iz	A2.	Harri meta.
harnabar	iz		Harri nabarra, kolore desberdinetako zerrenda edo alderdiak dituena; kuartzo mota bat, nabarra eta ez gardena.
haro	iz	H2.	Ahots zarata, iskanbila.
harotsu	izond		Zaratatsua.
harpa	iz	H1.	Musika tresna handia, hiruki formakoa, bi eskuez jotzen diren luzera eta lodiera desberdineko hariak dituena.
harpa	iz	H2.	Zango edo besoetan berez gertatzen den inurritze edo gihar uzkurtze mingarria.
harpalari	iz		Harpa jotzailea, harpa musika tresna jotzen duen musikalaria.
harpauso	iz		Lokatza edo ura dagoen aurkintzak igarotzeko ezartzen diren harriak.
harpetar	izlag eta iz		Harpe gizona, iritzi eta uste oso atzerakoiak dituen pertsona.
harpidedun	iz		Zerbaiten harpidea hartzen duen pertsona.
harpidedungo	iz		Harpidetza.
harpidetu harpide edo harpidetu harpidetzen	ad		Harpidea hartu.
harpidetza	iz		Harpidea.
harpidetze			harpidetu aditzaren aditz izena.
harpiko	iz		Zizela, bereziki harginarena.
harrabots	iz		Zarata.
harraldi	iz		Adierazten dena hartzen den aldi bakoitza.
harralditxo	iz		Harraldi-ren txikigarria.
harramantza	iz		Harrabots edo iskanbila, bereziki, handia.
harramantzatsu	izond		Zaratatsua.
harramazka	iz	H1.	Larruazaleko urratu ez sakona.
harramazka	iz	H2.	Gehiegizko presa.
harramazkatu harramazka edo harramazkatu harramazkatzen	ad		Harramazka egin, atzaparkatu.
harramazkatze			harramazkatu aditzaren aditz izena.
harrapagailu	iz		Animaliak harrapatzeko tresna.
harrapaka	adlag		Gehiegizko presaz eta nolanahi, harramazkan.
harrapakatu harrapaka edo harrapakatu harrapakatzen	ad		indarkeriaz eta harrapaka hiri, etxe bat bere ondasunez biluzi.
harrapakeria	iz		Harrapatze gaitzesgarria edo doilorra; harrapakatzea.
harrapaketa	iz		Harrapatzea; indarrez hartzea edo atzematea; harrapakatzea.
harrapakin	iz		Harrapaketaren bidez lortu edo eskuratutako gauza.
harrapari	izond		Abereez mintzatuz, harrapatzen dituen animalietatik bizi dena.
harrapatu harrapa harrapatzen	ad	A1.	Jabearen aurrean eta haren gogoaren kontra zerbait hartu, bereziki bortxaz baliaturik.
harrapatu harrapa harrapatzen	ad	A2.	Atzeman, atzitu.
harrapatzaile	iz	A1.	Zerbait harrapatzen duen pertsona edo animalia.
harrapatzaile	izond	A2.	Harraparia.
harrapatze			harrapatu aditzaren aditz izena.
harrarazi harraraz harrarazten	ad		Hartzera behartu.
harrarte	iz		Haitzen arteko igarobidea.
harraska	iz		Harrizko aska; arropa jotzeko eta garbitzeko erabiltzen dena, atal lau eta zabal batez hornitua; orobat, sukaldean baxera garbitzeko erabiltzen dena, harrizkoa nahiz beste gai batezkoa.
harraskatu harraska harraskatzen	ad	A1.	Hondatu, ezabatu.
harraskatu harraska harraskatzen	ad	A2.	Hatz egin; igurtzi, karrakatu.
harrate	iz	A1.	Mendatea.
harrate	iz	A2.	Landetan, harriz eta hagaz egindako atea.
harreman	iz		pertsonen edo pertsona multzoen artean.
harremankide	iz		Norbaiti edo zerbaiti buruz, harekin harremanak dituena.
harrera	iz		Hartzea; bereziki norbaitek norbait, bere etxean, lagunartean... hartzea, ostatu, laguntza, babesa emateko. Gehienetan, hartze horren nolakotasuna adierazten duen izenondo edo izenlagunaz agertzen da.
harrerauntsi	iz		Harri-erauntsia, harriabarra.
harresi	iz		Harrizko murru edo hesia, batez ere itxitura bat eratzen duena.
harresidun	izond		Harresia duena, harresiz babestua.
harresitu harresi edo harresitu harresiten	ad		Harresi batez itxi.
harresiztatu harresizta harresiztatzen	ad		Harresiz inguratu.
harrespil	iz		Neolito aroko hileta-oroigarria, lurrean gune biribil bat mugatzen duten jentil harriz osatua.
harrezkero	adlag		Aipatu den une edo denboraz gero.
harriabar	iz		Ale larriko txingorra, harri jasa.
harrialdi	iz		Harrimena; ustekabea.
harriarazi harriaraz harriarazten	ad		Harrimena eragin.
harribil	iz		Harri biribila.
harriburu	iz		Euskal hilarria, goialdea disko formakoa duena.
harridura	iz		Harrimena.
harrien	iz		Harri-mina.
harrieta	iz		Harritza.
harrigarriki	adlag		Harrigarriro.
harrigarriro	adlag		Harrimena sortzen duen eran.
harrigarritasun	iz		Harrigarria denaren nolakotasuna.
harrika	adlag		Harriak jaurtikiz.
harrikada	iz	A1.	Jaurtikitako harri batez jotako kolpea, harri ukaldia. Ik.
harrikada	iz	A2.	Harrika jaurtikitakoak ibiltzen duen tartea.
harrikarazi harrikaraz harrikarazten	ad		Harrikatzera behartu.
harrikari	izond eta iz		Harrikatzen duena.
harrikatu harrika edo harrikatu harrikatzen	ad		Harrika egin, harrika eman, harriak jaurtiki; harrika hil.
harrikatz	iz		Izadian harri eran aurkitzen den ikatza, hiru laurden baino gehiago ikazkai dena.
harrikatzaile	izond eta iz		Harrikatzen duena, harrikaria.
harrikatze			harrikatu aditzaren aditz izena.
harriki	iz		Harrizko zernahi gauzaki.
harriko	iz	H1.	Baxera garbitzea.
harriko	iz	H2.	Harriena.
harrimen	iz		Harrigarriak eragiten duen zirrara.
harripe	iz		Harri azpiko lekua. Batez ere leku kasuetan singularrean.
harritasun	iz		Harrimena.
harrite	iz		Ale larriko txingorra, harriabarra.
harritsu	izond		Harri asko dagoena, harria ugari duena.
harritu harri edo harritu harritzen	ad	A1.	Harri eta zur eginik, zer esan edo egin jakin gabe gelditu edo utzi.
harritu harri edo harritu harritzen	ad	A2.	Harri bihurtu, harri bezalako bihurtu.
harritxo	iz		Harri puska edo ale xehea.
harritza	iz		Harri asko dagoen lekua.
harritzar	iz		Harri zati edo puska handia.
harritze			harritu aditzaren aditz izena.
harritzeko	iz		Gauza harrigarria.
harrixka	iz		Harritxoa.
harrixkola	iz		Harkoskorra; legarra.
harrizio	iz		Harrimena.
harriztatu harrizta harriztatzen	ad		Lurra harriz zolatu.
harriztatze			harriztatu aditzaren aditz izena.
harroaldi	iz	A1.	Astinaldia.
harroaldi	iz	A2.	Harrokeriazko unea.
harrobi	iz		Harria, bereziki eraikuntzarakoa, ateratzen den tokia.
harrogarri	izond	A1.	Harrotasuna eragiten duena.
harrogarri	iz	A2.	Harrotzen duen gauza.
harrogoa	iz		Harrotasuna.
harroin	iz	A1.	Harrizko zutabea.
harroin	iz	A2.	Harrizko oina, oinarria.
harroinpe	iz		Harroinaren, habearen oina.
harrokeria	iz		Harrotasun gaitzesgarria.
harroketa	iz		Zerbait harrotzea.
harroki	adlag	H1.	Harrotasunez; harrokeriaz.
harroki	iz	H2.	Belakia.
harrokiro	adlag		Harroki.
harrolio	iz		Petrolioa.
harropoztu harropoz harropozten	ad		Harrotasunez bete, poztu.
harroputz	izond		Pertsonez mintzatuz, harroa, handiustekoa. Irain hitza.
harropuzkeria	iz		Harroputzari dagokion egintza. Harrokeria baino gogorragoa da.
harropuzte			harropuztu aditzaren aditz izena.
harropuztu harroputz edo harropuztu harropuzten	ad		Harrokeriaz, harropuzkeriaz bete. Harrotu baino gogorragoa da.
harrotasun	iz		Harroaren, hantustetsuaren nolakotasuna edo izaera.
harrotasun	iz	A2.	Nor berak, goresgarritzat edo aipagarritzat hartzen duen zerbaitez sentitzen duen gogo betetasun bidezkoa.
harrotasun	iz	A3.	Harroa edo trinkotasunik gabea denaren nolakotasuna.
harrotasuntxo	iz		Harrotasun-en txikigarria.
harroti	izond		Harroa, hantustetsua.
harrotu harro edo harrotu harrotzen	ad	A1.	Zerbait harro bihurtu, harrotasuna eman.
harrotu harro edo harrotu harrotzen	ad	A2.	Harrokeriaz, hantustez bete.
harrotxo	izond		Harro-ren txikigarria.
harrotzar	izond		Harro-ren handigarria.
harrotze			harrotu aditzaren aditz izena.
harroxko	izond		Harro-ren txikigarria.
harrukaldi	iz		Harri ukaldia, harrikada.
harrukaldika	adlag		Harrika.
harrukaldiztatu harrukaldizta harrukaldiztatzen	ad		Harrikatu.
harruli	iz		Arrabioa bi adieretan.
harruztai	iz		Eraikuntzetako arkua, berez harrizkoa.
harta	iz		uhin harrotua.
hartako	izlag		Hari dagokiona; delakoa.
hartako	izlag	Xa.	Halakotzat, aintzat hartu eduki.
hartako	izlag	Xb.	Aintzat, kontuan hartu eduki.
hartakotasun	iz		Gai, egoki denaren nolakotasuna.
hartan	adlag		Erakusle gisa.
hartarako	izlag		Hartakoa.
hartarakotasun	iz		Hartakotasuna.
hartarakotu hartarako edo hartarakotu hartarakotzen	ad		Egokitu, trebatu.
hartarakotze			hartarakotu aditzaren aditz izena.
hartaratu edo hartara	ad		Hartara heldu, eraman, behartu, erabaki.
hartaratze			hartaratu aditzaren aditz izena.
hartoka	iz		Harria, harkaitza.
hartu har hartzen	ad	A1.	Nork bere eskuan zerbait jarri, erabiltzeko, edukitzeko, hartaz jabetzeko.
hartu har hartzen	ad	A2.	Nork zerbait bereganatu edo eskuratu.
hartu har hartzen	ad	A3.	Nork bere gorputzean barneratu.
hartu har hartzen	ad	A4.	Zerbaiten jabe edo edukitzaile bihurtu, bereziki bortxaz.
hartu har hartzen	ad	A5.	Zerbaiti lotu erabiltzeko.
hartu har hartzen	izond	A5.Xa.	Txarrera hartu; ez onartu.
harturen	iz		Hartzekoa.
hartxabal	iz		Harri zabala, lauza.
hartxintxar	iz		Harri-koskor txikia, ale baten tamainakoa.
hartxo	iz		Har-en txikigarria.
hartz	iz		Ugaztun haragijalea, ile sarri eta luzekoa, ibiltzean oin zola osoa lurrean jartzen duena Ursus etabar
hartzaile			Zerbait edo norbait hartzen duena, bereziki persona.
hartzedun	iz		Hartzekoduna.
hartzeko	iz		Norbaitek bere alde duen diru kopurua.
hartzekodun	iz		Hartzekoa duena; dirua zor zaion pertsona.
hartzelant	iz		Hartzeduna.
hartzi edo hartzitu hartzi hartzitzen	ad	A1.	Orea altxatu, harrotu.
hartzi edo hartzitu hartzi hartzitzen	ad	A2.	Era burutua batez ere izenondo gisa.
hartzidura	iz		Ileen eta hartzitzea, laztea.
hartzigarri	izond		Ileen lazgarria.
hartzubi	iz		Harrizko zubia.
hartzulo	iz		Haitzuloa, harpea.
hartzuri	iz		Kare harri mota, zuria eta zeharrargia; igeltsu harriaren mota, trinkoa eta zuria.
harzara	adlag	A1.	Atzera, atzerantz.
harzara	adlag	A2.	Berriro, berriz.
harzaragarri	iz		Hastangarria, atzeragarria.
harzaratu harzara edo harzaratu harzaratzen	ad		Gibela, atzera eragin; eragotzi.
has	izond	A1.	Biluzia, gabea.
has	izond	A2.	Izen bati elkartua erabiltzen da batez ere, bigarren osagai gisa, "hutsik" esanahiaz eta elkarketak adizlagun balioa duela.
hasarazi hasaraz hasarazten	ad		Hastera behartu.
hasbeherapen	iz		Arnasa jaurtikitzea; hasperena.
hasbeheratu hasbehera edo hasberatu hasbeheratzen	ad		Hasperen egin.
haserrealdi	iz		Haserretasunezko une edo denbora igarokorra.
haserrearazi haserrearaz haserrearazten	ad		Haserrea eragin, haserretzera behartu.
haserrebide	iz		Haserretzeko zergatikoa edo zioa; haserretzeko bidea.
haserredura	iz		Haserrea, haserretasuna.
haserregarri			Haserrea eragiten duena.
haserrego	iz		Haserrea, haserretasuna.
haserreka	adlag		Errietan.
haserrekeria	iz		Haserretasuna, bereziki biziotzat hartua.
haserrekor	izond		Haserretzeko joera duena, erraz haserretzen dena.
haserrekortasun	iz		Haserrekorra denaren nolakotasuna, erraz haserretzeko joera.
haserrekortu haserrekor edo haserrekortu haserrekortzen	ad		Haserrekor bihurtu.
haserrekuntza	iz		Haserrea, haserretasuna.
haserretasun	iz		Haserrea, bereziki bizia edo gogorra.
haserreti	izond		Haserrekorra.
haserretsu	izond		Haserrekorra, haserrez, betea.
haserretu haserre edo haserretu haserretzen	ad		Haserreak hartu.
haserretzaile	iz		Norbait haserretzen, haserrearazten duen pertsona.
haserretze			haserretu aditzaren aditz izena.
hasgabetu edo hatsgabetu hasgabe hasgabetzen	ad		Hats gabe gelditu.
hasgorapen	iz		Arnas hartzea, arnasgora.
hasi has hasten	ad		Hasiera eman; zerbaiten lehen zatia egin; jardunbide baten ondorio dena ez izatetik izatera igaro.
hasi has hasten	ad	A2.	da.
hasi has hasten	ad	A3.	Era burutua izenondo gisa.
hasimasi	iz		Hastapenak, ikasi behar den zerbaiten hasierako gaiak.
hasialdi	iz		Saioa, ekinaldia.
hasiberri	izond	A1.	Lanbide, egiteko batean duela denbora gutxi hasi dena.
hasiberri	izond	A2.	Izen gisa.
hasibide	iz		Hasiera.
hasiera	iz	A1.	Hastea; segida, sail edo hedadura batean lehenik datorrena edo lehenik ikusten dena, lehen zatia.
hasiera	iz	A2.	Bibliako lehen liburuaren izena.
hasikin	iz		Zerbaiten lehen emaitza edo fruitua.
hasipen	iz		Hasiera.
haskaldi	iz		Hasiera.
haskeria	iz		Zikinkeria, lohikeria.
hasle	iz	A1.	Zerbait hasten duen pertsona.
hasle	iz	A2.	Autorea, egilea.
hasperen	iz	A1.	Arnas hartze sakon bati jarraitzen zaion arnas jaurtikitze nabaria, neke edo oinazezko egoeraren adierazgarri dena.
hasperen	iz	A2.	Zenbait hots ahoskatzean entzun daitekeen haize kolpea.
hasperendun	izond		Hasperenez ahoskatutakoa.
hasperenka	adlag		Hasperen eginez.
hastandu hastan hastantzen	ad	A1.	"Nondik". Urrundu.
hastandu hastan hastantzen	ad	A2.	Gaitzetsi.
hastangarri	iz		Hastantzen, aldenarazten duen zera.
hastantze			hastandu aditzaren aditz izena.
hastapen	iz	A1.	Hastea, hasiera.
hastapen	iz	A2.	Ikasi behar den zerbaiten hasierako gaiak.
haste		H1.	hasi aditzaren aditz izena.
haste		H2.	hastu aditzaren aditz izena.
hastegabe	izond		Hasterik ez duena, hasierarik gabea.
hastiagarri	izond		Higuingarria, nazkagarria.
hastial	izond		Hastiagarria, higuingarria.
hastiarazi hastiaraz hastiarazten	ad		Hastiatzera behartu, higuinarazi.
hastiatu hastia hastiatzen	ad		Higuindu, gorrotatu.
hastiatze			hastiatu aditzaren aditz izena.
hastio	iz	A1.	Higuina, gorrotoa.
hastio	izond	A2.	Hastiagarria, higuingarria.
hastiogarri	izond		Zah; g. er.. Higuingarria.
hastiotasun	iz		Hastioa.
hastu has hasten	ad		Biluztu.
hatsbahi	iz	A1.	Hats hartzea galarazten duen eritasuna.
hatsbahi	adlag	A2.	Hatsik gabe.
hatsbahitu hatsbahi edo hatsbahitu hatsbahitzen	ad		Hatsa galdu.
hatsbahitura	iz		Arnasestua, hatsanka, hats hartzeko eragozpena.
hatsbahitze			hats-bahitu aditzaren aditz izena.
hats	iz	A1.	Arnasbeheran biriketatik botatzen den airea.
hats	iz	A3.	Kiratsa.
hats	izond	A4.	Kirastua, zikina.
hats	izond	A4.Xa.	Arnas hartzea.
hats	izond	A4.Xa.	Arnasa hartu.
hats	izond	A4.Xb.	Atseden hartu.
hats	izond	A4.Xb.	Atsedena.
hatsalbo	adlag		Hatsa galdurik, arnasestuka.
hatsalbotu hatsalbo edo hatsalbotu hatsalbotzen	ad		Hatsanditu, hatsantu.
hatsaldi	iz	A1.	Hats hartzea, arnasaldia.
hatsaldi	iz	A2.	Atsedenaldia.
hatsalditxo	iz		Atsedenaldi laburra.
hatsanditu hatsandi hatsanditzen	ad		Hatsantu, arnasestuka jarri.
hatsanditze			hatsanditu aditzaren aditz izena.
hatsanka	iz	A1.	Arnasestua.
hatsanka	adlag	A2.	Arnaska, arnasestuka.
hatsankatu hatsanka edo hatsankatu hatsankatzen	ad		Hatsantu, hatsanditu.
hatsankatze			hatsankatu aditzaren aditz izena.
hatsantu hatsant hatsantzen	ad		Arnasestuka jarri, hatsanditu.
hatsantze			hatsantu aditzaren aditz izena.
hatsapen	iz	A1.	Hastapena, hasiera.
hatsapen	iz	A2.	Oinarrizko edo funtsezko egia edo legea, frogatzen ez dena edo beste arau edo adigaien iturburu gertatzen dena.
hatsarre	iz		Hasiera, hastapena.
hatsarte	iz		Hatsaldia, atsedenaldia.
hatse	iz		Hasiera.
hatu	iz		Bidaztiak eramaten dituen arropen eta tresnen bilduma.
hatxe	iz		H letraren izena.
hatzarteko	iz		Ardien eta abelgorrien eritasuna, azazkalen artean sortzen dena.
hauma	iz		Zaunka.
haumaka	adlag		Hauma eginez.
haundi	izond		Handia.
haur			Hau.
haurbide	iz		Haurduntza.
haurdanik	adlag		Haurtzarotik.
haurdun	adlag		Emakumeez mintzatuz, sabelean umekia daramala.
haurdunaldi	iz		Haurdun egoten den aldia, edo aldi bakoitza.
haurdundu haurdun edo haurdundu haurduntzen	ad		Haurdun gelditu edo utzi. Ik.
haurduntza	iz		Haurdunaren egoera.
haurduntze			haurdundu aditzaren aditz izena.
haurgin haurgiten	ad		Haur egin, erditu.
haurgintza	iz		Erditzea.
haurgite			haurgin aditzaren aditz izena.
haurkeria	iz		Haurrari dagokion egintza gaitzesgarria.
haurlagun	iz		Ume-ondokoak, karena emakumearena.
haurmin	iz		Erdiminak, haurgintzako oinazeak.
haurreria	iz		Haur taldea, umeteria.
haurridego	iz		Senidetasuna.
haurridetasun	iz		Haurrideak elkartzen dituen lotura, senidetasuna.
haurridetu haurride edo haurridetu haurridetzen	ad		Senidetu; ahaidetu.
haurridetze			haurridetu aditzaren aditz izena.
haurseme	iz		Haur arra.
haurtasun	iz	A1.	Haurtzaroa, haur denbora.
haurtasun	iz	A2.	Haurraren nolakotasuna.
haurtto	iz		Haurtxoa.
haurtu haur edo haurtu haurtzen	ad		Haur bihurtu; haurra bezalako bihurtu.
haurtxo	iz		-en txikigarria.
haurtzain	iz		Haurrak zaintzen dituen pertsona, bereziki lanbidez.
haurtzaindegi	iz		Haur txikiak zaintzen diren etxe edo lekua.
haurtzaintza	iz		Haurrak zaintzen eta hazten kontuan hartu beharrekoez diharduen pediatriaren alorra.
haurtzaro	iz		Giza bizitzaren lehen aldia, jaiotzatik gaztarorainokoa.
haurtze			haurtu aditzaren aditz izena.
haurzale	izond	A1.	Haurtzaina.
haurzale	izond	A2.	Haurren zale dena.
haurzurtz	iz		Umezurtza.
haurzutu	iz		Haurtzaroa.
hauro	iz		Haurtxoa.
hausbero	iz		Sua egin ondoren itzali gabe gelditzen den errautsa.
hausdun	izond		Hautsa duena.
hausgarri	iz		Hausten duen zera.
hauskaitz	izond		Nekez hausten dena, ia ezin hautsizkoa.
hauskaldar	iz	A1.	Errautsa, bereziki lixibarakoa.
hauskaldar	iz	A2.	Hausberoa.
hauskara	izond		Hautserrearen kolorekoa, hauts-kolorea.
hausketa	iz	H1.	Errauts piloa.
hausketa	iz	H2.	Haustea.
hauskin	iz		Hautsi den zerbaiten zatiak.
hauskor	izond		Erraz hausten dena, hausteko joera duena.
hauskortasun	iz		Hauskorra denaren nolakotasuna.
hauskortu hauskor edo hauskortu hauskortzen	ad		Hauskor bihurtu.
hauskortze			hauskortu aditzaren aditz izena.
hausle	iz		Zerbait bereziki lege, agindu edo kideko bat hausten duena.
hausnarka	adlag		Hausnarrean.
hausnarketa	iz		Hausnartzea.
hausnartu hausnar edo hausnartu hausnartzen	ad		Abere belarjaleek, urdailean gorderik zuten janaria berriro ahoratuz osoki hausnartu.
hausnartzaile	izond eta iz		Abereez mintzatuz, janaria hausnartzen duena.
hausnartze			hausnartu aditzaren aditz izena.
hauspe	iz		Hauts azpia. Lekuzko kasu atzizkiekin, singularrean.
hauspo	iz	A1.	Haize emateko tresna, larru zati edo ehun toleskor batek elkartzen dituen zurezko bi oholez osatua, oholak urruntzen direnean haizea hartu eta hurbiltzen direnean jaurtikitzen duena.
hauspo	iz	A2.	Birikak.
hauspogile	iz		Hauspoak egiten dituen eskulangilea.
hauspogintza	iz		Hauspogilearen lanbidea; hauspoak egitea.
hauspotegi	iz		Sutegi eta oletan, hauspoak dauden tokia.
hauspotu hauspo edo auspotu hauspotzen	ad		Hauspoaz haize eman.
haustarri	iz		Landa edo zelai baten erdian, bertan sua pizteko, dagoen harria.
haustatu hausta haustatzen	ad		Hautseztatu.
haustegi	iz		Hausterrea biltzen den tokia, erraustegia.
hausterre	iz	H1.	Ikatza, egurra etabar erretzean gertatzen den hauts hondakina.
hausterre	iz	H2.	Garizuma hasten den eguna.
hausterri	iz		Haustea, hausterrea, garizumako lehen eguna.
haustsu	izond		Hautsez betea.
haustu hauts edo haustu haustutzen	ad	A1.	Hauts bihurtu.
haustu hauts edo haustu haustutzen	ad	A2.	Hautsez estali, hautseztatu.
haustura	iz		Haustea; haustearen ondorioa. Ik.
haustutze			haustu aditzaren aditz izena.
hautabehar	iz		Hautatu beharra.
hautabide	iz		Hautaketa bat gauzatzeko era edo bide bakoitza.
hautaera	iz		Hautatzea; hautatzeko era edo modua.
hautagai	iz		Hauteskundeetara edo zernahi bozkatze eta hautaketatara aurkezten den pertsona bakoitza.
hautaketa	iz		Hautatzea, aukeraketa.
hautaldi	iz		Hautatzea; hautatzen den aldi bakoitza.
hautamen	iz	A1.	Hautaketa.
hautamen	iz	A2.	Hautatzeko ahalmena, aukeramena.
hautarazi hautaraz hautarazten	ad		Hautatzera behartu.
hautari	iz		Hautatzailea.
hautatu hauta hautatzen	ad	A1.	Aukeratu, zenbait gauzaren artean bat edo batzuk hartu edo seinalatu.
hautatu hauta hautatzen	ad	A2.	da aditz gisa; 1545.
hautatzaile	iz		Hautaketa bat egiten duen pertsona; hautaketa eta hauteskunde batean esku hartzen duen pertsona.
hautatze			hautatu aditzaren aditz izena.
hauteman hautematen	ad		Ohartu, nabaritu, sumatu.
hautemanarazi hautemanaraz hautemanarazten	ad		Ohartarazi.
hautemangarri	izond		Ohargarria.
hautemate			hauteman aditzaren aditz izena.
hauteskunde	iz		Kargu, eta bereziki herri kargu baterako hautaketa.
hautesle	iz		Hauteskunde, bozketa eta zernahi hautaketatan parte hartzen duen pertsona.
hautespen	iz		Hautaketa.
hauteste			hautetsi aditzaren aditz izena.
hautetsi hautets hautesten	ad		Hautatu, aukeratu.
hautsarazi hautsaraz hautsarazten	ad		Zerbait bereziki lege, agindu bat haustera behartu.
hautsarri belar	iz		Arrautsi-belarra Saxifraga sp.
hautsetaratu edo hautsetara	ad		Hautsetara ekarri.
hautsezin			1956; haustezin 1977. Ezin hautsizkoa, hautsi ezina.
hautsezintasun	iz		Hautsezina denaren nolakotasuna.
hautseztatu hautsezta hautseztatzen	ad		Hautsez estali; zerbaiten gainean beste zerbaiten hautsa hedatu.
hautseztatze			hautseztatu aditzaren aditz izena.
hautsi hauts edo hautsi hausten	ad	A1.	Gauza bat, bat-batean, indar eginez edo kolpe batez, puska edo zatietan bereizi.
hautsi hauts edo hautsi hausten	ad	A2.	Norbaitek, bete behar duen legea, agindua... ez bete.
hautsiezkor	izond		Ezin hautsizkoa, hautsezina.
hautsontzi	iz		piparen errautsa edo zigarroaren hautsa eta hondakin edo punta botatzeko ontzia.
hautu haututzen	ad		Aukeratu, hautatu.
hautza	iz		Hauta, aukera.
hauxe			[hauexek; honexek, hauexek; honixe/honexeri, hauexeri; honetanxe/honexetan, hauetantxe, hauexetan; honetakoxe/honexetako, hauetakoxe/hauexetako; honetaraxe/honexetara, hauetaraxe/hauexetara; honetxen, hauexen; honexekin/honekintxe, hauexekin/hauekintxe; honexetaz/honexezaz, hauexetaz/hauexezaz.
hauze	iz		Bi ahoko ganibet zorrotz mota bat.
hax	iz		Ardatza.
haxe	iz		Zama.
haxekatu haxeka haxekatzen	ad		Haxeak egin; belarra egurra... haxetan prestatu.
haxekatze			haxekatu aditzaren aditz izena.
haxelari	iz		Haxak eramaten dituen pertsona.
haxero	iz		Haxelaria.
haxexka	iz		Haxe txikia.
hazaita	iz		Ugazaita.
hazaldi	iz	A1.	Umealdia.
hazaldi	iz	A2.	Belaunaldia, gizaldia.
hazama	iz		Unidea.
hazarazi hazaraz hazarazten	ad		Haztera behartu.
hazgai	iz	A1.	Abere baten umea.
hazgai	iz	A2.	Hazkorra.
hazgale	iz		Hazkura.
hazgarri	iz		Hazarazten duen zera.
hazi haz hazten	ad		da-du.
hazi haz hazten	ad	A1.	edo abereen hazkuntzaz arduratu.
hazi haz hazten	ad	A2.	Izaki bizidun bat ezarian-ezarian handituz joan.
hazi haz hazten	ad	A3.	Era burutua izenondo gisa.
hazi	iz	H2.A1.	Landare berri bat sor dezakeen fruituaren zatia.
hazi	iz	H2.A2.	Animalia arren ernalkinei darien gaia.
hazi	iz	H2.A3.	Zerbaiten iturburua edo kausa sortzailea.
hazi	iz	H2.A4.	Leinua; enda.
hazibide	iz	A1.	Haziera.
hazibide	iz	A2.	Hazteko bidea.
haziera	iz	A1.	Hazkuntza.
haziera	iz	A2.	Hazkundea.
hazil	iz	A1.	Azaroa, urtearen hamaikagarren hila.
hazil	iz	A2.	Ereintza.
hazitegi	iz		Mintegia, batez ere txikia.
hazizurri	iz		Behe barailaren atzeko guruinen hanturan datzan eritasuna.
hazka	adlag	H1.	Hatz eginez.
hazka	iz	H2.	Ukitzea.
hazkabozkatu hazkabozka hazkabozkatzen	ad		Hegaztiak eta, lurra atzaparraz aztarrikatu.
hazkatu hazka edo hazkatu hazkatzen	ad	A1.	Haztatu, ukitu.
hazkatu hazka edo hazkatu hazkatzen	ad	A2.	Hatz egin.
hazkor	izond		joera duenaz esaten da.
hazkor	iz	H1.	Lino-haziak gordetzen dituen leka.
hazkortu hazkor edo hazkortu hazkortzen	ad		Lino-landarea, haziak aska ditzan, astindu.
hazkunde	iz		Haztea da.
hazkuntza	iz	A1.	Hazkurria, elikadura.
hazkuntza	iz	A2.	Ohitura.
hazkuntza	iz	A3.	Umeak haztea.
hazkurri	iz		Janaria, elikadura.
hazkurritsu	izond		Hazkurri handikoa.
hazle	iz		Umeak edo ume bat hazten duen pertsona; abereak hazten dituen pertsona.
hazleku	iz		Hazitegia, mintegia.
hazpegi	iz		*1745, 1949.
hazpegi	iz	A1.	Gorputz adarrak, beso-zangoak.
hazpegi	iz	A2.	Aurpegiaren, begitartearen alderdiak.
hazta	iz	H1.	Pisua.
hazta	iz	H2.	Lantza.
haztaga	iz		Balantza, pisatzeko tresna.
haztaka	adlag		Haztamuka.
haztakatu haztaka edo haztakatu haztakatzen	ad	A1.	Haztatu; aztertu.
haztakatu haztaka edo haztakatu haztakatzen	ad	A2.	Induskatu.
haztakatze			haztakatu aditzaren aditz izena.
haztakin	iz		Balantza, pisatzeko tresna.
haztamuka	adlag		Zerbait aurkitzeko edo, inguruko gauzakiak haztatuz; zalantzatuz; itsu itsuan, nora ezean.
haztatu hazta edo haztatu haztatatzen	ad	A1.	Behatzez, eskuaz ukitu zerbait, ukimenaren bidez hauteman edo ezagutzeko.
haztatu hazta edo haztatu haztatatzen	ad	A2.	Asmatu.
haztatu hazta edo haztatu haztatatzen	ad	A3.	Pisuaz jabetzeko eskuan hartu; pisatu.
haztatu hazta edo haztatu haztatatzen	ad	A5.	Hatz egin.
hazte			hazi aditzaren aditz izena.
hazteri	iz		Hatza, azkura bizia eragiten duen eritasuna.
hazteridun	izond		Hazteritsua.
hazteritsu	izond		Hazteria duena.
haztetxe	iz	A1.	Apaizgaitegia.
haztetxe	iz	A2.	Gazteei hezkuntza emateko etxea.
hebain	izond	A2.	Ahula.
hebain	iz eta izond	A1.	Elbarria, enbalditua.
hebaindu hebain edo hebaindu hebaintzen	ad	A1.	Elbarritu, balditu.
hebaindu hebain edo hebaindu hebaintzen	ad	A2.	Zehatu, jipoitu.
hebaindura	iz		Ahultasuna.
hebaingarri	izond		Hebaintzen, guztiz ahultzen duena.
hebaintasun	iz		Elbarritasuna.
hebaintze			hebaindu aditzaren aditz izena.
heberkera	iz		Hebreera.
hebertar	izlag eta iz		Hebrearra.
hebraiko	izond eta iz		Hebrearra.
hebrear	izlag eta iz		Juduen herriaren izen zaharra.
hebreera	iz		Hebrearren hizkuntza.
hebro	izond	A1.	Oso handia.
hebro	iz	A2.	Pilo edo multzo handia.
hedabide	iz		Berria eta argibideak hedatzeko bidea.
hedadura	iz	A1.	Zerbaitek betetzen duen bitartea.
hedadura	iz	A2.	Pertsona bati buruz. Gogo zabaltasuna, buruargitasuna.
hedagaitz	izond		Hedatzen gaitz dena, ia ezin hedatuzkoa.
hedagarri	izond	A1.	Heda daitekeena.
hedagarri	izond eta iz	A2.	Zerbait hedatzen duena.
hedagarritasun	iz		Hedagarria denaren nolakotasuna.
hedagi	iz		Arropa edo belarra, idor dadin, hedatzeko tresna, makila eta burdin hariz osatua.
hedailo	adlag		Ahuspez luze-luze etzanda.
hedaketa	iz		Hedatzea.
hedakor	izond		Hedatzeko joera duena; heda daitekeena.
hedakortasun	iz		Hedakorra denaren nolakotasuna.
hedaldi	iz		Hedatzea; zerbait hedatzen den aldietako bakoitza.
hedamen	iz	A1.	Hedadura.
hedamen	iz	A2.	Zabalkundea.
hedapen	iz		Hedatzea.
hedarazi hedaraz hedarazten	ad		Hedatzera behartu.
hedarazle	iz		Hedarazten duena.
hedatasun	iz		Hedadura.
hedatsu	izond		Hedadura handikoa, zabala.
hedatu heda hedatzen	ad	A1.	Zabaldu.
hedatu heda hedatzen	ad	A2.	Hedadura handiagoa eman.
hedatu heda hedatzen	ad	A3.	Luzatu.
hedatu heda hedatzen	ad	A4.	Era burutua izenondo gisa. Hedadura handikoa.
hedatuki	adlag		Hedadura handiz.
hedatzaile	iz		berri bat, sineste bat hedatzen duen pertsona.
hedatze			hedatu aditzaren aditz izena.
hede	iz		Uhala, larruzko edo beste gai malgu batezko xingola edo zerrenda mehea.
hedexuri	iz		Iparraldean jendarmeei, daramaten gerriko zuria dela eta, ematen zaien izena.
hedoi	iz		Hodeia.
hedonismo	iz		Jokabidearen oinarrizko irizpidea plazerra dela adierazten duen filosofia teoria.
hegabanatu hegabana hegabanatzen	ad		Sakabanatu, zabaldu.
hegabera	iz		Hegazti zangaluzea, usoaren tamainakoa, zuria eta berdea, bospasei lumako gandor beltza duena.
hegada	iz		Hegan egitea.
hegagorri	iz		Ameriketako txoria, luma gorri ilunak dituena.
hegaka	adlag		Hegan, hegaldatzen.
hegaketa	iz		Hegoak higitzea.
hegaki	iz		Luma.
hegal	iz	A1.	Hegoa, hegan egiteko organoa.
hegal	iz	A2.	Arrainak eta hainbat ur animaliak igeri egiteko dituzten luzakin edo mintzetatik bakoitza.
hegal	iz	A3.	Haize errotaren adarretako bakoitza, ehunez estalia.
hegal	iz	A4.	Abereetan, azken saihetsen eta mehaka hezurraren arteko albo bakoitza; arrainetan gorputzaren aurrealdeko behealdea.
hegal	iz	A5.	Ertza, bereziki irtena denean.
hegal	iz	A6.	Eraikuntza batean erdiko zati nagusitik bereizten diren alboko zatietako bakoitza.
hegal	iz	A8.	Mendi baten aldatsa eta beheko aldea.
hegalabur	iz		Atungorria.
hegalari	izond		Hegan egiten duena, hegaldatzen dena.
hegaldaka	adlag		Hegan, hegan egiten.
hegaldarazi hegaldaraz hegaldarazten	ad		Hegaldatzera behartu, hegan eragin.
hegaldarazte			hegaldarazi aditzaren aditz izena.
hegaldari	izond		Hegalaria.
hegaldatu hegalda hegaldatzen	ad		Hegoen bitartez airean higitu, hegan egin.
hegaldi	iz		Hegan egitea.
hegaldun	izond		Hegalak dituena.
hegalontzi	iz		Hegazkina.
hegalpe	iz		Hegalaren azpia.
hegaltaz	adlag		Hegan, hegaldaka.
hegaltto	iz		Hegaltxoa, hegaloa.
hegaltxo	iz		Hegal-en txikigarria.
hegaluze	iz		Atun mota, haragia hegalaburrak bezain gorria ez duena.
hegalo	iz		Hegaltxoa, hegotxoa.
hegan	adlag		Hegoen bidez airean higituz, hegaltatzen.
heganagi	iz		Basoiloa Otis sp.
hegape	iz		Hegoaren azpia.
hegastegi	iz		Teilatua.
hegats	iz	A1.	Idazteko luma.
hegats	iz	A2.	Hegala.
hegatu hega hegatzen	ad		Hegan egin, hegaldatu.
hegatxuri	iz		Antxeta moko-gorria.
hegatz	iz		Teilatua.
hegatze			hegatu aditzaren aditz izena.
hegaz	adlag		Hegan, hegan egiten.
hegazabal			Txori intsektujalea, arrea, buruan mototsa duena, habia labore alorretan egiten duena.
hegazka	adlag		Hegaz, hegan.
hegazkada	iz		Hegada, hegaldia.
hegazkin	iz		Airean ibil daitekeen ibilgailua, airea baino astunagoa, hegoduna eta motorduna.
hegazkingintza	iz		Hegazkinak egiteko jarduna.
hegazkinlari	iz		Hegazkin bat gidatzen duen edo gidatzen laguntzen duen pertsona.
hegazkintza	iz		Hegazkinei eta bereziki hegazkin bidezko garraioari dagokion zernahi.
hegazpe	iz		Aterpea, estalpea.
hegazterren	iz		Indioilarraren itxura eta tamainako hegaztia, jatorriz Asiakoa, oso kolore biziak dituena, bereziki arrak; honek lumazko gandorra, eta herrestan daraman baina altxa eta haizemaile baten gisa heda dezakeen lumazko isats ikusgarria du.
hegazti	iz		Animalia ornodun odol-beroa, gorputza lumaz estalia duena, mokoduna, hegoak eta hankak dituena, eta orohar hegan egiteko egokitua dagoena.
hegaztiki	iz		Hegazti haragia.
hegaztitxo	iz		Hegazti-ren txikigarria.
hegaztitzar	iz		Hegazti-ren handigarria.
hegaztio	iz		Hegaztitxoa.
hegi	iz		Ertza, bazterra.
hegi	iz	A2.	Mendiaren hegala; malda.
hegigoa	iz		Aiherkundea, herra, gorrotoa.
hegika	adlag		Hegiaren gainean edo hegia erakusten duela.
hegikatu hegika edo hegikatu hegikatzen	ad		Ia ukitzeraino hurbildu.
hegikatze			hegikatu aditzaren aditz izena.
hegipe	iz		Lorioa.
hegio			Hegi-ren txikigarria.
hegosartalde	iz		Ostertzeko puntua, hegoalde eta sartaldearen arteko bitartearen erdian dagoena.
hegosortalde	iz		Ostertzeko puntua, hegoalde eta sortaldearen arteko bitartearen erdian dagoena.
hegoaldetar	izlag eta iz		Hegoaldekoa, hegoaldeari dagokiona; hegoaldeko biztanlea.
hegodun	izond		Hegoak dituena, hegalduna.
hegotar			Estatu Batuetan, hemeretzigarren mendean, hegoaldeko estatuen askatasunaren aldekoa zena.
hegotxo	iz		Hego-ren txikigarria.
hegotzar	iz		Hego-ren handigarria.
heia	iz	H1.	Ukuilua, abeltegia.
heiagora	iz		Garrasia, oihua.
heiagoraka	adlag		Heiagoraz.
heiaratu edo heiara	ad		Heiara joan edo eraman.
heiaratze			heiaratu aditzaren aditz izena.
hein	iz		Zerbaiten egoera, maila edo neurria adierazten duen zera.
hein	iz	A1.	Leku-denborazko atzizkiez singularrean.
hein	iz	A2.	Ohiko izen gisa.
heineratu edo heinera	ad		Adierazten den heinera heldu edo heinean gertatu.
heineratze			heineratu aditzaren aditz izena.
heinka	adlag	A1.	Gutxi gorabehera.
heinka	iz	A2.	Heina.
heinkatu heinka edo heinkatu heinkatzen	ad		Orekatu.
hektarea	iz		Lur neurria, ehun area koadro edo hamar mila metro koadroren baliokidea.
hel	interj		Arrisku edo larrialdian laguntza eskatzeko oihua.
hela			Etxe batera heltzean egiten den dei oihua.
helaka	adlag		Hela eginez.
helantza			Gertaera, zertzelada.
helarazi helaraz helarazten	ad		Heldu aditzaren arazlea.
helarazte			helarazi aditzaren aditz izena.
helas			Atsekabea edo ondikoa adierazteko hitza.
helbide	iz	A1.	Norabait heltzeko edo zerbait lortzeko bidea.
helbide	iz	A2.	Helmena.
helbide	iz	A3.	Norbaiten bizilekuaren adierazpena.
helburu	iz	A1.	Lortu edo egin nahi den gauza, nahita bilatzen dena.
helburu	iz	A2.	Tiro baten edo jaurtitzen den zerbaiten jomuga.
helde	iz	H1.	Izurria.
helde	iz	H2.	Abagunea, zertzelada.
helderia	iz		Heldea, izurria.
heldu hel heltzen	ad	MA.A1.	Toki batean izan, beste batetik hartaratu eta gero.
heldu hel heltzen	ad	MA.A2.	forma era burutugabearen balioaz. Etorri.
heldu hel heltzen	ad	MA.A3.	Gertatu.
heldu hel heltzen	ad	MA.A4.	Denbora, maila edo egoera jakin batean egotera igaro.
heldu hel heltzen	ad	MA.A5.	Fruituak betetasuna iritsi.
heldu hel heltzen	ad	MA.A6.	Garaiera edo maila jakin batera iritsi.
heldu hel heltzen	ad	MB.	du.
heldu hel heltzen	ad	MC.	zaio.
heldu hel heltzen	ad	MC.A1.	Premia, arrisku edo estuasun larriren batean dagoenari lagundu.
heldu hel heltzen	ad	MD.	dio.
heldu hel heltzen	ad	MD.A1.	Eskuaren bidez tinkatu, ihes egin ez dezan edo higi ez dadin.
heldu hel heltzen	ad	MD.A2.	Suge, intsektu batek hozka egin, ausiki.
heldubada	adlag		Beharbada, menturaz.
helduera	iz		Heltzea.
heldugabe	izond		Heldu edo zoritu ez dena, heldutasunera iritsi ez dena.
helduleku	iz		Zerbaiti heltzen zaion lekua; eskutokia.
heldura	iz	A1.	Aurrerabidea.
heldura	iz	A2.	Laguntza, helpidea.
heldutasun	iz		Heldua denaren nolakotasuna.
helgaitz	iz		Sukarra.
helikoptero	iz		Airean egon eta ibil daitekeen ibilgailu motorduna, horizontalean biratzen den helizea duena.
helio	iz		Gai bakuna, kolore, usain eta zaporerik ez duen gas geldoa He; at. z 2; at. m. 4,003.
helize	iz	A1.	Ardatz baten inguruan biratzen diren eta indarra eragiten duten palen multzoa.
helize	iz	A2.	Zilindro baten gainaldean beti bat aitzinatuz eta etengabe biraka ari den lerro makotua.
helka	adlag		Helez, laguntza eskatuz.
helkaitz	iz		Zorigaitza.
helkari	iz		Gertaria, zertzelada.
helmen	iz		Jaurtikitzen den zerbait iristen edo heltzen den punturainoko bitartea; zerbaiten eragina heltzen den eremua.
helpide	iz		Arrisku edo larrialdiko laguntza.
heltzaka	izond		Heldu edo zoritu ez dena.
heltze			heldu aditzaren aditz izena.
helzakitza	iz		Helpidea, arrisku edo larrialdiko laguntza.
hematie	iz		Odoleko globulu gorria, betekizun nagusia oxigenoa arnas bideetatik gorputzeko zelula guztietara garraiatzea duena.
hematite	iz		Burdin mea gorria edo arrea, burdin oxidoz osatua.
hematoma	iz		Odolbildua.
hemen	adlag		1545.
hemen	adlag	A1.	Toki honetan, mintzatzen dena dagoen tokian.
hemen	adlag	A2.	Mintzaldi edo idazlan batean, mintzatzen edo idazten ari dena aurkitzen den puntuan.
hemengotar	izlag		Hemen jaioa edo, hemengo pertsona.
hementxe	adlag		Hemen bertan.
hemeretzi	zenbtz zehazt		Hemezortzi eta bat, 19.
hemeretzigarren	ord		Zerrenda batean aurretik hemezortzi dituena.
hemeretziko	iz		Hemeretzik osatua; hemeretzi gauzak osaturiko multzoa.
hemeretzina			Bakoitzari hemeretzi, bakoitzak hemeretzi.
hemeretzinaka	adlag		Hemeretzinako multzoetan.
hemeretzira			Hemeretzina.
hemeretziraka	adlag		Hemeretzinaka.
hemeretziren	iz		Hemeretzi zati berdinetan zatitu den banako baten parte bakoitza.
hemeroteka	iz		Aldizkaritegia.
hemezortzi	zenbtz zehazt		Hamazazpi eta bat, 18.
hemezortzigarren	ord		Zerrenda batean aurretik hamazazpi dituena.
hemezortzina			Bakoitzari hemezortzi, bakoitzak hemezortzi.
hemezortzinaka	adlag		Hemezortzinako multzoetan.
hemezortzira			Hemezortzina.
hemezortziraka	adlag		Hemezortzinaka.
hemezortziren	iz		Hemezortzi zati berdinetan zatitu den banako baten parte bakoitza.
hemiptero	iz		Intsektuez mintzatuz, mokodunen ordenakoa.
hemisferio	iz		Esfera baten erdia, Lurrarena bereziki.
hemistikio	iz		Poesian, eten batek bereizten dituen bertso lerroaren bi erdietako bakoitza.
hemofilia	iz		Odola oso geldiro gatzatzea ezaugarritzat duen eritasuna, ondoretasunez transmititzen dena.
hemoglobina	iz		Hematietan aurkitzen den kolore gorriko proteina.
hemorragia	iz		Odol jarioa.
hemorroide	iz		Uzkiko barizeak.
hepatitis	iz		Gibelaren hantura.
heptagono	iz		Zazpi aldeko poligonoa.
hera	iz	H1.	Zurdatza, penitentzia egiteko eramaten den soineko latza edo zurdazko gerrikoa.
hera	iz	H2.A1.	Gibela.
hera	iz	H2.A2.	Errota, hegaztien urdail gihartsua.
herabearazi erabearaz erabearazten	ad		Herabetzera behartu.
herabekeria	iz		Herabetasun funsgabea; herabetasuna agertzen duen egite gaitzesgarria.
herabeki	adlag		Herabetasunez, herabez.
herabetasun	iz		Herabe denaren nolakotasuna edo gogorik eza.
herabeti	izond		Herabea agertzen duena, herabez betea.
herabetsu	izond		Herabea agertzen duena, herabez betea.
herabetu herabe edo herabetu herabetzen	ad		Lotsak, nagitasunak, beldurrak edo gogaitasunak eraginik, zerbaitetarako edo orohar, gogoa edo adorea galdu.
herabetze			herabetu aditzaren aditz izena.
heraldika	iz		Armarriak aztertzen dituen jakintza.
herauts	iz		Aketza.
herbal	izond	A1.	Ahula.
herbal	izond	A2.	Elbarria, eritasun edo ezbeharren baten ondorioz ezin mugi daitekeena.
herbaldu herbal edo herbaldu herbaltzen	ad	A1.	Ahuldu.
herbaldu herbal edo herbaldu herbaltzen	ad	A2.	Elbarritu.
herbalkeria	iz		Ahulkeria.
herbalki	adlag		Ahulki, herbaltasunez.
herbaltasun	iz		Ahultasuna.
herbaltze			herbaldu aditzaren aditz izena.
herde	iz		Lerdea, elderra.
herdoildu herdoil edo herdoildu herdoiltzen	ad	A1.	Herdoilak jan edo jo.
herdoildu herdoil edo herdoildu herdoiltzen	ad	A2.	Trebetasuna, zalutasuna galdu.
herdoildu herdoil edo herdoildu herdoiltzen	ad	A3.	Era burutua izenondo gisa.
herdoildura	iz		Herdoila; herdoil orbana.
herdoilezin			1930. Ezin herdoilduzkoa.
herdoilgaitz	izond		Nekez herdoiltzen dena, ia ezin herdoilduzkoa.
herdoilkor	izond		Herdoiltzeko joera duena.
herdoiltsu	izond		Herdoil asko duena, herdoilez estalia.
herdoiltze			herdoildu aditzaren aditz izena.
heredatu hereda heredatzen	ad		Oinordetzan hartu, ondorioz izan.
heredero	iz		Oinordekoa, jabegaia.
herederokide	iz		Oinordekide.
hereje	iz		Heretikoa.
herejia	iz		Heresia.
heren			zenbatz.
heren		A1.	zenbatz. Zah.. Hirugarrena.
heren	izlag		Eurena, haien berena.
heren	iz	A2.	Hiru zati berdinetan banatu den banako baten zati bakoitza.
herenegun	adlag		Atzokoa hastean bukatu zen egunean.
herengusu	iz		Hirugarren mailako gusua.
herenka	adlag		Heren bana.
herenkatu herenka edo herenkatu herenkatzen	ad		Hiru zatitan banatu, herenka zatitu.
herenkusi			XVII ea.. Herengusua.
herensuge	iz		Elezaharretako piztia izugarria, hegoak eta atzaparrak, eta narrasti gorputza dituena.
herentzia	iz	A1.	Oinordetza.
herenzi	adlag		Hirugarren aldiz.
heresia	iz		Erlijio katolikoan, Elizak dogmen aurkako jotzen eta gaitzesten duen dotrina edo iritzia.
heretiko	izond	A1.	Erlijio katolikoan, heresia bati lotzen zaiona.
heretiko	izond	A2.	Heresiatzat hartua.
herexa	iz	A1.	Hatza, arrastoa, aztarna.
herexa	iz	A2.	Kaltea.
hergora	iz		Herrialde edo leku gora. Hergoretan bu [= izan beza.
heriogarri	izond		Hilgarria.
heriogile	iz		Gizon-hiltzailea, erailea.
heriokor	izond		Hilkorra.
heriosuhar	adlag		Ahalegin bizian.
heriotsu	izond		Heriozkoa, hilgarria.
heriotza	iz	A1.	Biziaren etena; giza bizitzaren bukaera, hiltzea.
heriotza	iz	A2.	Giza hiltzea, hilketa.
heriotzagile	iz		Gizon-hiltzailea, erailea.
heriotzaldi	iz		Heriotzeko ordua; agonia.
heriotze	iz		Heriotza.
heriozko	izlag		Hilgarria.
hermafrodita	izond eta iz		Pertsona edo animaliez mintzatuz, bi sexuen ezaugarriak edo organoak dituena.
hermeneutika	iz		Testuak, erlijiozkoak bereziki, interpretatzearen antzea.
hermetiko	izond	A1.	Erabat itxia, gasak ere ezin igaro diren eran.
hermetiko	izond	A2.	Ezin barneratuzkoa, ulertezina.
hernia	iz		Etena.
heroi	iz		Jainko baten eta gizaki baten semea; gizon bikaina eta bere egitandiengatik ospetsua, gizurena; gerran edo, egitandi bat burutu duen gizakia.
heroiko	izond		Heroiari dagokiona, heroismoa adierazten duena.
heroina	iz		Morfinatik eratorria den gaia, droga zaletasuna sortzen duena.
heroismo	iz		Heroia denaren nolakotasuna.
heroitasun	iz		Heroismoa.
herori	izord		Hi izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
herots	iz	A1.	Ospea, omena.
herots	iz	A2.	Harrabotsa, zarata, hotsa.
herpes	iz		Larru azalaren hantura, birus batek sortua.
herra	iz		Gorrotoa, ezinikusia, norbaitenganako gaizkinahiezko joera.
herradun	iz		Herra duena.
herrakunde	iz		Herra, gorrotoa.
herraldatu herralda herraldatzen	ad		Herriz, erresumaz aldatu.
herramendu	iz		Herratzea, errebelatzea, bidea galtzea.
herratsu	izond		Herra daukana, herraz betea.
herratu herra herratzen	ad		Bidea galdu, desbideratu.
herratze		H1.	herratu aditzaren aditz izena.
herratze	iz	H2.	Atzerria.
herrendu herren edo herrendu herrentzen	ad	A1.	Elbarritu, herbaldu.
herrendu herren edo herrendu herrentzen	ad	A2.	Herren bihurtu.
herrenera	iz		Errentasuna, herrena.
herreneri	iz		Herrentasuna sortzen duen eritasuna.
herrenka	adlag		Herren eginez.
herrentasun	iz		Herrena izateko tasuna, herrenaren egoera.
herrentze			herrendu aditzaren aditz izena.
herrestaka	adlag		Herrestan.
herrestarazi herrestaraz herrestarazten	ad		Herrestatzera behartu.
herrestari	izond eta iz		Herrestan dabilena.
herrestatu herresta edo herrestatu herrestatzen	ad	A1.	Lurretik altxatu gabe higitu edo higiarazi, herrestan ibili.
herrestatu herresta edo herrestatu herrestatzen	ad	A2.	Era burutua izenondo gisa. Mailarik apalenekoa.
herrestatze			herrestatu aditzaren aditz izena.
herrialde	iz		Herri bat bizi den lurraldea.
herribildu	iz		Etxe eta eraikuntza guztiak elkarren ondora bildurik dituen herria.
herriburu	iz		Hiriburua.
herridi	iz		Herria, herrialdea.
herrigintza	iz		Herria lehen adieran egitea.
herriketa	iz		Politika.
herrikide	iz		Norbaiti buruz, herri berekoa den pertsona.
herrikidetasun	iz		Herrikide denaren nolakotasuna.
herrikoi	izond	A1.	Herriaren aldekoa, herrizalea.
herrikoi	izond	A2.	Goi mailakoa edo landua ez den herriaren alderdi edo zatiari dagokiona.
herrikoitasun	iz	A1.	Herrizaletasuna, abertzaletasuna.
herrikoitasun	iz	A2.	Herrikoia denaren nolakotasuna.
herrikotu herriko edo herrikotu herrikotzen	ad		Delako herrikoa egin, herri jakin bateko bizilagun egin.
herrikotze			herrikotu aditzaren aditz izena.
herrimin	iz		Sorterritik urrun egoteak eragiten duen goibeltasunezko egoera.
herriratu edo herrira	ad		Herrira adiera guztietan joan edo itzuli.
herriratze			herriratu aditzaren aditz izena.
herritar	iz	A1.	Norbaiti buruz, bere herrikoa bereziki lehen adieran dena.
herritar	iz	A2.	Herri batez ere lehen adieran edo estatu bateko kidea, bereziki, betebeharrrak eta eskubideak dituen gizabanakotzat hartua.
herritar	izond	A3.	Herrikoia, herriarena.
herritartasun	iz		Herritarraren nolakotasuna; nonbaiteko herritarra izateko zertzelada.
herritartu herritar edo herritartu herritartzen	ad	A1.	Herritar bihurtu.
herritartu herritar edo herritartu herritartzen	ad	A2.	Herriaren gauza bihurtu.
herritartze			herritartu aditzaren aditz izena.
herritasun	iz		Giza multzo bat herri bihurtzen duten tasunen multzoa.
herritto	iz		Herritxoa.
herritxo	iz		Herri berez laugarren adieran txikia.
herrixka	iz		Herri laugarren adieran txikia.
herrizain	iz		Amabia, udaleko enplegatua.
herrizale	izond eta iz		Bere herri edo aberriarenganako maitasuna edo atxikitasuna agertzen duena.
herrizaletasun	iz		Norbere herri edo aberriarenganako maitasuna edo atxikitasuna; herrizalearen nolakotasuna.
herrizaletu herrizale edo herrizaletu herrizaletzen	ad	A1.	Herriaren laugarren aideran zale bihurtu.
herrizaletu herrizale edo herrizaletu herrizaletzen	ad	A2.	Herrizale bihurtu, herri edo aberriarenganako maitasuna edo atxikitasuna hartu.
herrizaletze			herrizaletu aditzaren aditz izena.
herrio	iz		Herritxoa.
herronka	iz	A1.	Maila.
herronka	iz	A2.	Errenkada, bata bestearen ondoan edo atzean ezarritako persona edo gauzen saila.
herronkatu herronka edo herronkatu herronkatzen	ad		Herronkan, errenkadan jarri.
herronkatzaile	izond		Herronkatzen duena, ordenan jartzen duena.
herronkatze			herronkatu aditzaren aditz izena.
herroso	izond		Herratsua.
herskailu	iz		Lotailua, zauri bat dagoen gorputz zatia hertsateko ezartzen den oihalezko zerrenda; enplastoa.
herskari	izond eta iz		Kontsonanteez mintzatuz, funtsean ahots bidearen ixte batez ebakitzen dena.
herste			hertsi eta herstu aditzen aditz izena.
herstegi	iz		Hesiz itxitako lur zatia.
herstu hers hersten	ad	A1.	Estutu, hertsatu.
herstu hers hersten	ad	A2.	Estualdiez mintzatuz, heldu, etorri.
herstu hers hersten	ad	A3.	Hetsi, itxi.
herstu hers hersten	ad	A4.	Era burutua izenondo gisa. Hertsia.
herstuki	adlag		Hertsiki.
herstura	iz		Estuasuna, larrialdia.
hertarazi hertaraz hertarazten	ad		Hertzera behartu.
hertarazte			hertarazi aditzaren aditz izena.
hertgarri	izond		Hertzen duena.
hertsadura	iz		Hertsatzea.
hertsagarri	izond		Hertsatzen duena. Gauzei edo dagokie berez; cf.
hertsamen	iz		Esestea.
hertsatu hertsa hertsatzen	ad	A1.	edo goi.. Estutu, estuago bihurtu, inguru osotik sakatu.
hertsatu hertsa hertsatzen	ad	A2.	"-(ri"). Lotu, heldu.
hertsatuki	adlag		Hertsatuz.
hertsatzaile			Hertsatzen duena. Pertsonei dagokie berez; cf.
hertsatze			hertsatu aditzaren aditz izena.
hertsi herts hersten	ad	A1.	Itxi, hetsi.
hertsi herts hersten	ad	A2.	Era burutua izenondo gisa; 1571. Meharra, estua.
hertsi herts hersten	ad	A3.	Herstu.
hertsidura	iz		Herstura.
hertsigune	iz		Zerbait hersten den gunea.
hertsikeria	iz		Hertsitasun gaitzesgarria.
hertsiki	adlag	A1.	Lotura hertsi batez, estu.
hertsiki	adlag	A2.	Amore ematerik, laxotasunik edo bihozberatasunik gabe.
hertsiki	adlag	A3.	Hertsatuki.
hertsiro	adlag		Hertsiki.
hertsitasun	iz		Hertsia denaren nolakotasuna.
hertsitu hertsi edo hertsitu hertsitzen	ad	A1.	Herstu, estutu.
hertsitu hertsi edo hertsitu hertsitzen	ad	A2.	Hertsatu, bultzatu.
hertsitu hertsi edo hertsitu hertsitzen	ad	A3.	Setiatu, inguratu.
hertu hert hertzen	ad	A1.	Gutxitu, murriztu; ibitu, ematu.
hertu hert hertzen	ad	A2.	Hantua edo puztua dagoena hustu, handitua desagertu.
hertz	iz		Maiztasun banakoa, segundo bakoitzeko ziklo bati dagokiona Hz.
hertze		H2.	hertu aditzaren aditz izena.
hertze	iz	H1.	Hesteak.
hertziar	izlag		Uhin elektromagnetikoei dagokiena.
hesgailu	iz		Zerbait ixteko edo itxia edukitzeko zernahi gailu edo tresna. Cf.
hesitu hesi edo hesitu hesitzen	ad	A1.	Hesiz itxi edo inguratu.
hesitu hesi edo hesitu hesitzen	ad	A2.	Hiri bat, gizatalde bat, ehizaki bat, hartzeko edo atzemateko, inguratu.
hesitze			hesitu aditzaren aditz izena.
hesola	iz		Ohol edo zurezko atal lodi eta sendoa, lurrean sartu eta finkatzeko mutur puntadun bat duena.
hespil	iz		Artegia.
hestarteko	iz		Sabel barrunbearen barnealdea estaltzen eta bertako errai bakoitza inguratzen duen mintza tolesdun gerlitsua.
heste		H2.	hetsi aditzaren aditz izena.
heste	iz	H1.	Txegoste hodiaren zatia, urdailetik uzkira doana.
hestebete	iz		Zerri heste zati bat haragi zehatuz, urdaiz... beteaz egiten den janaria.
hestegorri	iz		Txegoste hodiaren zatia, eztarritik urdailera doana.
hesteki	iz		Hestebetea.
hestereango	iz		Beherakoa.
hesteriko	iz		Hestereangoa, beherakoa.
heterodoxo	izond		Erlijio bateko dogmaren eta dotrinaren araberakoa ez dena.
heterogeneo	izond		Arrotza, desberdina.
heterosexual	izond		Pertsonez mintatuz, beste sexukoek erakartzen dutena.
hetika	iz		Eritasun kutsakorra, Koch-en baziloak gizonagan eta abere mota batzuetan eragiten duena, biriketan ezagunena edo gorputzaren beste alderdi batzuetan eratzen diren pikor antzeko batzuek ezaugarritzen dutena.
hetikatu hetika edo hetikatu hetikatzen	ad		Hetikak joa gertatu.
hetikatze			hetikatu aditzaren aditz izena.
hetiko	iz		Hetika duena.
hetsaldi	iz		Itxialdia.
hetsarazi hetsaraz hetsarazten	ad		Itxiarazi.
hetsi hets hesten	ad		Itxi.
heu	izord		Hi izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan dagoenean eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
heuragi			[= eta duela gutxi.
heure			edo zah. Hire-ek  -hots, hi izenordainaren genitiboak -, perpauseko.
hexaedro	iz		Sei aurpegiko poliedroa.
hexagono	iz		Sei aldeko poligonoa.
hexametro	iz		Poesia klasikoko sei oineko bertsoa.
hezeantz	iz		Hezetasuna.
hezedura	iz		Hezetasuna.
hezegailu	iz		Hezegarria.
hezegarri	iz		Hezetzen duena.
hezetasun	iz		Heze denaren edo dagoenaren nolakotasuna.
hezetsu	izond		Hezetasunez, freskotasunez betea.
hezetu heze edo hezetu hezetzen	ad		Heze edo hezeago bihurtu; hezetasuna eman, apur bat busti.
hezetze			hezetu aditzaren aditz izena.
hezi hezten	ad		du.
hezi hezten	ad	A1.	Animalia basati bat otzandu edo menderatu.
hezi hezten	ad	A2.	Gizakia, bere ahalmenak garatuz eta gizabidea erakutsiz, gizartean bizitzeko prestatu eta gaitu.
hezibide	iz		Abere basati bat eta bereziki gizaki bat hezitzeko bidea.
heziera	iz		Heztea, hezibidea.
heziezin	iz	A1.	Hezteko ezintasuna.
heziezin	izond	A2.	Ezin hezizkoa.
hezigabe	izond		Hezirik ez dagoena.
hezigarri	izond eta iz		Grina edo jaidura gaizto bat hezitzen duena.
hezikaitz	izond		Hezten zaila dena, ia ezin hezizkoa bereziki abere basati edo grinei buruz, ezin menderatuzkoa.
heziketa	iz		Gizakiek gizartean bizitzeko prestatze eta gaitzea.
hezitzaile	iz	A1.	Hezlea.
hezitzaile	iz	A2.	Gizakiak hezten dituena.
hezkuntza	iz		Gizakia, bere ahalmenak garatuz eta gizabidea erakutsiz, gizartean bizitzeko presatze eta gaitzea, eta horretarako erabiltzen diren bideak edo sistemak.
hezlari	iz		Hezlea.
hezle	iz		Abere basatiak hezten dituena.
hezte			hezi aditzaren aditz izena.
hezueri	iz		Hezur giltzetako eta giharretako eritasun mingarria.
hezurberritu			Haurdun.
hezurdun	izond	A1.	Hezurrez hornitua, hezurra edo hezurrak dituena.
hezurdun	izond eta iz	A2.	Fruituez mintzatuz, mamitsua dena eta hazia hezurraren barnean duena.
hezurdura	iz		Gizon edo abere baten hezurren multzoa, gorputzean ezarriak dauden eran.
hezurki	iz	A1.	Hezur zatia.
hezurki	iz	A2.	Hezurra, gauzakiak egiteko gai bezala hartuta.
hezurki	iz	A3.	Hezurrak eginik dauden gaia.
hezurmamitu hezurmami hezurmamitzen	ad		Hezur eta mami egin edo eman.
hezurmamitze			hezurmamitu aditzaren aditz izena.
hezurreri	iz		Hezurdura.
hezurtegi	iz		Hezurrak eta bereziki hezur-hutsak lurperatzen diren edo lurperatuta dauden lekua.
hezurtoki	iz		Hezurtegia.
hezurtsu	izond		Hezurrak asko nabaritzen zaizkiona.
hezurtu hezur edo hezurtu hezurtzen	ad		Hezur bihurtu; ehun batek hezurraren gogortasuna eta zurruntasuna hartu.
hezurtza	iz		Animalien gorputzaren egitura gogorra, organo bigunen euskarri eta babeslea eta giharren kokalekua dena.
hezurtzar	iz		Hezur handia.
hezurtze			hezurtu aditzaren aditz izena.
hiazinto	iz		Moredina, baratxuriaren familiako landarea Hyacinthus sp.
hiazinto	iz	A2.	Harri bitxia, hori gorrixka.
hibernatu hiberna hibernatzen	ad		Animalia batzuek neguan loaldi luzea egin, negukatu.
hibernazio	iz		Negukatzea, animalia batzuek neguan egiten duten loaldi luzea.
hibrido	izond		Izakiez mintzatuz, bi mota edo aldaeren gurutzatzetik datorrena; nahastekakoa.
hidalgia	iz		Kaparetasuna.
hidalgo	iz		Kaparea.
hidra	iz	A1.	Elezaharretako animalia, moztu ahala berriro sortzen ziren zazpi buru zituena.
hidra	iz	A2.	Itsas animalia, ahoaren inguruan hari antzeko garroak koroa bat eratuz dituena.
hidratatu hidrata hidratatzen			Gai bati ura erantsi.
hidratatze			hidratatu aditzaren aditz izena.
hidratazio	iz		Hidratatzea.
hidraulika	iz		Isurkarien mugimendua eta oreka ikuspegi praktikotik aztertzen dituen jakintza.
hidrauliko	izond		Uraren bidez higitzen dena.
hidrodinamika	iz		Isurkariek eragiten dituzten indarrak aztertzen dituen mekanikaren alorra.
hidrodinamiko	izond		Isurkarien higitzeari dagokiona.
hidroelektriko	izond		Uraren energia erabiliz korronte elektrikoa lortzeari dagokiona.
hidrofilo	izond		Ura erraztasun handiz zurgatzen duena.
hidrofobia	iz		Uraren neurriz gaindiko beldurra.
hidrogeno	iz		Gai bakuna, kolore eta usainik gabeko gasa, izadiko gairik arinena H; at. z 1; at. m. 1,008.
hidrografia	iz		Lur azalean ura nola dagoen banatua eta eratua aztertzen duen geografiaren adarra.
hidrokarburo	iz		Osagaitzat ikazkaia eta hidrogenoa soilik dituen gai elkartua.
hidrolisi	iz		Gai organiko baten uraren bidezko banatze edo desegituratzea.
hidropesia	iz		Uheria.
hidrosfera	iz		Urez osatua dagoen Lurreko geruza.
hidrostatika	iz		Geldirik dauden isurkarien oreka baldintzak aztertzen dituen mekanikaren alorra.
hidroxido	iz		Metal bat OH multzoaz batuz eratzen den gai elkartua.
hidruro	iz		Osagaitzak hidrogenoa eta beste edozein metal edo ez-metal dituen gai elkartua.
hiena	iz		Afrikako eta Asiako ugaztun haragijalea, ile hori-gorri edo grisekoa, batez ere hilikiak jaten dituena Hyaeninae subfam.
hierarkia	iz		Elizaren eta beste erakundeen mailakako antolaketa; multzo baten osagaien mailakako hurrenkera.
hieratiko	izond	A1.	Gauza sakratuei eta apaizei dagokiena.
hieratiko	izond	A2.	Sentimenduak adierazten ez dituena.
hieroglifiko	izond		Hieroglifoz osatua; iluna.
hieroglifo	iz		Egiptoko idazkera zaharrenetako ikurra.
higadura	iz		Higatzea.
higakor	izond		Erraz higatzen dena, higatzeko joera duena.
higanatu higana higanatzen	ad		Hireganatu.
higanot	iz		Iparraldean, katolikoek protestante kalbindarrei ezarritako deitura.
higatu higa higatzen	ad	A1.	Zerbaitek, erabiltzearen ondorioz, berritan zituen nolakotasunak galdu; erabileraz hondatu.
higatu higa higatzen	ad	A2.	Bilakatu.
higatzaile	iz eta izond		Higatzen duena.
higatze			higatu aditzaren aditz izena.
higialdi	iz		Higitzea, zerbait higitzen den aldietako bakoitza.
higiarazi higiaraz higiarazten	ad		Higitzera behartu.
higiarazle	iz eta izond		Higiarazten duena.
higibera	izond		Higikorra.
higidura	iz		Higitzea, gauza baten egongune aldaketa.
higiene	iz		Osasuna zaintzeko eta hobetzeko hatsapen eta ariketen multzoa.
higieniko	izond		Higieneari dagokiona; higienearen araberakoa.
higigaitz	izond		Higitzen zaila dena, ia ezin higituzkoa.
higika	adlag		Higituz.
higikera	iz		Higidura, eta bereziki higitzeko modua.
higikor	izond		Higitzeko joera duena.
higikortasun	iz		Higikorra denaren nolakotasuna.
higikun	iz		Higidura.
higikunde	iz		Ideien edo iritzien aldaketa helburutzat duen egintza, giza multzo edo erakunde batek eragina.
higimen	iz		Higitzeko ahalmena.
higitu higi higitzen	ad		Zerbait edo norbait egongunez edo kokalekuz aldatu.
higitzaile	iz		Higitzen duena, higiarazlea.
higitze			higitu aditzaren aditz izena.
higuinaldi	iz		Higuinezko aldia.
higuinarazi higuinaraz higuinarazten	ad		Higuin dezan egin, higuintzera behartu, gorrotarazi.
higuindu higuin edo higuindu higuintzen	ad	A1.	Higuingarri, nazkagarri gertatu; asebetea eragin.
higuindu higuin edo higuindu higuintzen	ad	A2.	Gorrotatu.
higuindu higuin edo higuindu higuintzen	ad	A3.	Nazkatu, asebete.
higuingarri	izond		Higuina eragiten duena, nazkagarria.
higuingarritasun	iz		Higuingarria denaren nolakotasuna.
higuintza	iz		Higuina, nazka, gorrotoa.
higuintze			higuindu aditzaren aditz izena.
hihaur	izord		Hi izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
hika	iz	H1.	Baltsa, lokatza.
hika	adlag	H2.	Hi izenordaina eta dagozkion aditz formak erabiliaz.
hika	iz	H3.	Garatxoa, marruka.
hikatu hika edo hikatu hikatzen	ad	H1.	Hikak trabatua gertatu.
hikatu hika edo hikatu hikatzen	ad	H2.	Norbaiti hika mintzatu.
hikatze			hikatu aditzen aditz izena.
hiketa	iz		Hika hitz egitea, hitanoa.
hil hiltzen	ad	H2.A1.	[edo urtetan.
hil hiltzen	ad	H2.A2.	Bizia kendu.
hil hiltzen	ad	H2.A3.	Era burutua izenondo gisa. Hilik dagoena.
hilabetekari	iz		Hileroko aldizkaria.
hilaldi	iz		Nahigabe aldia, etsialdi gogorra.
hilarazi hilaraz hilarazten			Bizia kenarazi.
hilarri	iz	A1.	Hilobia estaltzen edo ixten duen harria; hilobi gainean eraikitzen den oroitarria.
hilartitz	iz		Hilarrian ezartzen den esaldia, epitafioa.
hilbehar	iz		Hiltzearen ezinbestea edo halabeharra.
hilburuko	iz		Azken nahia, testamentua.
hilda	adlag		Hilik.
hildako	iz		Hila, hilik dagoena.
hildu hil edo hildu hiltzen	ad		Indarra, eragina edo bizitasuna ibitu. Batez ere partizipio edo izenondo gisa erabilia.
hildumatu hilduma hildumatzen	ad		Hilduratu.
hildura	iz	A1.	Nork bere buruari, bertutea erdiesteko, ematen dion atsegin ukatze edo nekea, bereziki gorputzarekikoa.
hildura	iz	A2.	Norbaiten apalgarri edo mingarri gertatzen den egitea.
hildura	iz	A3.	Indar edo bizitasunaren gutxitzea.
hilduragarri	izond		Hilduratzen duena.
hilduratu hildura edo hilduratu hilduratzen	ad	A1.	Nork bere burua, eta bereziki gorputza, hilduraren bidez hezi edo zigortu.
hilduratu hildura edo hilduratu hilduratzen	ad	A2.	Oinazetu.
hilduratu hildura edo hilduratu hilduratzen	ad	A3.	Norbait bere harrotasunean mindu edo nekarazi.
hilduratze			hilduratu aditzaren aditz izena.
hilero	adlag		Hil guztietan, hilabete oroz.
hileroko	iz		Hilabetekaria.
hilerri	iz		Hilak ehorzten diren lekua.
hileste			hiletsi aditzaren aditz izena.
hileta	iz	A1.	Hilaren alde egiten zen auhena edo ospakizuna; hilaren alde egiten zen ospakizunera joaten zirenei ematen zitzaien otordua.
hileta	iz	A2.	Hil den baten arimaren alde egiten den elizkizuna.
hileta	iz	A3.	Auhena, kexa, intziria.
hiletari	iz eta izond		Hileta jotzen duena.
hiletsi hilets hilesten	ad		Eri bat ezin sendatuzkotzat eta bizitzeko itxaropenik gabekotzat jo.
hilezin	iz		Hilezkorra, ezin hil daitekeena.
hilezintasun	iz		Hilezkortasuna.
hilezkor	izond		Ezin hil daitekeena.
hilezkortasun	iz		Hilezkorra denaren nolakotasuna.
hilezkortu hilezkor edo hilezkortu hilezkortzen	ad		Hilezkor egin edo bihurtu.
hilezkortze			hilezkortu aditzaren aditz izena.
hilgai	iz		Hiltzen den eskaingaia.
hilgarri	izond		Hiltzen duena, heriotza dakarrena.
hilgile	izond eta iz		Hilgarria; erailea.
hilik	adlag		Bizirik gabe.
hiliki	iz		Abere baten hilotza edo gorputz hila.
hiljantzi	iz		Hilari jartzen zaion soinekoa, hil mihisea, hil oihala.
hilkar	iz		Hiltzea, hilkintza.
hilketa	iz		Hiltzea; bereziki norbaitek norbait hiltzea.
hilketari	iz		Hila kutxan sartzen duen erizaina.
hilkintza	iz	A1.	Norbaitek norbait, bereziki abere bat, hiltzea.
hilkintza	iz	A2.	Gizaki askori bizia kentzea.
hilkizun			pred.
hilkizun		A1.	Hilkorra.
hilkizun	iz	A2.	Hileta, hil elizkizuna.
hilkor	izond	A1.	Heriotzaren mendean dagoena.
hilkortasun	iz		Hilkorra denaren nolakotasuna.
hilkortu hilkor edo hilkortu hilkortzen	ad		Hilkor bihurtu.
hilkortze			hilkortu aditzaren aditz izena.
hilkutxa	iz		Hilaren gorputza, ehorzteko, sartzen den kutxa luzea.
hilobi	iz		Norbaiten hilotza ehorzten den hobia.
hilobiratu edo hilobira	ad		du.
hilobiratu edo hilobira	ad	A1.	Hobiratu.
hilobiratu edo hilobira	ad	A2.	Hilobira joan.
hilobiratze			hilobiratu aditzaren aditz izena.
hiloro	adlag		Hilero.
hilotz	iz		Gorputz hila, bereziki gizakiarena.
hilozte			hiloztu aditzaren aditz izena.
hiloztu hilotz edo hiloztu hilozten	ad		Hilotz bihurtu.
hiltamu	iz		Agonia.
hiltasun	iz		Indarrik edo bizitasunik ez duenaren nolakotasuna edo egoera.
hiltegi	iz	A1.	Hilerria.
hiltegi	iz	A2.	Abereak hiltzen diren etxea.
hiltoki	iz		Hiltzeko tokia; abereak hiltzen diren tokia, hiltegia.
hiltzaile	izond eta iz		Norbait hiltzen duena.
hiltze			hil aditzaren aditz izena.
hiltzeka	iz		Giza hiltzea.
hilzori	iz		Agonia, hil zorian dagoenaren egoera.
himen	iz		Ematutuaren sarrera estaltzen duen mintza, emamintza.
himenoptero	izond eta iz		Intsektuez mintzatuz, mintzezko hegoak dituena, mintz-hegoduna.
himno	iz		Ereserkia.
hinduismo	iz		Batez ere Indian zabalduak dauden erlijio joeren multzoa, Veda idatzietan eta antolamendu sozial jakin batean oinarritua.
hinka	iz	A1.	Urratsa, pausoa.
hinka	iz	A2.	Kinka, estualdia.
hinkihanka	adlag		Zalantzan, duda-mudatan.
hinkilihankala	adlag		Herrenka, mainguka.
hipa	iz		Negar zotina.
hipaka	adlag		Negar zotinka.
hiperbaton	iz		Erretorikako irudia, esaldiaren ohiko hurrenkera aldatzean datzana.
hiperbola	iz		Lerro makotu irekia, foku izeneko bi puntu finkoekiko distantzien diferentzia bera duten puntuek osatua.
hiperbole	iz		Adierazi nahi dena gainditzen duen esapidea.
hipertentsio	iz		Arteria presio garaia, ohikoa baino garaiagoa.
hipertrofia	iz		Organo baten edo gorputz atal baten gehiegizko garapena.
hipnosi	iz		Lo antzeko egoera, hipnotismoz eragina.
hipnotiko	iz eta izond	A1.	Loa eragiten duena.
hipnotiko	iz eta izond	A2.	Hipnosiari dagokiona.
hipnotismo	iz		Lilura bidez lo artifiziala eragitea, eta horri dagozkion gertakarien multzoa.
hipodromo	iz		Zaldi lasterketak egiten diren lekua.
hipofisi	iz		Hormonen jarioan gorabehera handia duen guruin endokrinoa.
hipokondria	iz		Osasunari buruzko gehiegizko ardura.
hipokrisia	iz		Zurikeria, azaluskeria.
hipokrita	izond		Itxurazalea, azalutsa.
hipopotamo	iz		Ugaztun apoduna, azal iluna eta oso lodia, gorputz handia eta hanka sendo eta motzak dituena, ibaietan bizi eta lehorrera bazkatzera ateratzen dena.
hipoteka	iz		Diru zor bat kitatuko dela bermatzen duen kontratua, ondasun higiezinen gainean ezartzen dena.
hipotenusa	iz		Hiruki zuzen batean, alde handiena, angelu zuzenari buruz buru dagoena.
hipotesi	iz		Zerbait azaltzeko edo frogatzeko abiapuntutzat hartzen den behin-behineko baiezpena, gerora egiaztatu behar dena.
hira	iz	A1.	Haserrea, amorrua; haserretasuna, haserrekeria.
hira	iz	A2.	Oinazea, atsekabea.
hiragarri	izond	A1.	Oinazea, atsekabea ematen duena.
hiragarri	izond	A2.	Hiratzen, ahultzen duena.
hiramendu	iz		Oinazea, atsekabea.
hiratu hira edo hiratu hiratzen	ad	A1.	Haserretu, samurtu.
hiratu hira edo hiratu hiratzen	ad	A2.	Ahuldu, ahitu.
hiratu hira edo hiratu hiratzen	ad	A3.	Atsekabetu.
hiratze			hiratu aditzaren aditz izena.
hireganatu hiregana hireganatzen	ad		Hiregana ekarri, hire egin, hire bihurtu.
hireganatze			hireganatu aditzaren aditz izena.
hiretu hire edo hiretu hiretzen	ad		Hire egin, hire bihurtu.
hiretze			hiretu aditzaren aditz izena.
hiri	iz		Etxe eta eraikuntzen multzo egituratua, bereziki aski handia denean.
hiribide			*1965. Hiri barneko bide zabala.
hiribildu	iz		Herribildua.
hiriburu	iz		Estatu edo herrialde bateko hiri nagusia; gobernua dagoen hiria.
hirigintza	iz		Hiri plangintza, hiriak biztanleen beharretara egokitzeko bideen multzoa; plangintza eta bide horien azterketa.
hiritar		A1.	Hiriko biztanlea, hirikoa.
hiritar	izond	A2.	Hiriari dagokiona.
hiritargo	iz		Hiritarraren nolakotasuna; Antzinateko hirietako herritarren eskubideduna.
hiritarki	adlag		Hiritarren moduan.
hiritartasun	iz		Hiritargoa.
hiritartu hiritar edo hiritartu hiritartzen	ad		Hiritar bihurtu, hiritarraren tasunak hartu edo eman.
hiritartze			hiritartu aditzaren aditz izena.
hiritu hiri edo hiritu hiritzen	ad		Hiri bihurtu.
hiritze			hiritu aditzaren aditz izena.
hirixka	iz		Hiri txikia.
hirizain	iz		Herrizaina.
hirio	iz		Hirixka.
hiro	iz		Zornea, gai zornatsua.
hiroarazi hiroaraz hiroarazten	ad		Ustelarazi, galarazi.
hirodura	iz		Usteldura.
hirotu hiro edo hirotu hirotzen	ad		Usteldu; andeatu, galdu.
hirotze			hirotu aditzaren aditz izena.
hirugarren	ord	A1.	Zerrenda batean aurretik bi dituena 3.
hirugarren	ord	A2.	: herena.
hirugarrendar	izond eta iz		Hirugarren ordena bateko kidea.
hirugihar	izond eta iz		Urdaiez mintzatuz, hiru gihar dituena.
hiruhortz	iz		Hiru hortz dituen lanabesa, bereziki sardea.
hiruki	iz	A3.	Musean, balio bereko hiru karten multzoa.
hiruki	iz	A4.	Hiru gauza edo zati berdinez edo baliokideez osaturiko zera.
hiruki	iz	A1.	Hiru aldeko poligonoa.
hiruki	izond eta iz	A2.	Sabelaldi berean jaiotako hiru senide edo umeetako bakoitzaz esaten da.
hiruko	iz		Hiruk osaturiko zera.
hirukoitz	izond	A1.	Hiru zera berdinez, mota bereko hiru gauzez osatua.
hirukoitz	iz	A2.	Hirusta.
hirukoiztasun	iz		Hirukoitza denaren nolakotasuna.
hirukoizte			hirukoiztu aditzaren aditz izena.
hirukoiztu hirukoitz edo hirukoiztu hirukoizten	ad		Hirukoitz bihurtu; hiru halako, hiru aldiz handiago bihurtu edo egin.
hirukote	iz		Hiru lagunez osatutako taldea.
hirukun	izond		Hirukoitza.
hiruna			Bakoitzari hiru, bakoitzak hiru.
hirunaka	adlag		Hirunako multzoetan.
hirunakatu hirunaka edo hirunaka hirunakatzen	ad		Hirunaka jarri edo banatu.
hirunakatze			hirunakatu aditzaren aditz izena.
hirur	zenbtz zehazt		Hiru.
hirurehun	zenbtz zehazt		Hiru bider ehun, 300.
hirurehuna			Bakoitzari hirurehun, bakoitzak hirurehun.
hirurehungarren	ord		Zerrenda batean aurretik berrehun eta laurogeita hemeretzi dituena.
hirurogei	zenbtz zehazt		Sei bider hamar, 60.
hirurogeigarren	ord	A1.	Zerrenda batean aurretik berrogeita hemeretzi dituena.
hirurogeigarren	ord	A2.	: hirurogeirena.
hirurogeina			banatz. Bakoitzari hirurogei, bakoitzak hirurogei.
hirurogeiren	iz		Hirurogei zati berdinetan banatzen den banako baten zati bakoitza.
hirurren	iz		Hiru egun jarraituz egiten diren elizkizun berezien multzoa.
hirusta	iz		Belar landarea, hostoak hiru zatiz osatuak eta loreak buruxketan antolaturik dituena, eskualde epeletako zelaietan hazten dena Trifolium sp.. Ik.
hirutariko	izlag		Hirutarik duena.
hiruzpalau	zenbtz zehazt		Hiru edo lau.
hisgarri	izond eta iz		Histen, ahultzen duena.
hisi	iz	A1.	Amorrua, haserrea.
hisi	iz	A2.	Tema, seta.
hisi	iz	A3.	Gutxieste edo arbuio baten ondoriozko bihozmin edo haserrea.
hisi	iz	A4.	Grina, gutizia.
hisialdi	iz		Nor bere hartan hisiatua dagoen denbora igarokorra.
hisiatu hisia edo hisiatu hisiatzen	ad		Tematu, setatu.
hisigo	iz		Hisia, tema; herra.
hisikor	izond		Hisiatzeko joera duena.
hisiti	izond		Setatia, tematia.
hisituki	adlag		Hisiaz, temaz.
hiski	adlag	A1.	Histasunez, tristeki.
hiski	adlag	A2.	Ahultasunez.
hiskor	izond		Histeko joera duena.
hiskortasun	iz		Hiskorra denaren nolakotasuna.
hista	iz		Iseka.
histaka	adlag		Hista eginez.
histari	izond eta iz		Hista egiten duena.
histasun	iz		Hitsaren nolakotasuna.
histe			histu aditzaren aditz izena.
histeria	iz		Nerbioen eritasuna, zirrara gorabeherak izatea, sentimenak ezkutatzea, arazo fisikoak, etabar ezaugarri dituena.
histologia	iz		Gorputzeko ehunak aztertzen dituen anatomiaren alorra.
historia	iz	A1.	Kontakizuna.
historia	iz	A2.	Gizadiaren edo gizarte edo giza talde baten iraganaldiko gertaera gogoangarrien ezagutza edo kontakizuna; horrela kontaturiko gertaerak.
historialari	iz		Historiari buruzko lanen, historia ikerketen egilea.
historiaurre	iz		Idazkera asmatu aurreko gizadiari dagozkion gertaeren multzoa; delako gertaeren azterketa.
historiografia	iz		Historiari eta haren iturriei buruzko idazkien azterketa.
histu hits edo histu histen	ad	A1.	Ase, bete.
histu hits edo histu histen	ad	A2.	Hits bihurtu, kolorea edo bizitasuna ahuldu edo galdu.
histu hits edo histu histen	ad	A3.	Goibeldu; tristatu.
histura	iz	A1.	Kolore edo bizitasunaren galera.
histura	iz	A2.	Goibeltasuna; tristura.
histura	iz	A3.	Ahultasuna.
hitano	iz		Hikako hitz egite era, hiketa.
hitaratu hitara hitaratzen	ad		Hireganatu.
hitiar			Kam-en biloba Heteren ondorengoa, haren leinukoa.
hits	izond		Zurbila; bizitasunik ez duena edo agertzen ez duena.
hitsaldi	iz		Norbait edo zerbait hits dagoen denbora.
hitsarazi hitsaraz hitsarazten			Histera behartu, ilunarazi, desagertarazi.
hitz egite	iz		Hizketa.
hitzatze	iz		Azken hitza, idazki baten bukaeran, ondorio edo laburpen gisa ezartzen diren hitzak.
hitzaldi	iz		Jendaurrean gai jakin bati buruz egiten den jarduna.
hitzaldiatu hitzaldia edo hitzaldiatu hitzaldiatzen	ad		Hitzaldia, sermoia egin.
hitzalditxo	iz		Hitzaldi laburra edo axola txikikoa.
hitzarmen	iz		Hitz hartzea, ados etortzea; hitz hartzen dena jasotzen duen izkribua.
hitzaurre	iz		Liburu edo idazki baten atarian ezartzen den izkribua, gehienetan haren autoreaz bestek idatzia, hura irakurleari aurkezteko egiten dena.
hitzaurregile	iz		Idazlan bati hitzaurrea egiten diona.
hitzeko	izlag		Hitzari eusten diona, hitza betetzen duena.
hitzezko	izlag		Hitzen bidezkoa; hitzez esana.
hitzontzi	izond		Berritsua, asko hitz egiten duena.
hitzontzikeria	iz		Berritsukeria.
hitzordu	iz		Bi nahiz gehiago pertsonak elkar ikusteko tokia eta ordua hitz hartzea.
hizkamizka	adlag	A1.	Berriketan.
hizkamizka	iz	A2.	Liskarra, eztabaida.
hizkamizkatu hizkamizka edo hizkamizkatu hizkamizkatzen	ad		Hizkatu.
hizkamizkatze			hizka-mizkatu aditzaren aditz izena.
hizka	adlag	A1.	Hitz zakarrak esanez, eztabaidan.
hizkatu hizka edo hizkatu hizkatzen	ad		Liskartu, eztabaidatu.
hizkatze			hizkatu aditzaren aditz izena.
hizkelgi	iz		Dialektua.
hizkera	iz	A1.	Hizkuntza.
hizkera	iz	A2.	Hizkuntza bat hitz egiteko era.
hizketa	iz	A1.	Hitz egitea.
hizketa	iz	A2.	Gizabanako batek hizkuntzaz egiten duen erabilera.
hizketa	iz	A3.	Hizkera, hizkuntza.
hizketakide	iz		Hizketa-laguna, solaskidea.
hizketaldi	iz		Hizketa; norbaitekin egiten den hizketa.
hizketari	iz		Hizketan ari dena.
hizketatu hizketa edo hizketatu hizketatzen	ad		Norbaitekin hizketaldi bat izan.
hizketatze			hizketatu aditzaren aditz izena.
hizki	iz	A1.	Letra.
hizki	iz	A2.	Hitzaren erroari aurrean.
hizki	iz	A3.	Fonema.
hizkinde	iz		Gramatika.
hizkunde	iz		Hizkuntza.
hizkune	iz	A1.	Hizkuntza.
hizkune	iz	A2.	Esaera, esapidea.
hizkuntza	iz	A1.	Giza talde batek elkarrekin komunikatzeko duen hitzezko adierazpidea.
hizkuntza	iz	A2.	Hitzak adierazpidetzat erabiltzeko gaitasuna.
hizkuntza	iz	A4.	Esan moldea, esapidea.
hizkuntzalari	iz		Hizkuntza adierazpide edo sistematzat hartua, edo hizkuntzen arteko harremanak aztertzen dituen ikerlaria.
hizkuntzalaritza	iz		Hizkuntza adierazpide edo sistematzat hartua, edo hizkuntzen arteko harremanak aztertzen dituen jakintza.
hizlari	iz		Hitzaldi bat egiten duena; hitzaldiak egiten dituena.
hizpide	iz	A1.	Hizketa-gaia.
hizpide	iz	A2.	Arrazoia.
hiztegi	iz		Hurrenkera jakin baten gehienetan alfabeto hurrenkeraren arabera sailkaturiko hitz bilduma.
hiztegigile	iz		Hiztegigintzan diharduen pertsona.
hiztegigintza	iz		Hiztegiak egiteko antzea, hitzen biltze, sailkatze eta azterketa.
hiztegilari	iz		Hiztegi teoriaren arazoez arduratzen den hizkuntzalaria.
hiztegitxo	iz		Hedadura txikiko hiztegia.
hiztun		A1.	Erraztasunez edo trebetasunez mintzatzen dena; asko hitz egiten duena.
hiztun		A2.	Hizkuntza jakin batez mintzatzen dena.
hiztunkeria	iz		Berritsukeria.
hiztxo	iz		Hitz-en txikigarria.
hobari	iz	A1.	Nork bere ondasunetan edo egoeran izaten duen hobekuntza.
hobari	iz	A2.	Etekina, irabazia.
hobari	iz	A3.	Oparia.
hobe	izond	A1.	On izenondoak -ago erkaketa atzizkia lotzen zaionean hartzen duena era.
hobeagotu hobeago edo hobeagotu hobeagotzen	ad		Hobetu.
hobealdi	iz		Zerbait hobeki dagoen, hobetzen den aldia.
hobeki	adlag	A1.	Ongi adizlagunak -ago erkaketa atzizkia lotzen zaionean hartzen duena era.
hobekitu hobeki edo hobekitu hobekitzen	ad		Hobetu.
hobekitze			hobekitu aditzaren aditz izena.
hobeko			aditzaren geroaldiko forma.
hobekuntza	iz		Hobetzea; hobetzearen ondorioa.
hoben	iz	H1.A1.	Hutsa, errua.
hoben	iz	H1.A2.	Bekatua.
hobendari	izond eta iz		Bekataria.
hobendi	izond eta iz		Bekataria.
hobendu hoben edo hobendu hobentzen	ad		Makurtu; grinatu.
hobendun	izond		Hobena duena, eta bereziki erruduna.
hobenduri	izond		Hobenduna, erruduna.
hobengabe	izond		Errugabea.
hobengabetasun	iz		Errugabetasuna.
hoberen	izond		Onena.
hobeste			hobetsi aditzaren aditz izena.
hobeto	adlag	A1.	Ondo adizlagunak -ago erkaketa atzizkia lotzen zaionean hartzen duena era.
hobetsi hobets hobesten	ad		Hobetzat hartu edo eduki.
hobetu hobe edo hobetu hobetzen	ad		Hobe bihurtu, hobera aldatu; zerbaitetan hobekuntzak egin.
hobetze			hobetu aditzaren aditz izena.
hobi	iz	A1.	Lurrean egindako zulo edo barrunbea, bereziki hilak lurperatzeko erabiltzen dena.
hobi	iz	A2.	Oia.
hobiratu hobira hobiratzen	ad		Hila hobian ezarri, hobian ehortzi.
hobiratzaile	iz		Lurperatzailea, ehorzlea.
hobiratze			hobiratu aditzaren aditz izena.
hobitegi	iz		Hilerria.
hodei	iz		Ur tanta guztiz txikiz osatutako multzoa, eguratsean dilindan mantentzen dena.
hodeiarte	iz		Ostartea.
hodeitsu	izond		Hodeiz betea.
hodeitu hodei edo hodeitu hodeitzen	ad		Hodeiz estali.
hodeitxo	iz		Hodei txiki edo arina.
hodeitzar	iz		Hodei handi eta beltza.
hodeitze			hodeitu aditzaren aditz izena.
hodeixka	iz		Hodeitxoa.
hodi	iz	A1.	Aska; teilatuko ubidea.
hodi	iz	A2.	Zilindro formako gauzakia, barne-hutsa, mutur batean edo bietan irekia, isurkariak edukitzeko edo bertatik igarotzeko erabiltzen dena.
hodidun	izond		Hodiak dituena.
hogei	zenbtz zehazt		Bi aldiz hamar, 20.
hogeigarren	ord		Zerrenda batean aurretik hemeretzi dituena.
hogeiko	iz		Hogeik osatua, zerbaitetik hogei dituena.
hogeina			Bakoitzari hogei, bakoitzak hogei.
hogeinaka	adlag		Hogeinako multzoetan.
hogeiren	iz		Hogei zati berdinetan zatitu den banako baten parte bakoitza.
holakatu holaka holakatzen	ad		Holako bihurtu.
holakatze			holakatu aditzaren aditz izena.
holatsu	adlag		Euskaltzaindiaren iritzian baztergarria. Honelatsu edo horrelatsu.
holaxe	adlag		Euskaltzaindiaren iritzian baztergarria. Honelaxe edo horrelaxe.
holokausto	iz		Juduen artean, erre-oparia.
holtz	iz		Pareta mehea, hala nola etxe bateko gelak bereizten dituena; hargin lana ez den pareta mehea, gela edo barrunbe bateko zatiak bereizten dituena.
hominido	iz eta izond		Besteak beste gizona hartzen duen ugaztun primateen ordenari dagokiona.
homizidio	iz		Giza hiltzea, pertsona batek beste bat hiltzea.
homofono	izond		Hitzez mintzatuz, beste bat bezala ahoskatzen dena baina bestelako esanahia duena.
homogeneo	izond		Egitura uniformea duena; osagaiak, parteak, izaera berekoak, edo era uniformean banatuak dituena.
homologo	izond		Beste bat bezalakoa; sailkapen berekoa.
homonimo	izond		Hitzez mintzatuz, izenkidea, beste baten adierazle bera baina esanahi desberdina duena.
homosexual	izond		Pertsonez mintzatuz, bere sexukoek erakartzen dutena.
homosexualitate	iz		Sexu berekoek erakartzen dutenaren sexu joera.
hona	adlag		1545; cf.
hona	adlag	A1.	Toki edo leku honetara.
hona	adlag	A2.	Izen sintagma edo esaldi baten ezkerrean, hark adierazten duena aurkezten edo; hiztunari buruz aski hurbil dauden pertsona edo gauzei dagokie.
honako	izlag	A1.	Hona-ri dagokion izenlaguna.
honako	izlag	A2.	Hemengoa, delakoa. Dagokion izen sintagmaren ezkerrean ezartzen da, artikuluak edo erakusle batek, gehienetan hau-k, mugatzen duela sintagma; gaur egun, zenbait idazlek izenlagun edo erlatiboaren eta izenaren artean tartekatzen dute.
honan	adlag		Honela.
honatx	adlag		Hona aurkezle gisa.
hondabide	iz		Hondatzeko edo suntsitzeko bidea, galbidea.
hondagarri	izond		Hondatzen duena, hondamenera daramana, galgarria.
hondakin	iz		Erabili, eta bereziki desegin edo suntsitu ondoren, zerbaitetik gelditzen dena.
hondalan	iz		Laiaz lurra irauli ondoan, barnago berriro iraultzea; lurra sakon iraultzea, lurrean zuloak eta luebakiak egitea, lurra atereaz.
hondaleze	iz		Leze sakona; infernua.
hondamen	iz		Hondatzea edo suntsitzea, eta horren ondorioa, zerbaitetan edo norbaiti gertaturiko erabateko kaltea.
hondamendi	iz		Hondamena.
hondamendiratu hondamendira hondamendiratzen	ad		Hondamendira eraman.
hondamendiratze			hondamendiratu aditzaren aditz izena.
hondarmondar	iz		Hondarrak, hondakinak.
hondar	iz	H1.A1.	Jaten edo erabiltzen den zerbaitetik gelditzen dena.
hondar	iz	H1.A2.	Itsaso edo ibaien ertz edo hondoan gertatzen den mea ale eta bereziki kuartzo ale xeheen multzoa.
hondar	izond eta iz	H2.A2.	Batez ere ipar.. Azkena.
hondarazi hondaraz hondarazten	ad		Hondatzera behartu.
hondargabe	izond		Hondar edo hondorik ez duena; guztiz sakona.
hondarpe	iz		Barra, ibai baten bokalearen aurrean edo, gertatzen den hondar pilatzea.
hondarraldi	iz		Azkenaldia.
hondarreratu hondarrera hondarreratzen	ad		Hondoratu.
hondartsu	izond		Hondar asko duena; hondar asko dagoena.
hondartu hondar edo hondartu hondartzen	ad	H1.	Hondarrera, azkenera heldu edo eraman, ahitu.
hondartu hondar edo hondartu hondartzen	ad	H2.	Ontzi bat, hondoa jo duelako, gelditu.
hondartza	iz		Hondarrez osatutako lurra; batez ere, itsas ertzean gertatzen dena.
hondartze			hondartu aditzen aditz izena.
hondatu honda hondatzen	ad	A1.	Suntsitu, ezereztatu, kalte guztiz handia egin, galdu.
hondatu honda hondatzen	ad	A2.	Hondoratu.
hondatzaile	izond	A1.	Bere ondasunak, familiaren ondarea... hondatzen dituena.
hondatzaile	izond	A2.	Hondatzen, desegiten duena.
hondatze			hondatu aditzaren aditz izena.
hondo	iz		Sakontasuna duen edozein gauzaren beheko aldea.
hondogabe	izond		Hondorik ez duena; guztiz sakona.
hondoratu hondora hondoratzen	ad		Hondora joan edo bidali.
hondoratze			hondaratu aditzaren aditz izena.
honela	adlag		Era edo gisa honetan.
honelako	izlag		Era honetakoa, hau bezalakoa, adierazi den gisakoa.
honelakoxe	izlag		Erabat honelakoa.
honelatsu	adlag		Gutxi gorabehera honela, honela edo.
honelaxe	adlag		Era edo gisa honetan berean.
honen			Honelako mailan. Erkaketaren oinarria agerian adierazten ez denean erabiltzen da, eta lehen pertsonari edo lehen mailako hurbiltasunari dagokio.
honenbat			Honenbeste.
honenbeste		A1.	Honelako kopuruan. Erkaketaren oinarria agerian azaltzen ez denean erabiltzen da, eta honen-i dagokion zenbatzaile zehaztugabetzat har daiteke; lehen pertsonako edo lehen mailako hurbiltasunezko testuinguruetan erabiltzen da.
honenbeste	adlag	A1.Xb.	Ez honen ongi eta ez honen gaizki.
honenbesteko	iz		Honelako kopurua.
honez			Hemendik aurrera.
honezkero			Hitz egiten den mementurako, dagokion aditzak adierazten duena gertatu bide edo uste dela jakinarazten du.
hontza	iz		Burua zabala eta begiak handiak eta aurrerantz begiratzen dutenak dituzten gau hegazti harrapari batzuei ematen zaien izena.
horail	izond	A1.	Giza ileari buruz hitz eginez, kolore argienekoa, horiaren antzekoa dena.
horail	izond	A2.	Horixka.
horaildu horail edo horaildu horailtzen	ad		Kolore horaila hartu edo eman.
horailtze			horaildu aditzaren aditz izena.
horasta	izond		Horixka.
hordago	iz		Musean, tanto guztiak jokatzen diren apustua; apustu hori botatzeko erabiltzen den hitza.
hordialdi	iz		Norbait horditurik egoten den denbora, horditzen den aldi bakoitza.
hordiarazi hordiaraz hordiarazten	ad		Horditzera behartu.
hordiarazle	izond		Horditzen duena, hordigarria.
hordigarri	izond		Horditzen duena.
hordikeria	iz		Horditzea; horditzen denaren bizioa.
hordirik	adlag		Horditurik.
horditasun	iz		Horditzea; horditurik dagoenaren egoera.
horditu hordi edo horditu horditzen	ad		Edari bizi gehiegi hartzeak burua nahasi.
horditze			horditu aditzaren aditz izena.
horikara	izond		Horixka.
horitasun	iz	A1.	Horiaren nolakotasuna.
horitasun	iz	A2.	Larumina.
horitu hori edo horitu horitzen	ad		Kolore horia hartu edo eman, hori bihurtu.
horitza	iz		Erditu berriaren lehen esnea.
horitze			horitu aditzaren aditz izena.
horixe			[horiexek; horrexek, horiexek; horrixe/horrexeri, horiexeri; horretantxe/horrexetan, horietantxe/horiexetan; horretakoxe/horrexetako, horietakoxe/horiexetako; horretaraxe/horrexetara, horietaraxe/horiexetara; horretxen, horiexen; horrexekin/horrekintxe, horiexekin/horiekintxe; horrexetaz horrexezaz, horiexetaz horiexezaz; horrexegatik, horiexegatik]. Hori erakuslearen era indartua. Erabileraz.
horixka	izond		Horiaren antzekoa, horirantz jotzen duena.
horixta	izond		Horixka.
horizkatu horizka horizkatzen	ad		Horitu.
horizkatze			horizkatu aditzaren aditz izena.
horizontal	izond		Ostertzari buruz paraleloa dena.
horizontaltasun	iz		Horizontala denaren nolakotasuna.
horizonte	iz		Ostertza.
horiztatu horizta horiztatzen	ad		Horitu, horizkatu.
horma	iz	H1.	Izotza.
horma	iz	H2.	Pareta, bereziki lodia.
hormagarri	izond		Hormatzen edo izozten duena.
hormagin	iz		Hargina.
hormagune	iz		Urte guztian urtzen ez den elur izoztuzko eremua.
hormamendi	iz		Iparburu edo Hegoburu aldeko hormaguneetatik askatzen den hormazko masa, itsasoan igeri doana.
hormate	iz		Izoztea.
hormatu horma edo hormatu hormatzen	ad		Izoztu.
hormatzar	iz		Horma handia; harresia.
hormatze			hormatu aditzaren aditz izena.
hormona	iz		Guruin bati darion gaia, ehun edo organo jakin batean eragin jakin bat duena.
hornidura	iz		Hornia, zerbait edo norbait hornitzeko gauza multzoa.
hornigai	iz		Norbait edo zerbait hornitzeko gaia.
hornitu horni edo hornitu hornitzen	ad	A1.	Zerbaitetarako behar diren gauzak eskuratu.
hornitu horni edo hornitu hornitzen	ad	A2.	Jokoan, apustuari dagokion diru kopurua jarri.
hornitzaile	iz		Janariz, salgaiez... bezeroa hornitzen duen pertsona.
hornitze			hornitu aditzaren aditz izena.
hornizoin	iz		Hornia, hornidura.
horoskopo	iz		Etorkizunaren iragarpena, argizagien egongunean eta zodiakoaren ikurretan oinarritua.
horra	adlag		1545.
horra	adlag	A1.	Toki edo leku horretara.
horra	adlag	A2.	Izen sintagma edo esaldi baten ezkerrean, hark adierazten duena aurkezten edo; entzuleari buruz aski hurbil dauden pertsona edo gauzei dagokie.
horrako	izlag	A1.	Horra-ri dagokion izenlaguna.
horrako	izlag	A2.	Horkoa, delakoa. Dagokion izan sintagmaren ezkerrean ezartzen da, artikuluak eta erakusle batek, gehienetan hori-k, mugatzen duela sintagma; gaur egun, zenbait idazlek izenlagun edo erlatiboaren eta izenaren artean tartekatzen dute.
horratik	junt		Halere, hala eta guztiz.
horratu edo horra	ad		Horra joan, heldu.
horratu horra horratzen	ad	H2.	Forratu; azpikotu; gaineztatu.
horratx	adlag		Horra aurkezle gisa.
horratze			horratu aditzen aditz izena.
horregatik	junt		Erakusle gisa.
horregatik	junt	A1.	Halere, hala guztiz ere.
horregatik	junt	A2.	Esan den zerbait biribiltzeko esapidea.
horrela	adlag		Era edo gisa horretan.
horrelako	izond		Era horretakoa, hori bezalakoa, adierazi den gisakoa.
horrelakoxe	izlag		Erabat horrelakoa.
horrelatsu	adlag		Gutxi gorabehera horrela, horrela edo.
horrelaxe	adlag		Era edo gisa horretan berean.
horren			Horrelako mailan. Erkaketaren oinarria agerian adierazten ez denean erabiltzen da, eta bigarren pertsonari edo bigarren mailako hurbiltasunari dagokio.
horrenbat			Horrenbeste.
horrenbeste		A1.	Horrelako kopuruan. Erkaketaren oinarria agerian azaltzen ez denean erabiltzen da, eta horren-i dagokion zenbatzaile zehaztugabetzat har daiteke; bigarren pertsonako edo bigarren mailako hurbiltasunezko testuinguruetan erabiltzen da.
horrenbeste	adlag	A1.Xb.	Ez horren ongi eta ez horren gaizki.
horretaratu edo horretara	ad		Horretara heldu, jarri, bultzatu, erabaki.
horretaratze			horretaratu aditzaren aditz izena.
horrezkero			Aipatzen den mementurako, dagokion aditzak adierazten duena gertatu bide edo uste dela jakinarazten du.
hortakotz	junt	A1.	Horregatik.
hortakotz	junt	A2.	Hortaz.
hortaz			Hori dela eta, beraz.
hortentsia	iz		Arrosaren ordenako zuhaixka, lore handi ederrengatik lantzen dena.
hortxe	adlag		Hor bertan.
hortz	iz	A1.	Gizonagan eta animalia askotan, goiko eta beheko barailen ertzean ezarritako atal gogor eta zurixka bakoitza.
hortz	iz	A2.	Zerra eta kidekoen ahoaren edo ertzaren irtenune bakoitza.
hortzikatu hortzika hortzikatzen	ad		Marraskatu.
hortzikatze			hortzikatu aditzaren aditz izena.
horzdun	izond		Hortza edo hortzak dituena.
horzgabe	izond		Hortzik ez duena.
horzgabetu horzgabe edo horzgabetu horzgabetzen	ad		Hortzak galdu, hortzik gabe gelditu.
horzgabetze			horzgabetu aditzaren aditz izena.
horzkari	izond eta iz		Ahotsei buruz mintzatuz, mihia goiko hortzetan ipiniz gauzatzen dena.
hoska	adlag		Hots eginez, dei eginez.
hoskide	izond		Hots berak edo berdinak dituena.
hoskidetasun	iz		Hoskidea izateko nolakotasuna; bi ahapaldiren amaia hoskidea izatea.
hostaila	iz		Zuhaitz eta landareen hosto eta abarren multzoa; abar hostotsua.
hostailatu hostaila edo hostailatu hostailatzen	ad		Hostatu, hostoberritu, hostoz bete.
hostailatze			hostailatu aditzaren aditz izena.
hostaldi	iz		Hostatzea, hostoberritzea; landareak hostoz betetzen diren garaia.
hostarazi hostaraz hostarazten	ad		Hostatu aditzaren arazlea.
hostatu hosta hostatzen	ad		Landare bat hostoz bete.
hostatze			hostatu aditzaren aditz izena.
hostazuri	iz		Arrosaren familiako zuhaitza, azpialdetik zuriak diren hostoak dituena.
hosto	iz	A1.	Landareen zatia, zurtoin edo adarretan sortzen dena eta gehienetan xafla moduko zati berde baten itxura duena.
hosto	iz	A3.	Paper orria.
hostobakandu hostobakan hostobakantzen	ad		Hosto gehienak galdu.
hostoberritu hostoberri hostoberritzen	ad		Hostoak berriro irten, hostatu.
hostoberritze			hostoberritu aditzaren aditz izena.
hostodun	izond		Hostoak dituena.
hostope	iz		Hosto azpia; zuhaitz hostotsuen azpia.
hostorri	iz		Iratzearen edo palmondoaren hosto berezia.
hostotsu	izond		Hosto asko duena.
hostotza	iz		Zuhaitz eta landareen hosto eta abarren multzoa; abar hostotsua.
hostoxka	iz		Hosto ez bakunak osatzen dituzten hosto txiki moduko bakoitza.
hotsemaile	iz		Hots ematen duena; gidaria; eragilea, akulatzailea.
hots	iz	MA.A1.	Dardaratzen den gauzaki batek airean sortzen duen asaldatze multzoa, entzumenari eragiten diona.
hots	iz	MA.A2.	Entzutea, ospea.
hots	interj	MB.A1.	Deiki gisa, norbaiti eragiteko edo haren arreta lortzeko izenaren aurrean ezartzen den hitza.
hots	interj	MB.A2.	Aurrean esan dena argiagotzeko hitza, "hau da"-ren baliokidea.
hots	interj	MB.A2.Xa.	Gidatu, zuzendu.
hots	interj	MB.A2.Xb.	Akuilatu, sustatu.
hots	interj	MB.A2.Xb.	Deitu.
hotsaldi	iz		Kanta, abestia.
hotsandiko	izlag		Handitasunez, jasotasun bereziz egiten edo ospatzen dena.
hotz	izond	MA.A1.	Giza gorputzarena baino tenperatura nabariki apalagoa duena, behar duen berotasuna ez duena.
hotz	izond	MA.A2.	Erraz pozten, berotzen edo hunkitzen ez dena.
hotz	izond	MA.A3.	Adizlagun gisa.
hotz	iz	MB.	Bero gabezia; bero gabeziak eragiten duen sentipena.
hotzaldi	iz		Eguraldi hotzeko aldia.
hotzarazi hotzaraz hotzarazten	ad		Hoztera behartu.
hotzepel	izond		Epela, ez hotza eta ez beroa.
hotzeri	iz		Hotzak eragiten duen arnasbideetako eritasuna, muki-jario neurriz gainekoa dakarrena.
hotzete	iz		Hotz egiten duen denbora.
hotzik	adlag		Hotz, hotzez.
hotzikara	iz		Hotz sentipenarekin batera gertatzen den ikara, batez ere sukarrak edo giroaren hozteak eragina.
hotzikaratu hotzikara edo hotzikaratu hotzikaratzen	ad		Hotzikarak izan, hotzikara eman.
hotzikaratze			hotzikaratu aditzaren aditz izena.
hotzil	izond		Epela baino beroxeagoa.
hotzildu hotzil edo hotzildu hotziltzen	ad		Hotzil bihurtu, hotzil gelditu arte berotu edo hoztu.
hotziltze			hotzildu aditzaren aditz izena.
hozbero	iz		Tenperatura.
hozgarri	izond eta iz		Hozten duena.
hozi	iz	A1.	Ernamuina.
hozi	iz	A2.	Landareen ugal-zelulen multzoa.
hozidura	iz		Hozia.
hozitu hozi edo hozitu hozitzen	ad		Ernamuina hazten hasi.
hozitze			hozitu aditzaren aditz izena.
hozkada	iz		Hozka egitea; hozka egitearen ondorioa.
hozkadun	izond		Hozkak, koskak, akatsak dituena.
hozkailu	iz		Janari galkorrak, hoztu nahi diren edariak... gordetzen diren tresna, hotza sortzeko gailu bat duen armairu berezi batez osatua.
hozkaka	adlag		Hozka, hortzak sartuz.
hozkamin	iz		Hozkia.
hozkari	izond		Hozka egiten duena.
hozkatu hozka edo hozkatu hozkatzen	ad	A1.	Hozka egin.
hozkatu hozka edo hozkatu hozkatzen	ad	A2.	Hozkak egin, akastu, koskatu.
hozkatze			hozkatu aditzaren aditz izena.
hozkeria	iz		Hoztasuna gaitzesgarritzat hartua.
hozki	iz	H1.	Hortzetan sentitzen den ondoeza, garraztasunak edo atsegin ez diren zarata edo hotsek eragina.
hozki	adlag	H2.	Hoztasunez.
hozkirri	iz	H2.	Hotzikara.
hozkirri	izond eta iz	H1.	Eguraldiaz, haizeaz... mintzatuz, apur bat hotza baina atsegingarria.
hozkirritu hozkirri edo hozkirritu hozkirritzen	ad		Hotzikaratu.
hozkitu hozki edo hozkitu hozkitzen	ad		Hozkia izan, hozkia eman.
hozkitze			hozkitu aditzaren aditz izena.
hozmindu hozmin hozmintzen	ad		Norbait hotzak igaro edo zurrundu, hotzak igaroa edo zurrundua gertatu.
hozmintze			hozmindu aditzaren aditz izena.
hozpera	izond		Hotzarekiko oso sentibera dena.
hozperarazi hozperaraz hozperarazten	ad		Hozpera bihurrarazi.
hozperatasun	iz		Hozpera denaren nolakotasuna.
hozperatu hozpera edo hozperatu hozperatzen	ad		Hozpera bihurtu.
hozperatze			hozperatu aditzaren aditz izena.
hozpil	izond	A1.	Hozkirria, apur bat hotza baino atsegingarria.
hozpil	izond	A2.	Hozpera.
hozpildu hozpil edo hozpildu hozpiltzen	ad		Eguraldiaz-eta mintzatuz, freskatu.
hozpiltze			hozpildu aditzaren aditz izena.
hoztasun	iz		Hotz denaren nolakotasuna, hotz dagoenaren egoera.
hozte			hoztu aditzaren aditz izena.
hoztu hotz edo hoztu hozten	ad	A1.	Hotzago bihurtu, zerbaiten tenperatura jaitsi.
hoztu hotz edo hoztu hozten	ad	A2.	Karra gutxitu.
hudigoa	iz		Gorrotoa, etsaitasun bizia.
huiatu huia edo huiatu huiatzen	ad		Zakurrez eta mintzatuz, ahaikatu, zirikatu.
huiatze			huiatu aditzaren aditz izena.
humanismo	iz		Italian XV. mendean sortu zen kultura higikundea, Berpizkundearen ezaugarri izan ziren gizakiaren eta giza balioen garrantzia azpimarratzen zuena.
humanista	iz		Humanismoaren jarraitzailea.
humero	iz		Besezurra, besagainaren eta ukondoaren arteko hezurra.
humus	iz		Lur azaleko geruza, ikazkai asko duena, lubeltza.
hunki hunkitzen hunkiko	ad	H1.	Hunkitu, ukitu.
hunki	iz	H2.	Ukitua.
hunkialdi	iz		Hunkitzea, ukitua.
hunkiarazi hunkiaraz hunkiarazten	ad		Hunkitzera behartu.
hunkigarri	izond		Hunkitzen duena, halako barne zirrara eragiten duena.
hunkigarriki	adlag		Era hunkigarriz.
hunkika	adlag		Hunkituz, haztatuz.
hunkitu hunki edo hunkitu hunkitzen	ad	A1.	Ukitu.
hunkitu hunki edo hunkitu hunkitzen	ad	A2.	Zirrara edo bihotz sentipen batek ukitua gertatu.
hunkitze			hunkitu aditzaren aditz izena.
huntz	iz		Landare igokaria, zurtoinetan sortzen zaizkion sustraitxoen bidez horma eta zuhaitz enborrei itsasten zaiena eta hostoak beti berde dituena.
hupa		A1.	Aupa, adore emateko erabiltzen den hitza.
hupa		A2.	Haur hizkeran, eseririk dagoena jasotzeko hitza, aupa.
hupatu hupa hupatzen	ad		Aupatu, jaso, goratu.
hupatze			hupatu aditzaren aditz izena.
hura			[haiek; hark, haiek; hari, haiei; haren, haien; harekin, haiekin; hartan, haietan; hartako, haietako; hartara, haietara; hartatik, haietatik; hartaz, haietaz; harengan, haiengan; harengatik, haiengatik; harentzat, haientzat; harez, haiezaz.
huraxe			[haiexek; harexek, haiexek; harixe/harexeri, haiexeri; hartantxe, haietantxe/haiexetan; hartakoxe, haietakoxe/haiexetako; hartaraxe, haietaraxe/haiexetara; haretxen, haiexen; haretxekin/harekintxe, haiexekin/haiekintxe; harexetaz/harexezaz, haiexetaz/haiexezaz.
hurbilagotu hurbilago edo hurbilagotu hurbilagotzen	ad		Hurbilago etorri, hurbilago jarri: areago hurbildu.
hurbilagotze			hurbilagotu aditzaren aditz izena.
hurbilarazi hurbilaraz hurbilarazten	ad		Hurbiltzera behartu.
hurbilbide	iz	A1.	Norabait joateko ohikoa baino bide laburragoa.
hurbilbide	iz	A2.	Hurbiltzeko bidea.
hurbildanik	adlag		Hurbiletik.
hurbildu hurbil edo hurbildu hurbiltzen	ad	A1.	Hurbil edo hurbilago etorri.
hurbildu hurbil edo hurbildu hurbiltzen	ad	A2.	Hurbil edo hurbilago jarri.
hurbileko	izlag		Hurbilean dagoena.
hurbiltasun	iz		Hurbil dagoenaren egoera; hurbila denaren nolakotasuna.
hurbiltxo	adlag		Hurbil samar.
hurbiltze			hurbildu aditzaren aditz izena.
hurbilxko	adlag		Hurbil xamar.
hurkotasun	iz	A1.	Ahaidetasuna.
hurkotasun	iz	A2.	Hurkoa denaren nolakotasuna.
hurran	adlag		non.
hurran	adlag	A2.	Aditzaren era burutuaren eskuinean. Ia.
hurran	izlag	A3.	Hurrena, hurrengoa.
hurrandu hurran edo hurrandu hurrantzen	ad	A1.	Hurbildu.
hurrandu hurran edo hurrandu hurrantzen	ad	A2.	Hil zorian egon.
hurrantze			hurrandu aditzaren aditz izena.
hurre	adlag		Hurbil.
hurrengo	adlag		Hurren datorrena, ondo ondotik datorrena.
hurrenkera	iz		Segida, zerrenda, andana... batean, osagaiak edo banakoak hurrenez hurren antolaturik dauden era.
hurrentsu	adlag		Ia-ia.
hurreratu hurrera hurreratzen	ad	A1.	Hurbildu.
hurreratze			hurreratu aditzaren aditz izena.
hurritz	iz		Corylaceae familiako zuhaixka, fruitutzat hurra ematen duena.
hurrondo	iz		Hurritza, bereziki gizonak hazia, basokoak baino hur handiagoak ematen dituena.
hurrupaka	adlag		Hurrupak hartuz.
hurruparazi hurruparaz hurruparazten	ad		Hurrupatzera behartu.
hurrupari	iz		Hurrupaka edaten duena.
hurrupatu hurrupa edo hurrupatu hurrupatzen	ad		Edari bat hurrupaka hartu.
hurrupatze			hurrupatu aditzaren aditz izena.
husbete husbetetzen	ad		Zerbaiti, falta zaiona erantsi, gehitu edo bete.
huskeria	iz		Garrantzirik, gorabeherarik edo axolarik ez duen gauza.
hustasun	iz		Hutsa denaren nolakotasuna; hutsik dagoenaren egoera edo nolakotasuna.
huste			hustu aditzaren aditz izena.
hustu huts edo hustu husten	ad		Ontzi bati edo zerbait daukan zerbaiti barruan duena atereaz, hutsik utzi edo gelditu.
hutsal	izond		Garrantzirik, baliorik edo funtsik gabea.
hutsaldi	iz	A1.	Hutsegitea.
hutsaldi	iz	A2.	Gabezia.
hutsaldi	iz	A3.	Hustea.
hutsaldu hutsal edo hutsaldu hutsaltzen	ad		Hutsal bihurtu; ezeztatu, ezereztatu.
hutsalkeria	iz		Ezerezkeria, esdeuskeria.
hutsaltasun	iz		Hutsala denaren nolakotasuna.
hutsarazi hutsaraz hutsarazten	ad		Hustera, hutsik uztera behartu.
hutsarte	iz	A1.	Hutsa, hutsegitea.
hutsarte	iz	A2.	Tarte, bitarte hutsa.
hutsegile	izond eta iz		Huts bat, hutsegite bat egin duena.
hutsegin	iz		Hutsa, hutsegitea.
hutsegite	iz		Hutsa, lege, arau edo eginbide bat ez betetzea; horren ondorioa.
hutseratu hutsera hutseratzen	ad		Hutsera bihurtu, hutsera etorri.
hutseratze			hutseratu aditzaren aditz izena.
hutsezin	izond		Pertsonez hitz eginez, bere iritzietan ezin huts egin dezakeena; gauzei buruz hitz eginez, ondorio edo eragin ziurrak dituena.
hutsik	adlag		Dagokiona, ohi duena edo behar duena ez duela; ezer gabe.
hutsune	iz	A1.	Hutsa, hutsegitea.
hutsune	iz	A2.	Tarte edo une hutsa.
ia	adlag	H1.	Dagokion hitzak adierazten duen nolakotasuna, egoera, modua edo egintza, erabatekoa izateko edo erabat gertatzeko edo betetzeko gutxi falta dela aditzera ematen duen adizlaguna.
iaio	izond		Trebea, gaitua.
iaioki	adlag		Iaiotasunez, iaio.
iaiotasun	iz		Trebetasuna.
iaketa	junt		Zeren.
iaz	adlag		Oraingoa hastean bukatu zen urtean.
iazdanik	adlag		Aurreko urtetik, iaztik.
ibaika	adlag		Kopuru izugarrietan.
ibaitxo	iz		Ibai txikia.
ibaixka	iz		Ibaitxoa.
ibaizaldi	iz		Hipopotamoa.
ibaio	iz		Ibaitxoa.
ibar	iz		Bi mendialderen arteko tarte aski luzea.
ibargi	iz eta izond		Egutera.
ibarjaun			Erregeren izenean lurralde batean epaitze lana egiten zuena.
ibaso	iz		Ibaia.
iberiar	izlag eta iz		Erromatarren aurretik Hispaniako sortaldean eta Galiako hegoaldean bizi izan zen herrikoa; herri horri dagokiona; herri horretako kidea.
iberiera	iz		Iberiarren hizkuntza.
iberiko	izond		Iberriarra.
ibi	iz		Ibai batean, uraren sakontasun txikiagatik oinez igarotzen ahal den tokia.
ibiarazi ibiarazi ibiaraziten	ad		Ibitzera behartu.
ibide	iz		Ibia.
ibigarri	izond eta iz		Ibitzen, baretzen duena.
ibigune	iz		Ibai batean, ibia dagoen gunea.
ibiki	iz		Motoa, emakumeen burukoa.
ibilaldi	iz		Ibiltzea, ibiliz egiten den bitartea edo bidea.
ibilalditxo	iz		Ibilialdi-ren txikigarria.
ibilarazi ibilaraz ibilarazten	ad		Ibiltzera behartu.
ibilarazle	izond		Adierazten dena ibilarazten duena.
ibilbide	iz	A1.	Bidea, zerbait egitean ibiltzen den bidea.
ibilbide	iz	A2.	Ibilera; jokabidea.
ibilbide	iz	A3.	Zerbaitek, higitzean, egiten edo gauzatzen duen bidea.
ibildaun	izond		Alde batetik bestera dabilena, nora ezean dabilena.
ibilera	iz	A1.	Ibiltzea.
ibilera	iz	A2.	Ibiltzeko (eta jokatzeko) modua.
ibilerraz	izond		Bertatik erraz ibiltzekoa.
ibilgailu	iz		Lurrean, uretan edo airean higitzen den eta pertsonak edo gauzak garraiatzeko balio duen edozein tresna.
ibilgaitz	izond		Bertan ezin ibilizkoa.
ibilgu	iz	A1.	Komentuen, jauregien... barrutian, ibiltokitzat erabiltzen diren alderdiak.
ibilgu	iz	A2.	Ibaiak eta egiten duten bidea.
ibilgune	iz		Ibilera, ibiltzeko modua.
ibili ibil ibiltzen	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: nabil, dabil, dabiltza; nenbilen, zebilen, zebiltzan; nabilkio; dabilkit, dabilkio; zabilzkio; dabilzkio, dabilzkie; bebilkio, bebilzkie; nenbilkion; zebilkidan, zebilkion; zebilzkion; zenbilzkion, zenbilzkien.
ibili ibil ibiltzen	ad	A1.	Gorputzaren zatiren batek beti lurra ukitzen duela higitu.
ibili ibil ibiltzen	ad	A2.	Aritu, jardun, bereziki higituz.
ibili ibil ibiltzen	ad	A4.	Erabili.
ibili ibil ibiltzen	ad	A5.	Era burutua izen gisa.
ibilkari	izond		Asko ibiltzen dena, ibiltzea atsegin zaiona.
ibilkatu ibilka ibilkatzen	ad	A1.	Erabili, gobernatu.
ibilkatu ibilka ibilkatzen	ad	A2.	Egurastuz ibili.
ibilkera	iz		Ibilera, ibiltzeko modua.
ibilketa	iz		Ibiltzea, ibilera.
ibilki	adlag		Ibiltzen, ibiliz.
ibilkor	izond	A1.	Ibilkaria.
ibilkor	izond	A2.	Higikorra.
ibilkunde	iz		Erromesaldia.
ibiltari	izond		Asko ibiltzen dena, ibiltzen zale dena.
ibiltegi	iz		Ibiltokia.
ibiltoki	iz		Ibiltzeko, egurasteko tokia.
ibiltzaile	iz		Dabilena.
ibiltze			ibili aditzaren aditz izena.
ibilzale	izond		Ibiltzen zale dena.
ibintze	iz		Galondoa.
ibis	iz		Hegazti zangaluzea, mokoa luzea, mehea eta kakoduna duena, Afrikan eta Ameriketan bizi dena.
ibitu ibi edo ibitu ibitzen	ad	A1.	Beheratu, gutxitu; indarra galdu.
ibitze			ibitu aditzaren aditz izena.
iboil	iz		Bira, biratzea.
idatzarazi idatzaraz idatzarazten	ad		Idaztera behartu.
idatzi idatz idazten	ad	A1.	Zerbait zeinu bidez paperean edo kideko gairen batean irudikatu.
idatzi idatz idazten	ad	A2.	Idatziz adierazi; idazlan bat egin.
idatzi idatz idazten	ad	A3.	[idatzizko azterketa: h. azterketa idatzia.
idaur	iz		Bi makilaz eta batzen dituen lokarri edo uhalaz osatutako tresna, laboreak joaz aletzeko erabiltzen zena.
idazgai	iz		Idazten denaren gaia.
idazgela	iz		Idazteko gela, idazten den gela.
idazkailu	iz		Idazmakina.
idazkari	iz	A1.	Erakunde, elkarte edo batzorde batean, bilera agiriak idazteko, gainerako izkribuak prestatzeko eta haietaz arduratzeko egitekoa duen kidea.
idazkari	iz	A2.	Norbaiti eskutitzak idazten dizkion eta bulego arazoetan laguntzen dion enplegatua.
idazkari	iz	A3.	Zenbait alderdi politikotako buru eragilea.
idazkariorde	iz		Idazkariaren ordekoa edo laguntzailea.
idazkaritza	iz	A1.	Idazkariaren kargua, lanbidea.
idazkaritza	iz	A2.	Idazkariaren ardurapeko bulego edo zerbitzua; erakunde baten idazki bidezko harremanak bideratzen dituen bulegoa edo zerbitzua.
idazkera	iz		Hizkuntza jakin bateko hitzak idazteko modua.
idazkera	iz	A2.	Hitzak edo gogoetak zeinuen bidez irudikatzea.
idazkera	iz	A3.	Idazteko, nork bere burua idatziz adierazteko modua, idaztankera.
idazketa	iz		Idaztea.
idazki	iz		Idatzirik dagoen zernahi gauza, idatzi den zera.
idazkola	iz		Aldizkari baten idazgela, aldizkari bat idazten den bulegoa.
idazkortz	iz		Idaztortza.
idazkun	iz		Harri, diru peza... batean idatziriko hitz multzoa.
idazkuntza	iz		Idazketa.
idazlan	iz		Idatziz moldatutako zernahi lan edo obra.
idazlantxo	iz		Idazlan laburra edo axola gutxikotzat jotzen dena.
idazlari	iz	A1.	Idazkaria.
idazlari	iz	A2.	Idazlea; literaturazkoak ez diren testuak idazten dituena.
idazlari	iz	A2.	Juduen artean, legea azaltzen zuena.
idazle	iz		Idazlan, eta bereziki literatura lanak moldatzen dituen pertsona.
idazmahai	iz		Idazteko erabiltzen den, eta bereziki hortarako egokitua den mahaia.
idazmakina	iz		Idazteko makina.
idazmen	iz		Idazteko gaitasuna edo ahalmena.
idazpuru	iz	A1.	Idazki baten izenburua.
idazpuru	iz	A2.	Idazkuna.
idaztaldi	iz		Idazlan bat taxutzen den aldietako bakoitza.
idaztankera	iz		Idazteko, nork bere burua idatziz adierazteko modua.
idazte			idatzi aditzaren aditz izena.
idazti	iz		Liburua.
idaztitegi	iz		Liburutegia.
idaztitxo	iz		Liburutxoa.
idaztio	iz		Liburutxoa.
idaztoki	iz		Aldizkari baten idazgela, aldizkari bat idazten den bulegoa.
idaztortz	iz		Idazteko luma.
ideal	izond	H1.	Ideia hutsari dagokiona, gauzen munduan izatasunik ez duena.
ideal	iz	H2.	Izpirituaren xede edo helburua.
idealismo	iz	A1.	Gizakia edo gizartea hobetzeko, idealari atxikitzen zaion gogo jarrera.
idealismo	iz	A2.	Gogoaz ateko gauzei ideia hutsen izatasuna baizik aitortzen ez dien filosofia sistema.
idealista	izond		Idealismoari dagokiona, idealismoari atxikia.
ideia	iz	A1.	Gauza baten irudikatze abstraktu eta orokorra, gogoak edo adimenak eratua.
ideia	iz	A2.	Burutapena; ustea; asmoa.
identifikatu identifika identifikatzen	ad		Nor den jakin, nortasunaz jabetu.
identitate	iz		Beti egiaztatzen den berdintza, berdintza horrek dituen aldagaien edozein baliorentzat.
ideograma	iz		Hitz baten zentzua, ez hotsa, adierazten duen ikur grafikoa.
ideologia	iz		Garai, gizarte, talde edo klase baten idea eta usten multzoa.
ideologiko	izond		Ideologiari dagokiona.
ideologo	iz	A1.	Ideien indarrean sinesten duen pertsona.
ideologo	iz	A2.	Teorilaria, ideologia eratzen eta lantzen duena.
idiaketz	iz		Basidia, bufaloa.
idigai	iz		Zezen gazte zikiratua.
idiki	iz	H1.	Idiaren okela.
idiko	iz		Idiskoa.
idiota	izond		Idioziak joa.
idiotismo	iz		Hizkuntzaren berezko esapidea, edo mintzamoldea, beste hizkuntza batera hitzez hitz ezin itzul daitekeena.
idiozia	iz		Adimenaren ahulezia edo ezintasun larria.
idisko	iz		Txahal arra, zezen gaztea, zekorra.
idiskotu idisko edo idiskotu idiskotzen	ad		Zezenak edo idiskoak behia estali.
iditegi	iz		Idientzako heia.
idoi	iz	H1.	Lohia, lokatza, baltsa.
idoi	iz	H2.	Iraina.
idoitsu	izond		Idoi asko duena, idoiz betea.
idoiztatu idoizta idoiztatzen	ad	A1.	Lohitu.
idoiztatu idoizta idoiztatzen	ad	A2.	Iraindu.
idoiztatze			idoiztatu aditzaren aditz izena.
idoki idokitzen	ad	A1.	Atera.
idoki idokitzen	ad	A2.	Kendu; erauzi.
idokitzaile	iz		Adierazten dena idokitzen duena.
idokitze			idoki aditzaren aditz izena.
idola	iz	H1.	Euriaz, elurraz mintzatuz, jasa, erasoa.
idolatra	izond eta iz		Idolozalea.
idolatria	iz		Jainko baten idoloari egiten zaion gurtza.
idolo	iz		Jainkotzat hartzen den zerbaiten irudia, jainko balitz bezala gurtzen dena.
idolozale	izond eta iz		Idoloak jainkotzat gurtzen dituena.
idolozaletu idolozale edo idolozaletu idolozaletzen	ad		Idolozale bihurtu.
idolozaletze			idolozaletu aditzaren aditz izena.
idor	izond	A1.	Lehorra, agorra, hezetasunik ez duena.
idor	izond	A2.	janaria sartzen ez den lansaria.
idor	iz	A3.	Lehorra itsaso-ren aurrez aurre.
idorberi	iz		Hetika, tuberkulosia.
idorki	adlag		Idortasunez; zakarki.
idoro idorotzen	ad		Aurkitu.
idorokunde	iz		Aurkikundea.
idorraldi	iz		Idortzea; zerbait idortzen den aldi bakoitza.
idorrarazi idorraraz idorrarazten	ad		Idortzera behartu.
idorreria	iz		Sabela idortzea, sabela hustutzeko debekua.
idortasun	iz		Idorra denaren nolakotasuna.
idorte	iz		Agortea.
idortegi	iz		Zerbait idortzeko prestatzen den lekua.
idortu idor edo idortu idortzen	ad		Hezetasuna galdu edo kendu; idor bihurtu.
idortze			idortu aditzaren aditz izena.
idorxko	izond		Apur bat idorra.
idoro	izond		Idorxkoa.
idulki	iz	A1.	Enbor zatia.
idulki	iz	A2.	Zutabe baten euskarri edo oinarria.
iduneko	iz		Lepokoa.
idungabetu idungabe idungabetzen	ad		Lepoa moztu.
iduri izan iduri iduriko	ad		Irudi izan.
iduri	ad		adizkiez.
iduri	iz	H1.A1.	Irudia.
iduri	iz	H1.A2.	Itxura.
iduri	iz	H1.A3.	Antza.
iduri	iz	H1.A4.	Iritzia.
iduri	izond	H1.A5.	Antzekoa, bezalakoa, kidekoa. Izen sintagmaren eskuinean.
iduri	izond	H1.A6.	Bezala.
iduri	izond	H1.A6.Xa.	Itxuraz.
iduri	izond	H1.A6.Xb.	"-(ren"). -een ustez.
iduri	iz	H3.	Ale txikietan zatituriko ikatza.
iduriarazi iduriaraz iduriarazten	ad		Itxura egin.
iduritu iduritzen idurituko	ad		Iruditu.
idustun	iz		Lepoa inguratzen duen apaingarria.
ieki	iz		Liburu baten edo aldizkari zenbaki baten kopia bakoitza.
ieldu iel edo ieldu ieltzen	ad		Behorra, astemea, iel jarri.
ieltze			ieldu aditzaren aditz izena.
ifrentzikatu ifrentzika ifrentzikatzen			Ifrentzuz ezarri, atzekoz aurrera, alderantziz jarri; desitxuratu.
ifrentzikatze			ifrentzikatu aditzaren aditz izena.
ifrentzu	iz		Oihal, ehun, domina... batean, aurkia ez den aldea, atzeko aldea.
igali	iz		Fruitua, landareen emaitza.
igan igaten edo igaiten	ad		Igo.
igande	iz		Kristau gizarteetan atseden hartzen den eta Jainkoari bereziki eskaintzen zaion eguna.
igandekari	adlag		Igandean.
igandero	adlag		Igande oroz, igande guztietan.
igara	iz		Errota.
igaraba	iz		Ugaztun haragijalea, txikia, uretan ibiltzeko egokitua, ilea sarria eta arrea duena, ibai-bazterretan bizi eta arrainez elikatzen dena.
igaran igaraiten	ad		Igaro, iragan.
igarbide	iz		Igartzeko bidea.
igargaitz	izond		Igartzen zail dena, ia ezin igarrizkoa.
igargarri	iz		Seinalea.
igarketa	iz		Igartzea.
igarkizun	iz	A1.	Esanahia igarri behar zaion esaldi ulertzeko iluna, asmakaia.
igarkizun	iz	A2.	Iragarpena.
igarle	iz		profeta, Jainkoak argiturik eta haren izenean egia ezkutuen edo etorkizuneko gertaeren berri ematen omen duen pertsona.
igarmen	iz	A1.	Igartzea.
igarmen	iz	A2.	Aztiketa, iragarpena.
igarmen	iz	A2.	Igartzeko ahalmena edo gaitasuna.
igaro igarotzen	ad	A1.	Toki edo bitarte bati buruz, heldu eta gelditu gabe aurrera jarraitu.
igaro igarotzen	ad	A2.	Denborari buruz.
igaro igarotzen	ad	A3.	Gauza abstraktuez.
igaro igarotzen	ad	A4.	Muga jakin bat baino areago joan.
igaro igarotzen	ad	A5.	Gertatu, jazo.
igaroaldi	iz		Igarotzea, igarotzen den aldi bakoitza.
igaroarazi igaroaraz igaroarazten	ad		Igarotzera behartu.
igarobide	iz		Igarotzeko bidea.
igaroezin	izond		Ezin igarozkoa.
igarogaitz	izond		Nekez igarotzen dena, ia ezin igarozkoa.
igarokor	izond	A1.	Igarotzen dena, gutxi irauten duena.
igarokor	izond	A2.	Jasan daitekeena.
igarokortasun	iz		Igarokorra denaren nolakotasuna.
igaroleku	iz		Igarotzeko lekua.
igarotze			igaro aditzaren aditz izena.
igarrarazi igarraraz igarrarazten			1958; igerrarazo *~1800. Igarri-ren aditz arazlea.
igarri igar igartzen	ad		Ustearen edo intuizioaren bidez zerbait ezagutzera heldu edo zerbaitez konturatu.
igartze			igarri aditzaren aditz izena.
igate			igan aditzaren aditz izena.
igazi igaz igazten	ad		Denboraz mintzatuz, igaro.
igebelar	iz		Landare urtarra, ur gainean hedatzen diren hosto handi biribilak dituena, lurralde bero eta epeletan hazten dena Nymphaea sp.
igebeltzbelar	iz		Belarbeltz mota urtarra.
igel	iz		Ornodun urlehortar isatsgabea, azala biguna eta leuna, eta atzeko hankak luzeak eta behatzak mintz batez lotuak dituena, uretan igerian eta lehorrean jauzika ibiltzen dena.
igeltsero	iz		Etxegintzan, paretak eta hormak egiten eta konpontzen dituena.
igeltserotza	iz		Igeltseroaren lanbidea.
igeltsu	iz		Kaltzio sulfatoa.
igeltsugin	iz		Igeltsu hautsa egiten duena.
igeltsugintza	iz		Igeltsugilearen lanbidea.
igeltsutegi	iz		Igeltsu hobia.
igeltsuztatu igeltsuzta igeltsuztatzen	ad		Igeltsua eman, igeltsuz estali.
igeltsuztatze			igeltsuztatu aditzaren aditz izena.
igeltxo	iz		Igel-en txikigarria.
igeri	adlag	A1.	Ur gainean edo barruan hondoratu gabe eta higituz, edo geldirik.
igerialdi	iz		Saio batean igeri egiten den bitartea.
igerikari	izond eta iz		Igerilaria.
igerikatu igerika edo igerikatu igerikatzen	ad		Igerika ibili, igeri egin.
igerikatze			igerikatu aditzaren aditz izena.
igeriketa	iz		Igeri egitea, igerikatzea, kirol edo ariketatzat hartua.
igerilari	izond eta iz		Igerian dakiena, igeri egiten duena.
igerileku	iz		(1952. Igeri egiten den lekua.
igeritako	iz		Bainu-jantzia.
igitai	iz		Uzta biltzeko edo belarra ebakitzeko lanabesa, altzairuzko xafla kakotu batez eta eskutoki labur batez osatua.
igitaldi	iz		Igitako garaia.
igitari	iz		Igitatzen duen langilea.
igitatu igita edo igitatu igitatzen	ad		Igitaiaz ebaki.
igitatze			igitatu aditzaren aditz izena.
iglu	iz		Kanadako eskimoen neguko edo ehiza garaiko etxea.
igo igotzen	ad	H1.A1.	Toki batetik, gorago dagoen beste batera joan.
igoaldi	iz		Igotzea, norbait norabait igotzen den aldi bakoitza.
igoarazi igoaraz igoarazten	ad		Igotzera behartu.
igobide	iz		Igotzeko bidea.
igoera	iz		Igotzea.
igogailu	iz		Eraikuntza bateko solairuetan gora igotzeko eta jaisteko erabiltzen den tresna.
igokari	izond		Igotzen bereziki horman gora igotzen dena.
igorgailu	iz		Uhin elektromagnetikoen bidez ahotsa edo irudia igortzen duen tresna.
igorle	iz		Adierazten dena igortzen duena, bidaltzailea.
igorpen	iz		Igortzea.
igorrarazi igorraraz igorrarazten	ad		Igortzera behartu.
igorri igor igortzen	ad	A1.	Bidali.
igorri igor igortzen	ad	A2.	Eralki, xahutu.
igorri igor igortzen	ad	A3.	Irradak ialgiarazi; uhin elektromagnetikoen bidez bidali.
igortzaile	iz		Igorlea.
igortze			igorri aditzaren aditz izena.
igortziri	iz		Ihurtzuria, inusturia, trumoia.
igotze			igo aditzaren aditz izena.
igual	izond	A1.	Berdina.
igual	adlag	A2.	Berdin.
igual	adlag	A3.	Tratua, egiunea.
igualatu iguala igualatzen	ad		Berdindu.
igualitate	iz		Berdintasuna.
igualki	adlag		Berdintasunez; berdin.
iguana	iz		Hego Ameriketako narrasti isats-luzea.
igun	iz		Giderra.
igurai	iz		Basoak zaintzen dituen pertsona.
igurikatu igurika igurikatzen	ad		Iguriki.
igurikatze			igurikatu aditzaren aditz izena.
iguriki igurikitzen	ad		du lehen dio.
iguriki igurikitzen	ad	A1.	Zain egon.
iguriki igurikitzen	ad	A2.	Espero izan.
igurikiarazi igurikiaraz igurikiarazten	ad		Zain egonarazi.
igurikimen	iz		Itxaropena.
igurikitza	iz	A1.	Egonarria.
igurikitza	iz	A2.	Igurikimena, itxaropena.
igurikitze			iguriki aditzaren aditz izena.
igurtzi igurtzitzen	ad	H2.A1.	Gauza bati, bere gainean behin eta berriz halako indarrez igaroarazten den beste zerbaitez eragin.
igurtzi igurtzitzen	ad	H2.A2.	Koipeztatu; gantzutu.
igurtzi igurtz igurzten	ad	H1.	Pairatu, jasan.
igurtzialdi	iz		Igurtzia.
igurtziarazi igurtziaraz igurtziarazten	ad		Igurtzitzera behartu.
igurtzika	adlag		Igurtziz.
ihabali	izond		Beldurtia.
ihakindatu ihakinda ihakindatzen	ad		Norbaiten keinuak eta moldeak antzeratu, norbaiten ihakina egin.
ihakindatze			ihakindatu aditzaren aditz izena.
ihakingile	iz		Norbaiten ihakina egiten duena.
ihakinka	adlag		Norbaiten ihakina egiten.
ihakintza	iz		Iseka.
ihakinztatu ihakinzta ihakinztatzen	ad		Iseka egin.
ihalozkatu ihalozka edo ihalozkatu ihalozkatzen	ad		Iraulkatu.
ihalozkatze			ihalozkatu aditzaren aditz izena.
ihar	izond		Hezea ez dena, bizitasuna galtzeraino lehortu dena.
ihardesle	iz		Erantzulea.
ihardespen	iz		Ihardestea, erantzuna.
ihardeste			ihardetsi aditzaren aditz izena.
ihardetsi ihardets ihardesten	ad	A1.	Erantzun.
ihardetsi ihardets ihardesten	ad	A2.	Iharduki, buru egin, gogor egin.
ihardetsi ihardets ihardesten	ad	A3.	Era burutua izen gisa; g. er.. Erantzuna.
iharduki ihardukitzen	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: dihardukat, diharduka; nihardukan, zihardukan; baliharduka; nihardukake, lihardukake.
iharduki ihardukitzen	ad	A1.	Eztabaidatu, aharratu.
iharduki ihardukitzen	ad	A2.	Ari izan, jardun.
iharduki ihardukitzen	ad	A3.	Mintzatu, jardun.
iharduki ihardukitzen	ad	A4.	"-(rekin"). Gudukatu.
iharduki ihardukitzen	ad	A5.	Ihardetsi; bereziki erantzunari ihardetsi.
ihardukimendu	iz		Ihardukitzea.
ihardukitze			iharduki aditzaren aditz izena.
ihardun iharduten	ad		[Laguntzailerik gabe jokatzen da: dihardut, dihardu; niharduen, ziharduen; balihardu; niharduke, liharduke]. Jardun.
ihargarri	izond		Ihartzen duena.
iharrarazi iharraraz iharrarazten	ad		Ihartzera behartu.
ihartasun	iz		Iharraren nolakotasuna; iharra dagoenaren egoera.
ihartu ihar edo ihartu ihartzen	ad		Hezetasuna kendu edo galdu, ihar bihurtu, bizitasuna galdu edo kendu.
ihartze		H1.	ihartu aditzaren aditz izena.
ihartze	iz	H2.	Udazkena, larrazkena.
ihaurraldi	iz		Abereei azpiak egitea.
ihaurri ihaur ihaurtzen	ad	H1.A1.	Lurrean hedatu edo zabaldu.
ihaurri ihaur ihaurtzen	ad	H1.A2.	Zerbaiten gainaldea bete.
ihaurri	adlag	H2.A1.	Ahozpez.
ihaurri	adlag	H2.A2.	Ugari.
ihausi	iz	H1.	Zaunka, adausia.
ihausika	adlag		Zaunka, adausika.
ihauskalari	izond		Ihauskatzen dena.
ihauskaldi	iz		Ihauskatzea.
ihauskatu ihauska edo ihauskatu ihauskatzen	ad		Iraulkatu.
ihauskatze			ihauskatu aditzaren aditz izena.
ihesaldi	iz		Ihes egitea, ihesa.
ihesarazi ihesaraz ihesarazten	ad		Ihes eragin.
ihesbide	iz		Ihes egiteko bidea; desgogarako egoera bat saihesteko asmatzen edo erabiltzen den bide edo aitzakia.
ihesdun	iz		Iheslaria, ihes doana.
ihesi ihes ihesten	ad	H2.	Ihes egin.
ihesi	adlag	H1.A1.	Ihes eginez.
iheska	adlag		Ihes eginez, ihesi.
iheskor	izond		Erraz ihes egiten duena, atzitzeko zaila.
iheslari	izond eta iz		Ihes egiten duena, ihesi dabilena.
ihesle	izond eta iz		Iheslaria, ihesi dabilena.
ihesleku	iz		Gordelekua, babeslekua.
ihesliar	iz		Gudarostetik ihes egiten duena.
iheste			ihesi aditzaren aditz izena.
ihestoki	iz		Iheslekua, babeslekua.
ihetxe	izond		Higatua.
ihetxetu ihetxe edo ihetxetu ihetxetzen	ad		Higatu.
ihi	iz		Zurtoin luzeak eta malguak dituen belar landarea, oso toki heze eta bustietan hazten dena.
ihintz	iz	A1.	Eguratseko hezetasuna, batez ere gau eta goizaldean, ur tanta xehe bihurtzea; ur tanta xehe hauek.
ihintz	iz	A2.	Tanta, xorta.
ihinztatu ihinzta ihinztatzen	ad		Ihintzak bezala busti.
ihinztatze			ihinztatu aditzaren aditz izena.
ihitegi	iz		Ihi asko dagoen eremua.
ihitsu	izond		Ihi asko dagoena.
ihizi	iz		Ehizea.
ihiztoka	iz		Ur mehe geldizko hedadura, gehienetan landare asko dagoena.
ihiztokatsu	izond		Ihiztoka asko dagoena.
ihurtzuri	iz		Inusturia, trumoia.
ijeztu ijez ijezten	ad		Burdinari eta, xafla forma eman.
iji		Xa.	Barrea.
iji		Xb.	Barrez.
iji			Barrearen onomatopeia.
iji	adlag	Xa.	Barrez.
ijiji	adlag		Barrearen onomatopeia.
ijitano	iz		Ijitoa.
ijito	iz	A1.	Egiptotik zetorrela uste zen herri ibiltari, orgetan bizi den bateko kidea.
ijito	iz	A2.	Antzinako Egiptoko biztanlea.
ijitokeria	iz		Ijitoei dagokien egite makurra, maltzurkeria, iruzurra.
ikaragarri	izond		Ikara eragiten duena; guztiz handia.
ikaragarrikeria	iz		Gauza edo egite ikaragarria gaitsezgarritzat hartua.
ikaragarriki	adlag		Ikaragarriro, ikaragarri.
ikaragarriro	adlag		Era ikaragarrian, ikaragarri.
ikaragarritasun	iz		Ikaragarria denaren nolakotasuna.
ikaraio	iz		Itsaso bero eta epeletako arraina, arraiaren kidekoa, isats-laburra, eta gorputza laua eta ia biribila duena, buru inguruko hegal bakoitzean elektrizitatea sortzen duen organo bana duena.
ikaraka	adlag		Dardarka.
ikarakor	izond		Ikaratia.
ikarakortasun	iz		Ikarakorra denaren nolakotasuna.
ikarakortu ikarakor edo ikarakortu ikarakortzen	ad		Ikarakor bihurtu.
ikaraldi	iz		Ikara, dardara.
ikararazi ikararaz ikararazten	ad		Ikara eragin, dardarazi.
ikarati	izond		Erraz ikaratzen dena, ikaratzeko joera duena; bildurtia.
ikaratu ikara edo ikaratu ikaratzen	ad		Dardaratu, ikara egin.
ikaratxo	iz		Ikara-ren txikigarria.
ikaratzaile	iz		Ikaratzen duena.
ikaratze			ikaratu aditzaren aditz izena.
ikareria	iz		Ikara.
ikasarazi ikasaraz ikasarazten	ad		Ikastera behartu.
ikasbide	iz	A1.	edo.
ikasbide	iz	A2.	Zerbait ikasteko bidea.
ikaserraz	izond		Erraz ikasten dena.
ikasgai	iz	A1.	Ikastego gaia, ikaskizuna.
ikasgai	iz	A2.	Ikasliburu edo ikasbide bat banatzen den zati edo gai bakoitza.
ikasgaitxo	iz		Ikasgai-ren txikigarria.
ikasgaitz	izond		Ikasteko zaila dena, ia ezin ikasizkoa.
ikasgarri	izond		Ikastea merezi duena.
ikasgela	iz		Ikasten den gela.
ikasgo	iz		Ikastea, bereziki lanbide bat ikastea.
ikasgu	iz		Ikastetxea.
ikasi ikas ikasten	ad	A1.	Ezaguera multzo bat iritsi, zerbait egiteko edo erabiltzeko gaitasuna edo trebetasuna bereganatu, adimen lanaz nahiz esperientziaz.
ikasi ikas ikasten	ad	A2.	Era burutua izenondo gisa; 1630. Eskola, kultura duena.
ikasketa	iz		Ikastea; pl., ikastetxe batean erakusten diren gaiak ikastea.
ikaskide	iz		Norbaiti buruz, berarekin ikasi duena, ikaslaguna.
ikaskizun	iz		Ikasi behar den gauza.
ikaskuntza	iz		Ikasketa.
ikaslagun	iz		Ikaskidea.
ikaslari	iz		Ikaslea, bereziki lanbide bat ikasten ari dena.
ikasle	iz	A1.	Ikasten ari dena.
ikasle	iz	A2.	Maisu edo gidari baten irakaspenak hartzen dituena.
ikasleku	iz		Ikasteko lekua.
ikasleria	iz		Ikastetxe bateko ikasleen multzoa.
ikasliburu	iz		Ikastetxe bateko ikasleek erabiltzen duten liburua, eskola liburua.
ikasmahai	iz		Ikasteko mahaia.
ikasnahi	izond	A1.	Ikasteko gogoa duena.
ikasnahi	izond	A2.	Ikasteko gogoa.
ikasola	iz	A1.	Unibertsitatea.
ikasola	iz	A2.	Akademia.
ikaspen	iz		Ikastea, ikasten dena.
ikastaldi	iz	A1.	Ikasten den aldia; ikasketa.
ikastaldi	iz	A2.	Ikastaroa.
ikastaro	iz	A1.	Ikasturtea.
ikastaro	iz	A2.	Gai bati buruz ematen diren eskola edo irakaspen jarraituen multzoa.
ikaste			ikasi aditzaren aditz izena.
ikastegi	iz		Ikastetxea.
ikastetxe	iz		Irakaskuntzan edozein mailatan baina bereziki lehen mailan edo erdikoan ari den etxea.
ikasti	iz		Kristau edo.
ikastola	iz	A1.	Eskola.
ikastola	iz	A2.	Euskaraz irakasten den lehen irakaskuntzako ikastetxea, euskal eskola berezia.
ikastordu	iz		Eskola orduak.
ikastun	iz	A1.	Ikaslea, bereziki lanbide bat ikasten ari dena.
ikastun	izond	A2.	Asko edo ongi ikasten duena.
ikasturte	iz		Udako bi oporraldiren arteko eskola aldia.
ikatz	iz	A1.	Errekin beltz eta trinkoa, gehienbat ikazkaiz osatua, landare etorkia duena.
ikatz	iz	A2.	Laboreetan, abere eta gizonagan, hauts beltz bat egiten duen eritasun kutsakorra.
ikatzarri	iz	A1.	Harrikatza.
ikatzarri	iz	A2.	Diamantea.
ikazdun	iz		Ikatz saltzailea.
ikazgai	iz		Ikatza egiteko gaia.
ikazkai	iz		gertatzen dena C; at. z 6; at. m 12,01.
ikazketa	iz		Ikatz garraiatzea.
ikazketari	iz		Ikatza garraiatzen duena.
ikazkin	iz		Egur ikatza egiten duen pertsona.
ikazkintza	iz		Ikazkinaren lanbidea, ikaztobian ikatza egitea.
ikazte			ikaztu aditzaren aditz izena.
ikaztegi	iz		Ikatza gordetzen den tokia.
ikaztobi	iz		Mendian, egurra astiro eta erabat erre gabe ikatz bihurtzeko eratzen den txondor edo meta-ikaztobia.
ikaztu ikatz edo ikaztu ikazten	ad	A1.	Egurra edo gai organiko bat airearen eraginetik at erreaz ikatz bihurtu; ikatz itxura hartzeraino erre.
ikaztu ikatz edo ikaztu ikazten	ad	A2.	Landareak edo abereak, ikatz izeneko eritasunak joak gertatu.
ike	iz	A1.	Aldapa.
ike	iz	A2.	Mendixka.
ikel	izond		Gizentzeko soilik balio duena.
iker sail	iz		Erakunde batzuetan, ikerlanean diharduen saila.
iker zentru	iz		Ikertegia.
ikergai	iz		Ikertzeko gaia, ikerketaren gaia.
ikergaitz	izond		Ikertzen zaila dena, ia ezin ikertuzkoa.
ikerka	adlag		Ikertzen.
ikerketa	iz		Ikertzea; ikerlana.
ikerkuntza	iz		Ikertzea; ikerlana.
ikerlan	iz		Jakintzari dagozkion aurkikundeak egitea helburutzat duen ikertze lana.
ikerlari	iz	A1.	Ikuskatzailea.
ikerlari	iz	A2.	Ikertzailea.
ikerraldi	iz		Ikertzea, arakatzea; zerbait ikertzen edo arakatzen den aldi bakoitza.
ikerrarazi ikerraraz ikerrarazten	ad		Ikertzera behartu.
ikertaldi	iz		Ikustaldia, bisita.
ikertegi	iz		Ikerlanak egiten diren lekua, iker zentrua.
ikertu iker ikertzen	ad	A1.	Aztertu, arakatu, miratu.
ikertu iker ikertzen	ad	A2.	Ikustaldi bat egin, bisitatu.
ikertzaile	iz	A1.	Ikertzen duena.
ikertzaile	iz	A2.	Ikerlanak egiten dituena.
ikertze			ikertu aditzaren aditz izena.
iketsu	izond		Aldapatsua.
ikol	izond		Barnea hutsa duena; uzkurra, zapaldua.
ikoldu ikol edo ikoldu ikoltzen	ad		Zapaldu; hondatu.
ikoltasun	iz		Ikolaren nolakotasuna.
ikono	iz	A1.	Sortaldeko Elizan, zurezko ohol batean egiten den erlijiozko irudia.
ikono	iz	A2.	Ordezkaten duen gauzakia, haren tasunen baten antza duen zerbaiten bidez irudikatzen duen sinboloa.
ikonoklasta	iz eta izond		Irudi sainduen gurtzaren aurkakoa; erti lanen aurkakoa.
ikoroski	iz		Harilkaia, matazura.
ikortzirin	iz		Baba, pusla.
ikosaedro	iz		Hogei aurpegiko poliedroa.
ikoti	iz		Jauzia.
ikotika	iz		Jauzia.
iktiologia	iz		Arrainak aztertzen dituen zoologiaren adarra.
iktiosauro	iz		Bigarren Aroko narrasti handi fosildua.
ikurmakur	iz		Bira.
ikur	iz		Zerbaiten adierazgarri erabiltzen den letra, ezaugarri edo kidekoa.
ikurdi	iz		Armarria.
ikurpen	iz		Esanahia, adierazpena.
ikurrin	iz		Bandera.
ikurritz	iz		Goiburua.
ikurton	iz		Sakramentua.
ikusentzule	iz		Ikus-entzunezko ikuskari edo emanaldi baten hartzailea.
ikusentzunezko	izlag		Ikusmenaren eta entzumenaren erabileran datzana.
ikusarazi ikusaraz ikusarazten	ad		Ikustera behartu.
ikusbegi	iz		Ikusmena, begiaren irispidea.
ikusbera	izond		Ikusnahia, ikusgura dena.
ikusbide	iz	A1.	Ikusteko bidea; froga.
ikusbide	iz	A2.	Begien aurrean agertzen diren gauzen multzoa; ikusten den bitartea.
ikusbide	iz	A3.	Etsenplua, jarraibidea.
ikusbitarte	iz		Ikuspegia, ikusten den bitartea.
ikuserraz	izond		Ikusten erraza; ulerterraza.
ikusezin	izond	A1.	Ezin ikusizkoa.
ikusezin	iz	A2.	Ikusenzintasuna.
ikusezintasun	iz		Ikusezina denaren nolakotasuna.
ikusgai	iz	A1.	Ikusteko gauza.
ikusgai	izond	A2.	Ikus daitekeena.
ikusgailu	iz	A1.	Ikusteko gauza, ikuskaria.
ikusgailu	iz	A2.	Ikusteko gailua edo tresna.
ikusgaitasun	iz		Ikusgai denaren nolakotasuna.
ikusgaitz	izond		Ikusten zaila dena, ia ezin ikusizkoa.
ikusgarri	izond	A1.	Ikusia izatea merezi duena.
ikusgarri	iz	A2.	Ikusteko gauza.
ikusgarriro	adlag		Era ikusgarrian, ikusgarri.
ikusgarritasun	iz		Ikusgarria denaren nolakotasuna.
ikusgune	iz	A1.	Ikuspena.
ikusgune	iz	A2.	Zerbait ikusten den gunea, zerbaiti begiratzen zaion gunea.
ikusgura	iz		Ikusnahia.
ikusi ikus ikusten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: dakusat, dakusa; dakuskit, dakuski; nekusan, zekusan, genekusan; zekuskien; balekusa; balekuski; lekuske; lekusazke.
ikusi ikus ikusten	ad	A1.	Ikusmenaren bidez gauzen irudiak hartu; begien bidez somatu.
ikusi ikus ikusten	ad	A2.	Zerbaitez ohartu, zerbait egiaztatu.
ikusi ikus ikusten	ad	A3.	Zerbaiti arretaz begiratu; aztertu, gogoan hartu.
ikusi ikus ikusten	ad	A4.	Ikustaldi bat egin, bisitatu.
ikusimakusi			Lehen silaba esanda hitzak asmatu behar diren haur jolasaren izena.
ikusi	iz	H2.	Ikustaldia, bisita.
ikusiezin	iz		Ezinikusia, gorrotoa.
ikuska	adlag		Ikusiaz, begira.
ikuskari	iz	A1.	Ikusmenaren helmenean gertatzen diren gauza eta egite eragingarrien multzoa.
ikuskari	iz	A2.	Antzerki, zinema lan edo ikuskizun baten emanaldia; emanaldi horretan aurkezten dena.
ikuskari	iz	A3.	Ikuspena, alegiazko edo naturaz gaindiko ikusketa.
ikuskari	iz	A4.	Ikuskatzailea, ikuskatze lana egiten duen pertsona.
ikuskaritza	iz		Ikuskariaren kargua eta lanbidea; ikuskariak lan egiten duten zerbitzua; zerbitzu horren bulegoak.
ikuskatu ikuska edo ikuskatu ikuskatzen	ad	A1.	Ikustaldi bat egin, bisitatu.
ikuskatu ikuska edo ikuskatu ikuskatzen	ad	A2.	Arretaz ikusi; ikertu, arakatu.
ikuskatu ikuska edo ikuskatu ikuskatzen	ad	A3.	Zerbait behar bezala ote dagoen edo dabilen begiratzeko edo egiaztatzeko ikerraldi bat egin.
ikuskatzaile	iz		Ikuskatzen duena.
ikuskatze			ikuskatu aditzaren aditz izena.
ikuskera	iz	A1.	Ikustea, ikuspena.
ikusketa	iz		Ikustea, ikuspena.
ikuskizun	iz	A1.	Zerikusia, ikustekoa. Batez ere baiezko ez diren esaldietan.
ikuskizun	iz	A2.	Begien aurrean agertzen dena; ikusgarria.
ikuskor	izond		Ikusgaia, ikus daitekeena.
ikuskortu ikuskor edo ikuskortu ikuskortzen	ad		Ikusgai, ikuskor bihurtu.
ikuskortze			ikuskortu aditzaren aditz izena.
ikusle	iz		Zerbait bereziki ikuskari bat ikusten duena edo ikusten ari dena.
ikusleria	iz		Ikusleen multzoa, ikusleak.
ikusliar	iz	A1.	Ikustaldi bat egiten duena.
ikusliar	iz	A2.	Ikuslea.
ikusmen	iz	A1.	Gorputzaren zentzumena, begian datzana eta irudiak sumarazten dituena.
ikusmen	iz	A2.	Ikuspena.
ikusmen	iz	A3.	Ikuslearen begien irispidea, ikusten dituen gauzen multzoa.
ikusmin	iz		Ikusnahi bizia.
ikusmira	iz	A1.	Ikusnahia, jakiteko edo ezagutzeko gogoa.
ikusmira	izond	A2.	Jakiteko, ezagutzeko gogoa duena.
ikusmira	iz	A3.	Ikuslearen aurrean agertzen den lurralde eremua, ikuskaria, ikuspegia.
ikusmira	iz	A4.	Adizlagun gisa; 1955; g. er.. Begira.
ikusmiratu ikusmira edo ikusmiratu ikusmiratzen	ad		Miratu, aztertu.
ikusmiratzaile	iz		Ikuslea.
ikusmiratze			ikusmiratu aditzaren aditz izena.
ikusmolde	iz		Zerbait ikusteko moldea edo era.
ikusnahi	iz		Ikusteko, ezagutzeko gogoa.
ikuspegi	iz	A1.	Ikuslearen aurrean agertzen den lurralde eremua.
ikuspegi	iz	A2.	Ikuspena; ikuskaria.
ikuspegi	iz	A3.	Ikusgunea, ikuspuntua.
ikuspen	iz	A1.	Ikustea; ikusi den gauza.
ikuspen	iz	A2.	Alegiazko ikustea, norberaren irudimenean sortua.
ikuspuntu	iz		Ikusgunea, zerbait ikusten den gunea, zerbaiti begiratzen zaion gunea.
ikustaile	iz		Ikuskatzailea.
ikustaldi	iz	A1.	Norbait ikustera joan eta harekin halako denboraz egotea, bisita.
ikustaldi	iz	A2.	Zerbait, aztertzeko, ikustea.
ikustalditxo	iz		Ikustaldi laburra.
ikustamen	iz		Ikustaldia, bisita.
ikustasun	iz		Ikustatea.
ikustate	iz	A1.	Begirunea; adeitasuna, jendetasuna; esker ona.
ikustate	iz	A2.	Ikuspena, ikuskaria.
ikustatu ikusta ikustatzen	ad	A1.	Ikustaldi bat egin.
ikustatu ikusta ikustatzen	ad	A2.	Arretaz ikusi, arakatu.
ikustatu ikusta ikustatzen	ad	A3.	Urrundik ikusi, begiztatu.
ikustatze			ikustatu aditzaren aditz izena.
ikuste			ikusi aditzaren aditz izena.
ikustoki	iz		Zerbait ikusteko tokia.
ikuzgarri	iz		Ikuzten, garbitzen duena.
ikuzi ikuz ikuzten	ad		Uraz edo beste isurkariren batez garbitu.
ikuzle	iz		Arropa-garbitzailea.
ikuzte			ikuzi aditzaren aditz izena.
ikuztegi	iz		Zerbait arropa bereziki ikuzten den aska.
ilagin	iz		Artilea egiten edo harrotzen duena.
ilagintza	iz		Ilaginaren lanbidea, artilea egiteko jarduna.
ilaintsa	iz		Mirua.
ilar	iz	A1.	Edozein landare lekadun, batez ere jatekoak, eta bereziki babarruna.
ilar	iz	A2.	Baratzeko landare lekaduna, jaten diren hazi biribilak ematen dituena.
ilara	iz		Errenkada, herronka.
ilargialdi	iz	A1.	Ilargiak alditsuengan duen eragina, ilargi aldartea.
ilargialdi	iz	A2.	Ilargi hilabetea, bi ilargi berriren arteko denbora bitartea.
ilargitar			Ilargiko biztanlea; ilargikoa.
ilargite	iz		Ilargi-argia ikuspegia argitzen, ilargi zuria.
ilarraindu ilarrain ilarraintzen	ad		Harrotu, harropuztu.
ilarrainkeria	iz		Harropuzkeria.
ilaun	izond	H1.	Bizitasunik, indarrik, funtsik edo iraupenik gabea.
ilaun	iz	H2.A1.	Paperaren, lastoaren edo zernahi gai arinen errautsa; ikatzaren gainean egiten den errauts zuria.
ilaun	iz	H2.A2.	Kearekin igotzen den zatikia; airean igeri gelditzen den zernahi gai xehe.
ilaundu ilaun edo ilaundu ilauntzen	ad	A1.	Ilaun bihurtu, erraustu; suntsitu.
ilaundu ilaun edo ilaundu ilauntzen	ad	A2.	Ilaun bihurtu, bizitasuna, indarra galdu.
ilaunkeria	iz		Ilauntasun gaitzesgarria, pertsona geldo edo ilaunari dagokion egitea.
ilauntasun	iz		Ilauna denaren nolakotasuna.
ilauntze			ilaundu aditzaren aditz izena.
ilaur	iz		Denbora baino lehen eta hilik jaiotzen den haurra edo umea.
ilaurtu ilaur edo ilaurtu ilaurtzen	ad		Haurdunak umea galdu.
ilaurtze			ilaurtu aditzaren aditz izena.
ilbehera	iz		Ilargiaren beheraldia, ilargi betetik ilargi berrira doan 14 eguneko aldia.
ilbeltz	iz		Urtarrila.
ilberri	iz		Ilargi berria.
ilbete	iz		Ilargi betea.
ildaska	iz		Goldeak lurrean egiten edo urratzen duen ildoa.
ildaskatu ildaska edo ildaskatu ildaskatzen	ad		Goldeaz ildaskak ireki.
ildaskatze			ildaskatu aditzaren aditz izena.
ildautsi ildauts ildausten	ad		Areatu, goldeak iraulitako lurra areaz hautsi.
ildo	iz	A1.	Goldeaz lurra irauliz egiten den irekidura luzea.
ildo	iz	A2.	Haria, bidea.
ildokatu ildoka ildokatzen	ad		Ildaskatu.
ildokatze			ildokatu aditzaren aditz izena.
ildoki	iz		Zuhaitz enborra.
ildotxo	iz		Ildo txikia, ildoxka.
ildoxka	iz		Zurean, burdinan edo antzeko gai batean irekitzen den ildo txikia.
ileberritu ileberri ileberritzen	ad		Abereek ilea aldatu.
ileberritze			ileberritu aditzaren aditz izena.
iledun	izond		Ilea duena.
ilegabe	izond		Ilerik ez duena.
ileki	iz		Abereen ilea eta bereziki artilea.
ilen	iz		Astelehena.
iletsu	izond		Ile asko duena.
iletxo			ile-ren txikigarria.
ilgora	iz		Ilargiaren goraldia, ilargi berritik ilargi betera doan 14 eguneko aldia.
ilinti	iz	A1.	Egur zati erdi errea.
ilinti	iz	A2.	Ikatza, landareen eritasuna.
ilki ilkitzen	ad		Atera, irten.
ilkialdi	iz		Ateraldia, irtenaldia.
ilkiarazi ilkiaraz ilkiarazten	ad		Aterarazi, irtenarazi.
ilkibide	iz		Aterabidea, irtenbidea.
ilkitze			ilki aditzaren aditz izena.
ilobaso	iz		Biloba, seme-alaben semea edo alaba.
ilobatxo	iz		Iloba-ren txikigarria.
ilobao	iz		Ilobatxoa.
ilondo	iz		Ilbehera.
iltzatu iltza iltzatzen	ad	A1.	Iltzen bidez josi edo lotu.
iltzatu iltza iltzatzen	ad	A2.	Finkatu; geldirik eduki.
iltzatze			iltzatu aditzaren aditz izena.
iltzegile	iz		Iltzeak egiten dituena.
iltzetzar			iltze-ren handigarria.
iltzeztatu iltzezta iltzeztatzen	ad	A1.	Iltzez hornitu.
iltzeztatu iltzezta iltzeztatzen	ad	A2.	Iltzatu.
iltzeztatze			iltzeztatu aditzaren aditz izena.
ilun	izond	A1.	Argiz edo argitasunez gabetua; argi edo argitasun gutxi duena.
ilun	izond	A2.	Ulertzeko, azaltzeko, mugatzeko zaila dena.
ilun	izond	A3.	Alaitasunez gabetua, tristea, goibela.
ilun	izond	A4.	Adizlagun gisa.
ilunabar	iz		Eguzkia sartu eta berehalako argi ahultzea.
ilunabartu ilunabar edo ilunabartu ilunabartzen	ad		Ilunabarra heldu, zerua ilundu.
ilunabartze			ilunabartu aditzaren aditz izena.
ilunagotu ilunago edo ilunagotu ilunagotzen	ad		Ilunago bihurtu.
ilunagotze			ilunagotu aditzaren aditz izena.
ilunaldi	iz		Argitasunik gabeko aldia; goibelaldia.
ilunantz	iz		Argitasun ahula.
ilunarazi ilunaraz ilunarazten	ad		Argia edo argitasuna edo alaitasuna kendu, goibeldu.
ilunarte	iz		Arte edo bitarte iluna.
ilunaurre	iz		Ilunabarra.
ilunbe	iz		Argirik edo argitasunik eza.
ilunbetsu	izond		Ilunbez betea, ilunbezkoa.
ilundegi	iz		Ilunbea.
ilundi	iz		Ilunbea.
ilundu ilun edo ilundu iluntzen	ad	A1.	Argia edo argitasuna galdu edo kendu, ilun bihurtu.
ilundu ilun edo ilundu iluntzen	ad	A2.	Ulergaitzago bihurtu.
ilundu ilun edo ilundu iluntzen	ad	A3.	Alaitasuna galdu edo kendu, goibeldu.
ilundura	iz		Argia eta argitasuna galtzea, goibeltzea; iluntasuna.
ilungarri	iz		Iluntzen, goibeltzen duena.
ilunik	adlag		Ilun, ilunki.
ilunkara	izond		Ilun-antzekoa, iluna.
ilunkera	iz		Iluntzea.
ilunkeria	iz		Iluntasun gaitzesgarria; horri dagokion egitea.
ilunki	adlag		Iluntasunez, ilun.
ilunkor	izond		Erraz iluntzen dena, iluntzeko joera duena.
iluntasun	iz	A1.	Argi edo argitasunik eza; iluna den edo dagoenaren egoera.
iluntasun	iz	A2.	Iluna denaren nolakotasuna.
iluntxo	izond		Ilun samarra.
iluntze			ilundu aditzaren aditz izena.
ilunxko	izond		Iluntxoa.
ilunzale	izond		Iluntasuna maite duena.
ilzahar	iz		Ilargi zaharra.
imajina	iz		Irudia, bereziki Jesukristoren, Ama Birjinaren edo santuen tailua edo eskultura.
imajinazio	iz		Irudimena.
iman	iz		Burdina erakartzen duen burdinazko atala.
imandu iman edo imandu imantzen	ad		Imanaren tasunak eman edo hartu.
imantze			imandu aditzaren aditz izena.
imigrante	iz		Etorkina.
imilaunka	adlag		Imilauna kopuru neurrizat erabiliz.
imina	iz		Ale edukiera neurria, anegaren laurdena.
iminaka	adlag		Imina kopuru neurrizat erabiliz.
iminerdi	iz		Iminaren erdia.
imintzio	iz	A1.	Artea, tresna, tramankulua.
imintzio	iz	A2.	Keinua.
imintzioka	adlag		Imintzioak eginez.
imitatu imita imitatzen	ad		Antzeratu.
immunitate	iz		Mikrobio patogenoei eta toxinei aurre egiteko organismoak duen berezko ahalmena.
imurtxi	iz		Gorputzeko azal zati bat hatz muturren artean estutzea; estutze horrek eragiten duen zirrara.
inar	iz	H1.A1.	Pindarra, txinparta.
inar	iz	H1.A2.	Argi izpia.
inar	iz	H2.	Txilarrezko erratza; txilarra.
inarrosaldi	iz		Astinaldia; jipoia.
inarrosi inarros inarrosten	ad		Astindu, higidura azkarrez higitu, zerbaiti kolpez edo higidura bortitzez eragin.
inarrosle	izond		Inarrosten, hunkitzen duena.
inarroste			inarrosi aditzaren aditz izena.
inauguratu inaugura inauguratzen	ad		Zerbitzu edo eraikin bat jendaurrean lehen aldiz abian jarri.
inaugurazio	iz		Inauguratzea, zerbitzu edo eraikin bat jendaurrean lehen aldiz abian jartzea.
inaurkin	iz		Azienden azpiak egiteko erabiltzen den garoa, abarrak etabar
inausaldi	iz		Inaustea, inausten den aldi bakoitza.
inausi inaus inausten	ad		Landare bati adar eta abar gehienak moztu edo ebaki, sendoago haz dadin.
inauskai	iz		Inausteko erabiltzen diren guraize gisakoak.
inausketa	iz		Inaustea.
inaustari	iz		Lanbidetzat landareak inausten dituen pertsona.
inauste			inausi aditzaren aditz izena.
inauteri	iz		Garizuma aurretik egiten diren olgeta egunak, bereziki, hausterre egun aurreko igande.
inbasio	iz		Estatu baten lurraldean beste estatu bateko gerra osteak indarrez sartzea.
inbidia	iz		Bekaizkeria.
inbusteria	iz		Gezurra.
inbutu	iz		Onila.
indaba	iz		Indiaba.
indagora	iz		Orpoa.
indarberritu indarberri indarberritzen	ad		Berriro indar hartu edo eman, indarra eraberritu.
indarberritze			indarberritu aditzaren aditz izena.
indardun	izond		Indarra duena.
indargabe	izond		Indarrik ez duena, indarrik gabekoa.
indargabetasun	iz		Indarrik ez duenaren nolakotasuna, indarrik gabe dagoenaren egoera.
indargabetu indargabe edo indargabetu indargabetzen	ad		Indarrak edo indarra galdu edo kendu, indargabe bihurtu.
indargabetze			indargabetu aditzaren aditz izena.
indargarri	izond eta iz		Indar ematen duena.
indargetu indarge indargetzen	ad		Indargabetu.
indargetze			indargetu aditzaren aditz izena.
indarka	adlag	A1.	Indar eginez; ahaleginduz.
indarka	iz	A2.	Ahalegina, bereziki indarraren bidezkoa.
indarkatu indarka edo indarkatu indarkatzen	ad		Indarka egin, ahalegindu.
indarkatze			indarkatu aditzaren aditz izena.
indarkeria	iz		Norbait menderatzeko indar zakar eta basa; zerbait indarrez lortu nahi duenaren gehiegikeria.
indarraldi	iz		Indarrezko ahalegina, indar egiten den aldia.
indarretxe	iz		Elektrizitatezko indarra sortzen duen fabrika.
indarti	izond		Indartsua.
indartsu	izond		Indar handia duena, indar handikoa.
indartsuki	adlag		Indar handiz, indartsu.
indartsutu indartsu edo indartsutu indartsutzen	ad		Indartsu bihurtu, indartu.
indartu indar edo indartu indartzen	ad		Indar hartu edo eman, indartsuago bihurtu.
indartze			indartu aditzaren aditz izena.
indarztatu indarzta indarztatzen	ad		Indartu, bortiztu.
independente	izond		Askea, burujabea, bere buruaren jabe dena.
independentzia	iz		Burujabetasuna.
indiaba	iz		Babarruna.
indiano	izond eta iz		Euskal Herritik Ameriketara joana, eta bereziki gero berriro Euskal Herrira aberasturik etorria.
indikatibo	iz		Baiezko edo ezezko perpausen aditzaren gramatika modua.
indioilar	iz		Indioilo arra.
indioilasko	iz		Indioiloaren kumea.
indioilo	iz		Oiloaren familiako hegaztia, jatorriz Ameriketakoa, etxe hegaztien artean handiena, lepoa luzea, biluzia eta gorrixka, eta luma beltzaxkak dituena, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
indirar	iz		Indiaba.
indoeuropar	izlag eta iz		Ia Europa osoan eta Asiako hainbat lurraldetan hedatu ziren eta familia bereko hizkuntzez mintzatzen diren herrietakoa; herri horiei dagokiena; herri horietako kidea.
indriska	iz		Zaparrada, euri jasa.
indukzio	iz	A1.	Datu jakinetan oinarrituta, hatsapen orokor batera iristeko egiten den arrazoibidea.
indukzio	iz	A2.	Zirkuitu batean korronte elektrikoak sortzea, beste korronte elektriko baten edo iman baten eraginpean.
induljentzia	iz	A1.	Barkamena.
induskatu induska edo induskatu induskatzen	ad		Zerriak edo basurdeak, hazkurria-edo aurkitzeko, lurrean muturra sartuz aritu.
induskatze			induskatu aditzaren aditz izena.
industria	iz	A1.	Lana.
industria	iz	A2.	Lehengaiak eskuratzea, ustiatzea eta lantzea helburutzat duten ekonomia jardunen multzoa.
industrializatu industrializa industrializatzen			Industrializazioaren bidez herri bateko ekonomia aldatu.
industrializatze			industrializatu aditzaren aditz izena.
industrializazio	iz		Industrializatzea.
inertzia	iz		Materiaren ezaugarria, gorputz batek bere egoeraren aldaketei kontra egitean datzana.
infanteria	iz		Armadan, oinezko hosteak osatzen duten atala.
infantizidio	iz		Haur hiltzea.
infartu	iz		Organo oso bat edo organo zati bat, bihotzekoa bereziki, hiltzea.
infekzio	iz		Mikrobio patogenoak organismoan zabaltzea, bai organismo osoan, bai zati batean.
infernu	iz	A1.	Kristau erlijioan, kondenatuak betiereko zigorra hartzen duten lekua.
infernu	iz	A2.	Grekoen mitologian eta Testamentu zaharrean, hilen arimen egoitza.
infernuratu edo infernura	ad		Infernura joan edo eraman, infernura kondenatu.
infernuratze			infernuratu aditzaren aditz izena.
infernutar	izlag eta iz		Infernukoa, infernuari dagokiona.
infinitibo	iz		Zenbait hizkuntzatako aditzaren modu ez jokatuetako bat.
infinitu	izond	A1.	Mugarik ez duena, mugagabea.
infinitu	izond	A2.	Amaigabea.
inflazio	iz		Prezioen maila orokorraren igoera egonkorra, diruak duen balioa txikiagotzen duena.
influentza	iz		Gripea.
informatika	iz		Informazioa automatikoki erabili ahal izateko tekniken eta jakintzen multzoa.
informatu informa informatzen	ad		Berri jakin; berri eman.
informatze			informatu ad.a-ren aditz izena.
informazio	iz		Argibidea.
infusio	iz		Egoskina.
inge	iz		Kanabera.
ingelandar	izlag eta iz		Ingelesa lehen adieran.
ingelera	iz		Ingelesa hizkuntza.
ingeleste			ingelestu aditzaren aditz izena.
ingelestu ingeles edo ingelestu ingelesten	ad		Ingeles bihurtu, ingeles ohiturak, eta bereziki hizkuntza, hartu edo harrarazi.
ingeniari	iz		Mota guztietako makinak edo ibilgailuak, zubiak edo bideak, industria tresneria etabar marrazteko, eraikitzeko edo mantentzeko zientzia eta teknika heziketa hartu duen pertsona.
ingi	iz		Papera.
inginadore	iz		Ingeniaria.
ingira	iz		Zerbait gaizki egin ote delako kezka.
ingoski	iz		Orrialdea.
ingude	iz		Burdina altzairatuzko masa, oinarri baten gainean finkatzen dena eta burdina eta metalak lantzeko erabiltzen dena.
inguma	iz	A1.	Lo dagoenari erasotzen dion iratxoa; amesgaiztoa.
inguma	iz	A2.	Tximeleta, pinpirina.
ingurabide			Hiri bat inguratzen duen errepidea.
inguraldi	iz		Inguratzea, zerbait inguratzen den aldi bakoitza.
ingurarazi inguraraz ingurarazten	ad		Inguratzera behartu.
inguratu ingura inguratzen	ad		*1562, 1737.
inguratu ingura inguratzen	ad	A1.	Zerbait beste zerbaiten ingurune osoan gertatu edo ezarri; zerbaitek beste zerbaiten ingurune osoa hartu.
inguratu ingura inguratzen	ad	A2.	Lur eremu baten, mendi baten... alde batetik bestera, haren ertzetik edo albotik joan.
inguratu ingura inguratzen	ad	A3.	Bildu hirugarren adieran.
inguratu ingura inguratzen	ad	A4.	Lortu, eskuratu.
inguratu ingura inguratzen	ad	A5.	Hurbildu, alboratu.
inguratzaile	izond eta iz		Inguratzen duena.
inguratze			inguratu aditzaren aditz izena.
ingurebaki ingurebakitzen	ad		Erdaindu.
ingurina	iz		Ingurua, ingurunea.
ingurrazti	iz		Paperezko orri josiz osatutako liburu modukoa.
ingurti	iz		Liburuxka.
inguruminguru	iz	A1.	Ingurua, itzulia.
inguruminguru	adlag	A2.	Inguruka.
ingurubira	iz		Zerbaiten inguruko bira, itzulia.
ingurugiro	iz		Izaki bizidunen garapen eta jardunean eragina duten giro egoera edo zertzeladak.
inguruka	adlag	A1.	Inguruan biraka.
inguruka	iz	A2.	Itzulingurua.
ingurumari	iz		Ingurua, ingurunea.
ingurune	iz	A1.	Ingurua, eta batez ere zerbaiten inguru guztia.
ingurune	iz	A2.	: hamar urteren ingurua, hamar urte inguru.
ingurutxo	iz		Euskal dantza baten izena.
injekzio	iz	A1.	Xiringa baten bidez, sendagaia gorputzean barneratzea.
injekzio	iz	A2.	Tekn. Isurkari bat sakaduraz barneratzea.
injinero	iz		Ingeniaria.
injinerotza	iz		Ingeniaritza.
injustizia	iz		Bidegabekeria, zuzengabekeria.
inkamina	iz		Eskujokariaren jokoa.
inkaminari	iz		Eskujokaria.
inkesa	iz		Kexa, espa, intziria.
inkesaka	adlag		Kexaka, espaka, intzirika.
inkesta	iz	A1.	Auzi ikerketa.
inkesta	iz	A2.	Arazo bati buruz, dagokienen uste edo iritziak bilduz egindako azterketa.
inkestari	iz		Inkesta bat egiten duen pertsona.
inkontru	iz		Elkarrekin topo egitea; norbait egoera jakin batean edirenarazten duen halabeharra.
inkontziente	iz		Psikoanalisian, psikearen alorra, kontzientziari ihes egiten diona eta pertsonen jokabidean eragina duena.
inkubagailu	iz		Kutxa modukoa, arazoak dituzten haur jaio berriak zaintzeko bereziki prestatua.
inkubazio	iz	A1.	Eritasun batek organismoa kutsatzen duenetik lehen sintomak agertu bitarteko epea.
inkubazio	iz	A2.	Txitatzea.
inoiz	adlag	A1.	Gutxienez behin, noizbait. Berez, baiezko ez diren testuinguruetan erabiltzen da.
inoiz	adlag	A2.	Izen gisa.
inoizka	adlag		Inoiz edo behin, noizean behin.
inola	adlag		Ezezko testuinguruetan, bakarrik nahiz ere ondoan duela, "ez modu batera ez bestera" esanahiaz, edo ezetzaren indargarri gisa.
inola	adlag	Xa.	.
inola	izlag	Xa.	Ezezko testuingurutan.
inola	adlag	Xb.	Erabateko ezetza adierazteko erabiltzen den esapidea.
inola	izlag	Xb.	Ezezko ez diren esaldietan. Nolabaitekoa; berebizikoa, egundokoa.
inolaz	adlag		Inola. Ezezko esaldietan.
inon	adlag		Tokiren batean, nonbait. Berez baiezko ez diren testuinguruetan erabiltzen da.
inon	adlag	Xa.	Ezezko testuinguruetan. Inola ere.
inon	adlag	Xa.	Ezezko testuinguruetan. Inola ere.
inon	adlag	Xb.	Baiezko testuinguruetan. Izan ere; dudarik gabe.
inon	adlag	Xb.	Nolabait.
inor	izord		Pertsonaren bat, norbait. Berez baiezko ez diren testuinguruetan erabiltzen da.
inora	adlag		nora.
inora	adlag	A1.	Tokiren batera, norabait. Berez baiezko ez diren testuinguruetan erabiltzen da.
inora	adlag	A2.	Izen gisa; goi.
inoratu inora inoratzen	ad		Inora joan.
inortxo	izord		Inor-en indargarria.
inozente	izond	A1.	Errugabea.
inozente	izond	A2.	Hutsik ez duena; gaitzesgarri ez dena.
inozentzia	iz		Tolesgabetasuna.
inozo	izond		Adimen urrikoa, buruz motela.
inozokeria	iz		Inozotasun gaitzesgarria; inozoari dagokion egitea.
inozotasun	iz		Inozoa denaren nolakotasuna, adimen urritasuna, buru moteltasuna.
inozotu inozo edo inozotu inozotzen	ad		Inozo bihurtu.
inozotze			inozotu aditzaren aditz izena.
inperialismo	iz		Beste estatuak politikan edo ekonomian bere mendera ekarri nahi dituen estatuaren politika.
inperialista	izond eta iz		Inperialismoari dagokiona; inperialismoaren aldekoa.
inperio	iz		Estatu batek bere nagusigoa beste zenbait herri edo lurralderen gainean hedatzen duen politika antolaketa; antolaketa hori osatzen duten lurralde guztien multzoa, burutzat enperadore edo errege bat duena.
inperkadore	iz		Auzietako salataria.
inplikatu inplika inplikatzen	ad		Ondorioz ekarri; bi perpausen artean, lehenak bigarrena ondorio izan.
inplikatze			inplikatu aditzaren aditz izena.
inplizito	izond		Formalki adierazia ez bada ere, adierazi denetik ondorioz atera daitekeena.
inporta izan inportako	ad		zaio edo dio.
inportantzia	iz		Garrantzia, axola.
inportatu inporta inportatzen	ad		Atzerriko salgaiak barneratu.
inportatze			inportatu aditzaren aditz izena.
inportazio	iz	A1.	Inportatzea.
inportazio	iz	A2.	Inportatzen dena.
inposatu inposa inposatzen	ad		Bortxaz ezarri.
inposizio	iz		Bortxazko ezarpena.
inpresionismo	iz	A1.	XIX. mendearen bukaeran bereziki Frantzian garatu zen margolaritza higikundea, argiaren eta gauzen alderdi aldakorrak marra eta ukitu arinez irudikatzen saiatzen zena.
inpresionismo	iz	A2.	Musikan edo literaturan, teknika beraz baliatzen den estiloa edo idazkera.
inpresionista	izond eta iz		Inpresionismoaren teknikaz baliatzen dena.
inprimagailu	iz		Informatika sistema batean, inprimatzeko tresna.
inprimarazi inprimaraz inprimarazten	ad		Inprimatu aditzaren arazlea.
inprimategi	iz		Irarkola.
inprimatu inprima inprimatzen	ad		Paperean edo kideko gairen batean izkribu edo marrazki baten aldakiak egin, hartarako makina edo tresnen bidez.
inprimatzaile	iz		Irarkola baten zuzendaria; irarkola bateko langilea.
inprimatze			inprimatu aditzaren aditz izena.
inprimeria	iz		Irarkola.
inskripzio	iz	A1.	Idazkuna.
inskripzio	iz	A2.	Izen ematea.
insomnio	iz		Loezina.
inspektore	iz		Ikuskatzailea.
inspirazio	iz		Goiargia, goi arnasa.
instalatu instala instalatzen	ad		Makina, zerbitzu... bat, dagokion tokian eta funtzionatzeko eran ezarri.
instalatze			instalatu aditzaren aditz izena.
instalazio	iz		Instalatzea; instalatze lanean erabiltzen diren elementuak.
instintu	iz		Sena.
instituto	iz		Espainiako bigarren irakaskuntzako herri ikastetxeei ematen zaien izena; Frantzia etabarreko zenbait ikastetxe edo ikertegiri ematen zaien izena.
instituzio	iz		Erakundea.
instrumentu	iz	A1.	Lanabesa, tresna.
instrumentu	iz	A2.	Musika tresna.
inta	iz		Ur mehe geldizko hedadura, gehienetan landare asko dagoena.
intelektual	izond	A1.	Ezaguerari edo adimenari dagokiona.
intelektual	iz	A2.	Pertsona ikasia, adimena erabili behar den jardueretan aritzen dena, burulangilea.
intentsitate	iz		Gertaera baten, fenomeno natural edo mekaniko baten indar edo energia maila.
intentzio	iz		Asmoa.
interes	iz	A1.	Norbaiti axola diona, doakiona, onuragarri zaiona.
interes	iz	A2.	Korritua.
interesgarri	izond		Arreta erakartzen duena; interesa duena.
interferentzia	iz		Bi uhin edo gehiago, elkarren gainean jartzen direnean gertatzen den fenomenoa.
interjekzio	iz		Hiztunak bihotz egoerak bizitasunez adierazteko erabiltzen duen oihu hitza, perpausetik at ematen dena.
interpretatu interpreta interpretatzen			du aditza
interpretatu interpreta interpretatzen		A1.	Esapide bati edo esanahi bat eman; esanahia aurkitu eta besteri azaldu.
interpretatu interpreta interpretatzen		A2.	Musika, antzerki lan bat jokatu.
interpretatze			interpretatu aditzaren aditz izena.
interpretazio	iz		Interpretatzea, azaltzea.
intersekzio	iz		Elkargunea, ebakitze puntu edo lerroa.
intoxikazio	iz		Pozoitzea, pozoidura.
intsektu	iz		Animalia artropodoa, sei hanka dituena eta gehienetan hegoduna dena, itxuraldaketak jasaten dituena.
intsektujale	izond eta iz		Intsekuz elikatzen dena.
intsentsatu intsentsa intsentsatzen	ad		Intsentsua errez, intsentsatzekoa inarrosiz ohoratu.
intsentsatze			intsentsatu aditzaren aditz izena.
intsentsatzeko	iz		Intsentsu ontzia.
intsentsu	iz		Gai erretxinaduna, erretzen denean urrin gozoa barreiatzen duena eta batez ere elizkizunetan erabiltzen dena.
intsulina	iz		Odoleko azukrea kontrolatzen duelako diabetearen aurka erabiltzen den proteina hormona.
intsusa	iz		Caprifoliaceae familiako zuhaixka, zura oso arina eta fruituak mulkoetan dituena.
intuizio	iz		Senaren bidezko ezaguera edo hautematea, berehalakoa eta arrazoibideaz atekoa.
intxaurdi	iz		Intxaustia.
intxaurrondo	iz		Tamaina handiko zuhaitza, itzalpe handikoa eta zur oso onekoa, hostoak elkartuak eta loreak dilinda dauden gerbatan dituena, fruitua intxaurra duena.
intxaurtze	iz		Intxaurrondoa.
intxauspe	iz		Intxaurrondoaren azpia, intxaurrondoaren gerizpea.
intxausti	iz		Intxaurrondoak landatu diren saila, intxaurrondo basoa.
intxixu	iz		Euskal mitologiako izakia.
intzestu	iz		Senideen arteko sexu harremana.
intzigar	iz		Neguko gau oso hotzetan lurraren eta landareen gainean eratzen den izotz geruza guztiz mehea eta zuria, ihintz izoztua.
intziri	iz		Oinazearen edo atsekabearen ahozko adierazpen hitzik gabekoa.
intzirika	adlag		Intziri eginez.
inude	iz		Beste emakume baten haurrari bularra ematen dion emakumea.
inudetu inude edo inudetu inudetzen	ad		Inudeak bularra eman edo hazi; hazi.
inudetza	iz		Inudeak bere bularrez besteren haurrak haztea, inudearen lanbidea.
inudetze			inudetu aditzaren aditz izena.
inurri	iz		Txindurria, talde handietan bizi den intsektu txikia Formicidae fam.
inurritegi	iz		Txindurritegia, inurrien bizilekua.
inurritu inurri edo inurritu inurritzen	ad		Txindurritu.
inurritze			inurritu aditzaren aditz izena.
inusturi	iz		Tximistaren hotsa, hura ikusiez gero entzuten dena, trumoia.
inuzente	izond eta iz		Adimenez atzeratua, eta bereziki adimen atzeratasuna aurpegian nabari zaiona.
inuzentekeria	iz		Inuzenteari dagokion egitea.
inuzentetu inuzente edo inuzentetu inuzentetzen	ad		Inuzente bihurtu; inozotu.
inuzentetze			inuzentetu aditzaren aditz izena.
iodo	iz		Gai bakuna, halogenoen sailekoa, berotzean lurrin moreak eratzen dituena I; at. z 53; at. m. 126,9.
ioi	iz		Karga elektrikoa duen atomoa edo atomo saila.
ionizatu ioiniza ionizatzen			Ioi bihurtu; ioiak eratu.
ionizatze			ionizatu aditzaren aditz izena.
ionosfera	iz		Eguratsaren goialdeko geruza ioitua.
iparsartalde	iz		Ostertzeko puntua, iparralde eta sartaldearen arteko bitartearen erdian dagoena.
iparsortalde	iz		Ostertzeko puntua, iparralde eta sortaldearen arteko bitartearen erdian dagoena.
iparraldetar	izlag eta iz		Iparraldekoa; iparraldeko biztanlea.
ipartar	izlag eta iz		Iparraldekoa, iparraldeari dagokiona; iparraldeko biztanlea.
ipiapa	iz		Xehetasunak, zertzeladak.
ipinarazi ipinaraz ipinarazten	ad		Ipintzera behartu, jarrarazi.
ipini ipin ipintzen	ad		Norbait edo zerbait toki edo egoera berri batean gerta dadin egin.
ipinki	iz		Adabakia.
ipintze			ipini aditzaren aditz izena.
ipizpiku	iz		Apezpikua.
ipiztiku	iz		Apezpikua.
ipuin	iz		Irudimenak sortutako alegiazko kontakizuna, jostatzeko helburua duena.
ipuinberri	iz		Eleberria.
ipuingile	iz		Ipuinlaria.
ipuingintza	iz		Ipuinak asmatzeko jarduna.
ipuinlari	iz		Ipuin idazlea.
ipuintxo	iz		Ipuin-en txikigarria.
ipuinzale	izond		Ipuinak gogoko dituena, ipuinen zale dena.
ipurbeltz	izond		Ipurdia beltza duena, ipurdi-beltza.
ipurdantzari	iz eta izond		Buztanikara.
ipurdi	iz	A1.	Giza enborraren behe eta atzeko aldea, esertzean gorputzari eusten diona.
ipurdi	iz	A2.	Ontzietan eta. Hondoa.
ipurdikara	iz eta izond		Buztanikara.
ipurdikatu ipurdika ipurdikatzen	ad		Azpikoz goratu, ipurdiz gora jarri.
ipurdikatze			ipurdikatu aditzaren aditz izena.
ipurdiko	iz		Ipurdian hartu edo ematen den kolpea.
ipurgarbitzaile	izond		Lausengaria. Irain hitza; arrt.
ipurkada	iz		Ipurdiaz ematen den ukaldia; erortzean hartzen den ipurdikoa.
ipurkadaka	adlag		Ipurkadak ematen.
ipurkoloka	iz eta izond		Buztanikara.
ipurkonkor	iz		Ipurtezurra, bizkarrezurra amaitzen den hezurra.
ipurmami	iz		Ipurmasaila.
ipurmasaila	iz		Ipurdi masaila, ipurdiko bi alde mamitsuetako bakoitza.
ipurtalde	iz		Ipurdi aldea.
ipurtandi	izond		Ipurdia handia duena, ipurdi-handia.
ipurtargi	iz		Lampyrudae familiako intsektu gorputz-biguna, emeek eta beldarrek argi ahul berdaxka bat egiten duen organo argikor bat dutena.
ipurtarin	izond		Inon geldirik ezin egon daitekeena.
ipurtats	iz		Ugaztun haragijalea, arre iluna, txikia eta gorputz-luzea, Europa, Asia eta Ipar Afrikako basoetan bizi dena eta usain nardagarria botatzen duena.
ipurterre	izond		Erretxina, berehala haserretzen eta espaka hasten dena.
ipurteste	iz		Heste larriaren azken zatia, uzkian bukatzen dena.
ipurtezur	iz		Bizkarrezurra amaitzen den hezurra, ipurdiaren gainaldean dagoena.
ipurtondo	iz		Fusilaren eta antzeko su armen atzeko zatia, gehienetan zurezkoa, tiro egitean heltzen zaion partea.
ipurtzulo	iz		arrt.: zoaz pikutara.
ipuru	iz		Altzifrearen familiako zuhaixka, hosto-zorrotza, oso urrintsuak diren fruitu beltz edo moreak ematen dituena.
ipuru	iz	H2.	Alor edo sail batean, goldatu gabe gelditzen den ertza; alor edo zelai baten ertza.
ipuruko	iz		Idiei eta behiei, uztartzerakoan, kopetan jartzen zaien larru zatia.
irabazarazi irabazaraz irabazarazten	ad		Irabaztera behartu.
irabazi irabaz irabazten	ad	H1.A1.	Nork bere lanaren edo jardunaren ondorioz, diruzko sari bat eskuratu.
irabazi irabaz irabazten	ad	H1.A2.	Onura edo abantail bat lortu edo bereganatu.
irabazi irabaz irabazten	ad	H1.A3.	Lehiaketa, txapelketa batean saria eskuratu, garaile gertatu.
irabazi irabaz irabazten	ad	H1.A4.	Konkistatu.
irabazi	iz		Irabazten den zera.
irabazkidatu irabazkida irabazkidatzen	ad		Herri, lurralde bat armen bidez lortu, menderatu.
irabazkin	iz		Irabazia.
irabazle	iz		Irabazten duen pertsona.
irabazpide	iz		Zerbait irabazteko era edo bidea.
irabazte			irabazi aditzaren aditz izena.
irabaztun	iz		Irabazlea, bereziki jokoan edo apustu batean.
irabelar	iz		Urrebotoiaren familiako landare pozoitsua, lore urdin ilun estalkidunak dituena.
irabiaka	adlag		Iraultzen, nahasten.
irabiaketa	iz		Irabiatzea.
irabiatu irabia irabiatzen	ad	A1.	Irauli, iraulkatu.
irabiatu irabia irabiatzen	ad	A3.	Irauliz nahasi.
irabiatze			irabiatu aditzaren aditz izena.
irabio	iz		Astinaldia.
irabiur	iz		Garia larrainean jotzeko tresna.
irabiurtu irabiur irabiurtzen	ad		Garia larrainean jo.
irabiurtze			irabiurtu aditzaren aditz izena.
iradoki iradokitzen	ad	A1.	Jalgiarazi.
iradoki iradokitzen	ad	A2.	Norbaitengan halako gogoetak, ideiak edo sentipenak ernarazi.
iradokitzaile	izond		Iradokitzen duena.
iradokitze			iradoki aditzaren aditz izena.
iradokizun	iz		Iradokitzea.
iradu	adlag		Presaka, lehiaz.
iragaile	izond eta iz		Nonbaitetik iragaiten dena; iragaitzaz doana.
iragaite			iragan aditzaren aditz izena.
iragaitza	iz		Iragaitea, nonbaitetik norabait igarotzea.
iragaitza	adlag	Xa.	Beste toki batetik etorriz eta beste batera joateko.
iragaitza	adlag	Xb.	Aurreko egoera batetik ondoko beste baterako bidean.
iragan iragaiten	ad	A1.	Igaro, toki edo bitarte bati buruz, heldu eta gelditu gabe aurrera jarraitu.
iragan iragaiten	ad	A2.	Igaro, pairatu.
iragan iragaiten	ad	A3.	Muga jakin bat baino areago joan.
iragan iragaiten	ad	A4.	Igaro, gertatu.
iragan iragaiten	ad	A5.	Izen gisa; mug.. Igaro den denbora.
iraganaldi	iz	A1.	Igaroaldia.
iraganaldi	iz	A2.	Lehenaldia.
iraganarazi iraganaraz iraganarazten	ad		Igaroarazi.
iraganbide	iz		Igarobidea, iragaiten den tokia edo bidea.
iragangaitz	izond		Aditzez mintzatuz, gramatika objekturik edo objetuzko osagairik onartzen ez duena.
iragangaiztasun	iz		Iragangaitza denaren nolakotasuna.
iragankor	izond	A1.	Igarokorra.
iragankor	izond	A2.	Aditzez mintzatuz, gramatika objektu bat edo objektuzko osagaia galdatzen duena.
iragankorki	adlag		Era iragankorrean.
iragankortasun	iz	A1.	Igarokorra.
iragankortasun	iz	A2.	Aditzez mintzatuz, iragankorra denaren nolakotasuna.
iragarki	iz		Hormetan, aldizkarietan... ezartzen den izkribua, zerbaiten berri ematen duena.
iragarkizun	iz		Iragartzen den etorkizuneko zera, etorkizunari buruzko iragarpena.
iragarle	iz		Iragartzen duena.
iragarmen	iz		Iragartzeko ahalmena.
iragarpen	iz		Gertatu dena edo gertatuko dena iragartzea.
iragarri iragar iragartzen	ad	A1.	Agerian ez dagoena edo ezagutzen ez dena aditzera eman.
iragarri iragar iragartzen	ad	A2.	Etorkizun dena aditzera eman, bereziki aieru edo zantzu bidez.
iragartze			iragarri aditzaren aditz izena.
iragazi iragaz iragazten	ad		Isurkari bat iragazkitik igaroarazi.
iragazki	iz		Ehun edo paperezko hondoa duen bahe modukoa, bertatik igaroaraziz isurkariei lohitasunak kentzeko erabiltzen dena.
iragazte			iragazi aditzaren aditz izena.
irago iragotzen	ad		Igaro.
irail	iz		Urtearen bederatzigarren hila.
irain	iz		Norbaiten izen onaren aurkako egite edo hitza.
iraindu irain edo iraindu iraintzen	ad		Irain egin.
iraingarri	izond		Irainak dituena, irainez betea, irain egiten duena.
iraintasun	iz		Iraina.
iraintzaile	izond eta iz		Iraintzen duena.
iraintze			iraindu aditzaren aditz izena.
iraitzi iraitz iraizten	ad	A1.	Jaurtiki, bota.
iraitzi iraitz iraizten	ad	A2.	Norbait talde edo elkartasun batetik jaurtiki edo bidali; gorputzetik at jaurtiki.
iraitzi iraitz iraizten	ad	A3.	Erauzi.
iraizean	adlag		Azaletik, gaingiroki.
iraizean	izlag	Xa.	Azalekoa.
iraizean	izlag	Xb.	Gutxi irauten duena.
iraizte			iraitzi aditzaren aditz izena.
iraka	iz		Landare lastoduna, gariaren antzekoa, laboreentzat kaltegarria eta erauzten zaila.
irakasbide	iz		Zerbait irakasteko bidea.
irakasgai	iz		Irakasten den gaia, ikarasteko gaia.
irakaskizun	iz		Irakastea, irakaspena.
irakaskuntza	iz		Irakastea; irakastea hornitzen den bitarteko, bide eta pertsonen multzoa.
irakaslari	iz		Irakaslea.
irakasle	iz		Gairen bat irakasten duena; irakaskuntzan ari dena.
irakaslego	iz	A1.	Irakasletza.
irakasleria	iz		Irakasle multzoa, irakasleak.
irakasletza	iz		Irakaslearen lanbidea edo jarduna.
irakaspen	iz		Irakastea; norbaitek irakasten dituen ideien, adigaien, jokamoldeen multzoa.
irakastaldi	iz		Ikastaldi bigarren adieran, ikastaroa.
irakaste			irakatsi aditzaren aditz izena.
irakastegi	iz	A1.	Elizetan, apaizak fededunei irakasteko mintzaleku garaia.
irakastegi	iz	A2.	Edozein mailatako ikastetxea.
irakastetxe	iz		Ikastetxea.
irakastoki	iz		Elizetako irakastegia.
irakastun	iz		Irakaslea.
irakatsi irakats irakasten	ad	A1.	Zerbaiten ezaguera eman, bereziki irakaspenen edo ikasgaien azalpenaren bidez.
irakatsi irakats irakasten	ad	A2.	Era burutua izen gisa. Irakaspena.
irakidura	iz		Dirakienaren egoera; haserre bizia.
irakin irakiten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: diraki, dirakite.
irakin irakiten	ad	A1.	Isurkari bat, beroaren eraginaz bere barnean sortzen eta azalean lehertzen diren lurrin burbuilez inarrosia gertatu.
irakin irakiten	ad	A2.	Muztioa, daukan azukrea alkohol bilakatzen ari delako, ardo bihurtzen egon.
irakin irakiten	ad	A3.	Era burutua izen gisa.
irakinaldi	iz		Zerbaitek irakiten duen denbora eta aldi bakoitza.
irakinarazi irakinaraz irakinarazten	ad		Irakitera behartu.
irakitan	adlag		Irakiten, dirakiela.
irakite			irakin aditzaren aditz izena.
irakurburu	iz	A1.	Idazburua, izenburua.
irakurburu	iz	A2.	Kapitulua.
irakurgai	iz	A1.	Irakurtzeko idazlana.
irakurgai	iz	A2.	Elizkizunetan, jendaurrean eta goraki, batzarreko batek irakurtzen duen Bibliako zatia.
irakurgaitxo	iz		Irakurgai-ren txikigarria.
irakurgaitz	izond		Idazkeragatik nahiz mamiagatik irakurtzeko nekeza gertatzen dena, ia irakurtezina.
irakurgarri	izond		Irakurria izatea merezi duena.
irakurgarritasun	iz		Irakurgarria denaren nolakotasuna.
irakurgela	iz		Irakurtzeko gela, irakurtzen den gela.
irakurketa	iz		Irakurtzea, irakurpena.
irakurkizun	iz		Irakurgaia.
irakurlari	iz		Irakurlea.
irakurle	iz	A1.	Irakurtzen duena; liburu edo aldizkari jakin bat irakurtzen duena.
irakurle	iz	A2.	Elizkizunetan eta, goraki irakurtzen duena; lanbidez irakurtzen duena.
irakurleria	iz		Irakurleen multzoa, irakurleak.
irakurpen	iz		Irakurtzea, irakurketa.
irakurraldi	iz		Irakurtzea; zerbait irakurtzen den denbora edo aldi bakoitza.
irakurrarazi irakurraraz irakurrarazten	ad		Irakurtzera behartu.
irakurri irakur irakurtzen	ad		Testu idatzi bateko ikurren saila, beroriek ezagutuz, jarraitu; horrela arituz, idazlan baten mamiaz jabetu.
irakurterraz	izond		Erraz irakurtzen dena, irakurtzeko erraza.
irakurtezin	izond		Idazkeragatik nahiz mamiagatik ezin irakurrizkoa.
irakurtza	iz		Irakurtzea, irakurraldia.
irakurtze			irakurtu aditzaren aditz izena.
iraniar	izlag eta iz		Iranen sortua, Irani dagokiona; Iraneko biztanlea.
iraniera	iz		Iraneko hizkuntza.
irarketa	iz		Irartzea.
irarki	iz		Irarketaren bidez ugaltzeko prestatzen den marrazkia.
irarkola	iz		Inprimatzen den lantegia.
irarlan	iz		Inprimatze lana.
irarle	iz		Irartzen bi adieretan duena.
irarraldi	iz		Liburu bat irartzen den aldi bakoitza.
irarri irar irartzen	ad	A1.	Imprimatu.
irarri irar irartzen	ad	A2.	Gai gogor batean lanabes puntadun batez marraztu.
irasagarrondo	iz		Udareondoaren familiako zuhaitza, irasagarrak ematen dituena.
irasi iras irasten	ad		Sortu, eraiki.
irasle	iz		Irasten duena.
irasor	iz		Lo antzeko egoera, hipnosia.
irastor	iz		Lapa-belarra.
iratiotu iratio iratiotzen	ad		Irauli, nahastu, arakatu.
irato iratotzen iratoko	ad		Itoarazi.
iratotze			irato aditzaren aditz izena.
iratsi irats irasten	ad	A1.	Erantsi.
iratsi irats irasten	ad	A2.	Itsatsi.
iratxeki iratxekitzen iratxekiko	ad	A1.	Irazeki.
iratxeki iratxekitzen iratxekiko	ad	A2.	Eratxiki.
iratxo	iz	A1.	Gizakiei laguntzen edo, batez ere, kalte egiten omen dien izaki alegiazkoa.
iratxo	iz	A2.	Etxe utzietan eta, bizi omen den izpiritua, hotsak egin, gauzakiak tokiz aldatu eta jendea beldurtzen duena.
iratxodun	izond		Iratxoak dituena.
iratxori	iz		Buztanzuria.
iratzargailu	iz	A1.	Iratzagarria.
iratzargailu	iz	A2.	Ordu jakin batean iratzartzeko erabiltzen den erloju txirrinduna.
iratzargarri	izond eta iz		Iratzartzen duena.
iratzarrarazi iratzarraraz iratzarrarazten	ad		Lo dagoena bere egoeratik aterarazi.
iratzarri edo iratzartu iratzar iratzartzen	ad	A1.	Lo dagoena bere egoeratik atera. Aditzaren era burutu bezala gaur egun iratzartu erabiltzen da batez ere, eta iratzarri adjektibo edo gisa.
iratzarri edo iratzartu iratzar iratzartzen	ad	A2.	Era burutua izenondo gisa.
iratzartzaile	izond		Iratzartzen duena.
iratzartze			iratzartu aditzaren aditz izena.
iratze	iz	A1.	Lurpeko zuztarra duen landarea, gure mendietan oso ohia, aski gora igotzen diren hosto elkartu handiak dituena.
iratze	iz	A2.	Pteridophyta taldeko edozein landare.
iratzeketa	iz	A1.	Iratze bilketa.
iratzeketa	iz	A2.	Iratze piloa.
iratzeketari	iz		Iratze biltzen edo garraiatzen lan egiten duena.
iraulaldi	iz		Iraultzea; zerbait iraultzen den aldi bakoitza.
iraularazi iraularaz iraularazten	ad		Iraultzera behartu.
irauli iraul iraultzen	ad	A1.	Goiko alde edo zatia beheko alde edo zati bihurtzen dela jarri, azpikoz gora jarri.
irauli iraul iraultzen	ad	A2.	Ontzi baten edukia beherago dagoen beste batera hustu.
irauli iraul iraultzen	ad	A3.	Azpikoz goratu, nahasi.
irauli iraul iraultzen	ad	A4.	Itzuli.
iraulkatu iraulka edo iraulkatu iraulkatzen	ad		Nork bere burua, etzanik dagoela, alde batera eta bestera biratu.
iraulkatze			iraulkatu aditzaren aditz izena.
iraulketa	iz		Iraultzea, azpikoz goratzea.
iraultza	iz	A1.	Iraulketa.
iraultza	iz	A2.	Herri edo estatu batean, talde edo klase batek aginpidea hartzen duenean eta gizarte aldaketa sakonak eragiten dituenean jazotzen diren gertaeren multzoa.
iraultzaile	izond eta iz	A1.	Iraultzen duena.
iraultzaile	izond eta iz	A2.	Iraultzaren aldekoa, iraultzaren alde aritzen dena.
iraultze			irauli aditzaren aditz izena.
iraun irauten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: diraut, dirau, diraute; nirauen, zirauen, genirauen, zirauten; banirau, balirau, baliraute; nirauke, lirauke, liraukete. Dena dela, atzizkiok, hirugarren pertsonako nork-dunak izan ezik, arras gutxi erabiltzen dira.
iraun irauten	ad	A1.	Egoera berean jarraitu, egoera jakin bati eutsi.
iraun irauten	ad	A2.	Adierazten den iraupena izan.
iraun irauten	ad	A4.	Era burutua izen gisa.
iraunarazi iraunaraz iraunarazten	ad		Irautera behartu.
iraunarazle	iz		Zerbaiti iraunarazten dion pertsona.
iraungarri	izond	A1.	Iraunkorra.
iraungarri	iz	A2.	Zerbaiti iraunarazten dion gauza.
iraungi iraungitzen	ad		Itzali.
iraungi iraungitzen	ad	A2.	Amaitu, ahitu; bizitasuna edo indarra erabat galdu, hil.
iraungiarazi iraungiaraz iraungiarazten			Iraungitzera behartu.
iraungidura	iz		Iraungitzea.
iraungigaitz	izond		Ezin iraungizkoa.
iraungikor	izond		Iraungitzeko joera duena.
iraungikortasun	iz		Iraungikorra denaren nolakotasuna.
iraungile	iz		Garaitzailea.
iraungitzaile	iz		Iraungitzen duena.
iraungitze			iraungi aditzaren aditz izena.
iraunkor	izond		Irauteko joera duena, luzaroan irauten duena, eteten ez dena.
iraunkorki	adlag		Era iraunkorrez.
iraunkorkiro	adlag		Iraunkorki.
iraunkortasun	iz		Iraunkorra denaren nolakotasuna.
iraupen	iz	A1.	Irautea, egoera berean jarraitzea, egoera jakin bati eustea.
iraupen	iz	A2.	Zerbaitek bere hartan dirauen denbora; gertakari baten hasieratik amaierara igarotzen den denbora bitartea.
iraupen	iz	A3.	Pairamena, egonarria.
irausi	adlag		Ahardia arreske.
iraute			iraun aditzaren aditz izena.
irazale	iz		Irazaten duena, egilea, sortzailea.
irazan irazaten	ad		Ezdeusetik egin, sortu.
irazeki irazekitzen	ad		XV ea.; cf.
irazeki irazekitzen	ad	A1.	Sua itsatsi.
irazeki irazekitzen	ad	A2.	Era burutua izenondo gisa.
irazekitze			irazeki aditzaren aditz izena.
irazgaitz	izond		Lurrei, ehunei... buruz hitz eginez, ura edo beste isurkari bat igarotzen uzten ez duena.
irazgaiztasun	iz		Irazgaitza denaren nolakotasuna.
irazgaizte			irazgaiztu aditzaren aditz izena.
irazgaiztu irazgaitz edo irazgaiztu irazgaizten	ad		Irazgaitz bihurtu.
irazi iraz irazten	ad	H1.A1.	Erauzi, idoki.
irazi iraz irazten	ad	H1.A2.	Dirua eralki, gastatu.
irazi iraz irazten	ad	H2.A1.	Isurkari bat irazkitik igaroarazi.
irazi iraz irazten	ad	H2.A2.	odol gatzatua iraztean ateratzen den gazura.
irazki	iz	H1.	Hondo zuloduna, edo ehun edo paperezkoa, duen bahe modukoa, bertatik igaroaraziz isurkariei lohitasunak kentzeko erabiltzen dena.
irazki	iz	H2.A1.	Ehundegian elkarri paraleloak ezartzen diren harien multzoa, haien artetik bilbea igaroaraziz ehuna egiteko; ehunean, luzarako harien multzoa.
irazki	iz	H2.A2.	Abere edo gizakien tamaina.
irazkitu irazki edo irazkitu irazkitzen	ad		Irazkia egin.
irazkitze			irazkitu aditzaren aditz izena.
irazkor	izond		Lurrei, ehunei... buruz hitz eginez, ura edo beste isurkari bat igarotzen uzten duena.
irazkortasun	iz		Irazkorraren nolakotasuna.
irazte			irazi aditzaren aditz izena.
iraztegi	iz		Gai jakin batzuk irazte prozesuen bidez lortzen diren lantegia.
iraztor	iz		Iratze saila.
ireki irekitzen	ad	A1.	Sarrera edo irteera eragozten duen zera higitu edo kendu.
ireki irekitzen	ad	A2.	Zerbaiten osagai higikor bat mugituz edo kenduz haren barnealdea irispidean jarri, edo barne eta kanpoaldea harremanetan ipini.
ireki irekitzen	ad	A3.	Osagai higikorrak elkarrengandik urrundu.
ireki irekitzen	ad	A4.	Irekidura bat egin.
ireki irekitzen	ad	A5.	Heltzeko, aurreratzeko, harremanetan jartzeko bide bat sortu edo erabiltzen utzi.
ireki irekitzen	ad	A6.	Bezeroak hartzen dituen etxe bat sortu.
ireki irekitzen	ad	A7.	Era burutua izenondo gisa. Ulerbera, ideia berriei sentibera dena.
ireki irekitzen	ad	A8.	Era burutua izen gisa. Irekidura.
irekiarazi irekiaraz irekiarazten			1935. Irekitzera behartu.
irekidura	iz		Pareta, horma... batean gertatzen den gune irekia.
irekigune	iz		Irekidura, gune irekia.
irekitasun	iz		Irekia denaren nolakotasuna.
irekitze			ireki aditzaren aditz izena.
iren	izond		Zikiratua, ernalkinak erauzi zaizkiona.
irendu iren edo irendu irentzen	ad		Zikiratu, ernalkinak erauzi.
irensle	izond eta iz		Irensten duena.
irenste			irentsi aditzaren aditz izena.
irentsarazi irentsaraz irentsarazten	ad		Irenstera behartu.
irentsi irents irensten	ad	A1.	Eztarritik igaroarazi.
irentsi irents irensten	ad	A2.	Zerbaitek bere barnean hartuz desagerrarazi edo suntsitu.
irentsi irents irensten	ad	A3.	Animalia batek beste bat jan.
irentzaile	iz		Irentzen duena, irentzeko lanbidea duena.
irentze			irendu aditzaren aditz izena.
iretargi	iz		Ilargia.
iridio	iz		Gai bakuna, metal zuria, hauskorra eta oso gogorra, ia urrea bezain pisua Ir; at. z 77; at. m. 193,1.
irin	iz		Gariaren eta gainerako laboreen alea eta bereziki alearen mamia ehoz ateratzen den hauts modukoa, janariak prestatzeko erabiltzen dena.
irindu irin edo irindu irintzen	ad	A1.	Irin bihurtu.
irindu irin edo irindu irintzen	ad	A2.	Irintsu, mamitsu bihurtu.
irindu irin edo irindu irintzen	ad	A3.	Irineztatu.
irineztatu irinezta irineztatzen	ad		Irinez hautseztatu edo estali.
irineztatze			irineztatu aditzaren aditz izena.
iringile	izond		Irina egiten duena.
irintsu	izond		Irin asko duena.
irintze			irindu aditzaren aditz izena.
iriole	iz		Irioten, eralkitzen duena.
irion irioten	ad	A1.	Bidali, joanarazi.
irion irioten	ad	A2.	Eralki, barreiatu; gastatu.
iriote			irion aditzaren aditz izena.
iris	iz		Begiko mintza, kornearen atzean dagoena, erdian ninia duena.
irispide	iz		Jaurtikitzen den zerbait iristen edo heltzen den punturainoko bitartea; zerbaiten eragina heltzen den bitartea.
iriste			iritsi aditzaren aditz izena.
iritsi irits iristen	ad	A1.	Heldu toki batera; denbora, maila edo egoera jakin batean egotera igaro.
iritsi irits iristen	ad	A2.	Nahi zen helburua lortu.
iritsi irits iristen	ad	A3.	Norabait doan norbait edo zerbait dagoen tokira heldu.
iritzi irizten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da.
iritzi irizten	ad	A1.	Izena izan.
iritzi irizten	ad	A2.	Uste izan, irudi.
iritzi	iz		Zerbaitez edo norbaitez eta bereziki gai edo arazo eztabaidagarri batez pentsatzen dena; onartzen edo arbuiatzen den ikuspuntua.
irizkide	iz		Norbaiti buruz, iritzi berekoa dena.
irizpen	iz		Gai edo arazo bati buruzko aditu baten iritzia, bereziki izkribuzkoa.
irizpide	iz		Zerbait epaitzeko araua; epai edo erabaki baten oinarria.
irla	iz		Uhartea.
irlandera	iz		Irlandarren hizkuntza zelta.
irmo	izond		Kanpoko eraginari erraz amore ematen ez diona, koloka edo zalantzan ez dagoena.
irmoki	adlag		Irmotasunez, irmo.
irmotasun	iz		Irmoa denaren nolakotasuna.
irmotu irmo edo irmotu irmotzen	ad		Irmo edo irmoago bihurtu; irmo ezarri edo finkatu.
irmotze			irmotu aditzaren aditz izena.
irol	izond	H1.	Zaharra; indarrean ez dagoena.
irol	iz	H2.A1.	Zimaurtegia.
irol	iz	H2.A2.	Komuna.
iron	izond		Egokia, onuragarria.
ironia	iz		Zerbaitez edo norbaitez iseka egiteko era, adierazi nahi denaren kontrakoa esatean datzana; zerbait esatean erabiltzen den isekazko moldea.
irozgarri	izond eta iz		Irozten duena, euskarria.
irozo irozotzen	ad	A1.	Eutsi; pairatu, eraman.
irozo irozotzen	ad	A2.	Bermatu, zerbait edo norbait beste zerbaitek eusten diola jarri.
irozoarazi irozoaraz irozoarazten			Irozotzera behartu, pairarazi; bermarazi.
irozotze			irozo aditzaren aditz izena.
irrada	iz	H1.A1.	Eskuzko ereintzako botaldi bakoitza.
irrada	iz	H1.A2.	Uhinen bidezko igorpena.
irrada	iz	H2.	Dantza.
irradatu irrada edo irradatu irradatzen	ad		Irradak jaurtiki.
irradatze			irradatu aditzaren aditz izena.
irratargailu	iz		Irrati bidezko mezuak hartzeko gailua.
irratentzule	iz		Irratia entzuten duena, irratsaio entzulea.
irratsaio	iz		Irrati emanaldia.
irrazional	izond	A1.	Arrrazoiaren araberakoa ez dena.
irrazional	izond	A2.	Zenbakiez mintzatuz, bi zenbaki osoren zatidura gisa ezin eman daitekeena, osoa ez arrazionala ez dena.
irri	iz		Barrea, bereziki isekazkoa.
irriabar	iz		Irri karkaila.
irribarre	iz		Barre xumea, begitartearen keinu sotil batez adierazten dena.
irribarreka	adlag		Irribarre eginez, irribarrez.
irribarretsu	izond		Irribarre egiten duena, irribarrez dagoena.
irribarretxo	iz		Irribarre-ren txikigarria.
irribera	izond		Irrikorra, alaitasuna adierazten duena.
irribide	iz		Irri egiteko zergatikoa edo bidea.
irrigarri	izond		Irri eginarazten duena, bereziki bere bitxikeriagatik, barregarria.
irrigarrikeria	iz		Egite irrigarria, gaitzesgarritzat hartzen dena.
irrigarriki	adlag		Era irrigarrian.
irrika	iz	H1.	Zerbaitetarako grina edo nahi bizia.
irrika	adlag	H2.	Irri eginez, irriz.
irrikaitz	iz		Irribarrea, gehienetan maltzurra.
irrikatu irrika irrikatu irrika	ad		Irrikaz desiratu edo nahi izan.
irrikatze			irrikatu aditzaren aditz izena.
irrikor	izond		Alaitasuna adierazten duena.
irrilari	izond		Irri, iseka egiten duena.
irrimarra	iz		Karikatura.
irrintzi	iz	A1.	Zaldiaren oihua.
irrintzi	iz	A2.	Euskal oihu berezia, zolia eta luzea, batez ere dei gisa edo alaitasun adierazpen bezala egiten dena.
irrintzi	iz	A3.	Gurdiaren edo orgaren zarata.
irrintzika	adlag		Irrintzi eginez.
irrintzilari			Irrintzi egiten duena, irrintzika ari dena.
irrintzina	iz		Irrintzia adiera guztietan.
irris	iz		Arroza.
irrisku	iz		Arriskua.
irrist egin			Irristatu, labaindu.
irristada	iz		Irristatzea.
irristagarri	izond		Irristarazten duena.
irristailu	iz		Irristatzeko tresna, oinetakoetan kokatzen dena, atal labainkorra edo gurpilak dituena.
irristaka	adlag		Irristatuz.
irristakor	izond	A1.	Erraz irristatzen dena; bertan irristatzea erraza gertatzen dena.
irristakor	izond	A2.	Irristatuz itzurtzeko joera duena.
irristakortasun	iz		Irristakorra denaren nolakotasuna.
irristalari	izond eta iz		Irrist eginez, izotzaren gainean adibidez, ibiltzen dena.
irristaldi	iz		Irristada.
irristarazi irristaraz irristarazten	ad		Irristatzera behartu.
irristatu irrista edo irristatu irristatzen	ad	A1.	Gainalde leun batean herrestan joan edo eraman.
irristatu irrista edo irristatu irristatzen	ad	A2.	Arreta faltaz hutsen bat egin.
irristatze			irristatu aditzaren aditz izena.
irrits	iz		Irrika, eta bereziki grina bizia, batez ere haragizkoa.
irritsatu irritsa edo irritsatu irritsatzen	ad		Irrikatu.
irritsatze			irritsatu aditzaren aditz izena.
irritsu	izond	H1.	Irriz dagoena.
irritsu	izond	H2.	Irritsez betea; irritsa adierazten duena.
irritu irri irritzen	ad	H1.	Haserretu, amorratu.
irritu irri irritzen	ad	H2.	Arrailatu.
irriz	adlag		Irri eginez, barrez.
irrizale	izond		Irri egitea atsegin duena.
irrio	iz		Irribarrea.
irteera	iz	A1.	Irtetzea.
irteera	iz	A2.	Pertsonak edo gauzak irteten diren tokia edo gunea.
irteera	iz	A3.	Bibliako bigarren liburuaren izena.
irten irteten	ad	A1.	Norbait toki batetik kanpora joan.
irten irteten	ad	A2.	Toki edo egoera jakin batean egotetik gelditu.
irten irteten	ad	A3.	Gertatu.
irtenaldi	iz		Irtetzea; norbait edo zerbait irtetzen den aldi bakoitza.
irtenarazi irtenaraz irtenarazten	ad		Aterarazi.
irtenbide	iz		Irteteko bidea.
irtengune	iz		Gauza batean, gainerakoei buruz irteten den aldea edo zatia.
irtete			irten aditzaren aditz izena.
irudialdatu irudialda irudialdatzen	ad		Itxuraldatu, antzaldatu.
irudialdatze			irudialdatu aditzaren aditz izena.
irudiarazi irudiaraz irudiarazten	ad		Zerbait uste izatera bultzatu.
irudidun	izond		Aldizkariez eta hitz eginez, irudiak dituena.
irudigai	iz		Irudia bigarren adieran.
irudigile	iz	A1.	Antzezlea.
irudigile	iz	A2.	Irudiak, bereziki liburuetakoak, egiten dituena.
irudigintza	iz		Irudiak, bereziki liburu, ontzi eta hormetakoak, egiteko jarduna.
irudikatu irudika irudikatzen	ad	A1.	Antzeratu.
irudikatu irudika irudikatzen	ad	A2.	Irudiarazi.
irudikatu irudika irudikatzen	ad	A3.	Zerbait, irudi baten bidez  -berezk. hari dagokion irudi baten bidez - adierazi.
irudikatu irudika irudikatzen	ad	A4.	Iruditu, irudimenean eratu edo sortu.
irudikatze			irudikatu aditzaren aditz izena.
irudikeria	iz		Iruditze edo irudipen funsgabea.
irudikor	izond	A1.	Besteren hitz eta egiteetan gaiztakeria edo asmo txarra ikusteko joera duena.
irudikor	izond	A2.	Irudimentsua.
irudikortasun	iz		Irudikorra denaren nolakotasuna.
irudikortsu	izond		Irudikortasunez betea.
irudikortu irudikor edo irudikortu irudikortzen	ad		Irudikor bihurtu.
irudikortze			irudikortu aditzaren aditz izena.
irudimen	iz		Gogoak irudiak edo ideiak sortzeko, eratzeko edo irudikatzeko duen ahalmena.
irudimentsu	izond		Irudimen handikoa; irudimen handia adierazten duena.
irudipen	iz	A1.	Irudimenak sortutako ustea.
irudipen	iz	A2.	Susmoa.
iruditegi	iz		Agertokia.
iruditu irudi edo iruditu iruditzen	ad		Zerbaitek edo norbaitek norbaitentzat delako itxura izan, itxuraz halakoa izan; itxuren arabera uste izan.
iruditu irudi edo iruditu iruditzen	ad	A2.	Adierazten denaren irudi izan.
iruditu irudi edo iruditu iruditzen	ad	A3.	Irudimenean eratu edo sortu.
iruditu	iz	H2.A1.	Irudipena, irudimenak sortutako ustea.
iruditu	iz	H2.A2.	Irudipena, susmoa.
iruditxo	iz		Irudi txikia.
irudiztatu irudizta irudiztatzen	ad	A1.	Irudikatu.
irudiztatu irudizta irudiztatzen	ad	A2.	Irudiz hornitu.
irudiztatu irudizta irudiztatzen	ad	A3.	Iruditu, irudimenean eratu edo sortu.
irudiztatze			irudiztatu aditzaren aditz izena.
irule	iz		Iruten duen pertsona.
irun iruten	ad		Ehun-gai bat hari bihurtu.
irunaldi	iz		Iruten ematen den denbora.
irundegi	iz		Irulearen lantegia, iruten den lantegia.
iruntz	iz		Ihintza.
irute			irun aditzaren aditz izena.
iruzkin	iz	A1.	Norbaiten esan edo egiteei buruzko berriketa, gehienetan gogo gaiztokoa.
iruzkin	iz	A2.	Testu bati buruz egiten diren azalpen eta oharren multzoa.
iruzkindu iruzkin edo iruzkindu iruzkintzen	ad		Iruzkina egin.
iruzur	iz		Onura edo probetxu bat lortzeko helburua duen engainu edo azpikeria; legeak zigortzen duena.
iruzurgile	izond eta iz		Iruzur egiten duena, bereziki legeari.
iruzurkeria	iz		Iruzurrezko egitea, iruzurra.
iruzurti	izond		Iruzur egiten duena, iruzurrez jokatzen dena.
iruzurtu iruzur edo iruzurtu iruzurtzen	ad		Iruzur egin.
iruzurtze			iruzurtu aditzaren aditz izena.
isapel	iz		Isipula.
isaste			isastu aditzaren aditz izena.
isastu isats edo isastu isasten	ad		Erratzatu, eskobatu.
isats	iz	H1.A1.	Erratza, zenbait landareren abarrak makila baten muturrean lotuz egiten den tresna, kaleak, etxeak... garbitzeko erabiltzen dena.
isats	iz	H1.A2.	Zuhaixka lekadun lore-horia, abar mehe eta malgu ugari, eta hosto gutxi dituena.
isats	iz	H2.A1.	Animalia askoren bizkarrezurra amaitzen den luzakina.
isats	iz	H2.A2.	Arrainez mintzatuz, hegala.
isatsdun	izond		Isatsa duena, buztanduna.
isatsgabe	izond		Isatsik ez duena.
iseka	iz		Norbait edo zerbait barregarri edo irrigarri uzteko erabiltzen diren egite edo hitzak.
isekari	izond eta iz		Iseka egiten duena.
isekatsu	izond eta adlag		Isekaz betea.
isekatu iseka edo isekatu isekatzen	ad		Iseka egin.
isekatze			isekatu aditzaren aditz izena.
isilhizketa	iz		Isilik edo isilean egiten den hizketa.
isilmisil	adlag		Isilka.
isilaldi	iz		Isiltasunezko bitartea.
isilarazi isilaraz isilarazten	ad		Isiltzera behartu.
isildu isil edo isildu isiltzen	ad		Isilik geratu edo utzi; hitz egitetik gelditu.
isilean	adlag	A1.	Ixilik.
isilean	adlag	A2.	Ezkutuan, gordean.
isileko	izlag		Isilean dagoena edo egiten dena, ezkutua, gordea.
isilgauza	iz		Isilgordea.
isilgorde	iz		Ezkutua, sekretua.
isilgordeka	adlag	Xa.	Ezkutuan.
isilgordeka	adlag	Xb.	Isilean.
isilik	adlag	A1.	Ezer esan gabe, hotsik egin gabe.
isilik	adlag	A2.	Isilean.
isilka	adlag		Isilean, gordean.
isilki	adlag		Isilik; isilean.
isilkor	izond		Hitzik ez egiteko, isilik egoteko joera duena.
isilmandatari	iz		Isilmandatuak adierazten dituena.
isilmandatu	iz		Norberari dagokion ezkutu baten adierazpena.
isilostuka	adlag		Isilgordeka.
isilpe	iz		Ezkutua, sekretua.
isiltasun	iz	A1.	Hotsik edo soinurik eza; ezer entzuten ez den toki baten egoera.
isiltasun	iz	A2.	Isilik egotea, isilik dagoenaren jarrera.
isiltze			isildu aditzaren aditz izena.
isiltzeke	adlag		Isildu gabe.
isilune	iz		Isiltasunezko une edo denbora laburra.
isiotu	ad		isio, isiotzen.
isiotze			isiotu aditzaren aditz izena.
isipu	iz		Ihiztailua, elizetan ur bedeinkatua jaurtitzeko erabiltzen den tresna.
isipula	iz		Eritasun kutsakorra, azala gorri eta distiratsu ipintzen duena.
iskanbila	iz		Oihuen, jolas edo borroka hotsen zarata.
iskanbilatsu	izond		Iskanbila handia sortzen duena.
iskanbilatu iskanbila edo iskanbilatu iskanbilatzen	ad		Iskanbila sortu, asaldatu.
iskanbilatze			iskanbilatu aditzaren aditz izena.
iski	izond		Apurra, arina.
iskilinba	iz		Orratza, orratz buruduna.
iskilu	iz		Arma, etsaiei erasotzeko eta haiengandik begiratzeko zernahi tresna.
iskiludun	izond		Iskiluz hornitua, armaduna.
iskilugile	iz		Iskiluak egiten dituena, armagina.
iskilutu iskilu edo iskilutu iskilutzen	ad		Armatu.
iskirio	iz		Iseka.
iskirioka	adlag		Iseka eginez.
isla	iz	H1.	Uhartea.
isla	iz	H2.A1.	Zerbaitek argitzen duen gorputz batek norabide berean, edo batez ere beste norabide batean, jaurtikitzen duen argia.
isla	iz	H2.A2.	Irudi ahuldua.
islatu isla edo islatu islatzen	ad		Gorputz batek, norabide batean heltzen zaion argia beste norabide batean edo berean jaurtiki.
islatze			islatu aditzaren aditz izena.
iso			Zaldiei eta beste zama abereei geldi daitezen esaten zaien hitza.
isobara	iz		Eguraldi mapetan eta, atmosfera sakadura bereko puntuak lotzen dituen lerroa.
isoglosa	iz		Hizkuntza atlasetan eta, ezaugarri jakin bati buruzko bi dialektu eremu bereizten dituen lerroa.
isomero	izond		Gai elkartuez mintzatuz, beste baten atomo osagai berberak izan arren, tasun desberdinak dituena.
isomorfismo	iz		Forma kidetasuna.
isomorfo	izond		Beste bati buruz, harekin isomorfismo erlazio batez lotua.
isopa	iz		Isipua, ihiztailua.
isoszele	izond		Hirukiez mintzatuz, luzera bereko bi alde dituena.
isotopo	iz		Atomo zenbaki bera izanik, atomo masa desberdina duten elementuetako bakoitza.
ispilatu ispila ispilatzen	ad		Ispiluan islatu; islatu.
ispilatze			ispilatu aditzaren aditz izena.
ispilu	iz		Gainazal leun lehen metalezko, gaur egun beira eztainuztatuzko batek osatzen duen gauzakia, argia islatzen eta pertsona eta gauzen irudia ematen duena.
israeldar	izlag eta iz		Israelen sortua, Israeli dagokiona; Israelko biztanlea.
istant	iz		Unea.
istape	iz	A1.	Iztarren edo hanken arteko bitartea.
istape	iz	A2.	Urratsa, bereziki handia; urrats zabal baten bitartea.
istapeka	adlag		Zangoak zerbaiten alde banatan direla.
istil	iz	A1.	Lohia, lokatza.
istil	iz	A2.	Euria egiten duenean eratzen den ur geldizko hedadura txikia, bereziki bideetan edo espaloietan gertatzen dena.
istildu istil edo istildu istiltzen	ad		Lohitu.
istiltsu	izond		Lohitsua.
istiltze			istildu aditzaren aditz izena.
istilu	iz		Iskanbila, bereziki eztabaidazkoa.
istinga	iz		Zingira, aintzira lohitsua.
istingadi	iz		Istinga, istingak dauden lekua.
istingor	iz		Tamaina txikiko hegaztia, moko-luzea eta hankak biluziak dituena, zingiradietan ezkutazen dena.
istmo	iz		Bi kontinente edo erdiuharte bat kontinentearekin lotzen duen lur zatia.
istorio	iz		Kontakizuna; bereziki kontakizun laburra.
istoriolari	iz		Istorioak kontatzen dituena.
istribor	iz		Ontziaren eskuinaldea, brankara begiratuz.
istripu	iz		bat-bateko eta ustekabeko gertaera, ondorio okerrak dituena.
isun	iz		Lege edo aginduren baten hausleari ezartzen zaion diruzko zigorra.
isundu isun edo isundu isuntzen	ad		Isunez zigortu.
isuntze			isundu aditzaren aditz izena.
isuraldatu isuralda isuraldatze	ad		Norbaiten odola beste baten gorputzera igaroarazi.
isuraldatze			isuraldatu aditzaren aditz izena.
isuralde	iz		Mendi edo haran baten bi maldetako bakoitza.
isurarazi isuraraz isurarazten			1882; isurerazo 1855; ixurarazi 1858. Isurtzera behartu.
isurbera	izond		Isurkorra.
isurbide	iz		Zerbait isurtzen den bidea.
isuri isur isurtzen	ad	H1.A1.	Dagoen ontzia irauliz edo makurtuz isurkari bat erorarazi edo jarioarazi.
isurkari	izond eta iz		Gai edo gorputzez hitz eginez, daukan ontziaren formara egokitzen dena eta sakadurak tamainari eragiten ez diona.
isurki	iz	A1.	Isurbidea.
isurki	iz	A2.	Ura jaisten den aldapa edo aldapan dagoen gauza; teilatu eta kidekoen aldeetako bakoitza.
isurki	iz	A3.	Isuria, joera.
isurki	iz	A4.	Iturburua, ura darion lekua.
isurkor	izond		Isurtzeko joera duena.
isurle	iz		Adierazten dena isurtzen duena.
isurpen	iz		Isurtzea.
isurtze			isuri aditzaren aditz izena.
isuski	iz		Erratza, isatsa.
itaizur	iz		Itaxura, itogina.
italiano	izond	A1.	Italiarra.
italiano	iz	A2.	Italiera.
italiera	iz		Italiako hizkuntza ofiziala.
itaundu itaun itauntzen	ad		Galdetu, galdegin.
itaune	iz		Galdera, galdea.
itaunka	adlag		Galdezka.
itaunketa	iz		Galdera, eta bereziki galdeketa.
itauntze			itaundu aditzaren aditz izena.
itaurlari	iz		Itaurrekoa.
itaurrean	adlag		Idiak gidatzen.
itaurreko	iz		Idiak gidatzen dituen pertsona.
itaxur	iz		Ura tantaka erortzen den sabai edo teilatuaren gunea; tantaka erortzen den ur hori bera.
itegun	iz		Goldea, luzera neurria.
iteuli	iz		Behiei eta erasotzen dien ezpara.
ito itotzen	ad	A1.	Arnasa hartu ezinik edo arnasa hartzea eragotzirik  -lepoa estuturik edo - hil.
ito itotzen	adlag	A1.Xb.	Itoka.
itoarazi itoaraz itoarazten			Itotzera behartu.
itobehar	iz		Arnasa edo hatsa hartzeko eragozpen nabaria.
itogarri	izond		Arnasa hartzea eragozten duena.
itogin	iz		Ura tantaka erortzen den sabai edo teilatuaren gunea; tantaka erortzen den ur hori bera.
itoiti	iz		Itaxura, itogina.
itoka	adlag	A1.	Erabat lasterka, arrapaladan, hatsik hartu gabe bezala.
itoka	adlag	A2.	Itotzeko eran.
itokarrean	adlag		Itoka bi adieretan.
itolarri	iz		Itobeharra, larritasun itogarria.
itomen	iz		Itotzea; itobeharra.
itotze			ito aditzaren aditz izena.
itsas suge	iz		Aingira morea.
itsas aingira	iz		Aingiraren antzeko itsas arraina, ezkatarik batere ez duena.
itsas arrano	iz		Arranoaren antzeko hegaztia, ur ertzean bizi dena.
itsas lehoi	iz		Itsaso Baketsuko eta Hego itsasoetako ugaztuna, itsas otsoaren antzekoa baina belarriduna eta hura baino lepo-luzeagoa Otaria sp.
itsas triku	iz		Trikuaren itxurako itsas animalia ornogabea.
itsas otso	iz		Ugaztun itsas-lehortarra, aurpegia zakurraren antzekoa baina belarririk gabekoa, ilea motza eta gorputz adarrak igerian egiteko egokituak dituena.
itsas hegi	iz		Itsasertza, itsasbazterra.
itsasadar	iz		Lehorrean aski sakon sartzen den itsas zatia.
itsasalde	iz		Itsaso inguruko aldea, itsaso ondoko lurraldea.
itsasaldi	iz		Itsasoak, Eguzkiaren eta Ilargiaren eraginpean aldizka gora eta behera egiten duen higidura.
itsasaldi	iz	A2.	Itsasoz egiten den ibilaldia, itsasoan ematen den denbora.
itsasargi	iz		Itsasaldean, itsasgizonen lagungarri eta gidari, eraikitzen den dorre argiduna.
itsasarte	iz	A1.	Itsas ubidea.
itsasarte	iz	A2.	Itsasadarra.
itsasbazter	iz		Itsasaldea, itsasotik hurbil dagoen lur eremua eta lehorretik hurbil dagoen itsas zerrenda.
itsasbehera	iz		Itsasoaren egoera, batez-besteko maila baino beherago dagoenean.
itsasbide	iz		Itsasozko bidea.
itsasertz	iz		Itsasoa ukitzen duen lur zerrenda.
itsasgarri	iz eta izond		Itsasten dena; bi gauza elkarri itsasteko erabiltzen den gaia.
itsasgizon	iz		Lanbidez itsasoan ibiltzen den gizona.
itsasgora	iz		Itsasoaren egoera, batez-besteko maila baino gorago dagoenean.
itsaskabra	iz		Arrain hezurtsua, gorria, burua handia eta luzakinez betea duena, itxura itsusikoa, jateko ona.
itsasketa	iz		Ontzi batean itsasoz ibiltzea.
itsaski	iz		Itsasoa gorabehera handiz inarrosten duen higidura.
itsaskor	izond		Itsasteko joera duena, berez edo erraz itsasten dena.
itsaslapur	iz		Lapurretan egiteko itsasontziei erasoz bizi zen itsasgizona.
itsaslapurreta	iz		Itsaslapurraren jarduna.
itsasontzi	iz		Itsasoan ibiltzeko zernahi ontzi.
itsasontziratu itsasontzira itsasontziratzen	ad		Itsasontzira igo, itsatsontzian sartu.
itsasontziratze			itsasontziratu aditzaren aditz izena.
itsasoratu edo itsasora	ad		Itsasora heldu.
itsasoratze			itsasoratu aditzaren aditz izena.
itsasorratz	iz		Itsasontzietako ipar orratza.
itsaspe	iz		Itsas azpia; itsasoaren hondoa.
itsaspeko	iz		Ur azpian murgilduz ibil daitekeen ontzia.
itsaspen	iz		Itsastea.
itsasperatu itsaspera itsasperatzen	ad		Itsaspera joan.
itsasperatze			itsasperatu aditzaren aditz izena.
itsastar	iz	A1.	Itsasgizona.
itsastar	izlag	A2.	Itsasokoa; itsasaldekoa.
itsastari			Itsasgizona, itsastarra.
itsastatu itsasta itsastatzen	ad		Itsasoz ibili.
itsastatze			itsastatu aditzaren aditz izena.
itsaste			itsatsi aditzaren aditz izena.
itsasturi	iz		Itsasgizona.
itsatsi itsats itsasten	ad		Gauza bat beste baten azalari irmoki lotu.
itsu	izond	MA.A1.	Ikusmenaz gabetua.
itsu	izond	MA.A2.	: leihorik ez duena.
itsu	izond	MA.A3.	Adizlagun gisa.
itsu	iz	MB.A1.	Ikusten ez duen pertsona.
itsugarri	izond		Itsutzen duena.
itsuka	adlag	A1.	Ikusten ez dela, itsu-itsuan.
itsuka	adlag	A2.	Itsumandoka.
itsukeria	iz		Grina biziak edo setakeriak sortzen duen adimenaren edo zentzuaren galera.
itsuki	adlag		Itsu-itsuan.
itsulapiko	iz		Eltze itsua.
itsumandoka	adlag		Begiak estalita dituen batek beste lagunei esetsi eta heltzean datzan jokoan jolastuz.
itsumen	iz		Itsutasuna.
itsumendi	iz		Itsumena.
itsumendu	iz		Itsumena, itsutasuna.
itsumustu	iz		Ustekabea.
itsumustu	adlag	Xa.	Ustekabean, espero ez dela.
itsumustu	adlag	Xb.	Lasterka eta pentsatu gabe, arrapaladan.
itsumustuka	adlag		Itsu-itsuan.
itsumutil	iz		Itsu bat gidatzen duen mutila, itsu-aurrekoa.
itsura	adlag		Itsu-itsuan.
itsurik	adlag	A1.	Ezer ikusi gabe; ikusmenik gabe.
itsurik	adlag	A2.	Itsuan.
itsusarazi itsusaraz itsusarazten	ad		Itsustera behartu.
itsusgarri	izond		Itsusten duena.
itsusgoa	iz		Itsustasuna.
itsusi	izond		Bistari atsegin ez zaiona, edertasunik ez duena.
itsuskeria	iz		Egite itsusia; itsustasun gaitzesgarria.
itsuski	adlag		: izugarri ederra.
itsustasun	iz		Itsusia denaren nolakotasuna.
itsuste			itsustu aditzaren aditz izena.
itsustu itsus itsusten	ad		Edertasuna galdu edo kendu, itsusi edo itsusiago bihurtu.
itsutasun	iz		Ikusmenaren gabezia, itsu denaren egoera.
itsutu itsu edo itsutu itsutzen	ad		Ikusmenaz gabetua utzi edo gertatu, itsu bihurtu.
itsutuki			nola adllag.
itsutze			itsutu aditzaren aditz izena.
itu	iz		Helburua, xedea.
itulari	iz		Itaurrekoa.
itunaldi	iz		Goibelaldia.
itundari	iz		Aholkularia.
itundu itun edo itundu ituntzen	ad	H1.A1.	Elkar aditu, elkar hartu.
itundu itun edo itundu ituntzen	ad	H1.A2.	Aholku eske galdetu, aholku hartu.
itundu itun edo itundu ituntzen	ad	H2.	Goibeldu, tristatu.
itunki	adlag		Ituntasunez, goibelki.
itunpen	iz		Ituna, hitzarmena.
ituntasun	iz		Ituna denaren nolakotasuna; itun dagoenaren egoera.
ituntze	iz		itundu aditzen aditz izena.
ituntze	iz	Xa.	Aholkua.
ituntze	iz	Xb.	Elkar aditzea.
iturbegi	iz		Iturri baten begia, iturburua.
iturburu	iz	A1.	Lur azpiko ura azalera isurtzen den aterabidea.
iturburu	iz	A2.	Etorkia, hasiera.
iturgin	iz		Etxeetan eta, ubideen, ur tresnen etabarren instalatze, konpontze eta zaintzeaz arduratzen dena.
iturgintza	iz		Iturginaren lanbidea.
iturri	iz	A1.	Lurretik ateratzen den euri ura, lur azalera isurtzen dena.
iturri	iz	A2.	Ubidez ekarririko urei aterabidea emateko antolatzen den eraikuntza, gehienetan uhaskaz hornitua.
iturri	iz	A3.	Iturburua, etorkia.
iturri	iz	A3.Xa.	Belar landarea, leku urtsuetan hazten dena, jateko ona.
iturriketari	iz		Etxeetan eta, ubideen, ur tresnen etabarren instalatze, konpontze eta zaintzeaz arduratzen dena, iturgina.
iturritxo	iz		Iturri-ren txikigarria.
iturrio	iz		Iturritxoa.
itxarobide	iz		Itxaropena; itxaropenerako bidea edo arrazoia.
itxarokizun	iz		Itxaropena.
itxaromen	iz		Itxaropena.
itxaron itxaroten	ad		1761; itxeden *1745, 1785; itxedan 1747.
itxaron itxaroten	ad	A1.	Norbait etorri edo zerbait gertatu behar den tokian egon, eta gertaera hori jazo dadin arte bertan gelditu, zain egon.
itxaron itxaroten	ad	A2.	Iragarririk dagoen gauza onen bat edo nahi den zerbait egiatan gertatuko dela uste izan.
itxaronaldi			Itxaroten den, zain egoten den denbora.
itxaronarazi itxaronaraz itxaronarazten	ad		Itxarotera behartu.
itxarongela	iz		Geltokietan eta, zain egoteko prestatzen den gela.
itxaropen	iz		Nahi edo desiratzen duguna gertatuko delako edo lortuko dugulako uste ona.
itxaropentsu	izond		Itxaropenez betea.
itxarote	iz		itxaron aditzaren aditz izena.
itxarote	iz	Xa.	Zain egotea.
itxarote	iz	Xb.	Itxaropena.
itxi ixten	ad	H1.A1.	Sarrera edo irteera eragozten duen zera ezarri. Anton.
itxi ixten	ad	H1.A2.	Zerbaiten osagai higikorra mugituz edo jarriaz haren barnealdera irispidea eragotzi, edo barne eta kanpoaldearen arteko harremana galarazi.
itxi ixten	ad	H1.A3.	Zerbaiten osagai higikorrak elkarrengana hurbildu, bitarterik uzten ez dela.
itxi ixten	ad	H1.A4.	Heltzeko, aurreratzeko, harremanetan jartzeko bide bat deuseztu, edo erabiltzea eragotzi.
itxi ixten	ad	H1.A5.	Bezeroak hartzen dituen etxe bat bere zerbitzuak ematetik gelditu.
itxi ixten	ad	H1.A6.	Muga jarri, amaia eman.
itxi ixten	ad	H1.A7.	Norbaitek bere burua leku itxi batean sartu edo gorde.
itxi ixten	ad	H1.A8.	Izenondo gisa. Ideia berriei batere sentibera ez dena.
itxi ixten	ad	H1.A9.	Izen gisa; 1855.
itxialdi	iz		Zerbait itxirik dagoen denbora; norbaitek edo talde batek bere burua leku itxi batean sartzea, edo sarturik ematen duen denbora.
itxiarazi itxiaraz itxiarazten			1958; itxierazi 1808; itxierazo 1671. Ixtera behartu.
itxiera	iz		Ixtea.
itxigailu	iz		Zerbait ixten duen edo zerbait ixteko erabiltzen den gailua.
itxindi	iz		Ilintia.
itxitegi	iz		Toki itxia.
itxitura	iz	A1.	Eremu edo barruti itxia.
itxitura	iz	A2.	Ixtea; ixtearen ondorioa.
itxulaste			itxulastu aditzaren aditz izena.
itxulastu itxulas itxulasten	ad		Nahastu, azpikoz goratu.
itxura	iz	A1.	Zerbait edo norbait gure begien aurrean aurkezten edo agertzen den era edo modua; zerbaitetik edo norbaitengandik ikusten dena.
itxura	iz	A2.	Funtsa.
itxuragabe	izond		Itxurarik edo funtsik ez duena.
itxuragabekeria	iz		Egite edo esate itxuragabea.
itxuragabeki	adlag		Eragabeki, itxuragabe.
itxuragabetu itxuragabe edo itxuragabetu itxuragabetzen	ad		Itxuragabe bihurtu.
itxuragabetze			itxuragabetu aditzaren aditz izena.
itxuragaitz	izond		Itxura gaiztokoa, itxura txarrekoa.
itxuragaizte			itxuragaiztu aditzaren aditz izena.
itxuragaiztu itxuragaitz edo itxuragaiztu itxuragaizten	ad		Itxuratxartu.
itxuragile	izond		Itxurak egiten dituena.
itxurakeria	iz		Itxura egite gaitzesgarria.
itxurako	izlag		Itxura onekoa, itxura egokikoa.
itxuralari	izond		Itxuratia.
itxuraldatu itxuralda itxuraldatzen	ad		Itxuraz aldatu, zerbaitek beste itxura edo eite bat hartu.
itxuraldatze			itxuraldatu aditzaren aditz izena.
itxuran	adlag		Itxura onean, egoki.
itxurapen	iz	A1.	Itxura, irudia.
itxurati	izond		Ona edo zintzoa izan gabe horien itxura egiten duena.
itxuratu itxura edo itxuratu itxuratzen	ad	A1.	Itxura eman, delako itxura harrarazi.
itxuratu itxura edo itxuratu itxuratzen	ad	A2.	Zerbaiten irudi izan, irudikatu, irudiztatu.
itxuratxarki	adlag		Era txarrean.
itxuratxartu itxuratxar itxuratzartzen	ad		Itxura txarra edo okerragoa eman edo hartu.
itxuratxartze			itxuratxartu aditzaren aditz izena.
itxuratze			itxuratu aditzaren aditz izena.
itxuraz	adlag	A1.	Itxuraren arabera, itxurari dagokionez.
itxuraz	adlag	A2.	Dirudienez, itxura denez.
itxuraz	adlag	A2.	Itxura onez, egoki.
itxuraz	izlag	A2.Xb.	Itxura onekoa, itxura egokikoa.
itxuraz	izlag	A2.Xc.	Ganorazkoa.
itxurazale	izond		Itxuratia.
itxurazalekeria	iz		Itxurakeria, itxurazalearen bizioa.
itxuroso	izond		Itxurakoa.
itzain	iz	A1.	Idiak zaintzen eta gidatzen dituen pertsona; gurdiak gidatzen dituen pertsona.
itzain	iz	A2.	Iparraldeko izar multzoa, Hartz Handiaren azpian ezkerraldera dagoena.
itzaingo	iz		Itzaintza.
itzaintza	iz		Idiak zaintzea; itzainaren lanbidea eta bizibidea.
itzalaldi	iz		Zerbait itzaltzen den denbora eto aldietako bakoitza.
itzalarazi itzalaraz itzalarazten	ad		Itzaltzera behartu.
itzaleratu edo itzalera	ad		Espetxeratu.
itzaleratze			itzaleratu aditzaren aditz izena.
itzalezin	izond		Ezin itzalizkoa.
itzaleztatu itzalezta itzaleztatzen	ad		Itzalez estali, estali.
itzaleztatze			itzaleztatu aditzaren aditz izena.
itzalgaitz	izond		Nekez itzaltzen dena, ia ezin itzalizkoa.
itzalgaizka	adlag		Ezkutuka, isilean, gordeka.
itzalgarri	izond	A1.	Itzal egiten duena.
itzalgarri	izond	A2.	Itzaltsua, begirunea eragiten duena, begirunea merezi duena.
itzalgune	iz		Itzalean dagoen zatia edo gunea.
itzali itzal itzaltzen	ad	A1.	du aditza G. er. Itzal egin.
itzali itzal itzaltzen	ad	A2.	Erretzetik gelditu edo geldiarazi.
itzali itzal itzaltzen	ad	A3.	Suarekin edo garrarekin alderatzen denaz hitz eginez, bizitasuna edo karra ibitu edo desagertu.
itzali itzal itzaltzen	ad	A4.	Bistatik desagertu edo desagerrarazi.
itzalkin	iz		Eguzkitik gerizatzeko erabiltzen den aterki modukoa.
itzalkor	izond		Erraz itzaltzen dena adiera guztietan, itzaltzeko joera duena.
itzalpe	iz	A1.	Zuhaitz batek edo kideko zerbaitek eratzen duen itzala, iltzalean dagoen tokia.
itzalpe	iz	A2.	Babesa.
itzalpetu itzalpe edo itzalpetu itzalpetzen	ad		Itzalpean jarri.
itzalpetze			itzalpetu aditzaren aditz izena.
itzaltasun	iz	A1.	Beldurra, ikara.
itzaltasun	iz	A2.	Goibeltasuna.
itzaltsu	izond	A1.	Goibeltsua.
itzaltsu	izond	A2.	Itzal asko egiten duena; itzal asko dagoena, iluna.
itzaltsu	izond	A3.	Begirunea eragiten duena, begirunea merezi duena.
itzaltxo	iz		Itzal izenaren  txikigarria.
itzaltze			itzali aditzaren aditz izena.
itzarri edo itzartu itzar itzartzen	ad		Iratzartu, esnatu. Aditzaren era burutu bezala itzartu erabiltzen da batez ere.
itzarrik	adlag		Ez lo, atzarria.
itzartze			itzartu aditzaren aditz izena.
itzatu itza itzatzen	ad		Iltzatu.
itze	iz		Iltzea.
itzulamilka	adlag	A1.	Itzulipurdika.
itzulamilka	iz	A2.	Itzulipurdia.
itzullan	iz		Itzulpen lana.
itzulaldi	iz		Itzultzea, itzultzen den aldi bakoitza.
itzularazi itzularaz itzularazten	ad		Itzultzera behartu.
itzularazle	iz		Itzularazten duena.
itzulbide	iz		Itzultzeko, bihurtzeko bidea.
itzulbira	iz		Zerbaiten inguruan egiten den itzulia, itzulingurua.
itzulera	iz		Abiapuntura itzultzea.
itzulerraz	izond		Hizkuntza batetik beste batera erraz itzultzen dena.
itzulezin	izond		Ezin itzulizkoa.
itzulgai	iz		Hizkuntza batetik beste batera itzultzen den gaia.
itzuli itzul itzultzen	ad		da eta du.
itzuli itzul itzultzen	ad	MA.A1.	Atera zen edo lehenago zegoen tokira edo tokirantz berriro joan.
itzuli itzul itzultzen	ad	MA.A2.	Norbaitek edo zerbaitek, lehenago zuen egoera edo itxura berriro hartu.
itzuli itzul itzultzen	ad	MA.A3.	Nork bere burua beste norabide batera zuzendu.
itzuli itzul itzultzen	ad	MA.A4.	Birak egin.
itzuli itzul itzultzen	ad	MA.A5.	Bihurtu, bildu.
itzuli itzul itzultzen	ad	MB.	du.
itzuli itzul itzultzen	ad	MB.A1.	Zerbait beste norabide batera zuzendu.
itzuli itzul itzultzen	ad	MB.A2.	Zegoen tokira berriro eraman.
itzuli itzul itzultzen	ad	MB.A3.	Norbaiti hartu edo kendu zaiona berriro eman.
itzuli itzul itzultzen	ad	MB.A4.	Hizkuntza batean esan edo idatzi dena beste hizkuntza batean esan edo idatzi.
itzuli itzul itzultzen	ad	MB.A5.	Irauli.
itzuli itzul itzultzen	ad	MB.A6.	Beste aldera eraman.
itzulimitzuli	iz		Itzulinguruak.
itzulika	adlag	A1.	Hara-hona itzuliz.
itzulika	adlag	A2.	Itzuliak eginez.
itzulika	iz	A3.	Itzulingurua.
itzulikatu itzulika edo itzulikatu itzulikatzen	ad	A1.	Irauli, itzulipurdikatu.
itzulikatu itzulika edo itzulikatu itzulikatzen	ad	A2.	Itzuliak egin.
itzulikatu itzulika edo itzulikatu itzulikatzen	ad	A3.	Moldatu.
itzulikatu itzulika edo itzulikatu itzulikatzen	ad	A4.	Bildu.
itzulikatu itzulika edo itzulikatu itzulikatzen	ad	A5.	Bihurdikatu.
itzulikatze			itzulikatu aditzaren aditz izena.
itzulinguru	iz	A1.	Bide zuzenetik urruntzen den bidea.
itzulinguru	iz	A2.	Zerbaiten inguruan egiten den itzulia.
itzulinguruka	adlag		Itzulinguruak eginez.
itzulipurdi	iz		Airean, burua behera eta zangoak gora egiten den itzulia.
itzulipurdika	adlag		Itzulipurdiak eginez.
itzulipurdikatu itzulipurdika edo itzulipurdikatu itzulipurdikatzen	ad	A1.	Itzulipurdiak egin.
itzulipurdikatu itzulipurdika edo itzulipurdikatu itzulipurdikatzen	ad	A2.	Azpikoz gora jarri, gainazpikatu.
itzulipurdikatze			itzulipurdikatu aditzaren aditz izena.
itzulio	iz		Itzuli izenaren  txikigarria.
itzulketa	iz		Itzultzea; itzulpena.
itzulkuntza	iz		Itzulpena.
itzulpen	iz	A1.	Itzultzea.
itzulpen	iz	A2.	Hizkuntza batetik beste batera itzultzea.
itzultzaile	iz	A1.	Itzultzen duena.
itzultzaile	iz	A2.	Hizkuntza batetik beste batera itzultzen duena.
itzultze			itzuli aditza aren aditz izena.
itzurarazi itzuraraz itzurarazten	ad		Itzurtzera behartu.
itzuri itzur itzurtzen	ad		Norbaiten edo zerbaiten eskuetatik edo mendetik, edo loturik dagoen toki batetik, askatu eta ihes egin.
itzurkor	izond		Erraz itzurtzen dena, itzurtzeko joera duena.
itzurtze			itzuri aditzaren aditz izena.
ixitu ixi ixitzen	ad		Gainditu.
ixo	interj	H1.	Norbaiti isil dadin eskatzeko erabiltzen den hitza.
ixte			itxi aditzaren aditz izena.
izaera	iz	A1.	Izaki bat tankeratzen duten nolakotasun eta ezaugarrien multzoa; izateko modua edo era.
izaera	iz	A2.	Egoera.
izaera	iz	A3.	Izatea.
izain	iz		Zizare mota xurgatzailea, ur gezetan bizi dena eta gorputzetik odola ateratzeko erabiltzen zena.
izaki		H2.	Izanik.
izaki	iz		Izatasuna duen zernahi gauza, banakotzat hartua.
izan izaten	ad		da eta du.
izan izaten	ad	MA.	[Laguntzailerik gabe, edo beste aditzen laguntzaile gisa ere jokatzen da: naiz, haiz, da, gara, zara, zarete, dira; nintzen, zen, ginen, ziren; banintz, balitz, balira; naizateke, dateke; nintzatekeen, zatekeen; nintzateke, litzateke; banadi, badadi, bagaitez; nadin, dadin, gaitezen, ditezen; nendin, zedin, gintezen, zitezen; banendi, baledi; naiteke, daiteke, daitezke; nintekeen, zitekeen, gintezkeen, zitezkeen; ninteke, liteke; zait, zaio, zaie; zaizkit; natzaio; gatzaizkio; zitzaidan, zitzaion; nintzaion; gintzaizkion; balitzaio; litzaioke; dakion; nakion; gakizkion; zekion; nenkion; balekio; lekioke.
izan izaten	ad	MA.A1.	Izatasunaren jabe gertatu.
izan izaten	ad	MA.A2.	Lotura aditza, subjektoa eta predikatua elkartuz.
izan izaten	ad	MA.A3.	Adizlagun batez edo deklinabide kasu bat hartzen duen izen sintagma batez.
izan izaten	ad	MA.A4.	Aditz iragangaitzen laguntzaile gisa.
izan izaten	ad	MB.	X ea.. [Laguntzailerik gabe, edo beste aditzen laguntzaile gisa ere jokatzen da: dut, duk/n, du, dugu, duzu, duzue, dute; ditu; nau; gaitu; nuen, zuen, genuen zuten; zituen; ninduen; gintuen; banindu; banu, balu; duket, duke; nauke; gaituzke; nindukeen; dezadan, dezan; ditzan; nazan; gaitzan; nukeen, zukeen; luke, lituzke; nezan, zezan; nintzan; gintzan; baneza, baleza; dezaket, dezake; nezakeen, zezakeen; nezake, lezake; diot, dio; dit; digu; nion, zion; zidan; zigun; banio, balio; balit, baligu; dizkio; zizkion; dioke; ziokeen; lioke; dizkioke; diezaion; ziezaion; baliezaio; diezaioke.
izan izaten	ad	MB.A1.	Adierazten denaren jabetasuna edo gozamena izan.
izan izaten	ad	MB.A2.	Nork beregan izan.
izan izaten	ad	MB.A3.	Aditz iragankorren laguntzaile gisa.
izan	iz	H2.A1.	Norbaitek duena, ondasuna.
izan	iz	H2.A2.	Izatea. Batez ere izen-ekin hitz jokoa eginez.
izanarazi izanaraz izanarazten	ad		Izatera behartu.
izandu			Bertsolariak neurria edo puntua osatzeko izan ezik, baztergarria.
izandun	izond	A1.	Ondasunak dituena, aberatsa.
izandun	izond	A2.	Izateduna.
izantsu	izond		Izanduna, aberatsa.
izantza	iz	A1.	Izatasuna.
izantza	iz	A2.	Norbaitek dituen ondasunak.
izaratxo	iz		Emakumeen buruzapia.
izarbel	iz		Planeta.
izari	iz		Neurria.
izarigabe	izond		Neurrigabea.
izarka	adlag		Izarrak eratuz.
izarlari	iz		Izarrak aztertzen dituena, astronomoa, astrologoa.
izarniarazi izarniaraz izarniarazten	ad		Izarniatzera behartu.
izarniatu izarnia izarniatzen	ad		Distiratu.
izarniatze			izarniatu aditzaren aditz izena.
izaro	iz		Uhartea.
izarrarte	iz	A1.	Zeru izartsua.
izarrarte	iz	A2.	Ortzia, izarren egoitzatzat hartua.
izarratu izarra edo izarratu izarratzen	ad		Izartu. Batez ere izenondo gisa erabilia.
izarrizti	iz		Astronomia.
izartegi	iz	A1.	Zeru izartsua.
izartegi	iz	A2.	Ortzia, izarren egoitzatzat hartua.
izartsu	izond		Izarrez betea.
izartu izar edo izartu izartzen	ad	H2.	Izarrez bete. Batez ere izenondo gisa erabiltzen da.
izartu izart izartzen		H1.	Neurtu.
izartxo	iz	A1.	Izar txikia.
izartxo	iz	A2.	Izar formako ikurra *, hitz edo esaldi bat nolabait markatzeko erabiltzen dena.
izartze			izartu aditzen aditz izena.
izaro	iz		Izartxoa.
izatasun	iz		Denaren, izatea duenaren nolakotasuna; izatearen muina, gauza bat, dena izateko, nahitaezko duen hura.
izate			izan aditzaren aditz izena.
izatedun	izond		arnari, margo edo itun-en aldean.
izatekide	iz		Beste bati buruz, haren izate bera duena.
izatekidetasun	iz		Izatekideen nolakotasuna.
izeba	iz		Aitaren arreba edo amaren ahizpa, orobat osabaren emaztea.
izei	iz		Pinuaren familiako zuhaitz handia, zurtoina zuzena eta abarrak zeharretara dituena, berez mendi goretan hazten dena Abies sp.
izeki izekitzen	ad		Irazeki.
izekitze			izeki aditzaren aditz izena.
izeko	iz		Izeba. Ez du artikulurik onartzen.
izenburu	iz		Liburu edo idazlan bati hasieran edo buruan ezartzen zaion izena, gehienetan haren gaia nolabait adierazten duena.
izendapen	iz		Izendatzea.
izendatu izenda izendatzen	ad	A1.	Norbait kargu edo egiteko baterako, horretarako esku duenak hautatu.
izendatu izenda izendatzen	ad	A2.	Izenez aipatu edo adierazi.
izendatu izenda izendatzen	ad	A3.	Norbaiti edo zerbaiti dagokiona adierazi; zerbait norbaiti dagokiola adierazi.
izendatuki	adlag		Berariaz izendatuz edo aipatuz.
izendatze			izendatu aditzaren aditz izena.
izendegi	iz	A1.	Pertsona izenak edo toki izenak biltzen dituen zerrenda.
izendegi	iz	A2.	Alor jakin batean erabiltzen diren izen edo hitzen zerrenda sailkatua.
izendi	iz		Izen zerrenda.
izengabe	izond	A1.	Izenik ez duena, eta bereziki izena ezagutzen ez dena edo izena ezagutarazten ez duena.
izengabe	izond	A2.	Erabat gaitzesgarria.
izengain	iz	A1.	Abizena, familia izena.
izengain	iz	A2.	Izengoitia.
izengoiti	iz	A1.	Norbait izendatzeko bataio eta familia izenen ordez erabiltzen den izena.
izengoiti	iz	A2.	Abizena, familia izena.
izenkide	iz eta izond		Izen bera duena; homonimoa.
izenkidetasun	iz		Izenkidearen nolakotasuna.
izenlagun	iz	A1.	Izenondoa, adjektiboa.
izenlagun	iz	A2.	Euskaraz, berez izenaren ezkerrean ezartzen den adjektiboa,-eko edo -ren deklinabide atzizkien, edo -tar eratortze atzizkiaren bidez sortzen dena.
izenondo	iz		Adjektiboa.
izenordain	iz		Gauza bat, bere izena, arrunta edo berezia, aipatu gabe adierazteko erabiltzen den hitza, mugatzailerik onartzen ez duena.
izenorde	iz	A1.	Izengoitia.
izenorde	iz	A2.	Izenordaina.
izenpe	iz		Norberaren izena irudikatzen duen eta beti era berean egiten den marrazkia, izkribu baten zehaztasuna eta egiazkotasuna adierazteko, edo haren erantzukina hartzeko erabiltzen dena.
izenpearazi izenpearaz izenpearazte			1977. Izenpetzera behartu.
izenpetu izenpe edo izenpetu izenpetzen	ad		Norbaitek izkribu baten azpian, beraren egilea dela edo bertan adierazten denaz bat datorrela aditzera emateko, bere izenpea ezarri; zerbait onartzen dela izenpea ezarriz adierazi.
izenpetzaile	iz		Izenpetzen duena.
izenpetze			izenpetu aditzaren aditz izena.
izerbera	izond		Izerdikorra.
izerdi	iz	A1.	Gorputzari darion isurkari gazi eta usaintsua, beroaren, lanaren edo sukarraren eraginez larruazalean tantak eratuz agertzen dena.
izerdi	iz	A2.	Landareek sustraien bidez lurretik ateratzen duten isurkari hazkurritsua, zurtoinean eta adar-abarren zehar gorantz eta beherantz dabilena.
izerdi	iz	A2.Xa.	Hilotzen aurpegian jartzen den zapia.
izerdi	iz	A2.Xb.	Hil oihala.
izerdialdi	iz		Izerditan ematen den denbora.
izerdiarazi izerdiaraz izerdiarazten	ad		Izerditzera behartu.
izerdikor	izond		Izerditzeko joera duena, erraz izerditzen dena.
izerditsu	izond		Izerdiz blai dagoena.
izerditu izerdi edo izerditu izerditzen	ad	A1.	Izerdia isuri, izerditan egon.
izerditu izerdi edo izerditu izerditzen	ad	A2.	Landareez mintzatuz, izerdiz bete.
izerditze			izerditu aditzaren aditz izena.
izerdixka	iz		Izerdi arina.
izerkari	iz		Izerdi zapia, hilotzen aurpegian jartzen den zapia.
izertzan	adlag		Izerditan.
izialdura	iz		Izua.
izigarri	izond		Izugarria.
izipera	izond		Izutia.
iziperatasun	iz		Iziperaren nolakotasuna.
izitu izi edo izitu izitzen	ad		Izutu.
izkina	iz	A1.	Bazterra.
izkina	iz	A2.	Kantoia.
izkira	iz		Otarraintxoa bezalakoak baino tamainaz askozaz txikiagoak diren itsas oskoldun batzuei ematen zaien izena.
izkiriatu izkiria izkiriatzen	ad		Idatzi.
izkiriatze			izkiriatu aditzaren aditz izena.
izkirimiri	iz		Denbora-pasa kontatzen diren ipuintxo edo gertaerak, batez ere barre eragitekoak.
izkribu	iz		Idazkia, idazlana.
izokin	iz		Itsas arrain teleosteoa, mamia edo haragia arrosa duena eta arrautzak erruteko ibaietan gora igotzen dena, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
izokinkume	iz		Izokinaren umea.
izorkeria	iz		Ezkontza nahastea.
izorra	izond		Haurdun dagoena.
izorraldi	iz		Haurdunaldia.
izorrarik	adlag		Izorra, haurdun.
izorratu izorra edo izorratu izorratzen	ad	A1.	Izorra gertatu.
izorratu izorra edo izorratu izorratzen	ad	A2.	Gogaitarazi; hondatu.
izorratzaile	iz		Izorratzen, hondatzen duena.
izorratze			izorratu aditzaren aditz izena.
izotz	iz	A1.	Tenperatura uraren izozte puntutik beherakoa deneko giroa, uraren izoztea dakarrena.
izotz	iz	A2.	Giroaren hoztearen ondorioz kristalezko masa bat osatuz trinkotzen den ura.
izotzaldi	iz		Izotza egiten duen denbora.
izotzil	iz		Urtarrila, ilbeltza.
izozgailu	iz		Ura, eta bereziki janariak, izozteko tresna.
izozki	iz		Gozoki izoztua.
izozmendi	iz		Iparburu edo Hegoburu aldeko hormaguneetatik askatzen den izotzezko masa, itsasoan igeri doana.
izozte			izoztu aditza aren aditz izena.
izoztegi	iz	A1.	Hormagunea, urte guztian urtzen ez den elur izoztuko eremua.
izoztegi	iz	A2.	Izotza dagoen edo gordetzen den tokia.
izoztu izotz edo izoztu izozten	ad	A1.	Izotza egin.
izoztu izotz edo izoztu izozten	ad	A2.	Ura edo beste isurkari bat hotzaren eraginez egoera trinkora igaro, izotz bihurtu.
izoztu izotz edo izoztu izozten	ad	A3.	Gai edo janari bat, barnean duen ura edo isurkaria izoztu arte hoztu.
izoztu izotz edo izoztu izozten	ad	A4.	Guztiz hoztu.
izpar	iz		Berria, albistea.
izparringi	iz		Aldizkaria, eta bereziki, egunkaria.
izperkari	iz		Albistaria, berri-emailea.
izpi	iz	A1.	Gauza edo gai baten zatiki txiki, mehe eta luzea.
izpi	iz	A2.	Zati guztiz txikia.
izpi	iz	A3.	Argiaz mintzatuz, zernahi argi arrasto zuzen, adibidez gela ilun batean zulo txiki baten zehar heltzen dena.
izpidun	izond		Izpiak dituena.
izpika	adlag	A1.	Izpiz izpi; zatika.
izpika	iz	A2.	Izpia, zati txikia.
izpil	iz		Orbana, kolore desberdineko zatitxoa.
izpildun	izond		Izpilak dituena.
izpiliku	iz		Landare ezpainduna, zurtoin-gogorra, buruxketan biltzen diren lore urdinak dituena.
izpiltsu	izond		Izpilduna.
izpiritu	iz		Espiritua.
izpiritual	izond		Izpirituzkoa, espirituala.
izpiritualki	adlag		Izpirituz.
izpiritutsu	izond		Adimentsua.
izpitsu	izond		Izpiz osatua, izpi asko duena.
izpitxo	iz		Izpi txikia.
izpio	iz		Izpitxoa.
iztai	iz		Istapea, iztartea.
iztarte	iz		Istapea, izterrak gorputzera biltzen diren gunea.
izter	iz		Zangoaren edo hankaren zatia, belaunaren eta enborraren artekoa.
izterbegi	iz		Etsaia, arerioa.
izterki	iz		Izterreko haragia.
izterrezur	iz		Izterreko hezur handia, mehakaren eta belaunaren artekoa.
iztupa	iz		Lihoa edo kalamua zehatzean bereizten den zati larria, sokak eta soineko latzak egiteko erabiltzen dena.
izu	iz	A1.	Beldur larria eta bizia, bereziki zerbait egitea eragozten duena.
izu	izond	A2.	Abereez mintzatuz, hezikaitza.
izualdi	iz		Izua, bereziki mementokoa.
izugarri	iz	A2.	Txoriak eta hegaztiak uxatzeko alorretan ipintzen den giza irudia.
izugarri	izond eta iz	A1.	Izua sartzen duena.
izugarrikeria	iz		Egite izugarri eta gaitzesgarria; izugarritasun gaitzesgarria.
izugarriki	adlag		Era izugarrian, izugarri.
izugarriro	adlag		Era izugarrian, izugarri.
izugarritasun	iz		Izugarria denaren nolakotasuna.
izukaitz	izond		Nekez izutzen dena.
izukari	iz		Gertaera harrigarria.
izukor	izond		Izutia.
izumen	iz		Izua.
izur	iz	A1.	Oihal bateko zimur edo toles paraleloetako bakoitza.
izur	iz	A2.	Zimurra.
izur	iz	A3.	Azpildura.
izurde	iz		Itsaso epel eta beroetako ugaztun haragijalea, handia, ahoa moko itxurakoa eta horzduna, gaina beltza eta azpia zuria dituena, taldeetan bizi dena.
izurdura	iz		Izurra.
izurri	iz		Lurralde eta denbora berean biztanleen zati handi bati erasotzen dion eritasun kutsakor oro, eta bereziki Yersin-en baziloak eraginikoa.
izurrite	iz		Izurria; izurri denbora.
izurritsu	izond		Izurriak joa.
izurritu izurri edo izurritu izurritzen	ad		Izurriak jo, izurriak joa gertatu.
izurritze			izurritu aditzaren aditz izena.
izurriztatu izurrizta izurriztatzen	ad		Izurritu.
izurtsu	izond		Izur asko duena.
izurtu izur edo izurtu izurtzen	ad	A1.	Izurrak egin.
izurtu izur edo izurtu izurtzen	ad	A2.	Izurrak hartu.
izurtze			izurtu aditzaren aditz izena.
izutasun	iz		Izua.
izuti	izond		Erraz izutzen dena, izutzeko joera duena.
izutu izu edo izutu izutzen	ad		Izua sartu.
izutze			izutu aditzaren aditz izena.
j	iz		Euskal alfabetoko hamargarren letra.
ja	adlag		[Gipuzkoan ere /ya/ ahoskatzen da]. noiz.
jabalaldi	iz		Barealdia, geldialdia.
jabalarazi jabalaraz jabalarazten	ad		Jabaltzera behartu.
jabaldu jabal edo jabaldu jabaltzen	ad		Baretu, ibitu.
jabaldura	iz		Jabaltzea; jabalaldia.
jabalgarri	izond		Jabaltzen, baretzen duena.
jabaltasun	iz		Baretasuna.
jabaltze			jabaldu aditzaren aditz izena.
jabe	iz	A1.	Adierazten dena berea duen pertsona.
jabe	iz	A2.	Adierazten dena mendean duena.
jabedun	izond		Jabea duena.
jabegabe	izond		Jaberik ez duena.
jabegai	iz		Oinordekoa.
jabegaitasun	iz		Oinordekotza.
jabego	iz		Jabetza.
jabekide	iz		Beste batzuekin batean zerbaiten jabe den pertsona.
jabekidetasun	iz		Zenbaiten arteko jabetasuna.
jabekunde	iz		Jabetzea, jabekuntza.
jabekuntza	iz		Jabetzea.
jabeldu jabel jabeltzen	ad		Hitzez ekin, oldartu edo jazarri.
jabeltze			jabeldu aditzaren aditz izena.
jabetasun	iz	A1.	Jabe garen gauzaz dugun eskubidea.
jabetasun	iz	A2.	Zerbaiten jabe izateko nolakotasuna.
jabetu jabe edo jabetu jabetzen	ad	A1.	Zerbaiten jabe egin edo bihurtu, norbaitek zerbait beretzak hartu.
jabetu jabe edo jabetu jabetzen	ad	A2.	Norbaitek bere aurrean gertatzen dena, esaten zaiona, irakurtzen duena... atzeman, zerbaiten esanahia beretu.
jabetu jabe edo jabetu jabetzen	ad	A3.	Babestu, zaindu.
jabetza	iz		Jabe garen gauzaz dugun eskubidea, jabetasuna.
jabetze			jabetu aditzaren aditz izena.
jadaneko	adlag		Jadanik, ja.
jadanik	adlag		Dagoeneko orainaldian; ordurako lehenaldian.
jade	iz		Harri bitxi berdea.
jadeste			jadetsi aditzaren aditz izena.
jadetsi jadets jadesten	ad		Iritsi, erdietsi.
jagi jagiten	ad		Jaiki.
jagoitik	adlag		Aurrerantzean. Ezezko esaldietan erabiltzen da.
jagoitikoz	adlag		Jagoitik.
jagole	izond eta iz		Jagoten, zaintzen duena.
jagon jagoten	ad	A1.	Zaindu, babestu, gorde.
jagon jagoten	ad	A2.	Hitzaz, agindu batez, legeaz mintzatuz, gorde.
jagote			jagon aditzaren aditz izena.
jaguar	iz		Hego Ameriketako ugaztun haragijalea, lehoinabarraren antzekoa.
jaialdi	iz	A1.	Jaia; zerbait ospatzeko egiten den ekintza edo ekintza multzoa.
jaialdi	iz	A2.	Musika edo dantza emanaldi jendaurrekoa.
jaiburu	iz		Festaburua, jai nagusia.
jaidura	iz		Joera; bereziki, arimaren edo gogoaren joera.
jaiegun	iz		Lanik egiten ez den eguna; batez ere, arrazoiren batengatik lan egin gabe eta gehienetan elizkizun edo olgeta eta josteta jakinez ospatzen den egun berezia.
jaiera	iz		erlijioari eta elizkizunei buruzko atxikimendu gartsua.
jaieratsu	izond		Elizkoia, jaiera handikoa.
jaigai	iz		Jai bezpera.
jaiki jaikitzen	ad	A1.	Etzanda dagoena, eta bereziki ohean dagoena zutik jarri.
jaiki jaikitzen	ad	A2.	Altxatu; goratu.
jaiki jaikitzen	ad	A3.	Norbaiten aurka altxatu.
jaiki jaikitzen	ad	A4.	Era burutua izenondo gisa.
jaikialdi	iz	A1.	Norbait jaiki den denbora edo aldi bakoitza.
jaikialdi	iz	A2.	Norbaiten aurka jaikitzea.
jaikiarazi jaikiaraz jaikiarazten	ad		Jaikitzera behartu.
jaikiera	iz		Jaikitzea.
jaikitze			jaiki aditzaren aditz izena.
jainkoaizun	iz	A1.	Gezurrezko jainkoa.
jainkoaizun	iz	A2.	Jainkotzat hartzen den zerbaiten irudia, jainko balitz bezala gurtzen dena.
jainkoaizunkeria	iz		Idolatria.
jainkoeste			jainkoetsi aditzaren aditz izena.
jainkoetsi jainkoets jainkoesten	ad		Jainkotzat hartu, jainkotzat gurtu.
jainkogabe	izond eta iz		Jainkoagan sinesten ez duena, jainkotasun oro ukatzen duena.
jainkogabetasun	iz		Jainkogabearen dotrina edo jarrera; jainkorik dagoenik ukatzen duen dotrina.
jainkoilo	iz		Tximeleta.
jainkojale	izond		Elizkoia gaitzesgarritzat hartua.
jainkokinde	iz		Teologia.
jainkosa	iz		Sexu emeko jainkoa.
jainkotasun	iz		Jainkoaren izatasuna, izate jainkozkoa, jainko denaren nolakotasuna.
jainkotiar	izond		Jainkozalea, erlijioari zinez atxikia dena, jainkoaren aintza bilatzen duena.
jainkotiarki	adlag		Jaieraz, debozioz.
jainkotiartasun	iz		Jaiera, debozioa.
jainkotu jainko edo jainkotu jainkotzen	ad		Jainko bihurtu, jainkotzat hartu edo erabili.
jainkotxo	iz		Jainko-ren txikigarria.
jainkotze			jainkotu aditzaren aditz izena.
jainkoxka	iz		Basatitzat hartzen diren herriek gurtzen dituzten gauzakiei ematen zaien izena.
jainkozale	izond		Erlijioari zinez atxikia dena, jainkoaren aintza bilatzen duena.
jainkozaletasun	iz		Jainkozalea denaren nolakotasuna.
jainkozko	izlag		Jainkoari, jainkoei dagokiena, Jainkoagandik datorrena.
jaio jaiotzen	ad	A1.	Mundura etorri, amaren sabeletik irten.
jaio jaiotzen	ad	A2.	Izaten hasi.
jaioarazi jaioaraz jaioarazten			Jaiotzera behartu.
jaioberritu jaioberri jaioberritzen	ad		Berriz jaio, birjaio.
jaioberritze			jaioberritu aditzaren aditz izena.
jaioera	iz		Jaiotza.
jaioleku	iz		Jaiotze lekua.
jaiotar	iz		Leku bati buruz, bertan jaioa.
jaiotegun	iz		Jaiotze eguna.
jaioterri	iz		Jaiotze herria.
jaiotetxe	iz		Jaiotze etxea.
jaiotizkera	iz		Jaioterriko hizkera.
jaiotoki	iz		Jaiolekua.
jaiotordu	iz		Jaiotze ordua.
jaiotze			jaio aditzaren aditz izena.
jaiste			jaitsi aditzaren aditz izena.
jaitsaldi	iz		Jaistea, jaisten den aldi bakoitza.
jaitsarazi jaitsaraz jaitsarazten			*1981; jaitserazi 1858; jaitsierazi 1831. Jaistera behartu.
jaitsi jaits jaisten	ad		Toki batekik, beherago dagoen beste batera joan.
jaitsiera	iz		Jeistea.
jaitu jai edo jaitu jaitzen	ad		Jai baten bidez ospatu.
jaka	iz		Berez gizonezkoena den jantzia, besoak eta enborra aldaketaraino estaltzen dituena, alkandoraren edo barnekoaren gainean jartzen dena.
jaki	iz	A1.	Janaria, bereziki, bazkari-afarietan platerean edo plater bakoitzean ateratzen dena, eta batez ere horietako nagusia, gehienetan okela.
jaki	iz	A2.	Beita.
jakiara	adlag		Jakinaren gainean, deliberatuki.
jakile	iz	A1.	Lekukoa.
jakile	iz	A2.	Adierazten dena dakiena.
jakilegoa	iz		Lekukotasuna.
jakin jakiten	ad		[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: dakit,... daki; dakizki; nekien,... zekien; zekizkien; baleki; lekike.
jakin jakiten	ad	A1.	Zerbaiten berri eskuratu edo izan.
jakin jakiten	ad	A2.	Gai bati buruz aski ezaguera, zerbait erabiltzeko trebetasuna izan. Objektua aditza bada, era ez burutuan.
jakinmin	iz		Jakiteko edo zerbait jakiteko gogo bizia.
jakin	izond	H2.	Mugatua, zehaztua izan dena.
jakinarazi jakinaraz jakinarazten	ad		Jakin aditzaren arazlea.
jakinbide	iz	A1.	Ikasbidea.
jakinbide	iz	A2.	Jakiteko bidea; argibidea.
jakinduria	iz		Jakitea, norbaitek dakizkien gauzen multzoa.
jakinez	iz	A2.	Ezjakintasuna.
jakinez	iz eta izond	A1.	Ezjakina.
jakineztasun	iz		Ezjakintasuna.
jakingabe	iz	A1.	Jakineza, ezjakintasuna.
jakingabe	izond	A2.	Ezjakina.
jakingabetasun	iz		Ezjakintasuna.
jakingai	iz		Jakite gaia.
jakingarri	izond		Jakitea merezi duena.
jakingura	iz		Jakiteko gura, jakin nahia.
jakinkizun	iz		Jakingaia.
jakintasun	iz		Jakinduria.
jakintsu	izond eta iz		Jakintza gaietaz edo gai jakin batez asko dakiena.
jakintza	iz	A1.	Helburu jakin bat eta metodo berekia duten ezaguera sailen multzoa; horrelako ezaguera sail bakoitza.
jakintza	iz	A2.	Jakinduria.
jakinzale	izond eta iz		Jakiteari zaletasuna diona.
jakitate	iz	A1.	Jakinduria, norbaitek dakizkien gauzen multzoa.
jakitate	iz	A2.	Jakintza.
jakite			jakin aditzaren aditz izena.
jakiteratu jakitera jakiteratzen	ad		Adierazten denaren berri jakin.
jakiteratze			jakiteratu aditzaren aditz izena.
jakitun	izond eta iz	A1.	Jakintsua.
jakitun	izond eta iz	A2.	aditzekin. Zerbait dakiena, jakinaren gainean dagoena.
jakituria	iz		Jakinduria, jakitatea.
jakiunde	iz		Jakinduria, jakitatea.
jale	izond eta iz		Jaten duena; jaten zale dena.
jalekeria	iz		Jalearen bizioa.
jalgi jalgitzen	ad		da.
jalgi jalgitzen	ad	A1.	Irten.
jalgi jalgitzen	ad	A2.	Atera.
jalgiarazi jalgiaraz jalgiarazten	ad		Jalgitzera behartu.
jalgipen	iz		Jalgitzea.
jalgitze			jalgi aditzaren aditz izena.
jalki jalkitzen	ad	H2.A1.	Zuhaitzetatik fruitu heldua erori.
jalki jalkitzen	ad	H2.A2.	Isurkari batean dilindan dauden zatikiak hondoratu.
jalki jalkitzen	ad	H2.A3.	Artaburuak, baba lekak... aletu bigarren adieran.
jalkin	iz		Jalkitzea.
jalkitze			jalki aditzaren aditz izena.
jan jaten	ad		Janaria, mastekatu ondoan irentsi.
janaldi	iz		Etenik gabe jaten igarotzen den denbora, edo aldi bakoitza.
janarazi janaraz janarazten	ad		Jatera behartu.
janari	iz		Elikatzeko gaia, isurkaria ez dena.
janaritegi	iz	A1.	Janari denda.
janaritegi	iz	A2.	Etxe batean janariak gordetzen diren gela edo tokia.
janaritu janari edo janaritu janaritzen	ad		Jaten eman, elikatu.
jangai	iz		Jatekoa, bizikaia.
jangaitz	izond		Jateko gaitza dena.
jangale	iz		Jateko gogoa.
jangarri	iz		Jangaia, jatekoa.
jangartzu	izond		Jateko gogorik ez duena.
jangartzutu jangartzu edo jangartzutu jangartzutzen	ad		Jateko gogoa galdu edo kendu.
jangela	iz		Etxe batean, bazkaltzeko eta afaltzeko prestatua dagoen gela; jatetxe batean, bazkaltzen edo afaltzen den gela edo aretoa.
jangura	iz		Jateko gogoa.
janiza	iz	A1.	Jangale bizia, gose handia.
janiza	iz	A2.	Grina makurra.
jankatu janka jankatzen	ad		Hortzikatu, marraskatu.
jankatze			jankatu aditzaren aditz izena.
janleku	iz		Jateko lekua.
jansenismo	iz		Jansenius-en dotrina, Jainkoak aldez aurretik hautetsiak soilik salba daitezkeela baiezten zuena; dotrina horren aldekoek eragin zuten erlijiozko higikundea.
jansenista	iz		Jansenismoaren aldekoa.
jantegi	iz	A1.	Jateko lekua, jantokia.
jantoki	iz		Jaten den tokia.
jantzarazi jantzaraz jantzarazten	ad		Janztera behartu.
jantzi jantz janzten	ad	H1.A1.	Gorputza arropez estali; arropak jarri.
jantzi jantz janzten	ad	H1.A2.	Zerbait, dagozkion arropez estali.
jantzi jantz janzten	ad	H1.A3.	Estali, hornitu edo apaintzeko esanahiaz.
jantzi jantz janzten	ad	H1.A4.	Era burutua izenonodo gisa. Ikasia, kultura duena.
jantzi	iz	H2.	Giza gorputza estaltzeko gauzakien multzoa.
janurri	iz		Dieta.
janzkera	iz		Jantzia, eta bereziki janzteko modua, norbait jantzirik dagoen era.
janzki	iz	A1.	Jantzia.
janzki	iz	A2.	Gizonezkoen jantzia, kolore eta ehun bereko jaka eta galtzak osatua.
janzte			jantzi aditzaren aditz izena.
japones	izlag eta iz	A1.	Japoniakoa, japoniarra.
japones	izlag eta iz	A2.	Japoniera.
japoniera	iz		Japoniako hizkuntza.
jarabe	iz		Edari lodi gozoa, ur, azukre eta fruitu edo sendabelarrez egina.
jaramon jaramoten	ad		Jaramon egin.
jaraunste			jarauntsi aditzaren aditz izena.
jarauntsi jaraunts jaraunsten	ad	H1.	Oinordetu, oinordekotzan hartu edo eman.
jarauntsi	iz	H2.	Norbait hiltzen denean harenganik hartzen den gauza eta bereziki, hartzen den ondasuna.
jarduera	iz		Jardutea, aritzea.
jardun jarduten	ad	A1.	Adierazten dena egin; ari izan, aritu.
jardun jarduten	ad	A2.	Hitz egin, berriketan aritu.
jardun	iz	H2.	Jardutea.
jardunaldi	iz		Hizketaldia, berriketaldia.
jardunaldi	iz		Zerbaitetan jarduten den aldia.
jardunarazi jardunaraz jardunarazten	ad		Jardutera behartu.
jardunbide	iz	A1.	Ariketa.
jardunbide	iz	A2.	Jardutea, jarduna.
jardunbide	iz	A3.	Jarduteko modua.
jardungai	iz		Jardunaren gaia.
jardute			jardun aditzaren aditz izena.
jare	izond		Askea, lokabea.
jaregile	iz		Askatzailea.
jaregin jaregiten	ad		Askatu; libratu.
jaregite			jaregin aditzaren aditz izena.
jargia	iz		Jarlekua, aulkia.
jargoi	iz		Erregeren edo Aita Santuaren jarlekua.
jariakari	iz eta izond		Dagoen ontziaren formara egokitzen den gaia.
jariarazi jariaraz jariarazten	ad		Jariatzera behartu.
jariatu jaria jairatzen	ad	A1.	Tokiren batetik isurkari bat adibidez ura iturbegitik, odola zauritik, malkoak begietatik irten.
jariatze			jariatu aditzaren aditz izena.
jario jarioko	ad	H1.	Jariatu.
jario	iz	H2.A1.	Jariatzea, zerbaiti darion zera.
jario	iz	H2.A2.	Hitz elkartzearen bigarren osagai izanik, adizlagun gisa.
jarioka	adlag		Jariatzen.
jariotsu	izond		Jario handikoa.
jarki jarkitzen	ad	A1.	Buru egin, aurpegi eman. Objektua nori kasuan.
jarki jarkitzen	ad	A2.	Era burutua izenondo gisa; 1816. Buru egiten duena.
jarkitze			jarki aditzaren aditz izena.
jarleku	iz		Jartzeko, esertzeko egiten edo prestazen den edozein motatako gauzaki edo altzaria; esertzeko, jartzeko lekua.
jarraiarazi jarraiaraz jarraiarazten	ad		Jarraitzera behartu.
jarraibide	iz		Jarraitzekoa edo imitatzekoa izan daitekeela uste den egite edo jokaera.
jarraigarri	iz	A1.	Jarraibidea.
jarraigarri	izond	A2.	Jarraitua izan dadin merezi duena.
jarraigo	iz		Norbaiti lagun egiten dioten pertsonen multzoa.
jarraika	adlag		"-(ri"). Jarraituz, jarraikiz.
jarraiki jarraiki jarraikitzen	ad		Laguntzailerik gabe ere jokatzen da.
jarraiki jarraiki jarraikitzen	ad	A1.	Jarraitu.
jarraiki jarraiki jarraikitzen	ad	A2.	Era burutua izenondo gisa. Etenik gabekoa, jarraitua.
jarraikitasun	iz		Jarraitasuna, eginbehar edo egitekoetan hutsik egin gabe izatea.
jarraikitzaile	iz		Adierazten denaren jarraitzailea.
jarraikitze			jarraiki aditzaren aditz izena.
jarraile	iz		Jarraitzaile.
jarraipen	iz		Zerbaiti jarraitzea.
jarraitasun	iz	A1.	Jarraikitasuna, egitekoetan hutsik gabe izatea.
jarraitasun	iz	A2.	Jarraitua, etenik gabea denaren nolakotasuna.
jarraitu jarrai jarraitzen	ad		Dena dela, adizkiok, darraio eta darraie izan ezik ez dira gaur egun ia erabiltzen.
jarraitu jarrai jarraitzen	ad	A1.	Norbaiten edo zerbaiten ondotik joan edo ibili.
jarraitu jarrai jarraitzen	ad	A2.	Beste zerbaiten ondotik etorri edo gertatu.
jarraitu jarrai jarraitzen	ad	A3.	Egoera edo jarrera jakin batean iraun.
jarraitu jarrai jarraitzen	ad	A4.	Norbait edo zerbait gidaritzat, arautzat, norbaiten iritziak edo erakutsiak onartu.
jarraitu jarrai jarraitzen	ad	A5.	Era burutua izenlagun gisa. Etenik edo etenaldirik ez duena.
jarraituki	adlag		Jarraitasunez, eten edo etenaldirik gabe.
jarraitun	iz		Jarraitzailea.
jarraitzaile	iz		Norbaiti edo zerbaiti jarraitzen diona, eta bereziki gidari bati, dotrina bati jarraitzen ziona.
jarraitze			jarraitu aditzaren aditz izena.
jarrarazi jarraraz jarrarazten	ad		Jartzera behartu.
jarrera	iz		Jartzeko era, norbait edo zerbait jarrita dagoen era; bereziki, gai edo arazo baten aurrean izaten den ikusgunea, batez ere ondorioz jokaera jakin bat dakarrena.
jarri jar jartzen	ad	A1.	Norbait edo zerbait toki edo egoera berri baten egon dadin egin; norbait lehen ez zegoen toki edo egoera batean gertatu.
jarri jar jartzen	ad	A2.	Egoera berrira ohitu.
jarri jar jartzen	ad	A3.	Paperean eman, idatzi.
jarri jar jartzen	ad	A5.	Eman, zaletu.
jarri jar jartzen	ad	A6.	Eseri.
jarrialdi	iz		1902.
jarrialdi	iz	A1.	Eserialdia.
jarrialdi	iz	A2.	Zerbait jartzea, zerbait jartzen den aldi bakoitza.
jartoki	iz		Jarlekua.
jartzaile	iz		Jartzen dena; jartzen duena.
jartze	iz		jarri aditzaren aditz izena. II.
jas	iz	A1.	Itxura, eta bereziki gorpuzkera.
jas	iz	A2.	Jaidura.
jas	iz	A3.	Antzea, trebetasuna.
jasa	iz		Euriaz eta mintzatuz, kopuru handia edo eraso bortitza.
jasaile	iz	A1.	Bizkarrean zerbait daramana edo jasaten duena.
jasaile	iz	A2.	Zerbait jasaten, zerbaiti eusten diona.
jasan jasaten	ad		du.
jasan jasaten	ad	A1.	Besoetan, bizkarrean... jaso eta eutsi edo eraman.
jasan jasaten	ad	A2.	Pairatu, ezbeharra, kaltea edo gogoko ez zaiguna amore eman gabe edo etsi gabe eraman.
jasanarazi jasanaraz jasanarazten	ad		Jasatera behartu.
jasanezin	izond		Ezin jasanezkoa.
jasangaitz	izond		Nekez jasaten dena, ia jasanezina.
jasangarri	izond		Jasan daitekeena, eramangarria.
jasankor	izond		Asko jasaten edo pairatzen duena, eramankorra.
jasankortasun	iz		Jasankor edo eramankor denaren nolakotasuna.
jasankortu jasankor edo jasankortu jasankortzen	ad		Jasankor, eramankor bihurtu.
jasankortze			jasankortu aditzaren aditz izena.
jasmin	iz		Oleaceae familiako landare aihenduna, lore zuri urrintsuak ematen dituena.
jaso jasotzen	ad	A1.	Lurrean edo eroririk dagoena altxatu.
jaso jasotzen	ad	A2.	Altxatu, goratu.
jaso jasotzen	ad	A3.	Bildu, hartu, bereganatu.
jaso jasotzen	iz	A5.	Jasa, gorpuzkera.
jasoaldi	iz		Jasotzea, norbaitek zerbait bereziki harri-jasotzaileak harria jasotzen duen aldia edo aldi bakoitza.
jasoarazi jasoaraz jasoarazten	ad		Jasotzera behartu.
jasotasun	iz		Jasoa denaren nolakotasuna.
jasotzaile	iz		Zerbait jasotzen duena.
jasotze			jaso aditzaren aditz izena.
jaspe	iz		Harnabarra, kuartzo mota nabarra eta ez gardena, hainbat koloretakoa.
jataldi	iz		Janaldia.
jate			jan aditzaren aditz izena.
jateko	iz		Janaria.
jaten	iz		Jatekoa.
jatetxe	iz		Jaten ematen den etxea, janariak zerbitzatzen diren etxea.
jatordu	iz	A1.	Jateko ordua.
jatordu	iz	A2.	Otordua, mahaian eseririk egiten den janaldia.
jatorkeria	iz		Egiaz jatorra ez den egintza edo gauza.
jatorki	adlag		Jator, jatortasunez.
jatortasun	iz		Jatorra denaren nolakotasuna.
jatoste	iz		Jan ondoko denbora.
jats	iz		Erratza.
jatun	izond		Jalea; asko jaten duena.
jaugin jaugiten	ad	H1.	Etorri, jin.
jaugin	iz	H2.	Joera.
jaukal	izond		Bikaina, miragarria.
jaukaltasun	iz		Jaukala denaren nolakotasuna.
jauki jauki jaukitzen	ad	A1.	Eraso, oldartu.
jauki jauki jaukitzen	ad	A2.	Erantzuki egin.
jauki jauki jaukitzen	ad	A3.	Norbait epaitegira eraman.
jaukitzaile	iz		Jaukitzen duena.
jaukitze			jauki aditzaren aditz izena.
jaulki jaulkitzen	ad	A1.	Ahotik itzuri, atera.
jaulki jaulkitzen	ad	A2.	Ahotik egotzi, bota.
jaulkiarazi jaulkiaraz jaulkiarazten	ad		Jaulkitzera behartu.
jaulkipen	iz	A1.	Jaulkitzea.
jaulkipen	iz	A2.	Estatuak edo elkarte anonimo batek jendeari akzioak eta obligazioak saltzeko egiten duen eragiketa. II Dirua sortzen eta merkatura abiarazten duen eragiketa.
jaulkitze			jaulki aditzaren aditz izena.
jaun	iz	A1.	Frantziako Iraultza aurreko gizartean, lurralde, herri edo pertsonei buruz esku edo aginpidea zuena, egitura feudaleko jabea.
jaun	iz	A2.	Zernahi gizon, eta batez ere gizarteko behe mailetakoa ez dena.
jaun	iz	A3.	Zernahi gizonezkori ematen zaion titulua.
jaun	iz	A4.	J larriz. Jainkoa.
jaunartu jaunartzen	ad		Eukaristiako sakramentua hartu, Jauna hartu.
jaunartzaile	iz		Jaunartzen duena, jaunartzera doana.
jaunartze			jaunartu aditzaren aditz izena.
jaundi	iz		Jaun handia.
jaundu jaun edo jaundu jauntzen	ad	A1.	Nagusitu.
jaundu jaun edo jaundu jauntzen	ad	A2.	Jaun bihurtu.
jauneria	iz		Nonbaiteko jaunen multzoa askotan gaitzesgarritzat edo hartua.
jaungoiko	iz		Jainkoa.
jauntasun	iz		Jaun denaren esku edo aginpidea; jaun denaren nolakotauna.
jauntto	iz		Jaun edo gizon txikia.
jauntxo	iz		Jaun txikia gehienetan gutxiesgarri edo gaitzesgarritzat hartua; duen aginpide gehienetan urria, gaizki edo gehiegi erabiltzen duena; herrietan, diruaren bidez herri arazoetan gehiegizko aginpidea lortzen duen pertsona.
jauntxokeria	iz		Jauntxoari dagokion egite edo jokaera gaitzesgarria.
jauntza	iz		Jauntasuna.
jauntze			jaundu aditzaren aditz izena.
jauntzi jauntz jaunzten	ad		Jantzi.
jaunxkila	iz		Familia oneko edo aberatseko seme buru-arina.
jaupa	iz		Meza.
jaupari	iz		Apaiza, meza-emailea.
jauraldi	iz		Aginte aldia, erreinaldia.
jauralki	iz		Jargoia, erregeren edo Aita Santuaren aulkia.
jaurbide	iz		Gobernua, gobernatzeko era.
jauregi	iz		Eraikuntza handi eta bikaina, errege, printze, goi mailako elizgizon edo handiki baten egoitza dena.
jauregitar	iz		Jauregiko nagusia edo nagusiaren familiakoa.
jauregitxo	iz		Jauregi txikia.
jaurerri	iz	A1.	Erreinua.
jaurerri	iz	A2.	Jaun baten agintepeko lurraldea.
jauresle	iz		Jauresten duena, gurtzailea.
jaurespen	iz		Jaurestea, gurpena.
jaureste			jauretsi aditzaren aditz izena.
jauretsi jaurets jauresten	ad		Gurtu, adoratu.
jauretxe	iz	A1.	Handiki baten etxe bikaina.
jauretxe	iz	A2.	Tenploa.
jaurgo	iz		Jauntasuna.
jaurlari	iz		Gobernaria.
jaurlaritza	iz		Estadu edo lurralde bat gobernatzen duen agintea; eta besterik adierazten ez denean Euskal Herriari dagokiona.
jaurle	iz		Jaurlaria, gobernaria.
jaurri jaur jaurtzen	ad		Gobernatu.
jaurti jaurtitzen	ad		Eskuaz, edo ukaldi edo tresna egoki edo hartako baten bidez zerbait abiada handiz bidali.
jaurtiarazi jaurtiaraz jaurtiarazten	ad		Jaurtitzera behartu.
jaurtigailu	iz		Jaurtigaiak jaurtikitzeko erabiltzen den tresna.
jaurtika	adlag		Jaurtiz.
jaurtiki jaurtikitzen	ad	A1.	Eskuaz, edo ukaldi edo tresna egoki edo hartako baten bidez zerbait abiada handiz bidali.
jaurtiki jaurtikitzen	ad	A2.	Egotzi, bidali.
jaurtikitze			jaurtiki aditzaren aditz izena.
jaurtilari	iz		Jaurtitzen duena, jaurtitzailea.
jaurtitzaile	iz		Zerbait, bereziki jaurtigaiak, jaurtitzen dituena.
jaurtitze			jaurti aditzaren aditz izena.
jausarazi jausaraz jausarazten			1802. Erorarazi.
jausbetitu jausbeti jausbetitzen	ad		Indarrak erabat galdu.
jausgailu	iz		Hegazkinetatik jauzi egiten duten pertsonen edo handik botatzen diren gauzen lastertasuna gutxitzeko erabiltzen den gailua, airean aterki handi baten itxura hartzen duena.
jausgarri	iz		Jausarazten duen gauza.
jausi jaus jausten	ad		Erori.
jausitasun	iz		Jausia dagoenaren egoera.
jauskor	izond		Erorkorra.
jauskortasun	iz		Erorkortasuna.
jauspen	iz	A1.	Jaustea.
jauspen	iz	A2.	Begirunea, axola, arreta.
jauste		H1.	jausi aditzaren aditz izena.
jauste		H2.	jautsi aditzaren aditz izena.
jautsapen	iz	A1.	Jaustea, jaistea.
jautsapen	iz	A2.	Jauspena, begirunea.
jautsi jauts jausten	ad		Jaitsi.
jauzarazi jauzaraz jauzarazten	ad		Jauzi egitera behartu.
jauzi jauz jauzten	ad	H2.A1.	Jauzi egin; biziki jaiki, igo, jaitsi.
jauzi jauz jauzten	ad	H2.A2.	Haserretu.
jauzi	iz	H1.A1.	Bat-bateko abiadaz, norbaitek edo zerbaitek, bera dagoen tokia epe labur batez utzi, eta toki berean edo beste batean gelditzea.
jauzika	adlag		Jauzi eginez.
jauzilari	izond eta iz		Jauzi egiten duena; jauzi egiten trebetasuna duen pertsona.
jauzkari	izond eta iz		Jauzi egiten duena.
jauzkor	izond		Erraz jauzten dena, haserrekorra.
jauzkortasun	iz		Jauzkorra denaren nolakotasuna.
jauzte			jauzi aditzaren aditz izena.
jauzteka	adlag		Jauzika.
jauztekari	izond eta iz		Jauzika aritzen dena.
jauztekatu jauzteka edo jauztekatu jauztekatzen	ad		Jauzteka, jauzika aritu.
jauztekatze			jauzikatu aditzaren aditz izena.
jazarbide	iz		Jazartzeko bide edo zioa.
jazarkunde	iz		Esetsia, esetsaldia.
jazarle	iz		Jazartzen dena, erasotzailea.
jazarpen	iz		Jazarkundea.
jazarraldi	iz		Erasoaldia.
jazarri jazar jazartzen	ad		zaio edo dio.
jazarri jazar jazartzen	ad	A1.	Eraso, oldartu.
jazarri jazar jazartzen	ad	A2.	Esetsi.
jazarri jazar jazartzen	ad	A3.	Erantzuki egin.
jazartze			jazarri aditzaren aditz izena.
jazo jazotzen	ad		Gertatu, agitu.
jazoera	iz		Gertaera.
jazokun	iz		Jazoera.
jazotze			jazo aditzaren aditz izena.
jazz	iz		Ipar Ameriketako beltzen musikatik sorturiko musika mota eta estiloen multzoa.
jeep	iz		Ibilgailu sendoa, txikia eta arina, edozein lekutatik ibiltzeko gai dena.
jeinu	iz	A1.	[=indarrari] garait.
jeinu	iz	A2.	Gizon bat gainerakoen gainetik goratzen duen gaitasun gailena, neurriz gaineko sortze lanak bururatzeko gauza bihurtzen duena; gaitasun gailen hori duen pertsona.
jela	iz		Izotza, horma.
jelatu jela edo jelatu jelatzen	ad		Izoztu, hormatu.
jelkide	iz		Euskal Alderdi Jeltzaleko kidea.
jelosgoa	iz		Jelosia.
jelosia	iz	A1.	Bekaizkeria.
jelosia	iz	A2.	Jeloskortasuna.
jeloskeria	iz		Bekaizkeria.
jeloskortasun	iz	A1.	Ardura, arta.
jeloskortasun	iz	A2.	Bekaitza.
jeloskortasun	iz	A3.	Norbaitek, maite duen pertsonaren amodio edo txera osoa ez duenean, edo ez duela uste duenean, pairazen duen sentipen mingarria.
jeloskortu jeloskor edo jeloskortu jeloskortzen	ad		Jeloskor bihurtu.
jeloskortze			jeloskortu aditzaren aditz izena.
jeloste			jelostu aditzaren aditz izena.
jelostu jelos edo jelostu jelosten	ad		Bekaiztu.
jeltzale	izond eta iz		Arana Goiri-tar Sabinen ideien eta politika helburuen jarrailtzailea.
jeltzaletasun	iz		Jeltzaleen abertzaletasuna.
jeltzaletu jeltzale edo jeltzaletu jeltzaletzen	ad		Jeltzale bihurtu.
jeltzaletze			jeltzaletu aditzaren aditz izena.
jendaia	iz		Jendakia.
jendaki	iz		Giza arraza edo talde berezia.
jendalde	iz	A1.	Jende taldea.
jendalde	iz	A2.	Biztanleria.
jendarme	iz	A1.	Soldadua.
jendarme	iz	A2.	Frantziako poliziako kidea.
jendarmeria	iz	A1.	Armada, gudarostea.
jendarmeria	iz	A2.	Frantziako polizia berezia.
jendarte	iz		Leku agerian dagoen jendea.
jendedi	iz		Jendetza.
jendeketa	iz		Jendetza.
jendetasun	iz	A1.	Adeitasuna, gizalegea.
jendetasun	iz	A2.	Gizarte harremanetarako antzea eta trebetasuna.
jendetsu	izond		Jende asko dagoena edo bizi dena.
jendetu jende edo jendetu jendetzen	ad		Jendetasuna hartu edo eman.
jendetza	iz	A1.	Jende kopuru handia, jendaldi handia.
jendetza	iz	A2.	Biztanleria.
jendeztatu jendezta jendeztatzen	ad		Eremu edo leku bat biztanlez hornitu.
jendeztatze			jendeztatu aditzaren aditz izena.
jeneral	izond	H1.	Orokorra, orotarikoa.
jeneral	iz	H2.	Gudaroste baten edo gudaroste zati nagusi baten gainean buru bezala agintzen duena.
jeneralki	adlag		Erabat, oro har.
jeneraltza	iz		Jeneralaren lanbidea eta kargua.
jenio	iz		Adiurrea, izaera.
jentil	iz		Kristau ez den pertsona.
jentiltasun	iz		Jentilen multzoa; jentilen sinesteen multzoa.
jera	iz	A1.	Abegia, harrera.
jera	iz	A2.	Txera.
jertse	iz		Puntuzko ehunez egindako jantzi mahukaduna, gorputza lepotik gerriraino estaltzen duena.
jesaile	izond eta iz		Dirua maileguz hartzen duena.
jesaite edo jesate			jesan aditzaren aditz izena.
jesan jesaiten edo jesaten	ad		Mailegatu, maileguz hartu.
jesarleku	iz		Eserlekua, jarlekua.
jesarri jesar jesartzen	ad		Eseri.
jesartze			jesarri aditzaren aditz izena.
jesuita	iz		Jesusen Lagundiko kidea.
jesulagun	iz		Jesusen Lagundiko kidea.
jetzi jezten	ad		Titiak zapatuz behiei, ardiei eta beste zenbait etxe abereri esnea atera.
jetzialdi	iz		Jeztea, jezten den aldietako bakoitza.
jetzitegi	iz		Ardiak, behiak... jezten diren lekua.
jezte			jetzi aditzaren aditz izena.
jin jiten	ad		Etorri.
jinarazi jinaraz jinarazten			du aditza Ipar. Etorrarazi.
jipoi	iz	A1.	Jaka moduko bat, batez ere soro eta baso lanetan erabiltzen zen jaka moduko zuri lasaia, etxeko ehunez egina.
jipoi	iz	A2.	Norbaiti ematen zaion kolpe multzoa, hondaturik uzten duena.
jipoialdi	iz		Jipoia, astinaldia.
jipoitu jipoi edo jipoitu jipoitzen	ad		Jipoia eman.
jipoitze			jipoitu aditzaren aditz izena.
jirabiraka	adlag		Itzulbiraka, biraka.
jirabiratu jirabira jirabiratzen	ad		Jira-birak egin.
jirafa	iz		Afrikako ugaztun hausnarkari handia, lepoa oso luzea duena.
jiraka	adlag		Biraka.
jiratu jira edo jiratu jiratzen	ad		Biratu.
jiratze			jiratu aditzaren aditz izena.
jit	iz		Joera.
jite		H1.	jin aditzaren aditz izena.
jite	iz	H2.	Joera, jaidura.
jo jotzen	ad	A1.	Gauza batek beste bat halako indarrez ukitu.
jo jotzen	ad	A2.	Kolpe bat edo kolpeak, ukaldiak eman. Nor osagaia beti hartzailea da.
jo jotzen	ad	A3.	Musika tresna bati soinua atera.
jo jotzen	ad	A4.	Sexu harremana gauzatu.
jo jotzen	ad	A5.	Tokiren baterantz joan.
jo jotzen	ad	A6.	"-(ra"). Zerbait lortzeko, argitzeko, konpontzeko... bidea, norbaitengan edo zerbaitetan bilatu.
jo jotzen	ad	A7.	Kopuruei buruz, zenbatekoa, adierazten dena edo antzekoa dela uste izan.
jo jotzen	ad	A9.	Era burutua izen bezala erabilia.
joaera	iz		Joatea.
joaki	adlag		Joaten, bidean.
joaldi	iz		Zerbait, bereziki musika tresna bat, jotzea, edo jotzen den aldietako bakoitza.
joale	iz	H1.	Joaten dena, badoana.
joan joaten	ad		da, zaio edo du.
joan joaten	ad	MA.	[Laguntzailerik gabe ere jokatzen da: noa, doa, doaz; bihoa; nindoan, zihoan, zihoazen; noakio; dihoakit, dihoakio; zoazkio; dihoazkio, dihoazkie; bihoakio, bihoazkie; nindoakion, zihoakidan, zihoakion, zihoazkion; bihoakio.
joan joaten	ad	MA.A1.	Adierazten den tokiraino edo tokirantz higitu.
joan joaten	ad	MA.A2.	Dagoen lekutik alde egin.
joan joaten	ad	MA.A3.	Denbora adierazten duten hitzez. Igaro.
joan joaten	ad	MA.A4.	Osagaitzat beste aditz baten era burutua -z kasu atzizkiaz edo (maila apalagoan era burutugabea duela, egintzaren jarraitasuna adierazten du.
joan joaten	ad	MA.A5.	Adizki trinkoez, osagaitzat aditz izen bat -(ra kasu atzizkiaz duela, gertaera baten berehalakotasuna adierazten du.
joan joaten	ad	MA.A6.	saileko adizki trinkoez, aditz iragangaitz baten era burutuaren eskuinean, honen ohikotasuna adieraziz.
joan joaten	ad	MB.	saileko adizki trinkoez soilik.
joan joaten	ad	MB.A1.	Axola izan, gorabehera handia izan.
joan joaten	ad	MB.A2.	Egon hirugarren adieran.
joan joaten	ad	MC.	du.
joan joaten	ad	MD.	Era burutua izen gisa.
joanetorri	iz		Norabaitera joan eta handik itzultzea; norabait joan eta handik itzuliz egiten den bidaldia.
joanjin	iz		Joan-etorria.
joanaldi	iz		Norabait joatea; norabait joaten den aldi bakoitza.
joanarazi joanaraz joanarazten			1571. Joatera behartu.
joarazi joaraz joarazten	ad		Jotzera behartu.
joare	iz		Zintzarria, abereak lepoan daraman kanpai modukoa.
joaredun			Ahariei, idiei buruz mintzatuz, joarea duena, eta bereziki taldearen gidaria.
joate			joan aditzaren aditz izena.
jobalta	iz		Ohola; gila, abortza.
joera	iz	A1.	Norbaitengana edo zerbaitetara jotzea.
joera	iz	A2.	Jendeaz eta mintzatuz, kopuru handian etortzea.
jogailu	iz		Musika tresna.
jogurt	iz		Bazilo batzuek eragindako hartziduraz lortzen den esnekia.
joia	iz		Bitxia, edergailua.
joile	iz		Jotzailea.
jokabide	iz	A1.	Jokatzeko, aritzeko modua.
jokabide	iz	A2.	Hitz bat, batez ere aditz bat, jokatzeko bidea.
jokada	iz	H1.	Abiada, oldarra.
jokada	iz	H2.	Jokaldia.
jokaera	iz		Jokabidea, jokatzeko edo aritzeko modua.
jokakide	iz		Jokoko kidea.
jokalari	iz	A2.	Joko jakin batean esku hartzen duen lagun bakoitza.
jokalari	iz	A3.	Antzezlaria.
jokalari	izond eta iz	A1.	Jokora zaletua, dirua jokatzera emana dena.
jokaldi	iz	A1.	Joko batean bereiz daitekeen egite bakoitza, hala nola jokalari baten txanda bakoitza, edo irabazten edo galtzen den gertaldi bakoitza.
jokaldi	iz	A2.	Partida.
jokalege	iz		Joko jakin bat arautzen duen legea, edo lege edo arauetako bakoitza, joko legea edo legeak.
jokaleku	iz	A1.	Agertokia, antzeztokia, teatro lan bat jokatzen den lekua; agertokian irudikatzen den lekua.
jokaleku	iz	A2.	Jokatzeko lekua.
jokamolde	iz		Jokabidea.
jokarazi jokaraz jokarazten	ad		Jokatzera behartu.
jokari			Jokalaria, jokora zaletua.
jokatu joka jokatzen	ad		du.
jokatu joka jokatzen	ad	A1.	Joko jakin batean aritu; jokoan jardun.
jokatu joka jokatzen	ad	A2.	da batez ere ipar. edo du.
jokatu joka jokatzen	ad	A3.	Izen baten deklinabide erak, eta batez ere aditz baten adizkiak, hurrenez hurren esan edo idatzi.
jokatu joka jokatzen	ad	A4.	Abere arrak emea estali.
jokatu joka jokatzen	ad	A5.	Antzerkiaz eta mintzatuz, teatro idazlanean kontatzen dena egiaz gertatuko balitz bezala eman, antzezlarien bidez irudikatu.
jokatu joka jokatzen	ad	A6.	: hartaz irri egin.
jokatze			jokatu aditzaren aditz izena.
jolas	iz	A1.	Atsegin edo atseden hartzeko edozein jardun, olgeta, joko dirurik jokatzen ez dena edo kirol.
jolas	iz	A2.	Solasa, hizketa.
jolasaldi	iz	A1.	Jolaserako denbora, inor jolasean aritzen den aldia.
jolasaldi	iz	A2.	Solasaldia, hizketaldia.
jolasarte	iz		Jolasaldia, jolasean ematen den artea.
jolasgarri	iz		Jolaserako erabiltzen den gauza.
jolaskeria	iz		Jolasa, jolasketa gaitzesgarritzat hartua.
jolasketa	iz		Jolastea, jolasa.
jolasleku	iz		Jolastokia.
jolaste			jolastu aditzaren aditz izena.
jolasti	izond		Jolasean, jauzika, lasterka ibiltzeko joera duena.
jolastoki	iz		Jolasean ibiltzeko, jolas egiteko zernahi toki.
jolastu jolas edo jolastu jolasten	ad		Jolasaren bidez atsegin hartu, jolasean ibili, jolas egin.
jole	iz		Jotzailea.
jomuga	iz		Helburua, xedea.
jondone			Jondoni.
jondoni			Kristautasuneko lehen denboretako zenbait santu aipatzean aurretik ezartzen zaien hitza.
jopu	iz	A1.	Morroia, zerbitzaria, bereziki gizarte feudalaren antolaketan.
jopu	iz	A2.	Askea ez den, jabearen mendekotasun osoan dagoen pertsona, esklaboa.
joputasun	iz		Jopu denaren nolakotasuna edo egoera.
joputza	iz		Joputasuna; esklabotasuna.
joran	iz		Gogo edo nahi bizia, egiteko bati ahalegin osoaz lotzen zaionaren jokaera.
jorantsu	izond		Joranez betea.
jori	izond		Dagokionetik ugari duena edo ugari ematen duena, ugaria.
joriarazi joriaraz joriarazten	ad		Joritzera behartu.
joriki	adlag		Joritasunez, jori.
joritasun	iz		Joria denaren nolakotasuna.
joritsu	izond		Joria.
joritu jori edo joritu joritzen	ad		Jori edo joriago bihurtu.
joritzaile	izond		Joritzen duena.
joritze			joritu aditzaren aditz izena.
jornal	iz		Eguneko saria, egunsaria.
jorrai	iz		Jorratzeko erabiltzen den aitzur txikia.
jorrail	iz		Apirila.
jorraketa	iz		Jorratzea, jorra.
jorraldi	iz		Jorratzea; alor bat jorratzen den aldi bakoitza.
jorrari	iz		Jorratzailea.
jorratu jorra edo jorratu jorratzen	ad	A1.	Lur landuetan belar txarrak atera.
jorratu jorra edo jorratu jorratzen	ad	A2.	Landu.
jorratzaile	iz		Jorran ari dena.
jorratze			jorratu aditzaren aditz izena.
josi jos josten	ad	A1.	Hariaren eta jostorratzaren bitartez, batu, lotu, elkartu bi ehun zati edo atxiki zerbait ehun zati bati.
josi jos josten	ad	A2.	Paper orriak elkarri atxiki eta gai gogorren batez estali.
josi jos josten	ad	A3.	Gauza bati beste bat irmoki finkatu, bereziki zeharkatzen dituen zerbaiten bidez.
josi jos josten	ad	A4.	Erabat bete.
joskera	iz	A1.	Hitzen hurrenkera antolatzeko era.
joskera	iz	A2.	Josteko era.
josketa	iz		Jostea.
joskura	iz		Jostura.
josle	iz	A1.	Bizibidez josten duena, bereziki emakume edo umeentzako janzkiak josiz edo konponduz bizibidea ateratzen duen emakumea.
jostagailu	iz		Jostagarria.
jostagarri	iz	A1.	Jostetan aritzeko gauza.
jostagarri	izond	A2.	Jostarazten duena, atsegingarria.
jostagura			Jostatzeko gogoa duena.
jostailu	izond	A1.	Jostagarria, atsegina.
jostailu	iz	A2.	haurrak jostatzeko egiten den edo balio duen gauzakia.
jostaketa	iz		Josteta, jostatzea.
jostakin	izond		Jostalaria, alaia, atsegina.
jostalagun	iz		Josteta-laguna.
jostalari	izond		Jostetan aritzeko joera duena, alaia, atsegina.
jostaldi	iz	H1.	Josteta, jolasa.
jostaldi	iz	H2.	Josten ematen den denbora; josten den aldi bakoitza.
jostaldiatu jostaldia jostaldiatzen	ad		Jostatu, jolastu.
jostaleku	iz		Jostatzeko zernahi leku.
jostarazi jostaraz jostarazten	ad		Jostatzera behartu.
jostarazle	iz		Jostarazten duena.
jostari	iz	H1.	Josteko haria.
jostari	izond	H2.	Jostalaria.
jostatu josta jostatzen	ad		Atsegin hartuz denbora igaro.
jostatze			jostatu aditzaren aditz izena.
joste			josi aditzaren aditz izena.
josteta	iz		Jostatzea, atsegin hartuz denbora igarotzea; jostatzeko moldea edo bidea.
jostirudi	iz		Komedia, bereziki Lore Jokoen garaiko euskal komedia lana.
jostorratz	iz		Josteko orratza.
jostun	iz		Bizibidez josten duena, bereziki, gizonentzako janzkiak-eta egiten dituen gizonezko eskulangilea.
jostundegi	iz		Jostunaren lantegia.
jostura	iz		Ehunezko, larruzko... bi atal batzen dituen puntada segida jarraitua.
jotzaile	iz	A1.	Musika tresna bat jotzen duen pertsona.
jotzaile	iz	A2.	Adierazten dena jotzen duena.
jotze			jo aditzaren aditz izena.
judaismo	iz		Juduen erlijioa, erlijio monoteisten artean zaharrena, kristautasunaren eta islamaren jatorrian dagoena.
judegu	iz		Judua.
judikatu judika judikatzen	ad		Jujatu, epaitu.
judizio	iz		Epaiketa, jujamendua.
judo	iz		Japonian asmatutako borroka kirola.
judu	iz		Abrahamen ondorengoek osatu zuten, eta gaur egun mundu osoan zehar barreiatua dagoen herriko kidea.
juez	iz		Gaur batez ere beh.. Epailea.
jugular	iz eta izond		Lepo-zaina, lepoaren bi aldeetako hiru zain nagusietako bakoitza.
jujamendu	iz		Jujatzea, epaiketa.
jujarazi jujaraz jujarazten	ad		Jujatzera behartu.
jujari	iz		Jujea.
jujatu juja jujatzen	ad		Epaitu.
jujatze			jujatu aditzaren aditz izena.
juje	iz		Epailea.
jukutria	iz		Jokaldi makurra.
julufrai	iz		Krabelina.
junta	iz		Batzarra, biltzarra.
juntagailu	iz		Esaldiaren zatia, bi hitz edo hitz multzo elkartzeko balio duena.
juntatu junta edo juntatu juntatzen	ad		Bildu, lotu, elkartu.
juntero	iz		Batzarkidea.
juramentu	iz		Zina.
jurisdikzio	iz		Gobernatzeko eta legeak betearazteko ahalmena; ahalmen horrek hartzen duen eremua.
jurisprudentzia	iz	A1.	Zuzenbidearen jakintza.
jurisprudentzia	iz	A2.	Gobernuko agintarien edo epaileen erabakietatik ateratako dotrina.
jus	iz		Zukua.
justizia	iz	A1.	Zuzenbidea, zuzentasuna.
justizia	iz	A2.	Legea eta zuzenbidea ezartzea; ezartze hori gauzatzen duten erakundeen multzoa.
justu	izond	A2.	Zuzena.
justu	iz eta izond	A1.	Zintzoa, prestua.
justuki	adlag		Zuzentasunez.
juzgatu juzga juzgatzen	ad		Epaitu.
juzgatze			juzgatu aditzaren aditz izena.
juzgu	iz		Juzkua, epaiketa, epaia.
juzku	iz	A1.	Epaia.
juzku	iz	A2.	Zerbaiti, bereziki norbaiten jokabideari buruzko alde edo aurkako iritzia.
kabala	iz	H1.	Aberea, azienda.
kabala	iz	H2.	Juduen artean, Idazki Sakratua azaltzen zuen ahozko tradizioa.
kabalzain	iz		Kabalak zaintzen dituen pertsona, abeltzaina.
kabaret	iz		Ikuskizunak aurkezten diren eta bezeroak bertan edan, afaldu edo dantzatu ahal duten etxea.
kabartu kabar kabartzen	ad		Idortu.
kabestru	iz		Zamariaren lepoaren inguruan, hura estekatzeko edo eramateko, ezartzen den lokarri edo uhala.
kabiar	iz		Gaizkataren arraba gazituak, sukaldaritzan oso aintzat hartuak.
kabila	iz	A1.	Burdinazko edo zurezko atala, iltzearen antzekoa, zulo batean sartzen dena edo bi osagai zulodun elkartzeko erabiltzen dena.
kabila	iz	A2.	Hezur giltza.
kabina	iz		Gela edo egoitza txikia eta bakartua.
kabitu kabi kabitzen	ad		Zerbait edo norbait, bere tamainagatik, toki batean sar ahal izan.
kabitze			kabitu aditzaren aditz izena.
kable	iz		Burdin hariz eginiko soka.
kabu	iz	H1.	Amaia.
kabugabe	izond		Amaigabea.
kabuxa	iz		Blennidae familiako arraina, itsasertzeko harkaitzetan bizi dena eta azal lindirgatsua duena.
kaden	izond	H1.	Ahula, argala.
kadendu kaden edo kadendu kadentzen	ad		Ahuldu, argaldu.
kadengarri	izond		Histura, malenkonia sortzen duena.
kadentasun	iz		Histura, malenkonia.
kadentzia	iz	A1.	Hots edo mugimenduen errepikatze erregularra.
kadentzia	iz	A2.	Musika perpaus baten amaiera, akorde disonante batetik kontsonante baterako iragaitzaz.
kadete	iz		Militar ikasketak egiten ari den ikaslea; akademia militarreko ikaslea.
kadira	iz		Aulkia, jarleku bizkardun besorik gabekoa.
kadmio	iz		Gai bakuna, metal zuria eta malgua, 320 C-tan urtzen dena Cd; at. z 48; at. m. 112, 40.
kafeetxe	iz		Kafea eta beste edariak zerbitzatzen eta hartzen diren etxea.
kafeina	iz		Kafearen hazitik eta tearen hostoetatik ateratzen den gai pizgarria.
kafeondo	iz		Lurralde beroetako zuhaixka, jatorriz Etiopiakoa, bere fruituaren haziengatik lantzen dena.
kafeontzi	iz		Kafea egiteko edo zerbitzatzeko balio duen ontzia.
kafesne	iz		Kafea eta esnea nahasiz egindako edaria.
kafetegi	iz		Kafeetxea, kafea eta beste edariak hartzen diren etxea.
kafetxo	Iz		Kafe-ren hirugarren adieran txikigarria.
kafeo	iz		Kafetxoa.
kai	iz	A1.	Portuetan, pertsonen eta zamen ontziratzea eta lehorreratzea errazteko prestatzen den eraikuntza.
kai	iz	A2.	Portua, bereziki eraikia denean, hots, berezkoa ez denean.
kaialde	iz		Kaia dagoen aldea.
kaiar	iz		Kaio motarik handiena.
kaier	iz		Paperezko orri josiz osatutako liburu modukoa.
kaiku	iz	A1.	Ardi esnea biltzeko erabiltzen den zurezko ontzia, euskarri bakarrekoa.
kaiku	iz eta izond	A2.	Ergela, adimen laburrekoa.
kaikukeria	iz		Kaikuari dagokion egintza gaitzesgarria, ergelkeria.
kaikutzar	iz eta izond		Kaiku, ergel handia.
kailu	iz		urdaiaren azala.
kailutsu	izond		Kailu edo azal lodikoa.
kaiman	iz		Krokodiloaren familiako amerikar narrastia, muturra zabala eta motza duena.
kaio	iz		Itsasbazterreko hegazti igeri-oinduna, taldeetan bizi dena, handia, luma-zuria, bizkarra eta hegoak hauskarak dituena.
kaiola	iz	A1.	Animalia txikiak eta bereziki txoriak bertan itxirik edukitzeko, burdin hariz edo zotzez egiten den kutxa modukoa.
kaiola	iz	A2.	Animalia basatiak giltzapean gordetzeko, burdin barra eta xaflaz egiten den barrutia.
kaiolatu kaiola edo kaiolatu kaiolatzen	ad		Kaiolan giltzapetu.
kaiolatxo	iz		Kaiola txikia.
kaiolatze			kaiolatu aditzaren aditz izena.
kaisar	iz		Enperadorea, bereziki Erromakoa. Izen berezi gisa erabiltzen da.
kaixo			Adiskide bati, ikustean edo gutun baten hasieran egiten zaion diosal hitza.
kaixoka	adlag		"Kaixo" esanaz.
kaizu	iz		Tamaina, neurria.
kaka	iz	A1.	Gorotza, uzkitik iraizten den txegosketa hondakin gotorra.
kaka	iz	A2.	Inongo baliorik ez duen gauza.
kaka	interj	A3.	Nahi edo espero ez den zerbait gertatzen dela ikustean erabiltzen den hitza.
kakaegile	iz		Batez ere ipar.. Kakagalea.
kakagale	iz		Kaka egiteko gogoa edo premia.
kakagura	iz		Kakagalea.
kakahuete	iz		Sustraietan leka itxurako fruitu oliotsuak dituen landarea.
kakajario	izond	A1.	Kakatsua, kaka asko egiten duena.
kakajario	iz	A2.	Beherakoa.
kakalardo	iz		Scarabaeidae eta beste familia batzuetako hainbat intsektu barailadun gorozjaleri ematen zaien izena.
kakalarri	iz		Kaka egiteko premia handia.
kakamarlo	iz		Kakalardoa, intsektu barailadun gorozjalea.
kakanarru	izond eta iz		Pertsonez mintzatuz, itxura ezdeusekoa.
kakaotze	iz		Kakao arbola, hazitzat kakaoa ematen duen zuhaitza.
kakarraldo	iz		Kakalardoa, intsektu barailadun gorozjalea.
kakategi	iz		Komuna.
kakati	izond		Kaka asko egiten duena, kakatsua.
kakatsu	izond	A1.	Kaka asko egiten duena.
kakatsu	izond	A2.	Egiteko edo arazoez mintzatuz, guztiz gogaikarria gertatzen dena.
kakatua	iz		Hegazti moko-oker motosduna Cacatua sp.
kakatza	iz		Kaka asko dagoen tokia.
kakaume	iz		Hazi gabeko umea, haurra.
kakazte			kakaztu aditzaren aditz izena.
kakaztu kakaz kakazten	ad		Kakaz bete.
kakeria	iz		Beherakoa.
kakeriatu kakeria edo kakeriatu kakeriatzen	ad		Kakeriak joa gertatu.
kakerre	izond		Ipurterrea.
kakomako	iz		Zirrimarra; itzulinguru amarrutsuak.
kakodun	izond		Kakoa duena, kako itxura duena.
kakofonia	iz		Hizkuntzaren hots beraren edo beretsuaren errepikapen ez atsegina.
kakola	izond	A1.	Okerra, okertua, bihurdikatua.
kakola	iz	A2.	Zamukak, aberearen gainean, zamak eramateko, ezartzen diren kakoak.
kakolakeria	iz		Egite edo esate bihurria, moldakaitza edo bururik ez hankarik ez duena.
kakolatu kakola edo kakolatu kakolatzen	ad		Okertu, bihurdikatu, itxura kakola eman edo hartu.
kakolatze			kakolatu aditzaren aditz izena.
kakontzi	iz	A1.	Kaka egiten den ontzia.
kakontzi	izond	A2.	Kakatia, bereziki haurrez mintzatuz.
kakotu kako edo kakotu kakotzen	ad	A1.	Kako itxura hartu edo eman.
kakotu kako edo kakotu kakotzen	ad	A2.	Kakoen bidez lotu.
kakotx	iz		Ortografia ikurra ,,, perpaus barruko geldialdi laburra adierazteko erabiltzen dena.
kaktus	iz		Landare enbor-mamitsua, hostoen lekuan arantzak dituena Cactus sp.
kala	iz		Itsas zabalean arraina hartzeko tokia, antzinatik hautatua.
kalainka	iz		Idiei eta, bizkarrean jartzen zaien estalkia.
kalakari	izond eta iz		Berritsua, berriketan jarduten duena.
kalamatrika	iz		Hizkera nahasi ulertezina, edo itzulinguruz betea.
kalamudi	iz		Kalamu alorra, kalamu landa.
kalamuki	iz		Kalamuaren zurtoinetik ateratzen den zuntza, eta zuntza horrezaz eginiko oihala.
kalapita	iz		Iskanbila, eztabaida zaratatsua.
kalapitari	izond eta iz		Kalapitan aritzeko joera duena.
kalatxori	iz		Antxeta mota txikia.
kalbario	iz	A1.	Jesukristo gurutziltzatu zuten mendia.
kalbario	iz	A2.	Oinazealdi gogor eta luzea.
kalbindar	izond		Calvin-i edo haren dotrinari dagokiona.
kalbinismo	iz		Calvin eraberritzailearen dotrina.
kale	iz	A1.	Hiri edo herrietan, etxez inguraturiko bidea.
kale	iz	A2.	Euskal gizarte antolaketan, elizaren inguruan biltzen diren etxeen multzoa.
kaleargi	iz		Kale-palzen argiketarako aski gora ezartzen den kriseilu moduko eta argiontzietako bakoitza.
kaleidoskopio	iz		Hodi baten forma duen tresna optikoa, irudi simetriko aldakorrak agerrarazten dituena.
kalejira	iz		Jaietan kalerik kale musika jotzen egiten den ibilaldia.
kalekume	iz		Kaletarra, kalea atsegin zaiona.
kaleratu edo kalera	ad		Kalera atera; jendartera atera.
kaleratze			kaleratu aditzaren aditz izena.
kaletar	iz		Kalean, ez baserrian, bizi den pertsona.
kaletartasun	iz		Kaletar izateko nolakotasuna.
kaletartu kaletar edo kaletartu kaletartzen	ad		Kaletartu, kaleko ohitura edo eretara egokitu.
kaletartze			kaletartu aditzaren aditz izena.
kalezulo	iz		Kale meharra, eta bereziki, kale itsua.
kalibre	iz	A1.	Tamainak neurtu eta seinalatzeko erabiltzen den tresna.
kalibre	iz	A2.	Su arma baten kanoiaren barne diametroa.
kalifa	iz		Mahomaren ondorengoa, mahometarren artean erregearen kidea zena, baina erlijioarekiko agintea ere bereganatzen zuena.
kaligrafia	iz		Idazteko antzea.
kalika	iz		Golfaren antzeko jokoa.
kalipu	iz		Indarra eta bereziki, kemena.
kalitate	iz	A1.	Salgaiez eta mintzatuz, nolakotasuna, kontrakorik edo adierazten ez bada, ona.
kalitate	iz	A2.	Nolakotasuna.
kalitu kali kalitzen	ad		Suge, apo eta kidekoak indarkeriaz hil.
kalitxa	iz		Garatxoa.
kalitxatu kalitxa edo kalitxatu kalitxatzen	ad		Landareak kalitxaz bete.
kalitxatze			kalitxatu aditzaren aditz izena.
kalitz	iz		Kaliza.
kalitze			kalitu aditzaren aditz izena.
kaliza	iz	A1.	Kopa itxurako ontzia, mezan, sagaratzen den ardoa ezartzen dena.
kaliza	iz	A2.	Lorearen korolaren behealdea inguratzen duen estalkia, gehienetan hostoen kolore berekoa dena.
kalkulagailu	iz		Zenbakizko kalkuluak egiteko gai den tresna.
kalkulatu kalkula kalkulatzen			Kopuru ezezagun bat lortzeko eragiketa matematikoak egin.
kalkulatze			kalkulatu aditzaren aditz izena.
kalkulu	iz	A1.	Kalkulatzea.
kalkulu	iz	A2.	Kopuru ezezagun bat lortzeko egiten diren eragiketa matematikoen multzoa.
kalonje	iz		Elizgizon karguduna, katedral bateko biltzarreko kide dena.
kaloria	iz		Beroa neurtzeko erabiltzen den banakoa.
kalostra	iz		Monasterio batean, elizgizon ez direnek sartzea debekatua duten alderdia.
kalostrape	iz		Monasterioetan eta, barruti arkupeduna.
kalpar		A1.	Adatsa; ile multzoa.
kalpar		A2.	Buruan, ileak, bakoitza bere aldera, irteten diren gunea.
kalpar		A3.	Ile gaizki orraztuak edo ezin orraztuzko ileak.
kaltarkitsu	izond		Kaltegarria.
kaltarraitu kaltarrai kaltarraitzen	ad		Ihes dohanari esetsi.
kalte	iz		Norbaiti edo zerbaiti beste norbaitek edo zerbaitek eragiten dion edozein eratako galera edo hondamena.
kaltebide	iz		Kaltea dakarrena, kalte hartzeko bidea.
kaltedun	iz		Kalteren bat jasaten duena.
kaltegarri	izond		Kalte egiten duena, kaltea ekartzen duena.
kaltegarritasun	iz		Kaltegarri denaren nolakotasuna.
kaltegile	iz		Kalte egiten duen pertsona.
kaltekor	izond		Kaltegarria.
kaltetsu	izond		Kaltegarria.
kaltetu	izond		Kalteren batek joa gertatzen dena.
kaltiar	iz		Kaltetua.
kaltzedonio	iz		Silizaren aldaera.
kaltzio	iz		Gai bakuna, metal zuria, biguna, 845 C inguruan urtzen dena Ca; at. z 20; at. m. 40,08.
kaltzita	iz		Kaltzio karbonato naturala eta kristaldua.
kamaina	iz		Artzainak eta ikazkinak mendian, oholez, lastoz edo hostoz egiten duten ohea.
kamamila	iz	A1.	Elkartuen familiako basalandare usainduna, zurtoinak gehienetan etzanak, eta loreak erdigune biribil hori batez eta hosto zuriz osatuak dituena.
kamamila	iz	A2.	Kalamila loreekin egiten den egoskin sendagarria.
kamantza	iz		Kamaina.
kamastra	iz		Kamaina, kamaintza.
kameleoi	iz		Muskerraren antzeko narrastia, mihi-luzea, azalaren kolorea ingurukoarenera egoki dezakeena.
kamelia	iz		Lorategietako zuhaixka, hosto berde dirdaitsuak eta arrosaren antzeko lore ederrak, baina biribilagoak eta usaingabeak, ematen dituena.
kamera	iz		Zinema edo telebista irudiak hartzeko tresna.
kamio	iz		Orga eta beribilentzako bidea.
kamioi	iz		Salgaiak errepidez garraitzeko ibilgailu handi eta sendoa.
kamustasun	iz		Kamutsa denaren nolakotasuna, kamustua dagoenaren egoera.
kamuste			kamustu aditzaren aditz izena.
kamustu kamuts edo kamustu kamusten	ad		Kamuts bihurtu, zorroztasuna galdu.
kamuts	izond		Zorroztasunik ez duena.
kanaandar	izlag		Antzinako Asiako herrialde zen Kanaan-goa.
kanaberadi	iz		Kanaberak hazten diren tokia.
kanal	iz	A1.	Ubidea.
kanal	iz	A2.	Irrati maiztasun banda, bereziki telebista seinalearekiko.
kanape	iz		Sofa.
kanariar	izlag eta iz		Kanarietakoa, Kanariei dagokiena; Kanarietako biztanlea.
kanario	iz		Kanarietako txori moko-motza eta bihi-jalea, gehienetan horia.
kanbiakor	izond		Aldakorra.
kanbiamendu	iz		Aldaketa, aldakuntza.
kanbiatu kanbia kanbiatzen	ad	A1.	Aldatu.
kanbiatu kanbia kanbiatzen	ad	A2.	Trukatu.
kanbiatze			kanbiatu aditzaren aditz izena.
kanbio	iz	A1.	Aldakuntza, aldaketa.
kanbio	iz	A2.	Trukea.
kanbor	iz		Ikatz goria, txingarra.
kandelagile	iz		Kandelak eginez bizibidea irabazten duena.
kandelagintza	iz		Kandelak egiteko lanbidea.
kandelategi	iz		Kandelak egiten eta saltzen diren etxea.
kandelatxo	iz		Kandela txikia.
kanderailu	iz		Otsailaren biko festa, Garbikunde eguna.
kanela	iz	A1.	Kanelondoaren azala osatzen duen gai urrintsua, hodi txikien eitea duena, janari gozoak ontzeko erabiltzen dena.
kanelondo	iz		Ereinotzaren familiako zuhaitza, jatorriz Sri Lankakoa, kanela ematen duena.
kanfor	iz		Gai zuri gardena, usain bizikoa, arroparen sitsaren aurka erabiltzen dena.
kanforrondo	iz		Ereinotzaren familiako zuhaitza, sortaldekoa, zuretik kanforra ateratzen dena.
kanguru	iz		Australiako ugaztun handia, belarjalea, aurreko hankak oso motzak eta atzekoak oso garatuak dituena, hauen bidez jauzika ibiltzen dena Macropus sp.
kanibal	izond		Gizajalea.
kanibalismo	izond		Kanibalaren jokabidea.
kanil	iz		Txorrota, iturrien edo ontzien ahoan jartzen den tresna, ireki edo itxi daitekeen giltza bat duena.
kankailu	izond		Pertsonez mintzatuz, handikotea eta itxura baldarrekoa, eta askotan adimen laburrekoa dena.
kankar	iz		Batez ere gip.. Burua.
kankarreko	iz		Buruan hartu edo emandako kolpea.
kankateko	iz		Kankarrekoa, kaskarrekoa.
kanoa	iz		Itsasoan edo ibaetan erabiltzen den ontzi estu eta arina, arraun zabal eta arin batzuez eragiten zaiona.
kanoi	iz		Artilleriako peza sendoa, jaurtigai astunak jaurtikitzeko erabiltzen dena.
kanoigintza	iz		Kanoiak egiteko jarduna eta lanbidea.
kanon	iz	A1.	Araua; giza gorputzaren edertasuna aztertzen duen araudia.
kanon	iz	A2.	Melodia edo doinu bera zenbait aldiz errepikatuz ontzen den musika lana.
kanon	iz	A3.	Erl. Kristau elizek eta hed. edozein erlijiok sakratutzat hartzen dituen liburuen zerrenda.
kanoniko	izond		Kanonen edo arauen araberakoa.
kanonizatu kanoniza kanonizatzen			Kristau elizak norbait santutzat hartu.
kanonizatze			kanonizatu aditzaren aditz izena.
kanonizazio	iz		Kanonizatzea.
kanore	iz		Itxura, funtsa.
kanpaigile	iz		Bizibidez kanpaiak egiten dituena.
kanpaina	iz		Ekinaldia.
kanpaitxo	iz		Kanpai txikia.
kanpandorre	iz		Elizetan, kanpaia edo kanpaiak dauden dorrea, ezkila dorrea.
kanpatu kanpa kanpatzen	ad	H1.	Kaleratu, argitara eman.
kanpatu kanpa kanpatzen	ad	H2.	Landa batean, dendetan ezarri, bereziki gudari talde bat.
kanpatze			kanpatu aditzen aditz izena.
kanpin	iz		Denda edo kideko bat egoitza gisa erabiliz egiten den turismo mota.
kanpoalde	iz		Kanpoko aldea.
kanpoko	iz		Kanpotarra.
kanporaketa	iz		Kanporatzea.
kanporatu edo kanpora	ad		da-du.
kanporatu edo kanpora	ad	A1.	Kanpora atera edo irten.
kanporatu edo kanpora	ad	A2.	Kanpora atera; agertu, argitara eman.
kanporatze			kanporatu aditzaren aditz izena.
kanposantu	iz		Hilerria.
kanpotar	izlag eta iz		Kanpokoa dena, kanpotik etorri dena.
kanpotartu kanpotar edo kanpotartu kanpotartzen	ad		Kanpotar bihurtu.
kanpotartze			kanpotartu aditzaren aditz izena.
kantaezin	izond		Ezin kantatuzkoa.
kantagile	iz		Kantak, abestiak egiten dituena.
kantagintza	iz		Kantak, abestiak egiteko jarduna.
kantail	iz		Ertza, bazterra.
kantaldi	iz		Jendaurrean egiten den kanta saioa, kanta jaialdia.
kantarazi kantaraz kantarazten	ad		Kantatzera behartu.
kantari	adlag	A2.	Kantatzen.
kantari	izond eta iz	A1.	Kantatzen duena. Izen gisa pertsona bat adierazten du beti.
kantata	iz		Abesteko musika lana, musika talde batek laguntzen dien bakarlarientzat edo abesbatzarentzat moldatua.
kantatu kanta edo kantatu kantatzen	ad	A1.	Ahoaz musika hots segida bat gauzatu.
kantatu kanta edo kantatu kantatzen	ad	A2.	Txoriak eta oihu egin.
kantatxo	iz		Kanta laburra.
kantatzaile	izond eta iz		Kantaria.
kantatze			kantatu aditzaren aditz izena.
kantauritar	izlag eta iz		Kantauriko biztanlea; euskaldunari eman izan zaion izena.
kantiarazi kantiaraz kantiarazten	ad		Kantitzera behartu.
kantika	iz		Erlijiozko kanta, eliz kanta.
kantin	iz		Esne tupina.
kantitate	iz		Kopurua, zenbatekoa.
kantitu kanti kantitzen	ad		Higitu, mugitu.
kantitze			kantitu aditzaren aditz izena.
kantoi	iz	H1.A1.	Etxe edo eraikuntza baten bi hormak kalean eratzen duten ertza.
kantoi	iz	H1.A2.	Bazterra.
kantoi	iz	H2.	Estatu batzuetako administrazio eskualdea.
kantonamendu	iz		Frantziako administrazio sisteman, Kontseilu Nagusia hautatzeko eta, arrondisamendua banatzen den barruti bakoitza.
kantore	iz	H1.	Kanta, abestia.
kantu	iz	H1.A1.	Kanta, abestia.
kantu	iz	H1.A2.	Kantatzea; kantatzen duenak igortzen dituen hotsak.
kantu	iz	H1.A3.	Ahozko musikaren era bereziak.
kantu	iz	H1.A4.	Txoriek kantatzean egiten dituzten hotsen saila.
kantu	iz	H2.	Aldamena, alboa. Leku deklinabide atzizkiez erabiltzen da.
kantziler	iz		Goi mailako estatu-enplegatu batzuen titulua; Alemanian eta Austrian, Lehen ministroa.
kaoba	iz		Ameriketako zuhaitza, zur gorrixka eta oso gogorra duena.
kaolin	iz		Buztin zuri eta bikaina, aluminio silikato hutsez osatua, buztingintzan eta portzelana egiteko erabiltzen dena.
kaos	iz		Mundua sortu aurreko ezereza edo nahasmena; erabateko nahasmena edo antolaketarik eza.
kapa	iz		Soingainekoa.
kapagin	iz		Artilea lantzen eta harrotzen zuen pertsona.
kapar	iz		Laparra, berroa.
kapar	iz	H2.	Akain mota txikia.
kapare	iz		Nahiz aitoren seme ez izan, bere ondasunetatik, eta ez bere lanetik, bizi zena, bilau ez zena.
kaparetasun	iz		Kapare denaren maila edo egoera.
kapela	iz		Kapelua.
kapelu	iz	A1.	Txapela.
kapelu	iz	A2.	Burua estaltzeko jantzi aski zurruna, gehienetan hegalduna.
kapera	iz		Egoitza edo etxe batean kokaturiko eliza txiki eta aldare-bakarra.
kaperao	iz		Kapera txikia.
kapeta	iz	A1.	Mendi, dorre, etxe, zuhaitz baten gailurra.
kapeta	iz	A2.	Landareen punta.
kapeta	iz	A3.	Burua.
kapetatu kapeta edo kapetatu kapetatzen	ad		Landareei kapeta moztu; inausi.
kapetatze			kapetatu aditzaren aditz izena.
kapilar	iz		Arteria txikien amaieran eta zain txikien hasieran izaten den odol hodi txikietako bakoitza.
kapilautza	iz		Kapera baten ardura izateko apaiz bati ezartzen zaion diru saria; kapilauaren kargua.
kapitain	iz	A1.	Gudari-buruzagia.
kapitain	iz	A2.	Saleroste itsasontzi baten burua.
kapitain	iz	A3.	Kirol talde baten burua.
kapital	iz	H1.A1.	Zorra osatzen duen diru kopurua.
kapital	iz	H1.A2.	Norbaitek duen dirua, edo diru bihur daitezkeen ondasunen multzoa; enpresa batean ezarritako dirua, edo nolanahiko korritua ematen duen dirua; ekon., etekinak edo ondasun berriak ekoiztera xedaturiko edozein ondasun.
kapitalismo	iz		Ekoizpen, banatze eta truke bideen jabego pribatuan onarritzen den ekonomia eta gizarte sistema.
kapitalista	izond	A1.	Kapitalismoari dagokiona.
kapitalista	iz	A2.	Kapitalak, bereziki enpresa batean ezarritakoak, dituen pertsona.
kapitalizatu kapitaliza kapitalizatzen			Kapitalarekin batera haren bidez lortutako interesak metatu.
kapitalizatze			kapitalizatu aditzaren aditz izena.
kapitalizazio	iz		Kapitalizatzea.
kapitel	iz		Zutabe eta antzekoen goialdeko elementua.
kapitulazio	iz		Errenditzea zehazten duen hitzarmena.
kapitulu	iz		Edozein idazlan banatzen den zati zenbakidun bakoitza.
kapoi	iz		Oilasko zikiratua, jateko gizentzen dena.
kapoitzar	iz		Kapoi handia.
kaporal	iz		Infanterian, gradurik apalena duena.
kapusai	iz		Euritik babesteko soingaineko txanoduna.
kaputxino	iz		San Frantziskoren ordena eraberrituko elizgizon edo fraidea.
karkar	adlag		Karkailaz, algaraz.
kar	iz	A1.	Garra suarena.
kar	iz	A2.	Garra, lehia bizia.
kara	iz		Itxura.
karabilkatu karabilka karabilkatzen	ad		Kiribildu.
karabiltze			karabildu aditzaren aditz izena.
karabinero	iz		Mugazaina.
karaitz	iz		Kare haitza.
karaka	iz		Oiloaren oihua, alara, garranga.
karakaka	adlag		Karaka eginez.
karakoil	iz		Marraskiloa, barakuiloa.
karakotx	iz		Mozorroz egiten den festa.
karamarro	iz		Karramarroa.
karamelu	iz		Azukrea urtzeraino berotuz egiten den gai arre iluna, distiratsua eta gozoa.
kararri	iz		Kare harria.
karate	iz		Armarik gabeko gudu antzea, bi lagunen artekoa, jatorriz Txinakoa.
karatosa	iz		Zaldi orrazia, zaldiaren eta kidekoan larrua garbitzeko erabiltzen den orrazi modukoa.
karatosaldi	iz		Karatosatzea, karatosaz garbitzea.
karatosatu karatosa edo karatosatu karatosatzen			Karatosaz garbitu, igurtzi.
karatosatze			karatosatu aditzaren aditz izena.
karats	izond	A1.	Kiratsa.
karats	izond	A2.	Mingotsa, samina.
karatxo	iz		Garitxa.
karazko	izlag		Egokia.
karbonato	iz		Ikazkai-garratzaren gatza.
karbonizazio	iz		Ikaztea, landare hondakinak ikatz bihurtzen diren prozesua.
karbono	iz		Ikazkaia.
karburadore	iz		Karburagailua.
karburagailu	iz		Gasolinazko motorretan errekina haizearekin nahasteko erabiltzen den tresna.
karburo	iz		Ikazkaiaren eta gai bakun baten konbinazioa.
kardaba	iz		Kezka, egonezina.
kardabera	iz	A1.	Kardua.
kardabera	iz	A2.	Elkartuen familiako landarea, zurtoin eta hostoetan esne moduko bat duena.
kardamiru	iz		Karnaba, txolarrearen familiako txoria.
kardantxilo	iz		Karnaba, txolarrearen familiako txoria.
kardari	iz		Artilea-eta kardatuz bizibidea ateratzen duen pertsona.
kardatu karda edo kardatu kardatzen	ad		Artilea eta gainerako ehun zuntzak bereizi, orraztu.
kardatze			kardatu aditzaren aditz izena.
kardinal	iz	H2.A1.	Aita Santua hautatzen duten Elizako goi kargudun edo prelatuetako bakoitza.
kardinal	iz	H2.A2.	Hegagorria, karnabaren familiako txoria.
kardinalgo	iz		Kardinalaren kargua.
kardiologia	iz		Bihotz eritasunak aztertzen dituen sendagintzaren adarra.
kardiologo	iz		Bihotz eritasunetan espezialista den sendagilea.
kardu	iz		Elkartuen familiako landarea, erdiko zaina zabala eta zuria duten hosto gogor arantzatsuak dituena.
kardulatz	iz		Astakardua, kardu mota txikia.
kardun	izond		Garduna, gartsua.
karealdi	iz		Kare esnez horma, pareta... batean ematen den eskualdia.
karegai	iz	A1.	Karea egiteko gaia.
karegai	iz	A2.	Kaltzioa.
karegile	iz		Karea egiten duen pertsona.
karegintza	iz		Karea egiteko jarduna.
karel	iz	A1.	Itsasontzietan, albo bakoitzaren goialdea edo goiko ertza.
karel	iz	A2.	Goiko ertza, ertza.
karen	iz		Abereek umeak edo emakumeak ume bat izan ondoan botatzen duten mintza, ume ondokoak.
kareore	iz		Karez, hondarrez eta urez osatutako orea, horma bat eratzen duten harri zatiak elkarri itsasteko erabiltzen dena.
karetu kare edo karetu karetzen	ad		Kareztatu, karea eman.
karetze			karetu aditzaren aditz izena.
kareztatu karezta kareztatzen	ad		Karea eman, karez zuritu.
kareztatze			kareztatu aditzaren aditz izena.
karga	iz	A1.	Zama; abere, ibilgailu... batek eramaten duen edo eraman dezakeen gauza kopurua.
karga	iz	A2.	Zor baten ordainketan ezartzen den kopuru edo ehunekoa.
kargaketa	iz		Kargatzea, zamaketa.
kargarazi kargaraz kargarazten	ad		Kargatzera behartu.
kargatu karga edo kargatu kargatzen	ad		Zamatu; garraiatu behar den zerbait norberaren edo beste norbaiten edo zerbaiten gainean jarri.
kargatze			kargatu aditzaren aditz izena.
kargu	iz	A1.	Norbaiten erantzukizun edo ardura den betekizuna.
kargu	iz	A3.	Akusatuaren egoeran eragina duen egitatea.
kargudun	iz		Kargu jakin bat, bereziki herri administrazioan, duena.
kariatide	iz		Emakume formako eskultura.
karie	iz		Hortz-haginetako eritasuna, zulo gero eta handiagoa sorrarazten duena.
karikatura	iz		Norbaiten edo zerbaiten berezitasunak gehiegi nabarmenduz lortzen den irudikatze barregarria.
karilloi	iz		Neurri desberdineko kanpaiek osatutako musika tresna.
kario		A1.	Garesti. Artikulurik gabe.
kario	izond	A2.	Maitea.
kariotasun	iz		Garestitasuna.
kariotu kario edo kariotu kariotzen	ad		Garestitu.
kariotze			kariotu aditzaren aditz izena.
karioxko	adlag		Garestitxo.
karisma	iz	A1.	Jainkoak gizakiari ugari emaniko doea.
karisma	iz	A2.	Norbaiten doe berezia, ingurukoengan begirunea eragiten duena.
karismadun	izond eta iz		Karisma hartu duena, karismaz hornitua.
karistiar	izond eta iz		Antzinatean Euskal Herriko lurraldean bizi ziren leinuetako bat.
karitate	iz	A1.	Bertute teologala, Jainkoaren, eta haren kariaz lagun hurkoaren, maitasunean datzana, goi maitasuna.
karitate	iz	A2.	Behartsuenganako eskuzabaltasuna.
karitatedun	izond		Karitatea duena, karitatea erakusten duena.
karitatetsu	izond		Karitateduna.
karitatos	izond		Karitateduna, karitatezkoa.
karkaba	iz	A1.	Pisa eta gorotza biltzeko zuloa.
karkaba	iz	A2.	Lubakia.
karkaila	iz		Algara, karkara.
karkailaka	adlag		Karkailaz.
karkaixa	iz		Arnasbideetan sortzen den muki modukoa, bereziki ahotik botatzen denean.
karkara	iz		Algara, karkaila.
karkaraka	adlag		Algaraka.
karkarka	adlag		Karkaraka.
karlismo	iz		XIX. mendean Espainian sortu zen politika eta gizarte higikundea.
karlista	izond eta iz		aldekoa; haren ondorengoen aldekoa dena.
karlistada	iz		Karlista gerratea, karlistaldia.
karlistaldi	iz		Karlista gerratea.
karlo	iz	A1.	Kardoa.
karlo	iz	A2.	Gaztainaren azal arantzatsua.
karlostar	izlag eta iz		Karlista.
karmaola	iz		Kalapita, iskanbila, istilua.
karmeldar	izlag eta iz		Karmengo Amaren ordenako lekaide edo lekaimea.
karmelita	izlag eta iz		Karmeldarra.
karmindu karmin edo karmindu karmintzen	ad		Kirastu, mindu.
karmindura	iz		Karmintasuna.
karmingarri	izond		Karmintzen duena.
karmintasun	iz		Garraztasuna.
karmintze			karmindu aditzaren aditz izena.
karnaba	iz		Txolarrearen familiako txori kantaria, moko-motza, buruan gorriune bat duena, eta luma ikusgarriak, beltzak eta horiak dituena.
karnata	iz		Beita.
karnazer	iz		*1562; bizk.
karnet	iz		Txartela.
karobi	iz		Kare bizia egiteko labea, gisu labea.
karotida	iz		Lepoaren alde banatan dauden eta odola burura eramaten duten bi arterietako bakoitza.
karpa	iz	H1.	Denda, telazko edo larruzko etxola modukoa.
karpa	iz	H2.	Zamoa, ur gezetako arraina.
karraka	iz	H1.A1.	Altzairuzko lanabesa, ildoxkak edo pikortak dituena, metalak edo zura murrizteko, berdintzeko edo leuntzeko erabiltzen dena. Ik.
karraka	adlag	H2.	Lasterka.
karrakailu	iz		Karrakatzeko lanabesa.
karrakaldi	iz		Karrakatzea.
karrakarazi karrakaraz karrakarazten	ad		Karrakatzera behartu.
karrakatu karraka edo karrakatu karrakatzen	ad		Gauza gogor batez gainalde bat indarrez igurtzi, hura berdintzeko edo leuntzeko, edo bertan atxikia dagoena kentzeko.
karrakatze			karrakatu aditzaren aditz izena.
karrakela	iz		Itsas barakuiloa, harkaitzetan bizi dena, jateko ona.
karramarro	iz	A1.	Gorputza biribil-antza duten oskoldun hamar-oin batzuei ematen zaien izena Astacus sp., Carcinus sp., Pachygrapsus sp.
karramarro	iz	A2.	Burdinazko tresna horzduna, ibai zoletatik hondarra eta zaborrak ateratzeko erabiltzen dena.
karramarroztatu karramarrozta karramarroztatzen	ad		Karramarroaz ibai zola garbitu.
karramarroztatze			karramarroztatu aditzaren aditz izena.
karramixka	iz		Harramaska, atzaparkada.
karramixkatu karramixka edo karramixkatu karramixkatzen	ad		Harramaskatu, atzaparkatu.
karramixkatze			karramixkatu aditzaren aditz izena.
karranka	iz	A1.	Gurdiak, orgak..., higitzean egiten duten hots zoli, bizi edo ez atsegina.
karranka	iz	A2.	Beleak eta, egiten duten oihua.
karrankari	izond		Karranka egiten duena.
karranpa	iz		Arranpa.
karraska	iz	H1.	Apurtzen edo lehertzen den zerbaiten hots idorra.
karraska	iz	H2.	Oldarra.
karraska	iz	H3.	Hegazti zangaluzea, luma-arrea, galeperraren tamainakoa eta honekin batera atzerriratzen dena.
karraskarazi karraskaraz karraskarazten	ad		Karraskatzera behartu.
karraskari	izond eta iz		Marraskaria.
karraskatu karraska edo karraskatu karraskatzen	ad	A1.	Hortz-haginek elkarren kontra jo.
karraskatu karraska edo karraskatu karraskatzen	ad	A2.	Hautsi.
karraskatu karraska edo karraskatu karraskatzen	ad	A3.	Marraskatu.
karraskatze			karraskatu aditzaren aditz izena.
karraskila	iz		Rhamnaceae familiako zuhaixka bizikorra, fruitu beltzak ematen dituena.
karraspio	iz		Symphodus motako arrainei ematen zaien izena.
karratu	izond		Lauki formakoa.
karrika	iz		Kalea.
karrikadantza	iz		Biribilketa.
karro	iz		Orga.
karroin	iz		Horma, izotza.
karroindatu karroinda karroindatzen	ad		Hormatu, izoztu.
karroza	iz		Antzinako zaldi orga, lau gurpilekoa, dotorea eta estalia.
karrozeria	iz		Automobilen kanpoko partea, motorra eta estaltzen dituena.
karsoil	izond		Burusoila, soila.
karsoildu karsoil edo karsoildu karsoiltzen	ad		Burua soildu.
karta	iz	A1.	Gutuna, eskutitza.
karta	iz	A2.	Mapa.
karta	iz	A3.	Txartel moduko kartoi zatia, alde batean irudi bat duena, hogeita hamar, berrogei edo berrogeita hamabi banakotako multzoetan hainbat jokotan erabiltzen dena.
kartagotar	izlag eta iz		Antzinako Kartagori dagokiona; antzinako Kartagoko biztanlea.
kartalazo	izond		Zabarra.
kartalazotu kartalazo edo kartalazotu kartalazotzen	ad		Zabartu, axolagabetu.
kartalazotze			kartalazotu aditzaren aditz izena.
kartatenpora	iz		Aldadenborak.
kartel	iz		Afixa, horma iragarkia.
karter	iz		Mekanismo baten atalak estaltzeko eta babesteko ontzia.
kartero	iz		Postaria.
kartesianismo	iz		R. Descartes filosofoaren eta haren jarraitzaileen filosofia dotrina.
kartilago	iz		Hezurdurako ehun malgua.
kartografia	iz		Mapak egiteko antzea.
kartoi	iz		Orri aski lodia, paper orez edo paper orriak elkarri itsatsiz egina.
kartsu	izond	A1.	Gartsua, garrez betea.
kartsu	izond	A2.	Lehia biziz betea, gartsua.
kartsuki	adlag		Karrez, kartsutasunez.
kartsutasun	iz		Kartsu denaren nolakotasuna.
kartutxo	iz		Su arma baten lehergaia edo jaurtigaia daukan estalkia, kartoizkoa edo metalezkoa.
kartzela	iz		Presondegia, espetxea.
karu	izond		Garestia.
karutu karu edo karutu karutzen	ad		Garestitu.
kasaila	iz		Kalapita, iskanbila.
kasailari	izond		Kalapitaria.
kasaka	iz		Jantzi dotore edo berezi batzuen gaineko luzea.
kasarazi kasaraz kasarazten	ad		Haizarazi.
kasatu kasa kasatzen	ad		Haizatu, iraitzi.
kasatze			kasatu aditzaren aditz izena.
kaserna	iz		Gudari taldeen egonleku edo bizileku den etxe edo eraikuntza.
kaset	iz		Zinta magnetikoa daukan kutxatxoa.
kasik	adlag		Ia.
kasino	iz		Jendea biltzeko, edo atsegin hartzeko tokia edo etxea; diru jokoak baimendurik daudena.
kaska	iz	A1.	Kolpea, ukaldia.
kaska	iz	A2.	burugogorra.
kaskabeltz	iz	A1.	Amilotxaren motako txori buru-beltz batzuen izena.
kaskabeltz	izond	A2.	Buru-beltza.
kaskabilo	iz		Metalezko bolatxo barne-hutsa eta zuloduna, higitzen denean hotsa ateratzen duen metal zatitxo bat barnean duena.
kaskagorri	izond		Ile-gorria.
kaskail	izond	A1.	Kankailua.
kaskail	izond	A2.	Bipila, soila.
kaskaildu kaskail edo kaskaildu kaskailtzen	ad		Itsustu, kaskartu.
kaskailtze			kaskaildu aditzaren aditz izena.
kaskako	iz		Kaska, kolpea.
kaskamotz	izond		Buruko ileak motzak dituena.
kaskar	iz	H1.	Burezurra.
kaskar	izond	H2.	Behar adinako balioa, ontasuna... ez duena.
kaskarin	izond		Buruarina.
kaskarkeria	iz		Kaskartasun gaitzesgarria; egite kaskarra.
kaskarreko	iz		Buruan hartutako edo emandako ukaldia.
kaskartasun	iz		Kaskarra denaren nolakotasuna.
kaskartu kaskar edo kaskartu kaskartzen	ad		Kaskar edo kaskarrago bihurtu.
kaskartxo	izond		Kaskar samarra.
kaskartze			kaskartu aditzaren aditz izena.
kaskasoil	izond		Burusoila.
kaskazuri	izond		Ile-zuria.
kasketaldi	iz		Guraria, apeta.
kaskezur	iz		Burezurra.
kasko	iz	A1.	Burua; buruaren goialdea.
kasko	iz	A2.	Burukoa, bereziki metalezkoa, motorrean eta ibiltzen direnentzako babesgailua.
kaskodun	iz		Buruduna, burutsua.
kasta	iz		Enda, leinua.
kastigatu kastiga kastigatzen	ad		Zigortu, zentzagarria eman.
kastigu	iz		Zigorra, zentzagarria.
kastillano	izond	A1.	Gaztelania.
kastillano	izond	A2.	Gaztelarra.
kastitate	iz		Garbitasuna, xahutasuna.
kastor	iz		Ugaztun marraskaria, buru-luzea eta mutur-motza, isatsa zabala eta atzeko hankak uretan ibiltzeko egokituak dituena.
kasuistika	iz		Etikaren hatsapenak eguneroko bizitzara edo egoera zehatzetara egokitzen dituen moralaren alorra.
katadera	iz		Aulkia, eserlekua.
katagorri	iz		Ugaztun marraskaria, basoetan bizi dena, gehienetan ile-gorria, isats luze eta lodia duena.
katakonba	iz		Lurpeko barrunbeak, lehen kristauek hilak ehorzteko eta elizikizunak egiteko erabiltzen zituztenak.
katakume	iz		Katuaren kumea.
katakumetxo	iz		Katakume txikia.
katakux	iz		Pitotxa, lepagorria.
katalan	iz	A2.	Kataluniar herrialdeetako latin hizkuntza, kataluniera.
katalan	izlag	A1.	Kataluniakoa, kataluniarra.
katalingorri	iz		Marigorringoa, amona gonagorria.
katalizatzaile	iz eta izond		Erreakzio kimiko bat lastertzeko edo moteltzeko ahalmena duen gaia.
katalogatu kataloga katalogatzen	ad		Hurrenkeraren baten arabera katalogo batean sailkatu edo izendatu.
katalogatze			katalogatu aditzaren aditz izena.
katalogo	iz		Zerrenda edo izendegi egituratua, argibidez eta zehaztasunez hornitua.
kataluniera	iz		Katalana, Kataluniar herrialdeetako latin hizkuntza.
katamalo	iz		Mozorroa.
katamar	adlag		Bizk.. Lauoinka.
katamarka	adlag		Bizk.. Lauoinka.
katamielga	iz		Lepazuria.
katamixar	iz		Katagorria, urtxintxa.
katamotz	iz	A1.	Tigrea.
katamotz	iz	A2.	Katuaren antzeko ugaztun basati haragijalea, belarri puntadunetan ile sorta bana dituena.
katanar	iz		Amilotxari edo kaskabeltzari ematen zaion izena.
katanarru	iz		Dirua gordetzeko edo aldean eramateko larruzko zorroa.
katapulta	iz		Harriak, geziak edo beste jaurtigaiak indarrez botatzeko antzina erabiltzen zen tresna.
katar	iz		Katu arra.
katarde	iz		Katagorria, urtxintxa.
katarratu katarra katarratzen	ad		Marrantatu.
katarro	iz		Hotzeria, marranta.
katarsi	iz		Zirraren deskargatzea.
katatxori	iz		Okila, zuhaitz enborrak ziztatzen dituen txoria.
katazuri	iz		Erbinude zuria.
kate	iz	A1.	Maila edo eraztun formako peza elkarri lotuen saila, lotura gisa, apaingarri gisa... erabiltzen dena.
kate	iz	A2.	Era edo sail bereko osagaien segida.
kate	iz	A3.	Hormatik hormara doan haga.
kateatu katea edo kateatu kateatzen	ad	A1.	Katez lotu, katez estekatu.
kateatu katea edo kateatu kateatzen	ad	A2.	Lotu.
kateatze			kateatu aditzaren aditz izena.
katedra	iz		Espainiako unibertsitateetan, goi mailako irakasle kargua.
katedradun	iz		Espainiako unibertsitateetan, katedra baten jabe den irakaslea.
katedral	iz		Eliz barruti bateko apezpiku eliza.
kategintza	iz		Kateak egiteko jarduna.
kategoria	iz	A1.	Izaki eta adigai guztiak sailkatzeko klase oinarrizkoenetako bakoitza.
kategoria	iz	A2.	Maila edo mota bereko izakiak sailkazen diren klasea.
katekesi	iz		Erlijiozko ikasbidea.
katekista	iz eta izond		Erlijiozko ikasbidea ematen duen irakaslea.
katekumeno	iz		Kristau elizetan, bataioa hartzeko behar den erlijiozko ikasbidea hartzen duen ikaslea.
kateme			Katu emea.
katetu	iz		Hiruki zuzen batean, angelu zuzena eratzen duten bi aldeetako bakoitza.
kateztatu katezta kateztatzen	ad		Katez estekatu.
kateztatze			kateztatu aditzaren aditz izena.
katigatu katiga katigatzen	ad		Punta duen zerbait nonbaiten atxikirik gertatu; punta duen zerbaitetan heldurik edo atxikirik gertatu.
katigatze			katigatu aditzaren aditz izena.
katigu	adlag	H2.A1.	Haurdun.
katigu	adlag	H2.A2.	Katigaturik.
katilu	iz	A1.	Lurrezko edo toskazko ontzia, biribila eta kirtenik ez duena, esnea eta antzeko edariak hartzeko erabiltzen dena.
katilu	iz	A2.	Perretxiko batzuei ematen zaien izena Disciotis sp., Aleuria sp. etabar
katilukada	iz		Katilu baten edukia.
katilutara	iz		Katilukada.
katixima	iz		Giristino dotrina, kristau ikasbidea.
katodo	iz		Bateria, gas hodi etabarretan,  korrontea ateratzen den buru edo elektrodoa.
katolikotasun	iz	A1.	Katolizismoa.
katolikotasun	iz	A2.	Katolikoa denaren nolakotasuna.
katolizismo	iz		Aita Santuaren aginte eta gidaritza onartzen duen kristau erlijioa, erlijio katolikoa.
katramila	iz		Kontu nahasi eta korapilatsua.
katramilatsu	izond		Katramilaz betea, nahasia.
katramilatu katramila edo katramilatu katramilatzen	ad		Katigatu; nahasi.
katuarrain	iz		Lamnidae familiako itsas arrain hezurdun mutur-luzea, eten gabe higitzen dena.
katuki	iz		Katuaren okela.
katutu katu edo katutu katutzen	ad		Mozkortu, horditu.
katutxo	iz		Katu txikia.
katutze			katutu aditzaren aditz izena.
kaudan	iz		Gurbitza, txilarraren antzeko zuhaixka Arbutusunedo.
kaudimen	iz		Zor baten bermea.
kaukasiar	izlag		Asia Hurbileko eskualde den Kaukasokoa.
kausa	iz	A1.	Arrazoia, zergatia, zioa.
kausa	iz	A2.	Zerbaitek bere izatea zor dion hatsapena; ondorio bat eragiten duen gertaera edo ekintza; gertaera edo ekintza bati buruz, hura eragiten duen gertaera edo ekintza.
kausal	izond	A1.	Kausari dagokiona.
kausal	iz eta izond	A2.	Gram. Kausazkoa.
kausalitate	iz		Kausaren eta kausak sortzen duen ondorioaren arteko erlazioa.
kausatu kausa edo kausatu kausatzen	ad		Zerbait zerbaiten sorburua izan, zerbaitek zerbait eragin.
kausazko	izlag		Perpaus baten kausa adierazten duen beste perpaus bat lehenaren mendeko egiten duen juntagailua; mendeko perpausa bera.
kausera	iz		Gari irin, arrautza, esne eta azukre izpi batez egindako orea koipetan frijituz egiten den opil modukoa.
kausiarazi kausiaraz kausiarazten	ad		Kausitzera behartu.
kausitu kausi kausitzen	ad	A1.	Aurkitu, ediren.
kausitu kausi kausitzen	ad	A2.	Gogoko gertatu.
kausitze			kausitu aditzaren aditz izena.
kaustiko	izond		Erregarria; ehunak erretzen edo hondatzen dituena.
kauter	iz		Bertzagile ibiltaria.
kautxu	iz		Gai malgua, hedakorra eta zaila, tropikoko hainbat landareren esne edo latex-az, edo sintesi bidez hidrokarburo asegabeez, egiten dena.
kaxa	iz	A1.	Kutxa; ontzia.
kaxa	iz	A2.	Lisa burdina.
kaxalote	iz		Itsasoko ugaztun handia, azala ilerik gabea, leuna eta distiratsua izaten duena.
kaxarranka	iz		Lekeitioko dantza, zortzi mutilek sorbaldetan eusten dioten kutxa baten gainean dantzari batek egiten duena.
kaxatu kaxa kaxatzen	ad		Lisatu.
kaxkar	iz		Kaskar-en aldaera adierazkorra.
kaxkarin	iz		Kaskarin-en aldaera adierazkorra.
kaxkartasun	iz		Kaskartasun-en aldaera adierazkorra.
kaxkartu kaxkar edo kaxkartu kaxkartzen			da-du aditza Kaskartu-ren aldaera adierazkorra.
kazeta	iz		Aldizkaria, bereziki egunero edo astero agertzen dena.
kazetagile	iz		Aldizkari bat egiten edo argitaratzen duena.
kazetagintza	iz		Kazetak egiteko jarduna.
kazetari	iz		Aldizkari bat egiten edo argitaratzen duena.
kazetaritza	iz		Kazetariaren jarduna edo lanbidea.
kazike	iz		Ameriketako indiar multzo baten gainetik egon edo eskualde batean agintzen zuen jauntxoa.
kazkabar	iz		Txingorra, babazuza.
kazola	iz		Eltze modukoa ontzia bi eskulekuen ordez giderra duena.
ke	iz		Erretzen ari den edo erabat bero dagoen zerbaiti darion gas multzoa.
kealdi	iz		Zerbaiti kea darion aldi bakoitza.
kebide	iz		Etxe, labe... batean, kea kanpora ateratzen den hodia, kearen aterabidea.
kedar	iz	A1.	Osorik erretzen ez den zerbaitek ekoizten duen gai beltza, zatiki txikiz osatua.
kedar	iz	A2.	Behazuna.
kedartsu	izond		Kedar asko duena.
kedartu kedar edo kedartu kedartzen	ad		Kedarrez bete.
kedartze			kedartu aditzaren aditz izena.
kedats	iz		Intsentsua.
keina	iz	A1.	Mehatxua.
keina	iz	A2.	Keinua.
keinada	iz		Keinua.
keinatu keina edo keinatu keinatzen	ad		du.
keinatu keina edo keinatu keinatzen	ad	A1.	Zerbait egingo delako keinua egin.
keinatu keina edo keinatu keinatzen	ad	A2.	Mehatxu keinua egin, eta hed., mehatxatu.
keinatu keina edo keinatu keinatzen	ad	A3.	Arma bat helburuari begira jarri.
keinatze			keinatu aditzaren aditz izena.
keinu	iz	A1.	Gorputzaren eta bereziki aurpegiaren edo eskuen higidura, barne egoera edo nahiren bat adierazten duena.
keinuka	adlag		Keinu eginez.
keinulari	iz		Keinuka ari dena.
kemen	iz		Aritzeko, iharduteko, ekiteko gorputz edo gogo indarra.
kemendu kemen edo kemendu kementzen	ad		Kemena hartu edo eman, kementsu edo kementsuago bihurtu.
kemendun	izond		Kemena duena, kementsua.
kemengabe	izond		Kemenik ez duena.
kemengabetu kemengabe edo kemengabetu kemengabetzen	ad		Kemenik gabe gelditu edo utzi, kemengabe bihurtu.
kemengabetze			kemengabetu aditzaren aditz izena.
kementasun	iz		Kemena.
kementsu	izond		Kemen handia duena.
kemin	iz		Garrek eta keak janariei itsasten dien erre kutsua, garmina.
kemindu kemin edo kemindu kemintzen	ad		Janariak kemin usaina hartu, garmindu.
kemintze			kemindu aditzaren aditz izena.
ken			hamazazpi bost gutxi hamabi dira.
kenarazi kenaraz kenarazten	ad		Kentzera behartu.
kendu ken kentzen	ad	A1.	Dagoen tokitik higitu, toki batetik desagerrarazi.
kendu ken kentzen	ad	A2.	Zerbait dagokion, zatitzat duen edo itsatsirik dagoen gauzatik bereizi. Ik.
kendura	iz		Kenketaren emaitza.
kenketa	iz		Kopuru bati.
kenkizun	iz		Kenketa batean, kopuru bat.
kentzaile	iz	A1.	Kentzen duena.
kentzaile	iz	A2.	Kenketa batean, beste bati.
kentze			kendu aditzaren aditz izena.
kentzeke	adlag		Kendu gabe.
kerantza	iz		Tankera, forma.
kereta	iz		Kanaberak edo, bilbatuz egiten den hesi modukoa, atea edo zernahi gauza.
keroseno	iz		Petrolio garbitik eratorritako gaia, erreakzio motorren, berogailuen erregai gisa erabiltzen dena.
kerratu kerra kerratzen	ad		Olioaz, gantzaz mintzatuz, zahartu edo delako, usain bizia eta gustu mina hartu.
kerratze			kerratu aditzaren aditz izena.
kerru	iz		Karkaixa.
kerruztatu kerruzta kerruztatzen	ad		Kerruz, karkaixaz bete.
kerruztatze			kerruztatu aditzaren aditz izena.
keru	iz	A1.	Kiratsa.
keru	iz	A2.	Aiherkundea.
kerubin	iz		Aingerukien hurrenkerako bederatzi taldeetako bigarrena osatzen dutenen kide bakoitza.
keta	iz	H1.	Multzo, kopuru handia.
keta	adlag	H2.	Bila.
ketsu	izond		Ke asko dariona.
ketu ke edo ketu ketzen	ad	A1.	Kez bete.
ketu ke edo ketu ketzen	ad	A2.	Ketan ipini, ketan lehortu.
ketu ke edo ketu ketzen	ad	A3.	Tabakoaz mintzatuz, erre.
ketzale	iz		Ameriketako erdialdeko hegazti igokaria, goialdean luma berde distiratsuak eta behealdean gorriak dituena.
kexa	iz	A1.	Egoera mingarri baten ahozko adierazpena.
kexa	iz	A2.	Larritasuna, urduritasuna.
kexa	iz	A3.	Presa, lehia.
kexadura	iz		Kexatzea, kexua.
kexagarri	izond		Kexarazten duena.
kexagune	iz		Ezinegona, larritasuna.
kexakizun	iz		Kexatzeko zergatikoa.
kexaldi	iz		larrialdia, urdurialdia.
kexamendu	iz		Ezinegona, larritasuna.
kexarazi kexaraz kexarazten	ad		Kexatzera behartu; larriarazi.
kexarazle	izond		Kexarazten duena.
kexatu kexa edo kexatu kexatzen	ad	A1.	Pairatzen den egoera mingarria ahoz adierazi.
kexatu kexa edo kexatu kexatzen	ad	A2.	Larritu, urduritu, kezkatu.
kexatu kexa edo kexatu kexatzen	ad	A3.	Presatu, lehiatu.
kexatuki	adlag		Lehiaz, presaka.
kexatze			kexatu aditzaren aditz izena.
kexeri	iz		Kexa, auhena, haserrea.
kexu	iz	A1.	Egoera mingarri baten ahozko adierazpena, kexa.
kexu	izond	A2.	Erraz urduritzen edo haserretzen dena; urduri edo haserre dagoena.
kexurik	adlag		Kexu.
kezka	iz		Gogoa asaldatzen duen burutapena edo arazoa.
kezkabide	iz		Kezkatzeko zergatikoa edo arrazoia; kezka sortzen duen gauza.
kezkagarri	izond		Kezka sortzen duena, kezkarazten duena.
kezkarazi kezkaraz keztarazten	ad		Kezkatzera behartu.
kezkati	izond		Erraz kezkatzen dena, kezkatzeko joera duena.
kezkatsu	izond		Kezkaz betea.
kezkatu kezka edo kezkatu kezkatzen	ad		Burutapen edo arazoren batek gogoa asaldatu.
kezkatxo	iz		Kezka txikia.
kezkatze			kezkatu aditzaren aditz izena.
keztatu kezta keztatzen	ad		Ketu.
keztatze			keztatu aditzaren aditz izena.
keo	iz		Ke-ren txikigarria.
kg			Kilogramoaren sinbolo nazioartekoa.
kiborta	iz		Arraunaren goiko zatia, eskuez heltzen zaiona.
kide	iz		Norbaiti edo zerbaiti buruz, sail, multzo, elkarte... bereko pertsona edo gauza.
kideko			Kidea dena, kidea.
kidekotasun	iz		Kideko denaren nolakotasuna, kidetasuna. Sartaldeko ilen eta martitzen.
kidetasun	iz		Kideen artean dagoen harremana edo lotura.
kidetsu			Ia kideak, gutxi gorabehera kideak.
kidetu kide edo kidetu kidetzen	ad	A1.	Kide bihurtu edo egin; kide izatera heldu.
kidetu kide edo kidetu kidetzen	ad	A2.	Kideak kideekin jarri.
kidetze			kidetu aditzaren aditz izena.
kikera	iz		Kafea eta beste zenbait edari hartzeko erabiltzen den ontzia, katilua baino txikiagoa eta eskutoki bat bakarra duena.
kikil	izond		Adore gutxikoa, ezeri aurre egiteko gauza ez dena.
kikildu kikil edo kikildu kikiltzen	ad	A1.	Hotzak uzkurtu.
kikildu kikil edo kikildu kikiltzen	ad	A2.	Adorea galdu edo kendu, ezeri aurre egiteko gauza ez dela gertatu.
kikilgarri	izond		Kikiltzen duena.
kikilkeria	iz		Kilikaren nolakotasun edo egite gaitzesgarria.
kikiltze			kikildu aditzaren aditz izena.
kilikolo	adlag		izena eta nola.
kilikolo	iz	A1.	Balantza, higidura.
kilikolo	adlag	A2.	Ongi finkatu gabe.
kilika	izond	A1.	Kilikorra; erraz haserretzen edo mintzen dena.
kilika	iz	A2.	Larruazalean egindako ukialdi arin eta errepikatuez gorputzean eragiten den zirrara, irri dardaratia ekartzen duena.
kilikabera	izond		Kilika, kilikorra.
kilikadura	iz		Kilika, kilima, kili-kilia.
kilikagarri	izond	A1.	KIlikatzen duena.
kilikagarri	iz	A2.	Kilikatzen duen gauza.
kilikari	izond		Kilikatzen duena, kilikagarria.
kilikatsu	izond		Kilikaz betea.
kilikatu kilika edo kilikatu kilikatzen	ad	A1.	Kilika egin.
kilikatu kilika edo kilikatu kilikatzen	ad	A2.	Gorputzaren edo gogoaren zernahi ahalmenen susperraldi bat eragin; eragin horren ondoriozko egoeran gertatu.
kilikatzaile	izond		Kilikatzen duena, kilikaria.
kilikatze			kilikatu aditzaren aditz izena.
kilikor	izond		Kilikei sentibera dena.
kilima	iz		Kilika.
kilimaka	adlag		Kilimatzen.
kilimakor	izond		Kilika, kilikorra; erraz haserretzen edo mintzen dena.
kilimatu kilima edo kilimatu kilimatzen	ad		Kilikatu.
kilimon egin			Porrot egin.
kilimusi	iz		Diosala, agur edo gur egiteko keinua, batez ere gehiegizkoa.
kilker	iz		Intsektu beltza, gaineko hegoak gogortuak dituena; hego hauek igurtziz arrak, batez ere udako iluntzeetan, "kantu" deritzan hots zoli eta errepikakorra ateratzen du.
kilogrametro	iz		Lan banakoa, kilogramo bateko indarrak metro baten zehar egiten duen lana.
kilogramo	iz		Pisu edo masa banakoa, mila gramoren baliokidea dena kg.
kilometro	iz		Distantzia neurri ohikoa, mila metroren baliokidea km.
kilowatt	iz		Elektrizitate ahalmen banakoa, mila watt-en baliokidea.
kima	iz	H1.	Abarraren muturra.
kima	iz	H2.	Zaldiek eta beste abere batzuek lepagainean dituzten zurden multzoa.
kimatu kima edo kimatu kimatzen	ad	A1.	Abarrak edo abartxoak kendu; inausi.
kimatu kima edo kimatu kimatzen	ad	A2.	Kimuak erne, kimuak eman.
kimatzaile	iz		Kimatzen duen, kimatzen ari den pertsona.
kimatze			kimatu aditzaren aditz izena.
kimera	iz		Errieta, liskarra.
kimika	iz		Gaien osatze, tasun eta eraldatzeak aztertzen dituen jakintza.
kimiko	izond		Kimikari dagokiona.
kimioterapia	iz		Ehunentzat kaltegarri ez diren gai kimikoen bidezko sendabidea.
kimono	iz		Japoniar jantzia.
kimu	iz		Landare bati aterazen zaion abartxo berria.
kina	iz		Rubiaceae familiako zuhaitza, tropikoetan hazten dena; bere azaletik kinina ateratzen da Cinchona sp.
kinina	iz		Kina azaletik ateratzen den gai mikatza, helgaitzaren aurkako sendagai gisa erabiltzen dena.
kinka	iz		Egoera estua, herstura.
kinkina	iz		Kina, lurralde beroetako zuhaitza Cinchona sp.
kino	iz		Usaina, gustua.
kintal	iz		Pisu neurria, ehun libraren baliokidea.
kinteto	iz		Bost musika tresna edo ahotsetarako musika lana; bost musikarik osaturiko taldea.
kinto	iz		Soldadugaia.
kintze	iz		Pilota jokoko tantoa.
kio	iz		Aholegarra.
kiosko	iz		Aldizkariak, loreak... saltzen diren etxola moldukoa.
kipula	iz		Tipula, baratze landarea.
kirasdun	izond		Kiratsa dariona.
kirastasun	iz	A1.	Kiratsa.
kirastasun	iz	A2.	Mingostasuna, nahigabea.
kiraste			kirastu aditzaren aditz izena.
kirastu kirats edo kirastu kirasten	ad	A1.	Usain guztiz txarreko bihurtu.
kirastu kirats edo kirastu kirasten	ad	A2.	Usain guztiz txarra bota.
kirastu kirats edo kirastu kirasten	ad	A3.	Mindu, samindu.
kirats	izond	MA.A1.	Usain guztiz txarra dariona, kirasduna, atsitua.
kirats	iz	MB.A1.	Usain guztiz txarra eta jasangaitza.
kirats	iz	MB.A2.	Nahigabea.
kiratsu	izond		Kiratsa dariona, kirasduna, kirastua.
kiribil	iz	A1.	Espiralaren itxura duen gauza; espirala.
kiribil	iz	A2.	Torlojuaren eta kidekoen haria.
kiribil	izond	A3.	Espiralaren edo helizearen itxura duena.
kiribildu kiribil edo kiribildu kiribiltzen	ad	A1.	Gauza luze bat bira bat edo gehiago eratzen dituela egon edo jarri.
kiribildu kiribil edo kiribildu kiribiltzen	ad	A2.	Bihurritu; korapilatu.
kiribilka	adlag		Kiribilak egiten; kiribilduz.
kiribilkor	iz		Kiribiltzeko joera duena.
kiribiltze			kiribildu aditzaren aditz izena.
kirik egin	ad		Zelatatu.
kirika	adlag		Zelatan.
kirikatu kirika edo  kirikatzen	ad		Kirik egin, zelatatu.
kiriketa	iz		Zelata.
kirikino	iz		Trikua, animalia arantzaduna.
kirikolatu	izond		Kizkurra, kiribil antzekoa.
kirio	iz	A1.	Muina, alderik barneena.
kirio	iz	A2.	Nerbioa, gorputzaren zatiak garunekin eta bizkar muinarekin harremanetan ipintzen dituzten zainetako bakoitza.
kiriotsu	izond		Gogo edo gorputz baretasuna ezin gorde duena, bizia.
kiristi	izond eta iz		Giristinoa, kristaua.
kiritu kiri kiritzen	ad		Dardaratu.
kirkir	iz		Kilkerra, zomorro kantaria.
kirmen	izond		Leiala.
kirmentasun	iz		Leialtasuna.
kirol	iz	A1.	Jolasa, josteta.
kirol	iz	A2.	Gorputz ariketa berezkoa duen jarduna eta bereziki jokoa, bakarka edo taldean egiten dena; jardun horren era berezi eta arautuetako bakoitza.
kirolari	izond eta iz		Kiroltzalea.
kiroldegi	iz		Hainbat kiroletan aritu ahal izateko prestatua dagoen tokia eta bereziki eraikuntza.
kiroltzale	izond eta iz		Kirolean aritzen dena, kirolak laket zaizkiona.
kirrinka	iz		Karranka.
kirrinkari	izond		Karrankaria.
kirrixkilet	iz		Kanarioa, txori kantaria.
kirru	iz		Lino izpirik bikainena, amukoa.
kirten	iz	A1.	Lanabes eta tresnetan, eta bereziki ontzietan, eusten zaien zatia edo eskutokia.
kirten	iz eta izond	A2.	Ergela, adimen laburrekoa.
kirtendun	izond		Kirtena duena.
kirtenkeria	iz		Kirtenari dagokion egitea eta bereziki esana.
kirtentxo	iz		Kirten txikia.
kirurgia	iz		Gaixoak sendatzeko eskua edo tresna bereziak erabiliz, ebakuntzak egitea helburu duen medikuntzaren alorra.
kiskalarazi kiskalaraz kiskalarazten	ad		Kiskaltzera behartu.
kiskalgarri	izond		Kiskaltzen duena; guztiz beroa.
kiskali kiskal kiskaltzen	ad		Erabat erre.
kiskaltze			kiskali aditzaren aditz izena.
kisket	iz	A1.	Eskuaz eragiten zaion hagaxka edo xafla bat duen sarraila txikia.
kisket	iz	A2.	ateek, deitzeko, izaten duten metalezko mailu modukoa.
kisket	iz	A3.	kutxa barruko kutxatila.
kiskil	izond		Guztiz behartsua; doilorra; ezer balio ez duena.
kiskilkeria	iz		Doilorkeria.
kistar	izlag eta iz		Kristaua.
kiste	iz		Zakutxo baten itxurako tumorra, isurkari lodi samar batez edo gai gotor batez betea.
kitagarri	izond		Kitatzen duena.
kitantza	iz		zor edo pagatzeko baten ordainagiria.
kitatu kita kitatzen	ad	H1.	Utzi.
kitatu kita kitatzen	ad	H2.	Zor zena ezabatu, ordaintzen delako nahiz hartzekodunak barkatzen duelako.
kitatze			kitatu aditzen aditz izena.
kito	adlag		Zorrik edo hartzekorik gabe, kitaturik.
kitzikadura	iz		Fisiol. Kanpoko nahiz barneko eragile batek, gutxieneko maila lortuz gero, sorrarazten duen prozesu fisiologikoa.
kitzikari	iz		Kitzikatzen duen pertsona.
kitzikatu kitzika edo kitzikatu kitzikatzen	ad		Suari makila batez eragin; zirikatu.
kitzikatzaile	izond eta iz		Kitzikatzen, zirikatzen duena.
kiwi	iz		Asiako aihen landarea, zurtsua eta igokaria.
kizki	iz	H1.	Makila kakoduna.
kizki	iz	H2.	Garia eta kideko landareak ebaki ondoan lurrean gelditzen den zurtoin zatia.
kizkurtu kizkur edo kizkurtu kizkurtzen	ad		Kizkur bihurtu, ile kizkurraren itxura hartu edo eman.
kizkurtze			kizkurtu aditzaren aditz izena.
klabier	iz		Pianoaren eta kideko musika tresnen giltzen multzoa.
klabikordio	iz		Pianoaren antzeko musika tresna zaharra.
klan	iz		Herri batzuetako leinu edo familia sistema.
klandestinitate	iz		Klandestinoa denaren nolakotasuna.
klandestino	izond		Ezkutuan egiten dena.
klar	izond		Argia.
klaratar	izlag eta iz		Santa Klararen ordenako lekaimeaz esaten da; delako ordenako kidea.
klaratu klara klaratzen	ad		Argitu.
klarinete	iz		Zurezko musika tresna giltzaduna.
klarion	iz		Klera.
klarki	adlag		Argi.
klaro	izond		Argia.
klartasun	iz		Argitasuna.
klase	iz	A1.	Ezaugarri berak dituzten banakoen multzoa.
klase	iz	A2.	Gizarte maila edo etorki bera eta antzeko ezaugarriak dituzten pertsonen multzoa.
klasikotasun	iz		Klasikoa denaren nolakotasuna.
klasikozale	izond		Era, autore, obra klasikoen zale dena.
klasizismo	iz		Klasikotzat hartzen den garaiko ereduen imitazioan oinarrituriko arte edo literatura joera.
klask	iz	A1.	Ausikitzean eta, egiten den hotsa; ausikia.
klask	iz	A2.	Aharien eta zikiroen joarea.
klaskarazi klaskaraz klaskarazten	ad	A1.	Joareari hotsa aterarazi.
klaskarazi klaskaraz klaskarazten	ad	A2.	Leherrarazi.
klaskatu klaska klaskatzen	ad	A1.	Irentsi.
klaskatu klaska klaskatzen	ad	A2.	Hortzekin, eriekin, hots zolia egin.
klaustro	iz		Kalostrapea.
klaustrofobia	iz		Espazio itxi batean egoteko neurriz gaindiko beldurra.
klausula	iz		Hitzarmen, agiri edo antzeko idatzietako xedapen berezia.
klausura	iz		Barrutegia, monasterio batean elizgizon ez direnek sartzea debekatua duten alderdia.
kleitu	iz		Omena, ohorea.
kleptomania	iz		Lapurretarako ezin eutsizko joera.
klera	iz		Kare lur batzuen izena.
klik	iz		Klaskaren kideko hotsa, baina hura baino ahulagoa.
klikarazi klikaraz klikarazten	ad		Irentsarazi.
klikatu klika edo klikatu klikatzen	ad		Irentsi.
klikatze			klikatu aditzaren aditz izena.
klima	iz		Lurralde bateko egurats giroaren eta eguraldiaren ezaugarrien multzoa.
klimatologia	iz		Klima aztertzen duen jakintzaren alorra.
klimax	iz		Jarduera baten goren unea, gailurra.
klinika	iz		Arlo berezi bateko edo batzuetako sendagileak aritzen diren eritegia, batez ere pribatua.
kliska	iz		Begien itxi-irekia.
kliskatu kliska edo kliskatu kliskatzen	ad		Kliska egin.
kliskatze			kliskatu aditzaren aditz izena.
klitori	iz		Organo zutikor txikia, emakumearen kanpoaldeko ernalketa aparatuaren goialdean dagoena.
klixe	iz	A1.	Irudi bat irarrita duen edo argazki irudi bat duen xafla, kopiak egiteko erabiltzen dena.
klixe	iz	A2.	Gehiegitan erabiltzen den ideia edo esaldia.
kloro	iz		Gai bakuna, halogenoen sailekoa, gas hori berdaxka, itogarria, eztula eragiten duena Cl; at. z 17; at. m. 35, 5.
klorofila	iz		Gai organikoa, landareen hostoei eta, kolore berdea ematen diena.
klorofiladun	izond		Klorofila duena.
kloroformo	iz		usain ezaugarria duena, konortea galarazteko erabiltzen dena.
kloruro	iz		Kloroa eta base edo erro bat duten gai elkartuen izena.
klub	iz		Politika arazoez aritzen den lagunartea.
kluk egin			Porrot egin.
km			KiIometroaren sinbolo nazioartekoa.
koaderno	iz		Paperezko orri josiz osatutako liburu modukoa.
koadro	iz	A1.	Laukia.
koadro	izond	A2.	Lauki formakoa.
koagulatu koagula koagulatzen			Odola gatzatu.
koagulatze			koagulatu aditzaren aditz izena.
koagulazio	iz		Odola koagulatzea, gatzatzea.
koagulo	iz		Odolbildua.
koala	iz		Australiako ugaztun martsupioduna, harzkume baten antzekoa.
koalizio	iz		Liga, hitzarmena, elkartea, alderdi politikoena edo estatuena bereziki.
koartza	iz		Hegazti zangaluzea eta buru-txikia, moto luze grisa duena.
koba	iz		Hartzuloa, harpea.
kobalto	iz		Gai bakuna, zilarraren koloreko metala, burdina baino gogorragoa, 1492 C-tan urtzen dena Co; at. z 27; at. m. 58,9.
koberatu kobera koberatzen	ad		Kobratu.
kobla	iz		Bertsoa, eta bereziki, kanta edo kantu baten ahapaldi bakoitza.
koblakari	iz		Koblaria, koblak ontzen edo ematen dituena.
koblari	iz		Koblak ontzen edo ematen dituena, bertsolaria.
koblatto	iz		Kobla-ren txikigarria.
koblatu kobla edo koblatu koblatzen	ad		Koblak kantatu, bereziki norbaiti; koblak ondu.
kobra	iz		Indiako suge mota, oso pozoitsua.
kobrantza	iz		Kobratzea.
kobrarazi kobraraz kobrarazten	ad		Kobratzera edo berreskuratzera behartu.
kobratu kobra kobratzen	ad	A1.	Norbaitek, zor zitzaiona, edo hartzeko duena, eskuratu.
kobratu kobra kobratzen	ad	A2.	Berreskuratu.
kobratzaile	iz		Kobratzen duena.
kobratze			kobratu aditzaren aditz izena.
kobre	iz		Gai bakuna, metal gorria, 1084 C-tan urtzen dena, oso malgua, elektrizitatearen eroale ona Cu; at. z 29; at. m. 63, 5.
kobreztatu kobrezta kobreztatzen	ad		Kobrezko xafla batez estali.
kobreztatze			kobreztatu aditzaren aditz izena.
kobru	iz		Kobratzea.
kodaina	iz		Sega.
kode	iz	A1.	Informazio jakin bat irudikatzeko eta igortzeko helburua duen sinbolo sistema.
kode	iz	A2.	Zuz. Arautegia.
kodetu kode edo kodetu kodetzen			Kodifikatu.
kodex	iz		Liburu modernoen antzera eginiko antzinako eskuizkribu mota.
kodifikatu kodifika kodifikatzen	ad	A1.	Kode bat taxutu.
kodifikatu kodifika kodifikatzen	ad	A2.	Kode bateko arauen bitartez mezu bat osatu.
kodifikatze			kodifikatu aditzaren aditz izena.
kodizia	iz		Gutizia; diru zalekeria.
kodoin	iz		Irasagarra, zuhaitza eta fruitua.
koefiziente	iz		Monomio bat biderkatzen duen zenbakia edo parametroa.
koerlazio	iz		Bi gauzaren edo bi gauza sailen arteko egokitasuna edo lotura.
kofau	iz		Kofoina, erlauntza.
kofoin	iz		Erlauntza, erle ontzia.
kofradia	iz		Anaidia.
koherente	izond		Koherentzia duena.
koherentzia	iz		Gauzen, ideien arteko lotura logikoa.
kohesio	iz		Gorputz baten molekulen banatzeari kontra egiten dion indarra.
koilara	iz		Zalia, zopak hartzeko edo antzekoak ahoratzeko tresna.
koilarakada	iz		Zalikada, koilara batean sartzen den kopurua.
koilare	iz		Lepokoa, idunekoa.
koinata	iz	A1.	Norbaiti buruz, bere ezkonlagunaren arreba edo ahizpa, edo bere anaiaren ezkonlaguna.
koinata	iz	A2.	Koinatua.
koinatu	iz		Norbaiti buruz, bere ezkonlagunaren anaia, edo bere ahizparen ezkonlaguna.
koipe	iz		Zenbait animaliaren gantzarekin egiten den eta etxean edo industrian erabiltzen den gaia.
koipekeria	iz		Losintxa, balakua.
koipetsu	izond	A1.	Koipea dariona, koipe asko duena, koipez osatua.
koipetsu	izond	A2.	Koipekeriatan aritzen dena.
koipetsu	iz	A3.	Koipe asko duen jakia.
koipetu koipe edo koipetu koipetzen	ad	A1.	Koipez bete.
koipetu koipe edo koipetu koipetzen	ad	A2.	Koipeztatu.
koipetze			koipetu aditzaren aditz izena.
koipeztatu koipezta koipeztatzen	ad	A1.	Koipez hornitu.
koipeztatu koipezta koipeztatzen	ad	A2.	Koipetu.
koipeztatze			koipeztatu aditzaren aditz izena.
koitadu	izond		Gaixoa, errukarria.
koito	iz		Gizon-emakumeak edo animaliak, sexu harremanean batzea.
kokagune	iz		Kokatzeko gunea, kokalekua.
kokaina	iz		Koka hostoetatik ateratako alkaloidea, sendagintzan sorgarri bezala, eta orobat droga bezala, erabiltzen dena.
kokainazale	iz		Kokainaren zaleegia dena, kokainarekiko edo atxikimendua dion pertsona.
kokaleku	iz		Kokatzeko lekua.
kokarazi kokaraz kokarazten	ad		Kokatzera behartu.
kokatu koka kokatzen	ad		Toki batean ipini, ezarri edo finkatu.
kokatze			kokatu aditzaren aditz izena.
koke	iz		Errekin gotorra, batez ere labeetarako erregai gisa erabiltzen dena.
kokin	izond		Frikuna, barrabasa.
kokindu kokin edo kokindu kokintzen	ad		Kokin bihurtu, okertu.
kokinkeria	iz		Frikunkeria.
kokintze			kokindu aditzaren aditz izena.
kokolo	iz	H1.	Txokolatea.
kokolo	izond	H2.	Inozoa, ergela.
kokolokeria	iz		Inozokeria, ergelkeria.
kokolotu kokolo edo kokolotu kokolotzen	ad		Inozotu, ergeldu. Aditzaren era burutua soilik erabiltzen da.
kokondo	iz		Palmondoen antzeko zuhaitza, zurtoina luzea eta liraina duena, fruitutzat kokoa ematen duena.
kokor	iz		Gaina.
kokoratz	iz		Karaka, oiloaren oihua.
kokorikatu kokorika kokorikatzen	ad		Kokoriko jarri.
kokorikatze			kokorikatu aditzaren aditz izena.
kokoriko	adlag	H1.	Nor bere orkatilen gainean eseririk.
kokoriko	iz	H2.	Oilarraren oihua.
kokospe	iz		Kokotsaren azpia, kokotsaren azpiko alde haragitsua.
kokospeko	iz		Kokospean hartu edo emandako ukaldia.
kokot	iz	H1.	Lepondoa, garondoa.
kokot	adlag	H2.	Kokoriko.
kokoteko	iz		Kokotean hartu edo emandako kolpea.
kokots	iz		Gizakien aurpegiaren aho azpiko zatia, eta bereziki honen irtengunea.
kola	iz		Itsasgarria, bi gauza elkarri itsasteko erabiltzen den gaia.
kolaio	iz		Mielgaren antzeko arraina, jateko ez oso aintzat hartua.
kolaka	iz		Clupeidae familiako arraina, ibaietan jaio eta itsasoan hazten dena.
koldar	izond		Zernahi eratako arriskuen beldur dena, arriskuari ihes egiten diona.
koldarkeria	iz		Adore eta ausardiarik eza; koldarrari dagokion egintza.
koldartasun	iz		Koldarraren nolakotasuna.
koldartu koldar edo koldartu koldartzen	ad		Adorea edo ausardia galdu edo kendu, koldar bihurtu.
koldartze			koldartu aditzaren aditz izena.
kolejiata	iz		Kolejio eliza; kalonje kolejio baten ardurapeko eliza.
kolejio	iz	A1.	Elkargoa.
kolejio	iz	A2.	Ikastetxea.
kolektibizatu kolektibiza kolektibizatzen	ad		Produkzio bitartekoak taldearen zerbitzupean jarri.
kolektibizatze			kolektibizatu aditzaren aditz izena.
kolektibizazio	iz		Kolektibizatzea.
kolektibo	izond		Talde bati, jende multzo bati dagokiona.
koleoptero	izond		Intsektuez mintzatuz, aurreko hegoak gogorrak eta ahoa mastekatzailea duena.
kolera	iz	H1.	Haserrea, amorrua; haserretasuna, haserrekeria.
kolera	iz	H2.	Eritasun larria eta kutsakorra, etorkiz Indiakoa, beherakoak, gorakoak, arranpak eta ahuleria handia eragiten dituena.
kolesterol	iz		Gai koipetsua, animalien odolean eta gorputzeko ehun gehienetan izaten dena.
kolibri	iz		Ameriketako txori guztiz txikia, mokoa luzea eta lumak distiratsuak dituena.
koliko	iz		Sabelaldeko mina, sabel errai edo hesteetatikoa.
kolirio	iz		Begi ura, begian ezartzen den sendagai isurkaria.
kolka	izond		Loka.
kolko	iz		Golkoa.
koloka	adlag	H1.A1.	Irmo finkaturik gabe.
koloka	izond	H2.	Loka, kolka.
kolonia	iz	H1.A1.	Lurralde batean, bertako baliabideez jabetzeko, kokatzen den atzerritarren multzoa; horrelako kokalekua.
kolonia	iz	H1.A2.	Europako estatu batek munduaren beste zati batean duen jabegoa.
kolonia	iz	H2.	Animalia taldea, elkarrengana bilduta bizi diren izaki berdinez osatua.
kolonialismo	iz		Koloniak hedatzearen eta haien ondasunez baliatzearen aldeko politika.
kolonialista	izond eta iz		Kolonialismoari dagokiona; kolonialismoaren aldekoa.
koloniar	iz		Kolonia batean bizi dena.
kolonizatu koloniza kolonizatzen	ad		Kolonia bidez lurralde baten baliabideez jabetu; herrialde bat kolonia bihurtuz menderatu.
kolonizatzaile	izond eta iz		Kolonizatzen duena.
kolonizatze			kolonizatu aditzaren aditz izena.
kolono	iz		Koloniarra.
koloragarri	izond eta iz		Koloratzen duena.
koloratu kolora koloratzen	ad		Kolorea eman, kolorez hornitu.
koloratze			koloratu aditzaren aditz izena.
kolorebakar	izond		Kolore bakarra duena, kolore bakarrekoa.
koloredun	izond		Kolorea duena, kolorezkoa.
koloregabe	izond		Kolorerik ez duena.
koloregabetu koloregabe edo koloregabetu koloregabetzen	ad		Kolorea galdu edo kendu.
koloregabetze			koloregabetu aditzaren aditz izena.
koloregai	iz		Zerbait koloreztatzeko erabiltzen den gaia.
koloretsu	izond		Kolore asko edo kolore biziak dituena.
kolorezale	izond		Koloreen zale dena, kolore biziak atsegin dituena.
koloreztatu kolorezta koloreztatzen	ad		Kolorea eman, kolorez hornitu.
koloreztatze			koloreztatu aditzaren aditz izena.
kolorge	izond		Margula, koloregabea.
kolorgetu kolorge edo kolorgetu kolorgetzen	ad		Marguldu, koloregabetu.
kolorgetze			kolorgetu aditzaren aditz izena.
kolpatu kolpa kolpatzen	ad		Zauritu.
kolpatzaile	iz		Zauritzen duen pertsona.
kolpatze			kolpatu aditzaren aditz izena.
kolpe	iz	A1.	Zerbaitek zerbait jotzea eta horren ondorioa.
kolpeka	adlag	H1.	Kolpeak joaz.
kolpeka	iz	H2.	Kolpea.
kolpekada	iz		Kolpea, kolpetzarra.
kolpekari	izond eta iz		Kolpeka aritzen dena.
kolpekatu kolpeka edo kolpekatu kolpekatzen	ad		Kolpeak jo.
kolpekatze			kolpekatu aditzaren aditz izena.
kolpetxo	iz		Kolpe txikia.
kolpetzar	iz		Kolpe handia, gogorra.
koltxoi	iz		Lastaira, lumatxa.
koltza	iz	H1.	Olio-arbia.
koltza	iz	H2.	Zumitzez edo egiten den ehun modukoa, orgari jartzen zaiona.
koma	iz	H1.	Kakotxa, ortografi marka.
koma	iz	H2.	Osasun egoera larria, gorputzaren funtzio gehienak galtzen direnean sortua.
komandante	iz		Batailoi baten burua.
komedia	iz	A1.	Antzerkia.
komedia	iz	A2.	Helburutzat ikus-entzuleak jostaraztea duen antzerkia.
komedia	iz	A3.	Gertaera bitxi edo nahasia, baina barregarria edo larritasunik gabekoa.
komekatu komeka komekatzen	ad		Jaunartu.
komekatze			komekatu aditzaren aditz izena.
komenentzia	iz		Aukera; onura.
komeni izan komeniko	ad		Norbaitentzat edo zerbaitentzat ona edo onuragarria izan.
komenigarri	izond		Komeni dena, onuragarria.
komentu	iz		Elizgizonak, lekaideak edo mojak elkarrekin bizi diren etxea.
kometa	iz		Eguzkiaren inguruan elipse formako orbita oso luzeetan bira ematen duen argizagia, gune distiratsu batez eta Eguzkira hurbiltzen denean nabarmentzen den adats batez osatua.
komiki	iz		Marrazki, hitz eta zeinu bidezko adierazpidea; horrez baliatuz ondutako kontakizuna, liburuetan, aldizkarietan edo argitaratua.
komiko	iz	A1.	Antzezleez mintzatuz, komediak jokatzen dituena, komedia-antzezlea.
komiko	izond	A2.	Barregarria, barre eragilea.
komisario	iz	A1.	Ordezkaria.
komisario	iz	A2.	Polizia burua.
komulgatu komulga komulgatzen	ad		Jaunartu.
komun	iz	H1.	Pixa egiteko eta gorputza libratzeko gela.
komun	izond	H2.A1.	Arrunta.
komun	izond	H2.A2.	Guztiek edo gehienek batera dutena, guztiei edo gehienei dagokiena, erkidea.
komuna	iz		Herri edo hiri bateko biztanleek beren kabuz antolatu eta gobernatzeko modua.
komuniatu komunia komuniatzen	ad		Jaunartu, Gorputz Saindua hartu.
komuniatze			komuniatu aditzaren aditz izena.
komunikabide	iz		Komunikatzea; komunikatzeko erabiltzen den zernahi bide.
komunikatu komunika komunikatzen	ad		Harremanean jarri, elkarri adierazi.
komunikatze			komunikatu aditzaren aditz izena.
komunikazio	iz		Sinbolo jakin batzuk erabiliz edo sistema baten bitartez komunikatzea.
komunio	iz	A1.	Elkartasuna.
komunio	iz	A2.	Jaunartzea.
komunismo	iz	A1.	Jabego pribatuaren ezabatzean datzan ekonomia eta gizarte sistema.
komunismo	iz	A2.	Alderdi komunisten politika edo dotrina.
komunitate	iz		Erkidegoa, interes edo helburu bera duten pertsonek osatutako taldea.
komunki			Arruntean; gehienetan.
komunztadura	iz		Esaldi berean loturik dauden bi hitzen artean gertatzen den kideko morfemen arteko adostasuna.
komunztatu komunzta komunztatzen	ad		Komunztadura gertatu edo egin.
komunztatze			komunztatu aditzaren aditz izena.
konbentzio	iz		Egiunea.
konbentzional	izond		Egiunezkoa.
konbentzitu konbentzi konbentzitzen	ad		Gogatu, norbaiten borondatea zerbait egitera etorri edo erakarri; norbaitek gogoko ez zuen iritzi bat onartzea lortu.
konbertitu konberti konbertitzen	ad		Egiazkotzat hartzen den fede edo erlijiokoa egin; besterik adierazten ez bada kristau egin, kristautu.
konbertitze			konbertitu aditzaren aditz izena.
konbexu	izond		Ganbila, begiratzen dionarentzat erdialdea ertzak baino irtenago duena.
konbinatu konbina konbinatzen	ad		Gauzak eredu jakin baten arabera antolatu, elkartu.
konbinatze			konbinatu aditzaren aditz izena.
konbinazio	iz		Konbinatzea.
konbultsio	iz		Gihar baten uzkurdura bortitz eta gogoz kanpokoa.
kondaira	iz		Gizadiaren edo gizarte edo giza talde baten iraganaldiko gertaera gogoangarrien ezagutza eta kontakizuna; horrela kontaturiko gertaerak.
kondairagile	iz		Historialaria, kondairatzailea.
kondairatzaile	iz		Historialaria, kondairagilea.
kondar	iz		Hondarra, hondoan gelditzen dena.
konde	iz		Aitoren semeen hurrenkeran dukearen ondoan datorrena.
kondenagarri	izond	A1.	Gaitzesgarria.
kondenagarri	izond eta iz	A2.	Kondenarazten duena.
kondenamendu	iz		Kondenazioa.
kondenarazi kondenaraz kondenarazten	ad		Kondenatzera behartu.
kondenatu kondena kondenatzen	ad	A1.	Epaitu ondoan norbaiti zigor jakin bat pairarazi; epaileak norbait errudun dela adierazi.
kondenatu kondena kondenatzen	ad	A2.	Heg.. Jainkoaren zigorrez infernuratu, infernura kondenatu.
kondenatu kondena kondenatzen	ad	A3.	Gaitzetsi.
kondenatu kondena kondenatzen	ad	A4.	Era burutua izenondo gisa.
kondenatzaile	iz		Kondenatzen duen pertsona.
kondenatze			kondenatu aditzaren aditz izena.
kondenazio	iz	A1.	Norbait kondenatzea.
kondenazio	iz	A2.	Infernuratzea.
kondentsatu kondentsa kondentsatzen			Lurrina isurkari egoerara igaro.
kondera	iz		Arrosarioa.
konderri	iz		Kondearen jaurgoaren mendeko lurraldea.
kondesa	iz		Kondearen emaztea; konderri baten jaurgoa duen andrea.
kondetxo	iz		Kondearen semea.
kondetza	iz		Kondearen maila.
kondizio	iz	A1.	Baldintza.
kondizio	iz	A2.	Gizarte maila edo egoera; egoera.
kondoi	iz		Preserbatiboa.
kondor	iz		Hegazti harrapari handia, Andeetan bizi dena, lumak beltzak eta hegoetan zerrenda zuriak dituena.
kondotx	iz		Hondakina.
konfederakunde	iz		Konfederazioa.
konfederatu konfedera konfederatzen			Estatu, talde edo pertsona banakoak konfederazioan bildu.
konfederatze			konfederatu aditzaren aditz izena.
konfederazio	iz		Estatuek, taldeek edo pertsona banakoek helburu jakin bat lortzeko osatutako batasuna, liga.
konferentzia	iz		Politikariak, eta diplomatikoak bereziki, gai jakin bati buruz aritzen diren biltzarra.
konfesari	iz		Aitor-entzulea.
konfesategi	iz		Aitortegia.
konfesatu konfesa konfesatzen	ad		Bekatuak aitortu, bekatuak aitortzan esan.
konfesatze			konfesatu aditzaren aditz izena.
konfesio	iz		Aitortza.
konfesor	iz		Aitor-entzulea.
konfiantza	iz		Uste ona.
konfirmatu konfirma konfirmatzen	ad	A1.	Berretsi, sendetsi.
konfirmatu konfirma konfirmatzen	ad	A2.	Konfirmazioa edo sendotza hartu edo eman.
konfirmazio	iz		Sendotza, kristaua bataioko grazian sendotzen duen sakramentua.
konfiskatu konfiska konfiskatzen	ad		Legez kendu.
konformatu konforma konformatzen	ad	A1.	Egokitu, arabera egin.
konformatu konforma konformatzen	ad	A2.	Kopuru handiagoa, egoera hobea... lortu gabe etsi.
konforme		A1.	Era edo itxura ereduaren kidekoa edo araberakoa duena edo duela.
konfraria	iz		Balderna; anaitasuna, anaidia.
konfrontazio	iz		Erkatzea.
kongestio	iz		Organo batean odola biltzea.
kongregazio	iz		Anaidia; bilkura.
kongresu	iz	A1.	Zenbait estatu nagusitako ordezkariek nazioarteko arazoez jarduteko biltzarra.
kongresu	iz	A2.	Biltzarra; bereziki, hainbat pertsonak beren ideiak edo ikerketak elkarri adierazteko aldian-aldian egiten dena.
koniko	izond		Kono formakoa.
konjuntiba	iz		Ornodunen begiaren aurrealdeko muki mintza.
konjuntibitis	iz		Konjuntibaren hantura.
konjuntibo	izond		Ornodunen ehunetan, organo bat osatzen duten edo betekizun bera duten organoak edo ehunak lotzen dituena.
konjuntzio	iz	A1.	Astr. Bi argizagi Lurretikako lerro zuzen berean eta alde berean daudenean duten itxura.
konjuntzio	iz	A2.	Juntagailua.
konkabo	izond		Ahurra, begiratzen dionarentzat erdialdea ertzak baino barrenago duena.
konketa	iz		Ontzi handia eta aho-zabala, garbitzeko erabiltzen dena; bainugeletan eta, garbiketak egiteko iturriz horniturik izaten den ontzi modukoa.
konkistatu konkista edo konkistatu konkistatzen			Armaz baliatuz lurralderen bat beretu. Ik.
konkistatzaile	iz eta izond		Lurralde bat edo konkistatzen duena.
konkistatze			konkistatu aditzaren aditz izena.
konklabe	iz		Aita santua aukeratzeko kardinalak biltzen diren lekua.
konkordatu	iz		Eliza katolikoaren eta Estatuaren arteko hitzarmena.
konkordun	izond		Konkorra duena.
konkortasun	iz		Logale modukoa, astuna.
konkortu konkor edo konkortu konkortzen	ad	H1.	Konkor baten itxura hartu edo eman.
konkortu konkor edo konkortu konkortzen	ad	H2.	Konortea galdurik edo erabat harriturik gelditu edo utzi.
konkortze			konkortu aditzen aditz izena.
konkretu	izond		Zentzumenen bidez atzemana edo irudikatua izan daitekeena, zehatza, mugatua, jakina.
konkurrentzia	iz		Konkurritzen dutenen arteko erlazioa.
konkurritu konkurri konkurritzen	ad		Lehiatu, helburu bera duten bi pertsona, talde edo gehiago lehian aritu.
konkurritze			konkurritu aditzaren aditz izena.
konnotazio	iz		Hitz baten esanahiari hiztunak egoeraren edo testuinguruaren arabera eransten dion esanahia.
kono	iz		Oinarria biribila duen eta tontorrean bukatzen den gauzakia.
konorte	iz		Zentzumenez baliatzeko gaitasuna.
konortegabetu konortegabe konortegabetzen	ad		Konortea galdu edo kendu, kordegabetu.
konortegabetze			konortegabetu aditzaren aditz izena.
konorteratu konortera konorteratzen	ad		Konortera etorri edo ekarri.
konorteratze			konorteratu aditzaren aditz izena.
konpai	iz	A1.	Laguna. Batez ere deiki bezala erabiltzen da.
konpai	iz	A2.	Aitakidea.
konpainia	iz	A1.	Lagunartea.
konpainia	iz	A2.	Oinezko gudari taldea, ehunen bat lagunek osatua, kapitain baten agindupean dagoena.
konparaketa	iz		Konparatzea, erkatzea.
konparatu konpara konparatzen	ad		Erkatu, alderatu.
konparatze			konparatu aditzaren aditz izena.
konparazio	iz		Konparatzea, erkatzea.
konparazione	adlag		Adibidez.
konpas	iz	A1.	Musikan, denboraren neurria.
konpas	iz	A2.	Arkuak edo zirkunferentziak marrazteko eta neurriak hartzeko erabiltzen den tresna.
konpas	iz	A3.	Ipar orratza.
konpasatu konpasa konpasatzen	ad		Konpasean egin, jarri.
konpaero	iz		Laguna. Batez ere deiki bezala erabiltzen da.
konpleta	iz		Zazpigarren otoitz ordua, eguneko azkena, iluntzean, bezperen ondoan esaten dena.
konpletibo	izond eta iz		Izen sintagma baten baliokide den mendeko perpausa.
konplexu	izond	A1.	Osagai batez baino gehiagoz osatua.
konplexu	iz	A2.	Psik. Sentimen multzoa, gehienetan guztiz inkontzientea, gizabanakoaren nortasunean eragina dutena.
konpli	izond		Osoa, betea.
konplimendu	iz	A1.	Konplitzea, betetzea.
konplimendu	iz	A2.	Adiskidetasun edo adeitasunezko hitzak.
konplitasun	iz		Osotasuna, betetasuna.
konplitu konpli konplitzen	ad		Bete.
konplituki	adlag		Osoki.
konplitze			konplitu aditzaren aditz izena.
konplot	iz	A1.	Bi edo gehiago pertsonaren arteko hitzarmena beste pertsona baten edo gehiagoren aurka jokatzeko.
konplot	iz	A2.	Azpikeria, jukutria.
konponbide	iz		Arazo edo auzi bat konpontzeko edo antolatzeko bidea.
konpondu konpon konpontzen	ad		*1562, 1653.
konpondu konpon konpontzen	ad	A1.	Hautsia, hondatua, erabili ezin zela zegoena, erabilia izateko eran jarri, antolatu.
konpondu konpon konpontzen	ad	A2.	Egoneroko bizitzan edo kontuetan, edo zernahi eratako harremanetan, ados etorri edo elkarri egokitu.
konpondu konpon konpontzen	ad	A3.	da aditza Aritzeko edo zerbait egiteko, adierazten diren bideei askietsirik jardun.
konponezin	izond		Ezin konponduzkoa, ezin antolatuzkoa.
konponitu konponi konponitzen	ad		Musika, poesia lan bat ondu.
konponitze			konponitu aditzaren aditz izena.
konponketa	iz		Konpontzea, antolatzea.
konpontzaile	iz		Tresnak edo gauzak eta, konpontzen dituen pertsona.
konpontze			konpondu aditzaren aditz izena.
konpositore	iz		Musika konponitzen edo ontzen duena.
konposizio	iz		Musika, poesia lana.
konpota	iz		Fruitu zatiak ur eta azukretan egosiz egiten den janaria.
konpreniarazi konpreniaraz konpreniarazten	ad		Ulertarazi.
konprenitu konpreni konprenitzen	ad		Aditu, ulertu.
konprenitze			konprenitu aditzaren aditz izena.
konpresio	iz		Konprimitzea.
konprimitu konprimi konprimitzen	ad		Gorputz baten bolumena, presio bidez, txikitu.
konprimitze			konprimitu aditzaren aditz izena.
konputagailu	iz		Informazioa metatu eta zenbakizko kalkuluak edo eragiketa logikoak lastertasun handiaz egin ditzakeen tresna elektronikoa.
konsagrazio	iz		Sagara.
konspirazio	iz		Zenbait kideren elkar hartzea, norbaiten edo zerbaiten aurka jarduteko.
konstante	izond	A1.	Aldatzen ez dena, iraunkorra, etengabea.
konstante	iz	A2.	Mat. Kopuru aldagaitza.
konstelazio	iz		Izar multzoa.
konstituzio	iz		Estatu batzuetan lege nagusiari ematen zaion izena.
kontabide	iz		Istorio edo ipuin bat kontatzeko bidea.
kontaera	iz		Kontakizuna.
kontaezin	izond		Ezin zenbatu edo kontatuzkoa.
kontagai	iz	A1.	Kontakizunaren gaia.
kontagai	izond	A2.	Kontatzen edo zenbatzen ahal dena.
kontagaitz	izond		Kontaezina.
kontagarri	izond		Kantatua izan dadin merezi duena.
kontakatilu	izond		Salataria.
kontaketa	iz	A1.	Kontatzea, kontakizuna.
kontaketa	iz	A2.	Kontatzea, zenbatzea.
kontakizun		A1.	pred. G. er.. Kontatzeko dagoena.
kontakizun	iz	A2.	Gertari baten edo batzuen adierazpena, batez ere idatzia, eta bereziki literatura balioa duena.
kontaktu	iz		Bi gorputz eroaleren gainaldeen arteko ukitze zuzena.
kontalari	iz		Kontaria, kontatzailea.
kontarazi kontaraz kontarazten			1784. Kontatzera behartu.
kontari	iz	A1.	Kontakizunak edo gertariak kontatzen dituen pertsona.
kontari	adlag	A2.	Kontatzen.
kontatu konta kontatzen	ad	A1.	Besteri, ahoz nahiz izkribuz, gertatu den zerbait, edo nor berak edo bestek asmatu duen zerbait, esan edo aditzera eman.
kontatu konta kontatzen	ad	A2.	Multzo bateko osagaien kopurua mugatu, zenbaki arrunten segidaren arabera adieraziz joanez.
kontatzaile	iz		Kontakizunak edo gertariak kontatzen dituen pertsona.
kontatze			kontatu aditzaren aditz izena.
kontent			Pozik, alai, arrai.
kontentagaitz	izond		Erraz kontentatzen ez dena.
kontentagarri	izond		Kontentatzen duena.
kontentamendu	iz		Poza, atsegina.
kontentarazi kontentaraz kontentarazten			1617. Kontentatzera behartu.
kontentatu kontenta kontentatzen	ad	A1.	Kontent, gogara jarri eskatzen duena emanez, ase.
kontentatu kontenta kontentatzen	ad	A2.	Zerbaitekin gogara egon, gehiago edo hobeagorik eskatu gabe.
kontentatze			kontentatu aditzaren aditz izena.
kontentu		A1.	pred. Kontent.
kontentu	iz	A2.	Poza, atsegina.
kontinental	izond		Kontinenteari dagokiona.
kontinente	iz		Geogr. Lur azaleko lur masa handietako bakoitza.
kontingente	izond		Gerta daitekeen nahiz gerta ez daitekeena.
kontingentzia	iz		Kontingentea denaren nolakotasuna.
kontra		A4.	Izen gisa.
kontra		A2.	Zerbaiti edo norbaiti.
kontra		A1.	"-(ren"). Adierazten denaren nahiaren, jarreraren, jokaeraren... aurrez aurre, edo haiekin borrokan.
kontrabandista	iz		Kontrabandoan aritzen den pertsona.
kontrabando	iz		Herrialde batean, debekaturik dauden edo dagokien muga zerga ordaindu ez duten salgaiak sartzea, gauazko lana; horrelako salgaia.
kontrabaxu	iz		Biolinen familiako musika tresnetan handiena eta soinu apalekoena.
kontradantza	iz		Aurrez aurre jartzen diren eta irudiak egiten dituzten hainbat dantzari bikotek eginiko dantza.
kontraeraso	iz		Aurkariaren edo etsaiaren aurkako erasoa.
kontraesan	iz		Zerbait baiezten eta aldi berean ukatzen duten bi gauza edo esaldiren artean dagoen erlazioa; elkarren aurkako direnak biltzen dituenaren nolakotasuna.
kontrahorma	iz		Eraikuntzaren hormen kanpoaldean, eraikuntzari eusteko, jartzen den horma.
kontrairaultza	iz		Iraultza baten aurkako iraultza.
kontrajarri kontrajar kontrajartzen			Zerbait beste zerbaiten aurrez aurre jarri, haren eragina ezeztatzeko edo biak erkatzeko.
kontrakar	iz		Kontra egitea.
kontrakotasun	iz		Kontrako izateko nolakotasuna.
kontralto	iz		Emakumezkoen ahotsik apalena; ahots hori duen emakumezko kantaria.
kontramaisu	iz	A1.	Marinelen ardura duen ofizialea.
kontramaisu	iz	A2.	Langile talde baten ardura duena.
kontrapisu	iz		Zerbaiten pisua orekatzeko pisua.
kontrapozoi	iz		Pozoi baten eraginari aurka egiteko sendagaia.
kontrapuntu	iz		Musikagintzaren teknika, bi nahiz gehiago doinu, edo doinu bat bi nahiz gehiago tonutan, elkarren gainka edo aurka jartzen dituena.
kontrara	adlag		Alderantziz.
kontrario	izond	A1.	Kontrakoa.
kontrario	iz	A2.	Aurkaria.
kontrast	izond		Aurkaria, etsaia.
kontratatu kontrata kontratatzen	ad		Alokatu, soldataren truke norbait lanerako hartu.
kontratu kontra edo kontratu kontratzen	ad	H1.	Kontra egin.
kontratu	iz	H2.	Egiunea, pertsona bi edo gehiagoren artean, zerbait egiteko edo emateko burutzen den hitzarmena.
kontrizio	iz		Maitasun damua.
kontrol	iz		Zerbait zaintzeko edo egiaztatzeko azterketa.
kontrolatu kontrola edo kontrolatu kontrolatzen	ad		Kontrolpean jarri.
kontrolatze			kontrolatu aditzaren aditz izena.
kontseilari	iz	A1.	Aholkularia.
kontseilari	iz	A2.	Espainiako autonomia erkidegoetan, sailburua.
kontseilaritza	iz		Espainiako autonomia erkidegoetan, saila, gobernu zentraleko ministerioen kidekoa.
kontseilatu kontseila kontseilatzen	ad		Aholkatu.
kontseilatze			kontseilatu aditzaren aditz izena.
kontseilu	iz	A1.	Aholkua.
kontseilu	iz	A2.	herri arazoez eztabaidatzen diren eta aholku ematen duten pertsonen bilkura.
kontserba	iz		Luzaroan irauteko prestaturiko janaria; tankan itxiriko ontzi batean gordea.
kontserbadore	izond		Tradizioak, gizarte eta ekonomia egiturak bere horretan uzteko joera duena.
kontserbategi	iz		Jangaiak kontserban jartzen diren fabrika.
kontserbatu kontserba edo kontserbatu kontserbatzen	ad		Janariei hartako teknika erabiliz iraunarazi.
kontserbatze			kontserbatu aditzaren aditz izena.
kontserbazio	iz		Kontserbatzea.
kontsideratu kontsidera kontsideratzen	ad		Gogoan hartu, kontuan hartu.
kontsolagarri	izond eta iz		Bihotz-aringarria, pozgarria.
kontsolamendu	iz		Pozbidea, bihotz arintzea, kontsolatzea, poztea.
kontsolatu kontsola kontsolatzen	ad		Bihotza arindu; atsekabetua poztu.
kontsolatzaile	iz		Bihotza arintzen, pozten duen pertsona.
kontsolatze			kontsolatu aditzaren aditz izena.
kontsolazio	iz		Konsolamendua.
kontsul	iz	A1.	Erromako Errepublikan, aginpide gorena zuten bi kargudunetako bakoitza.
kontsul	iz	A2.	Estatu baten interesez atzerriko estatu batean arduratzen den ordezkaria.
kontsulorde	iz		Kontsularen ordezkoa, eta mailaz kontsularen ondokoa dena.
kontsumitu kontsumi kontsumitzen	ad	A1.	Ahitu.
kontsumitu kontsumi kontsumitzen	ad	A2.	Nork bere beharrak betetzeko ekonomi ondasunak erabili.
kontsumitzaile	iz		Bere beharrak betetzeko salgaiak eta ondasunak erabiltzen dituena.
kontsumitze			kontsumitu aditzaren aditz izena.
kontsumo	iz		Kontsumitzea.
kontuhartzaile	iz	A1.	Kontuak hartzen dituena.
kontuhartzaile	iz	A2.	Norbaiti edo zerbaiti kontu hartzen diona, begiralea.
kontugabe	izond		Konturik ez duena, neurrigabea, amaigabea.
kontugintza	iz		Kontuak egitea, kontuak egiteko antzea.
kontulari	iz	A1.	Kontaria, berritsua.
kontulari	iz	A2.	Ogibidez kontuak egiten dituen pertsona.
kontularitza	iz		Kontuak egiteaz arduratzen den zerbitzua.
konturarazi kontuararaz konturarazten	ad		Konturatzera behartu.
konturatu edo kontura	ad		Ohartu.
konturatze			konturatu aditzaren aditz izena.
kontzeju	iz		Udala.
kontzentratu kontzentra kontzentratzen	ad		Soluzio batean, isurkariak soluzio horretan duen kopurua gutxiagotu edo urturiko gaiaren kopurua handitu.
kontzentratze			kontzentratu aditzaren aditz izena.
kontzentrazio	iz		Kontzentratzea.
kontzeptu	iz		Adigaia, gogaia.
kontzertu	iz		Musika emanaldia, batez ere talde batek egina.
kontziente	izond		Bere buruaz, gertaera batez, gauza baten existentziaz, kontzientzia duena.
kontzientzia	iz		Giza gogoak bere buruaz duen ezagutza; norberaren egintzen zintzotasun edo gaiztotasunaz epaitzea edo epaitzeko ahalmena.
kontzilio	iz		Eliza katolikoko gotzainen biltzarra, dogmaz etabarrez jarduteko Aita Santuak deitzen duena.
kooperatiba	iz		Bazkide bakoitzaren eskubideak berdinak diren eta irabaziak haien artean banatzen diren enpresa.
koordenatu	iz		Puntu batek planoan edo espazioan duen kokagunea finkatzen duen zenbaki sistema.
koordinatu koordina koordinatzen	ad		Zenbait gauza, lortu nahi den emaitzari buruz elkarren eragozgarri gerta ez daitezen eran antolatu.
koordinatzaile	izond eta iz		Koordinatzen duena.
koordinatze			koordinatu aditzaren aditz izena.
koordinazio	iz	A1.	Koordinatzea, koordinaturik antolatzea.
koordinazio	iz	A2.	Perpaus koordinatuen arteko erlazioa.
kopatxo	iz		Kopa-ren txikigarria.
kopau	iz		Mokadua, ahamena.
kopauka	adlag		Ahamenka.
kopeta	iz		Bekokia, aurpegiaren goialdea bekainetatik ilearen hasieraraino. Bekoki baino apalagoa da mailaz.
kopetako	iz		Larru bigunezko zatia, idiei eta, uztarriak min egin ez diezaien, kopetan jartzen zaiena.
kopetalde	iz		Kopeta dagoen aldea.
kopetatsu	izond		Kopeta handia irudizko adieran duena.
kopetezur	iz		Bekokiko hezurra, bekoki hezurra.
kopetilun	izond		Kopeta ilun duena, bekoskoduna.
kopetilundu kopetilun edo kopetilundu kopetiluntzen	ad		Kopeta ilun ipini edo ipinarazi.
kopetiluntze			kopetilundu aditzaren aditz izena.
kopia	iz		Idazki, marrazki batetik, haren berdinak egiten diren aleetako bakoitza.
kopiatu kopia edo kopiatu kopiatzen	ad		Kopia egin.
kopiatzaile	iz		Idazlan edo irudi bat kopiatzen duen pertsona.
kopiatze			kopiatu aditzaren aditz izena.
kopilotu	iz		Pilotoaren laguntzailea.
kopin	iz		Andrakila, panpina.
kopla	iz		Bertsoa, eta bereziki, kanta edo kantu baten ahapaldi bakoitza.
koplari	iz		Koblak ontzen edo ematen dituena, bertsolaria.
koplatu kopla edo koplatu koplatzen	ad		Koplak kantatu, bereziki norbaiti; koplak ondu.
koplatxo	iz		Kopla-ren txikigarria.
koplatze			koplatu aditzaren aditz izena.
kopoi	iz		Ostia ontzia.
kopulatibo	izond		Hitzak, perpausak, lotzen dituena.
kopuratu kopura kopuratzen	ad	A1.	Kopurua zehaztu.
kopuratu kopura kopuratzen	ad	A2.	Gehitu.
kopuratzailea	iz		Kopuratzen duena.
kopuratze			kopuratu aditzaren aditz izena.
kopuru	iz		Pertsona edo gauza aniztasun bat ezaugarritzen duen zenbaki zehatza; materia zati bat edo kideko gauzen multzo bat zehazten duen neurria edo banako zenbakia.
kopurutsu	izond		Kopuru handi batek osatua.
korain	iz	A1.	Txibiak eta kidekoak harrapatzeko erabiltzen den tresna.
korain	iz	A2.	Godaina.
koral	ord	H1.A1.	Talde handietan bizi den polipoa, animaliek berek jariatzen duten kare egitura batean bizi dena Corallimorpha.
koral	ord	H1.A2.	Kare egitura hori, harkaitzak osa ditzakeena.
koral	izond	H2.	Koruari dagokiona.
korapilatsu	izond		Korapiloz betea.
korapilatu korapila edo korapilatu korapilatzen	ad	A1.	Bi hari, lokarri edo kideko, edo hari baten bi muturrak, korapilo batez lotu.
korapilatu korapila edo korapilatu korapilatzen	ad	A2.	da-du aditza Nahasi, korapiloz bete.
korapilatzaile	izond		Korapilatzen duena.
korapilatze			korapilatu aditzaren aditz izena.
korapilo	iz	A1.	Hari, lokarri... biren, edo baten bi zatiren lotura, berez egiten dena edo norbaitek egiten duena, eta muturretatik tiratzen denean irmoagoa gertatzen dena.
korapilo	iz	A2.	Kezka nahasia.
korapilo	iz	A3.	Kontakizun edo drama batean, gertarien haria biltzen den gune gorena.
korbeta	iz		Gerra itsasontzia, fragata baino txikiagoa.
korda	iz	A1.	Soka.
korda	iz	A2.	Baratxuriez, tipulez... mintzatuz, bata bestearen ondotik loturiko multzoa.
korde	iz		Konortea, zentzumenez baliatzeko gaitasuna.
kordegabetu kordegabe kordegabetzen	ad		Kordea galdu edo kendu, konortegabetu.
kordegabetze			kordegabetu aditzaren aditz izena.
kordel	iz		Soka.
korderatu edo kordera	ad		Kordera etorri edo ekarri, konorteratu.
korderatze			korderatu aditzaren aditz izena.
kordoka	adlag		Koloka, irmo finkaturik gabe.
kordokarazi kordokaraz kordokarazten	ad		Kordokatzera behartu.
kordokatu kordoka edo kordokatu kordokatzen	ad		Kordoka edo koloka dagoena, bere oinarrietan higitu; koloka jarri.
kordokatze			kordokatu aditzaren aditz izena.
koreografia	iz		Ballet baten pauso, mugimendu eta irudien multzoa.
koreografo	iz		Koreografia-egilea.
korindoi	iz		Aluminio oxido eta hidroxidoa, harri bitxi oso gogorra, kolore desberdinetakoa izan daitekeena.
korintotar	izlag eta iz		Greziako hiri zen Korintokoa; Korintori dagokiona; Korintoko biztanlea.
korkoi	iz		Mugilidae familiako arraina, ibai ahoetako lohian janaria bilatzen duena.
korkox	izond eta iz	A1.	Bizkarrean konkorra duena.
korkox	izond eta iz	A2.	Konkorra.
kornadu	iz		Kobrezko diru zaharra, balio gutxikoa.
kornea	iz		Begi globoaren aurrealdeko parte gardena.
korneta	iz	A1.	Turuta.
korneta	iz	A2.	Zenbait mojak daramaten buru estalkia.
koroa	iz	A1.	Eraztun formako apaingarria, buruan ezartzen dena, abarrez, lorez... egina edota metalezkoa, bereziki agintaritzaren ezaugarri dena.
koroa	iz	A2.	Zirkulu formako gauzakia.
koroadun	izond		Koroa duena.
koroatu koroa edo koroatu koroatzen	ad	A1.	Koroa ezarri.
koroatu koroa edo koroatu koroatzen	ad	A2.	Bururatu, azkena eman.
koroatze			koroatu aditzaren aditz izena.
korokatu koroka korokatzen	ad		Txitatu.
korola	iz		Lore baten hostoen multzoa, askotan lorearen zatirik koroletsuena gertatzen dena.
koronel	iz		Errejimentu baten edo kideko gudari talde baten burua.
korporal	izond		Gorputzarena, gorputzekoa, gorputzarekikoa.
korporazio	iz		Zuzenbidearen araberako pertsona edo taldea, estatuko administraziotik bereizia eta helburu publikoak dituena.
korpuskulu	iz		Gorpuzkia, zatikia.
korrale	iz	A1.	Ataria.
korrale	iz	A2.	Artegia.
korrejidore	iz		Foruen garaian, Gaztelako eta Espainiako erregeen ordezkaria Bizkaian eta Gipuzkoan.
korrespondentzia	iz	A1.	Egokitasuna.
korrespondentzia	iz	A2.	Gutun trukea; gutunak berak.
korridore	iz		Etxe barruan, gelen edo aretoen arteko igarobide mehar eta luzea.
korrika			Lasterka.
korrikalari	iz		Lasterkaria.
korritu korri korritzen	ad	H1.	Ibili.
korritu	iz	H2.	Diru kapital mailegatuak epe jakin batean ematen duen etekina edo irabazia.
korritze			korritu aditzaren aditz izena.
korrok egin	ad		Korrokada egin.
korroka	iz	A1.	Zurrunga.
korroka	iz	A2.	Sabeleko zarata.
korroka	iz	A3.	Igelaren oihua.
korrokada	iz	A1.	Sabeleko zarata.
korrokada	iz	A2.	Urdailean eratzen diren haizeen ahotiko jaurtikitze zaratatsua.
korrokoin	iz		Korkoia, ibai ahoetako arraina.
korromio	iz		Gorrotoa, herra.
korronte	iz	A1.	Isurkari baten higidura, lasterra.
korronte	iz	A2.	Elektrizitateaz mintzatuz, elektroien higidura eroale batean zehar.
korta	iz	A1.	Sarobea.
korta	iz	A2.	Ukuilua.
kortaitz	iz		Simaurra, satsa.
kortaiztu kortaitz edo kortaiztu kortaizten	ad		Simaurtu.
kortesano	iz		Gortekoa, gorte gizona.
kortesia	iz		Gizalegea, jendetasuna.
kortina	iz		Errezela.
kortsario	iz eta izond		Gobernuaren baimenarekin, beste nazio batzuetako ontziak eraso eta bipiltzeko antolatu ziren ontziei eta haietako marinelei ematen zaien izena.
kortse	iz		Gerruntzea.
kortxea	iz		Krakoa, beltzaren erdia balio duen musika nota.
kortxo	iz		Artelazkia, tortotxa.
koru	iz	A1.	Aldare aurrea.
koru	iz	A2.	Abesbatza.
kosako	izlag eta iz		Errusiako zenbait eskualdetako biztanlea; haiei dagokiena.
kosinu	iz		Angelu baten funtzio trigonometrikoa, angelu hori hartzen duen triangelu angeluzuzenaren alboko aldearen luzera hipotenusaren luzeraz zatituz lortzen dena.
kosk egin	ad		Hozkatu, hozka egin.
koska	iz	H1.A1.	Gainalde batean, eta bereziki ertz batean, dagoen edo egiten den hutsune edo irtengune txikia.
koska	iz	H1.A2.	Arazo baten eragozpen nagusia.
koska	iz	H2.	Talka.
koska	izond	H3.	Burugogorra.
koskabilo	iz	A1.	Kaskabiloa.
koskabilo	iz	A2.	Barrabilak.
koskadun	izond		Koska edo koskak dituena.
koskaka	adlag		Koskak, talkak joaz.
koskari	izond		Ahariez eta mintzatuz, koskaka ari dena.
koskatsu	izond		Koska asko dituena.
koskatu koska edo koskatu koskatzen	ad	H1.	Koska bat edo koskak egin.
koskatu koska edo koskatu koskatzen	ad	H2.A1.	Oskola hautsi.
koskatu koska edo koskatu koskatzen	ad	H2.A2.	Ahariek elkarren kontra koska egin; bi gauzak elkarren aurka jo.
koskatze			koskatu aditzen aditz izena.
koskor	iz	MA.A3.	Azalean edo gainalde batean gertatzen den handitu gogorra.
koskor	izond	MB.	Tamaina txikikoa.
koskor	iz eta izond		1858.
koskordun	izond		Koskorrak dituena.
koskortsu	izond		Koskor asko duena.
koskortu koskor edo koskortu koskortzen	ad	A1.	Koskorrez bete.
koskortu koskor edo koskortu koskortzen	ad	A2.	Zerbait hazi.
koskortze			koskortu aditzaren aditz izena.
kosmetika	iz		Gai kosmetikoen ikerketaz eta industriaz diharduen jakintzaren alorra.
kosmetiko	izond		Kosmetikari dagokiona.
kosmiko	izond		Kosmosari dagokiona.
kosmogonia	iz		Munduaren sortzeari buruzko teoria, mitologia nahiz jakintza bidezkoa.
kosmopolita	izond		Herri desberdinetako ohituretara erraz egokitzen dena.
kosmos	iz		Mundua, unibertsoa, sistema egituratutzat hartua.
kosta	iz	H1.	Itsasaldea, itsasbazterra.
kostalde	iz		Kosta, itsasaldea.
kostata	adlag		Kostarik.
kostatu kosta kostatzen	ad		ere erabil daiteke. Zenbait testuingurutan.
kostatu kosta kostatzen	ad	A1.	Neketsua, zaila gertatu.
kostatu kosta kostatzen	ad	A2.	Lortzeko halako diru kopurua ordaintzea beharrezko izan.
kostatze			kostatu aditzaren aditz izena.
kostoma	iz		Hotzeria, marranta.
kostu	iz	A1.	Gauza bat kostatzen den diru kopurua.
kostu	iz	A2.	Gastua, xahupena.
kostuma	iz	H1.	Aztura, oitura.
kostumatu kostuma kostumatzen	ad		Ohitu.
kota	iz	H1.	Zaia.
kota	iz	H2.	Oilategian eta, lurretik altxaturik, hegaztiak lo egiteko prestatzen diren makila horizontalen multzoa.
kotapeko	iz		Zaiazpikoa.
kotaratu kotara kotaratzen	ad		Oiloak eta, kotara joan edo eraman.
kotaratze			kotaratu aditzaren aditz izena.
kotiledoi	iz		Landare loredunen enbrioietan sortzen den lehenbiziko hosto muina, hazia inguratzen duen zatia, hazkurria izateko eginkizuna duena.
kotiledoibakar	izond		Landareez mintzatuz, hazian hosto muin bakarra duena.
kotiledoibiko	iz		Landareez mintzatuz, hazian bi hosto muin dituena.
kotizazio	iz	A1.	Kuota baten ordainketa.
kotizazio	iz	A2.	Burtsan balioek iristen duten prezioa.
kotxe	iz		Orga.
kotxeia	iz		Matazura, astalkaia.
kotxeiatu kotxeia edo kotxeiatu kotxeiatzen	ad		Matazatu, haria bildu.
kotxeiatze			kotxeiatu aditzaren aditz izena.
kotxo	iz	H1.	Zomorroa. Ik.
kotxu	iz		Kaikua.
kotzo	iz		Arra.
koxka	iz		Koska-ren aldaera adierazkorra.
koxkor	iz eta izond		Koskor-en aldaera adierazkorra.
koak	iz		Alkohol gradu asko dituen edari bizia, ardo motelen destilatzetik lortua, berez Frantziako Cognac eskualdean egiten dena.
kraba	iz		Itsasertzeko haitzetan bizi den arraina, kolorez urdin iluna, jateko ona.
krabarroka	iz		Itsaskabra.
krabelin	iz		Caryophyllaceae familiako landarea, orri luze eta meheak dituena, hosto askotako lore oso usaintsuak, kolorez zuri, gorri, arrosa, horiak, ematen dituena.
kraka	iz		Gauzei atxikitzen zaien zikintasuna.
krakada	iz		Askaria, arratsaldeko askaria.
krako	iz		Kakoa.
kraska	iz		Apurtzen, lehertzen, higitzen den zerbaiten hots idorra, karraska.
kraskarazi kraskaraz kraskarazten	ad		Kraskatzera behartu.
kraskatu kraska edo kraskatu kraskatzen	ad		Zarataz hautsi; hautsi.
kraskatze			kraskatu aditzaren aditz izena.
krater	iz		Sumendi baten gainaldean dagoen inbutu itxurako sakongunea.
krazka	iz		Beleak eta egiten duten oihua.
krazlari	izond		Krazka egiten duena.
kreatu krea kreatzen	ad		Ezerezetik sortu, egin.
kreatura	iz		Izakia, eta batez ere izaki biziduna, bereziki Jainkoari buruz.
kreatzaile	iz		Egilea, sortzailea.
kreditu	iz	A1.	Omena, ohorea.
kreditu	iz	A2.	Norbaitek, beste norbaiten esku, diru kopuru bat jartzea; delako dirua bera.
kredo	iz		"Sinesten dut" hitzez hasten den otoitzaren izena.
krema	iz	A1.	Esne-arrautzekin prestatzen den janaria.
krema	iz	A2.	Larruazala zaintzeko ukendua.
kremailera	iz		Soinekoetan eta erabiltzen den itxitura mota, bi hortz lerro elkarri lotzen dituen euskarri berezi batez baliatzen dena.
kreole	iz		Europan ez beste edozein tokitan europar gurasoengandik jaio den pertsona, eta haren ondorengoa.
kresal	iz		Gesala.
kriatura	iz		Izakia, eta batez ere izaki biziduna, bereziki Jainkoari buruz.
krimen	iz		Lege hauste astuna, zigor handiena merezi duena.
kriminal	iz eta izond	A1.	Krimena egin duena edo egiten saiatu dena.
kriminal	iz eta izond	A2.	Krimenei dagokiena.
kriptogamo	izond		Espora bidez ugaltzen dena.
krisantemo	iz		Urre-lilia Chrysanthemum sp.
kriseilu	iz		Oliozko argiontzi metxaduna, zintzilikatzeko kako bat duena; kandela sartzen den ontzi gardena, zintzilikatzen dena edo zintzilik eramaten dena.
krisi	iz		Zerbaiten bilakaeran gertatzen den une edo epe larria.
krisialdi	iz		Krisi une edo garaia, krisia.
krisket	iz	H2.A1.	Kriskitinak.
krisket	iz	H2.A2.	Soineko baten bi zati elkarri atxikitzeko lotura, bi atal, bata kakoduna arra eta bestea zuloduna emea, dituena.
krisma	iz		Gantzua, olio eta baltsamozko nahastura, bataiatzen, sendotzako sakramentua hartzen edo apaizten direnak gantzutzeko erabiltzen dena.
kristal	iz	A1.	Geometria forma jakina duen mea zatia.
kristal	iz	A2.	Beira mota, ohikoa baino gardenagoa eta astunagoa.
kristaldu kristal edo kristaldu kristaltzen	ad		Kristalak eratu; kristal egoera eta egitura hartu edo eman.
kristalino	izond	A1.	Gardentasunagatik, kristalaren antzekoa dena.
kristalino	iz	A2.	Anat. Begiko organo gardena, irisaren atzean dagoena.
kristalki	iz		Kristal egitura duen gorputza.
kristaltze			kristaldu aditzaren aditz izena.
kristandade	iz		Kristauen multzoa, kristau herria.
kristau	iz	A1.	Kristok erakutsi zuen erlijioaren jarraitzailea.
kristau	iz	A2.	Aberea ez dena, gizakia, pertsona.
kristaudi	iz		Kristau herria.
kristaugai	iz		Bataioa hartzeko kristau fedearen oinarriak ikasten ari den pertsona.
kristaukiro	adlag		Kristauari dagokion eran.
kristautasun	iz	A1.	Kristaua denaren nolakotasuna.
kristautasun	iz	A2.	Jesukristoren pertsona, bizitza eta irakaspenen gainean eraturako erlijioa, kristau erlijioa.
kristautu kristau edo kristautu kristautzen	ad		Kristau bihurtu, Kristoren erlijioa hartu.
kristautza	iz		Kristautasuna, kristau erlijioa.
kristautze			kristautu aditzaren aditz izena.
kristinau	iz		Kristaua.
kristio	iz		Kristaua.
kritikari	iz	A1.	Gaizki esaka aritzeko ohitura duena.
kritikari	iz	A2.	Gogo lanen, literatura eta erti lanen kritika egiten duen pertsona.
kritikatu kritika edo kritikatu kritikatzen	ad	A1.	Gogo lanen, literatura eta erti lanen azterketa egin, haien alde onak eta hutsak nabarmentzeko, kritika egin.
kritikatu kritika edo kritikatu kritikatzen	ad	A2.	Norbaiten edo zerbaiten hutsak nabarmenduz epaitu.
kritikatze			kritikatu aditzaren aditz izena.
kritiko	iz	A1.	Kritikaria.
kritiko	izond	A2.	Gogo lanen, literatura eta erti lanen alde onak eta hutsak aztertzen dituena.
krobitxet	iz		Hil mihisea.
kroketa	iz		Haragi, arrain... zati xehez, eta irinez eta esnez egindako orea, arrautza eta ogi arrailan bustia eta estalia, eta oliotan frijitua.
krokodilo	iz		Muskerraren tankerako narrasti handia, kolorez berdaxka, baraila indartsuak eta lau hanka motz dituena, gorputza oso ezkata gogorrez estalia duena, eskualde beroetako ibaetan bizi dena.
kromatiko	izond		Koloreei dagokiena.
kromatu kroma kromatzen	ad		Metal bat kromo geruza batez estali edo gaineztatu.
kromatze			kromatu aditzaren aditz izena.
kromo	iz		Gai bakuna, metal grisaxka, distiratsua eta gogorra, 1.900 C-tan urtzen dena Cr; at. z 24; at. m. 52, 0.
kromosoma	iz		Zelularen guneko osagai oinarrizkoetako bakoitza, forma jakinekoak eta izaki mota bakoitzean kopuruz berdinak direnak.
kromosomiko	izond		Kromosomari dagokiona.
kronika	iz		Gertatze hurrenkeran kontatzen diren historia egitate edo gertaeren bilduma.
kronikari	iz		Kronika-idazlea.
kroniko	izond		Eritasunez mintzatuz, aspaldi hartutakoa, aspalditik dirauena.
kronologia	iz	A1.	Histori gertaeren datak zehaztea helburutzat duen jakintza.
kronologia	iz	A2.	Aldiak kontatzeko era.
kronologia	iz	A3.	Gertaeren hurrenkera denboraren araberakoa.
kronometro	iz		Zehaztasun handiko erlojua.
krudel	izond		Ankerra, bihotz-gogorra.
krutze	iz		Gurutzea.
kruxpeta	iz		Gari irin, arrautza, esne eta azukre izpi batez egindako orea koipetan frijituz egiten den opil modukoa.
kruxpetao			kruxpeta-ren txikigarria.
kruzifikatu kruzifika kruzifikatzen	ad		Gurutziltzatu.
kualitate	iz		Nolakotasuna.
kualitatibo	izond		Nolakotasunari dagokiona.
kuantiko	izond		Quantumei dagokiena.
kuartel	iz		Gudari taldeen egonleku edo bizileku den etxe edo eraikuntza.
kuarteto	iz		Lau musika tresna edo ahotsetarako musika lana; lan horiek jo edo kantatzen dituzten jotzaile edo kantarien taldea.
kuartzita	iz		Kuartzo zati elkartuz osaturiko harria.
kuartzo	iz		forma kristaldua, gardena denean "harri lorea" esaen zaiona, eta hainbat harkaitzen eta hondar edo harea gehienen osagaia dena.
kubildu kubil kubiltzen	ad		Kikildu.
kubismo	iz		1910 inguruan eratu zen erti eskola, gauzakiak kuboen eta antzeko irudi bakunen bidez eta askotariko ikusgunetik irudikatzeko helburua zuena.
kubista	izond eta iz		Kubismoari dagokiona; kubismoari jarraitzen diona.
kubitu	iz		Ornodunen besaurrea osatzen duten bi hezurretan, luzeena eta lodiena.
kudeatu kudea kudeatzen	ad		Egiteko baten antolaketa arazoen, diru gorabeheren... arta izan.
kudeatzaile	iz		Egiteko bat kudeatzen duena.
kudeatze			kudeatu aditzaren aditz izena.
kui	iz	A1.	Untxia, ugaztun marraskaria.
kui	iz	A2.	Akuria, untxi txiki baten tamainako ugaztun marraskaria.
kuia	iz		Landare etzana, hosto-handi eta lore-horia, haziz beteriko fruitu biribilak eta oso handiak, hori-laranja kolorekoak, ematen dituena.
kuiatxo	iz		Kuia mota, fruitua txikiagoa eta gerri moduko batez hornitua duena; fruituaren azala, idortuz gero, edaria eramateko erabiltzen da. Ik. EDAN-KUIA.
kuka	iz		Izugarria, txorimaloa.
kuku	iz	A1.	Txori igokaria, uso baten tamainakoa, lumak hauskarak eta buztana beltza dituena.
kuku	adlag	A2.	Ezkutaturik.
kuku	adlag	A3.	Norbait edo zerbait gaitzesteko oihua.
kukuarazi kukuaraz kukuarazten	ad		Kukutzera behartu.
kukubilkatu kukubilka kukubilkatzen	ad		Kukubilko jarri, kokorikatu.
kukubilko	adlag		Kokoriko, orkatilen gainean eseririk.
kukuka	adlag		Ezkutzaten diren lagunak aurkitzean datzan haur jolas batean jolasean.
kukula	iz		Zerbaiten goialdea, gailurra.
kukulauka	adlag		Kukuka, kukumikuka.
kukulaukari	izond		Kukulauka ibiltzen dena; ezkutaka ibiltzen dena.
kukuldu kukul kukultzen	ad	A1.	Ezkutatu, desagertu.
kukuldu kukul kukultzen	ad	A2.	Uzkurtu; kikildu.
kukulumuxu	adlag		Kokoriko.
kukuma	iz	A1.	Kuia handia.
kukuma	iz	A2.	Perretxiko mota zuria, pozoitsua.
kukumarro	iz		Barnean gazta berria duen taloa.
kukumiku	iz		Ezkutatuz eta agertuz ibiltzea.
kukumikuka	adlag		Kukuka; gauza gordeka.
kukurruku	iz	A1.	Oilarraren oihua edo kantua.
kukurrukuka	adlag		Kukurruku joaz.
kukurusta	iz		Gandorra.
kukuso	iz		Arkakusoa, intsektu txiki jauzkaria.
kukuste			kukustu aditzaren aditz izena.
kukustu kukuts edo kukustu kukusten	ad		Lihoari kukutsak kendu.
kukutegi	iz		Ezkutalekua, gordelekua.
kukuts	iz		Lihoari, bihurtzean, ateratzen zaion gandor modukoa.
kukutu kuku edo kukutu kukutzen	ad		Estali.
kukutu kuku edo kukutu kukutzen	ad	A2.	Ezkutatu, gorde.
kukutxeztul	iz		Eritasun kutsakorra, arnasbideen inguruko muki mintzen infekzioa.
kukutze			kukutu aditzaren aditz izena.
kulatz	iz		Puntua, ortografia marka.
kulero	iz		Azpiko galtzak. Ik.
kuleto	iz		Laranja koloreko txapel zabala duen perretxikoa, jateko ona eta sukaldaritzan oso aintzat hartua.
kuliska	iz		Oilagorraren familiako hegaztia, mokoa eta zangoak luzeak dituena, zingiretan eta bizi dena.
kulpa	iz		Hobena, errua.
kulpadun	izond		Hobenduna, erruduna.
kulpagabe	izond		Hobengabea, errugabea.
kulpagarri	izond		Kulpaduna.
kultu	iz	H2.	Gurtza; elizkizunen multzoa.
kultura	iz	A1.	Gogo ahalmenen lantzea; gogo ahalmenen garapena dakarten ezagutza eskuratuen multzoa.
kultura	iz	A2.	Herri edo zibilizazio baten burulanaren emaitzen multzoa.
kultura	iz	A3.	Gizarteetan, ikasten diren jokamoldeen multzoa.
kulubis	iz		Arrantza sarean, hondora ez dadin jartzen den artelazki zatia.
kulunkari	izond		Kulunkatzen dena.
kulunkatu kulunka edo kulunkatu kulunkatzen	ad		Oreka puntu edo ardatzari buruz alde batera eta bestera higitu.
kulunkatze			kulunkatu aditzaren aditz izena.
kuma	iz		Sehaska.
kume	iz		Hainbat abereren umeari ematen zaion izena.
kumetxo	iz		Kume-ren txikigarria.
kumino	iz		Landare ginbailduna, hazi txiki urrintsuak dituena.
kuneiforme	izond		Ziri formakoa.
kuntze	iz		Sexua.
kuota	iz		Ordaindu edo hartu behar den diru kopuru batetik bakoitzari dagokion zatia.
kupitu kupi kupitzen	ad		Gupida izan, urrikaldu.
kupitze			kupitu aditzaren aditz izena.
kupula	iz		Esfera erdiaren forma duen ganga, gopoila.
kurkurkur	adlag		Irriaren onomatopeia.
kuraia	iz		Adorea.
kuraieztatu kuraiezta kuraieztatzen	ad		Adoretu.
kuraios	izond		Adoretsua, bihoztuna.
kuraioski	adlag		Kuraiarekin, adorez.
kurba	iz	A1.	Bihurgunea.
kurba	iz	A2.	Zati zuzenik ez duen lerro edo gainaldea.
kurbatu	izond		Kakotua, kurba formakoa.
kurdu	iz eta izond		Kurdistanen sortua, Kurdistani dagokiona; Kurdistango biztanlea.
kurios	izond	A1.	Ikusnahia, ikusgura dena, jakin nahia duena.
kurios	izond	A2.	Ederra, polita, ikusgarria.
kuriostasun	iz		Ikusgura, jakin nahia.
kurka	iz		Hurrupa.
kurkubita	iz		Kuiatxoa; kuiatxoaren azala, idortuz gero, edaria eramateko erabiltzen dena.
kurkulux	iz		Tortoloxa.
kurlinka	iz		Kuliska mota handia, gure artean neguan ikusten dena, negu-kuliska.
kurlo	iz	H1.	Kurriloa, hegazti zangaluzea.
kurlo	izond	H2.	Tamaina guztiz txikikoa.
kurloi	iz		Txolarrea, horma-txoria.
kurrika	iz		Metalezko tresna, erdialdean giltzatzen diren, eta alde bat gidertzat erabiltzen den eta besteak baraila moduko bat egiten duen bi atalez osatua.
kurrilo	iz		Paseko hegazti zangaluzea, mokoa zuzena, lepoa luzea, hegoak handiak, isatsa motza eta lumak hauskarak dituena.
kurrinka	iz	A1.	Karranka.
kurrinka	iz	A2.	Zerriak, basurdeak eta kidekoek egiten duten hotsa.
kurrinka	iz	A3.	Haizeek hesteetan egiten duten hotsa, gurgurra.
kurrinkari	izond		Kurrinka egiten duena, kurrinkaz ari dena.
kurritu kurri kurritzen	ad		Gaur batez ere beh.. Ibili; adierazten den bitartearen leku guztietan gaindi ibili.
kurritze			kurritu aditzaren aditz izena.
kurrixka	iz		Oihua, orro zolia.
kurruka	iz	H1.	Usoen eta usapalen kantu apal eta beti-batekoa.
kurruka	iz	H2.	Herra, ezinikusia.
kurrunka	iz	A1.	Kurrinka.
kurrunka	iz	A2.	Zurrunga, korroka.
kurubilka	adlag		Kiribilka.
kurubilkatu kurubilka edo kurubilkatu kurubilkatzen	ad		Kiribildu.
kurubilkatze			kurubilkatu aditzaren aditz izena.
kurumino	iz		Liztorra.
kusi	iz	H1.	Anai-arreba direnen haur edo ondorengoez esaten da.
kuskula	iz		Ezkertearen familiako landare bizkarroia, zurtoina hari itxurakoa duena.
kutsadura	iz		Kutsatzea; kutsatzearen ondorioa.
kutsaezin	izond		Ezin kutsatuzkoa.
kutsagaitz	izond		Nekez kutsatzen dena, ia ezin kutsatuzkoa.
kutsagaiztasun	iz		Kutsagaitza denaren nolakotasuna.
kutsagarri	izond	A1.	Kutsatzen duena, kutsatzearen eragilea.
kutsakor	izond	A1.	Kutsatua erraz gertatzen dena.
kutsakor	izond	A2.	Erraz kutsatzen dena, kutsatzez itsasten dena.
kutsapen	iz		Kutsatzea.
kutsarazi kutsaraz kutsarazten	ad		Kutsatzera behartu.
kutsatu kutsa kutsatzen	ad	A1.	Garbia ez den edo ez garbitzat hartzen den zerbaitek satsutu.
kutsatu kutsa kutsatzen	ad	A2.	Garbia ez den edo ez garbitzat hartzen den zerbaitek satsutua gertatu.
kutsatu kutsa kutsatzen	ad	A3.	Era burutua izenondo gisa.
kutsatze			kutsatu aditzaren aditz izena.
kutsu	iz	A1.	Kutsatzearen ondorioa eta aztarna.
kutsudun	izond	A1.	Kutsua duena, kutsatua.
kutsudun	izond	A2.	Kutsakorra.
kutsugabe	izond		Kutsurik ez duena.
kuttun	izond eta iz		Kutuna.
kutturlio	iz		Hegazabal motoduna, hegazabalaren antzeko hegaztia.
kutun	iz	MA.A1.	Haurrek, bataiatu aurretik, bularrean daramaten zorrotxoa, barnean gauza bedeinkaturen bat duena.
kutun	iz	MA.A2.	Jostunek jostorratzak-eta sartzeko erabiltzen duten bururdi moduko txikia.
kutun	iz	MA.A3.	Aldean eramaten den gauzakia, ustez naturaz gaineko bertuteren bat duena.
kutun	izond	MB.	Guztiz maitea edo begikoa.
kutunki	adlag		Maiteki, lazkanki.
kutuntasun	iz		Barrukotasuna.
kuturtu kutur kuturtzen	ad		Makurtu.
kutxa	iz	A1.	Zurezko, metalezko, kartoizko... ontzi moduko estalkiduna, gauzak gordetzeko edo garraiatzeko erabiltzen dena.
kutxa	iz	A2.	Arropak edo, gordetzeko erabiltzen den zurezko altzari sarrailaduna, estalkia jasoaz irekitzen dena.
kutxa	iz	A3.	Bitxiak, dirua... gordetzeko erabilzen den zurezko edo metalezko ontzia.
kutxa	iz	A4.	Dendetan eta, ordainketak egiten diren lehiatila edo tokia.
kutxatila	iz	A1.	Kutxa barruko ontzi txikia.
kutxatila	iz	A2.	Bitxiak, dirua... gordetzeko erabiltzen den zurezko edo metalezko ontzi txikia.
kutxatxo	iz		Kutxa itxurako ontzi txikia.
kutxatzar	iz		Kutxa handia.
kutxazain	iz		Dendetan eta, kutxaz arduratzen dena.
kuxelu	iz		Isilpean esaten dan gauza.
kuxian			Berehala, behingoan, orduan bertan.
kuxidade	iz		Txukuntasuna.
kuxkuxean	adlag		Zerbaiten bila edo zerbait lortu nahian ikusmiran, usainka.
kuzkurtu kuzkur edo kuzkurtu kuzkurtzen	ad		Uzkurtu, makurtu.
kuzkurtze			kuzkurtu aditzaren aditz izena.
laba	iz	H2.	Harri urtua, sumendietatik ateratzen dena.
labainarazi labainaraz labainarazten	ad		Irristarazi, lerrarazi.
labainarri	iz		Labainarazten duen harria.
labaindu labain edo labaindu labaintzen	ad	A1.	Irristatu, lerratu.
labaindu labain edo labaindu labaintzen	ad	A2.	du aditza Bizk. G. er.. Leundu.
labaingarri	izond		Labainarazten duena, irristagarria.
labainka	adlag		Labainduz.
labainkada	iz		Labaintzea, irristada.
labainkatu labainka edo labainkatu labainkatzen	ad		Labaindu.
labainkatzen			labainkatu aditzaren aditz izena.
labainkeria	iz		Labaintzea; leunkeria, zurikeria.
labainketa	iz		Labaintzea.
labainkor	izond		Irristakorra, labaina.
labainkortasun	iz		Irristakortasuna, labaintasuna.
labaintasun	iz		Labaina denaren nolakotasuna.
labaintegi	iz		Erraz labain egiten den tokia.
labaintze			labaindu aditzaren aditz izena.
labaki	iz		Bertatik kendu diren belarrak eta sustraiak erreaz eta goldatuz, ereiteko prestatu den lurra.
labakitu labaki labakitzen	ad		Lur eremu bat labaki bihurtu.
labakitze			labakitu aditzaren aditz izena.
labana	iz		Ahoa kirtenaren barnean toles daitekeen ganibeta.
labankada	iz		Labana ukaldia.
labar	iz		Itsasbazterreko amildegia, uhinen jardunak eragina.
labe	iz		Eraikuntza gehienetan biribila, barnean sua eginez ogia erretzeko, karea, adrailuak egosteko... erabiltzen dena; zernahi eraikuntza edo barruti, beroaren bidez gauzak edo gaiak berotzeko, egosteko, erretzeko, kiskaltzeko, urtzeko edo eraldatzeko erabiltzen dena.
labealdi	iz		Labe batean batera erretzen den ogi kopurua.
labekari	iz		Labezaina.
laberatu labera laberatzen	ad		Labean sartu.
laberatze			laberatu aditzaren aditz izena.
labetegi	iz		Labea.
labezain	iz		Labeaz arduratzen den langilea.
labezomorro	iz		Gau intsektu zapala, beltza gainetik eta gorrixka azpitik, leku heze eta ilunetan ezkutatzen dena eta zernahi janariz elikatzen dena.
labirintu	iz		Elkar gurutzatzen diren bide bihurgunetsuen sarea, bertatik ateratzea nekeza gertatzen dena.
laborantza	iz		Lurra lantzea, nekazaritza.
laborari	iz		Lurra landuz bizibidea ateratzen duen pertsona, nekazaria.
laboratorio	iz		Kimikako, fisikako eta beste alorretako esperimentuak egiten diren lekua.
laboratu labora laboratzen	ad		Lurra landu.
labore	iz	A1.	Pertsona edo abereen elikaduran erabiltzen den ale irintsuko landarea; beraren alea.
labore	iz	A2.	Jakiarekin jaten den ogia, taloa edo kidekoa.
labore	iz	A3.	Labean ogia egitea.
laborri	iz		Beldur edo izu ikara; beldur handia.
laborritu laborri edo laborritu laborritzen	ad		Izutu.
labroka	iz		Lauhazka.
labur	izond	A1.	Luzera txikikoa, ohi den baino luzera txikiagokoa, ez behar adina luzea.
labur	izond	A3.	Adizlagun gisa.
laburbildu laburbil laburbiltzen	ad		Hitz gutxitan bildu.
laburdura	iz		Hitz edo esaldi bateko hainbat letra kentzea, lasterrago idazteko edo toki gutxiago hartzeko; horrela laburtu den hitza.
laburgarri	iz		Laburtzen duena.
laburketa	iz		Laburtzea, laburkuntza.
laburki	adlag		Laburtasunez bereziki denbora edo iraupenari buruz, labur.
laburkiro	adlag		Laburki.
laburkuntza	iz		Laburtzea.
laburmetraia	iz		Film laburra.
laburpen	iz		Laburtzea; bereziki zerbaiten adierazpen laburra.
laburrarazi laburraraz laburrarazten	ad		Laburtzera behartu.
laburtasun	iz		Laburra denaren nolakotasuna.
laburtu labur edo laburtu laburtzen	ad		Laburrago bihurtu.
laburtxo	iz		Labur-en txikigaria.
laburtzapen	iz		Laburpena.
laburtze			laburtu aditzaren aditz izena.
laburzki	adlag		Laburki.
laga lagatzen	ad		du edo dio.
lagatze			lagatu aditzaren aditz izena.
lagi	iz		Legea.
lagin	iz	H1.A1.	Zatia.
lagindu lagin edo lagindu lagintzen	ad		Banatu.
lagun	iz	A1.	Norbaiti buruz, berarekin jolas, lan, ibilaldi edo zernahi motatako jardunean ari dena.
lagun	iz	A2.	Multzo bateko kide bezala.
lagun	iz	A3.	Adiskidea.
lagunarte	iz		Lagunekin izateko zertzelada; toki batean gertatzen diren lagunen multzoa.
lagundi	iz		Lagunartea.
lagundu lagun edo lagundu laguntzen	ad		dio lehen zaio.
lagundu lagun edo lagundu laguntzen	ad	A1.	Norbaitengana bildu, doan tokira harekin joateko; norbaitek lagun eramanik joan.
lagundu lagun edo lagundu laguntzen	ad	A2.	Norbaitekin zerbaitetan aritu jardunaren zati edo pisu nagusia bestearen gain dagoelarik, laguntza eman.
lagundu lagun edo lagundu laguntzen	ad	A3.	Norbaiten beharrak edo premiak betetzeko zerbait egin.
lagungarri	iz		Zerbaiti laguntzen bigarren eta hirugarren adieretan dion zera.
lagungoa	iz	A1.	Lagunartea.
lagungoa	iz	A2.	Laguntza.
lagunkida	iz		Lagunartea.
lagunkidatu lagunkida edo lagunkidatu lagunkidatzen	ad		Lagun egin.
lagunkide	iz		Laguna.
lagunkin	izond		Lagunartea atsegin duena, lagunenganako adeitsua eta gozoa dena.
lagunpide	iz		Helpidea, laguntza.
laguntari	iz		Laguntzailea.
laguntasun	iz		Laguntza.
laguntxo	iz		Lagun-en txikigarria.
laguntza	iz	A1.	Norbaiten alde egitea, bere ahaleginak haren ahaleginei batuz edo haren premia edo beharrei erantzunez; laguntzeko egiten edo ematen den zera.
laguntza	iz	A2.	Lagunartea.
laguntzaile	izond eta iz		Laguntzen bereziki bigarren eta hirugarren adieretan duena.
laguntze			lagundu aditzaren aditz izena.
lahar	iz		etab.
lahardekatu lahardeka lahardekatzen	ad		Larrutu.
lahardekatze			lahardekatu aditzaren aditz izena.
lahardi	iz		Laharrez beteriko tokia, sasidia.
lahartsu	izond		Laharrez betea, sasitsua.
lahartu lahar edo lahartu lahartzen	ad		Laharrez bete, sasitu.
lahartze			lahartu aditzaren aditz izena.
laia	iz		Nekazari lanabes zaharra, lurra iraultzeko erabiltzen zena, lurrean sartzen diren altzairuzko bi hortz luzez eta horietako baten gainean itsasten zen zurezko gider batez osatua.
laiaketa	iz		Laiatzea.
laiari	iz		Laian egiten duena.
laiatu laia edo laiatu laiatzen	ad		Laiaz lurra irauli.
laiatze			laiatu aditzaren aditz izena.
laido	iz		Iraina, desohorea.
laidogarri	izond		Iraingarria, laidozkoa.
laidotsu	izond		Laidogarria.
laidotu laido edo laidotu laidotzen	ad		Laidoztatu.
laidoztatu laidozta laidoztatzen	ad		Laido egin, iraindu.
laidoztatzaile	izond eta iz		Laidoztatzen duena.
laidoztatze			laidoztatu aditzaren aditz izena.
laiko	izond eta iz	A1.	Elizgizona ez dena.
laiko	izond eta iz	A2.	Inongo erlijioren mende ez dagoena.
laikotu laiko edo laikotu laikotzen	ad		Laiko bihurtu.
laikotze			laikotu aditzaren aditz izena.
lain			Adina.
laineza	iz		Guraria, apeta; harrokeria.
laino	iz	H1.A1.	Ur tanta guztiz txikiz osatutako masa, lurretik gertu dagoena.
lainope	iz		Laino azpia; ilunbea.
lainotsu	izond	A1.	Laino asko dagoena.
lainotsu	izond	A2.	Argitasunik, zehaztasunik ez dagoena.
lainotu laino edo lainotu lainotzen	ad		Lainoz estali edo bete.
lainotze			lainotu aditzaren aditz izena.
lainoztatu lainozta lainoztatzen	ad		Lainoz edo laino moduko batez estali.
lainoztatze			lainoztatu aditzaren aditz izena.
laiotz	izond		Tokiez hitz eginez, eguzkiak jotzen ez duena.
laira	iz		Aihena.
lairatsu	izond		Laira edo aihen asko duena.
laister	adlag		Laster.
laka	iz	H1.A1.	Errotariak, eho lanagatik, gehienetan gari edo artotan, hartzen zuen saria.
laka	iz	H1.A2.	Ale neurri zaharra, ia bi litro eta erdi dauzkana, almutea.
laka	iz	H2.	Indiako arbola batzuetako adarretan sortzen den gai erretxinatsua, kolorez gorria; gai hori erabiliz egiten den berniz gogor eta distiratsua.
lakain	iz	A1.	Soka bat osatzen duten biruetako bakoitza.
lakain	iz	A2.	Ile multzoa.
lakain	iz	A3.	Mahats mordo baten zatia.
lakaindu lakain edo lakaindu lakaintzen	ad		Lakainetan banatu.
lakaintze			lakaindu aditzaren aditz izena.
lakar	izond		Latza, leuntasunik gabekoa.
lakari	iz		Ale neurri zaharra, ia bost litroko edukierakoa.
lakasta	iz		Akaina.
lakatu laka edo lakatu lakatzen	ad		Errotariak laka hartu.
lakatz	iz	H1.	Gaztainaren oskol arantzatsua.
lakatz	izond	H2.	Latza, zakarra.
lakatze			lakatu aditzaren aditz izena.
laket	izond		Atsegina.
laketaldi	iz		Atseginaldia.
laketarazi laketaraz laketarazten	ad	A1.	Laketu aditzaren arazlea.
laketarazi laketaraz laketarazten	ad	A2.	Baimendu.
laketgarri	izond		Atsegingarria.
laketu laket laketzen	ad	MA.A1.	Laket izan, atsegin hartu.
laketu laket laketzen	ad	MA.A2.	Atsegindu, jostatu.
laketu laket laketzen	ad	MA.A3.	da edo zaio.
laketu laket laketzen	ad	MB.	du.
laketze			laketu aditzaren aditz izena.
lakio	iz	A1.	Abereak harrapatzeko prestatzen den soka urka-bilurduna.
lakio	iz	A2.	Janaria eramateko zorroa.
lakirio	iz		Lakioa; abereak harrapatzeko zernahi tresna.
lako	iz	H1.	Ardo dolarearen ontzia; dolarea.
lakre	iz		Zigilatzeko ezkoa.
laku	iz		Aintzira.
lamaismo	iz		Tibeten, Asiako erdialdean eta Mongolian hedaturiko budismo eskola.
lamia	iz		Euskal folkloreko izakia, emakume itxura duena.
lamikatu lamika lamikatzen	ad		Milikatu, miazkatu.
lamiti	izond		Ahozuria, gozozalea.
lamote	iz		Bisiguaren antzeko arraina, Atlantikoko iparraldean bizi dena.
lanabes	iz		Lanean erabiltzen diren tresnak.
lanaldi	iz		Lanean ematen den denbora.
lanari	iz		Langilea.
lanarte	iz		Lanaldien artean hartzen den atsedenaldia; lan egiten ez den denbora.
lanbide	iz	A1.	Bizibidea ateratzeko balio duen jardun jakina.
lanbide	iz	A2.	Egitekoa.
lanbro	iz	A1.	Lainoa.
lanbro	iz	A2.	edo.
lanbrotsu	izond		Lanbroz estalia edo betea.
lanbrotu lanbro edo lanbrotu lanbrotzen	ad	A1.	Lanbroz estali.
lanbrotu lanbro edo lanbrotu lanbrotzen	ad	A2.	Begiak lausotu.
lanbrotze			lanbrotu aditzaren aditz izena.
lanbroxka	iz		Lanbro-ren txikigarria.
landarazi landaraz landarazten	ad		Landatzera behartu.
landare	iz		Berez ezin higi daitekeen eta sentiberatasunik ez duen izaki bizia; eguneroko hizkuntzan, sustrai eta hostodunak direnak.
landaredi	iz		Lurralde edo herrialde batean hazten diren landareen multzoa.
landaretxo	iz		Landare txikia.
landatu landa landatzen	ad	A1.	Landare edo hazi bat lurrean ipini, haz eta bizi dadin.
landatu landa landatzen	ad	A2.	Finkatu, ezarri.
landatzaile	iz		Landatzen duena.
landatze			landatu aditzaren aditz izena.
landazain	iz		Landak zaintzeko ogibidea duena.
lander	izond		Behartsua, pobrea.
landerretxe	iz		Behartsuak hartzen dituen etxea.
landertasun	iz		Landerraren nolakotasuna, behartasuna.
landertu lander edo landertu landertzen	ad		Lander, behartsu bihurtu.
landertze			landertuad.-aren aditz izena.
landetxe	iz		Landan eraikitako etxea, bereziki lantzeko lurrez inguratua.
landola	iz		Bulegoa.
landu lant lantzen	ad		Lanaren bidez zerbait prestatu, egokitu, onuragarri edo onuragarriago bihurtu.
landugabe	izond		Landurik ez dagoena.
landugabetasun	iz		Landugabearen nolakotasuna.
landur	iz		Lanbroa, euri guztiz xehea.
lanegin	iz		Lana, obra.
lanegun	iz		Lan egiten den eguna.
laneratu lanera laneratzen	ad		Lanera joan.
laneratze			laneratu aditzaren aditz izena.
langa	iz		Esparru edo bide bateko sarbidea eragozteko zurezko haga edo haga multzoa, zeharka jartzen dena.
langabe	iz		Lanik ezean, lan gabezian dagoen langilea.
langabezia	iz		Lanik eza.
langai	iz	A1.	Lanbidea.
langai	iz	A2.	Lan egiteko gaia.
langar	iz		Lanbroa, euri lanbroa.
langatu langa edo langatu langatzen	ad		Langaz itxi.
langatze			langatu aditzaren aditz izena.
langela	iz		Etxe batean edo, lan egiteko prestatua dagoen gela.
langile	iz	A1.	Lan egiten duena; bere lanetik ogibidea irabazten duen pertsona.
langile	izond eta iz	A2.	Lan egitera emana, lan asko egiten duena, lanerako zaletasuna duena.
langilego	iz	A1.	Langiletasuna.
langileria	iz		Langileen multzoa; langile klasea, langileak.
langiletasun	iz		Langilea denaren, lan asko egiten duenaren nolakotasuna.
langiletiar	iz		Bretainia Handiko.
langiletu langile edo langiletu langiletzen	ad		Langile bihurtu, lanerako zaletasuna hartu.
langiletze			langiletu aditzaren aditz izena.
langilezain	iz		Langile talde baten arduraduna.
langin	iz	A1.	Langilea, behargina.
langin	izond	A2.	Langilea, lanerako zaletasuna duena.
langintza	iz	A1.	Lanbidea; egitekoa.
langintza	iz	A2.	Lan egitea.
langintza	iz	A3.	Lantzea.
langune	iz		Lantoki bateko langile baten egitekoa, egiteko hori gauzatzen den lekutzat hartua.
lanjer	iz		Arriskua.
lanjeros	izond		Arriskutsua.
lankai	iz		Lanabesa; makina.
lankerio	iz		Nekea.
lanketa	iz	A1.	Lana.
lanketa	adlag	A2.	Lan bila.
lankide	iz		Norbaiti buruz, berarekin lan egiten duena.
lankidego	iz		Lankidetza.
lankidetasun	iz		Lankideen elkartasuna.
lankidetza	iz		Elkar lana.
lanleku	iz		Lantokia; langunea.
lanpa	iz	A1.	Argiontzia.
lanpa	iz	A2.	Elektrizitatez dabilen argi egiteko tresna.
lanparda	iz		Aingiraren antzeko arrain aho-biribila.
lanperna	iz	A1.	Itsasbazterreko haitzei atxikirik bizi den oskolduna, hatz baten itxura duena eta jateko ona dena.
lanperna	iz	A2.	Amanita eta Lepiota motetako perretxiko batzuen izena.
lanpetu	izond		Lanak hartua, lanak gainez egina.
lanpo	iz		Atuntxikia.
lanpostu	iz		Langunea.
lanpuste			lanpustu aditzaren aditz izena.
lanpustu lanputs lanpusten	ad		Kamustu, zorroztasuna galdu.
lanputs	izond		Kamutsa, zorroztasunik gabekoa.
lansari	iz		Laneko saria; lanagatik egun, aste edo hilero dirutan ordaintzen dena.
lantegi	iz	A1.	Eskuzko lanen bat egiten den tokia.
lantegi	iz	A2.	Fabrika.
lantegi	iz	A3.	Batez ere beh.. Lana, egitekoa; lanbidea.
lantoki	iz		Lan egiten den tokia, norbaitek lan egiten duen lantegi edo bulegoa.
lantsu	izond		Lanpetua.
lantto	iz		Lan-en txikigarria.
lantu	iz	H1.	Negarra, marraska.
lantxo	iz		Lan-en txikigarria.
lantxurda	iz		Lanbroa.
lantza	iz		Buruan burdin zorrotz bat duen haga batez osaturiko iskilua, ezten haga.
lantzaile	iz		Adierazten dena lantzen duena.
lantze			landu aditzaren aditz izena.
lantzer	iz		Zeihar edo eslaian ebakiriko ertza.
lantzerka	adlag		Lantzerra osatuz.
lantzeta	iz		Xixta.
lantzoi	iz		Arrain txikia, gorputz-luzea, hondar azpira erraz sartzen dena.
lanuzte	iz		Langile talde batek, lansari hobeak edo zernahi onura lortzeko egiten duen lan etete borondatezkoa.
lapabelar	iz		Hosto berde ilunak dituen landarea, arropetan itsasten diren fritu biribilak.
lapa	iz	H1.	Itsasbazterreko haitzei atxikirik bizi den soinbera gasteropo maskorbakarra, jateko ona.
lapa	iz	H2.A1.	Zukua ateratzeko sakatu diren fruituen hondakina.
lapa	iz	H2.A2.	Ahetza.
lapagorri	iz		Soinbera gasteropodoa, maskor lodia eta arantzatsua duena, gorriz tindatzeko erabiltzen zen isurkari bat dariona.
lapar	iz		Laharra, sasia.
lapaste			lapastu aditzaren aditz izena.
lapastu lapats edo lapastu lapasten	ad		Esneaz mintzatuz, mindu.
lapatin	iz		Lapa-belarraren fruitu arantzatsua.
lapats	iz		Mindu den esnean gertatzen diren pikorretako bakoitza.
lapatx	iz		Lapa-belarra.
lapiko	iz eta izond	A2.	Ergela, adimen laburrekoa.
lapikogin	iz		Eltzegilea.
lapikoko	iz		Eltzekaria.
lapikokotxo	iz		Lapikoko-ren txikigarria.
lapikotxo	iz		Lapiko txikia, eltzetxoa.
lapikotzar	iz		Lapiko handia.
lapitsu	izond		Lurraz mintzatuz, lapitz asko duena.
lapitz	iz	H1.	Arbela, harri beltzaxka.
lapitz	iz	H2.	Idazteko edo marrazteko erabiltzen den mea zati txikia.
laprast egin			Irristatu, labaindu.
lapsus	iz		Hitz egitean edo idaztean, hitz egokiaren ordez, beste bat erabiltzea.
lapurreria	iz	A1.	Lapurreta.
lapurreria	iz	A2.	Lapurraren bizioa.
lapurreta	iz		Lapurtzea, norberarena ez den zerbaitez jabetzea, indarrez, ezkutuan edo iruzurrez.
lapurretatxo	iz		Lapurreta txikia, litxarreria.
lapurtar		A2.	Lapurtera.
lapurtar		A1.	Lapurdin sortua, Lapurdiri dagokiona.
lapurtegi	iz		Lapurrak dauden, lapurretan egiten den tokia.
lapurtera	iz		Lapurdiko sartaldean mintzatzen den euskalkia.
lapurtu lapur edo lapurtu lapurtzen	ad	A1.	Lapur bihurtu.
lapurtu lapur edo lapurtu lapurtzen	ad	A2.	Norberarena ez den zerbaitez jabetu, indarrez, ezkutuan edo iruzurrez.
lapurtxo	iz		Lapur txikia, litxarreroa.
lapurtxori	iz		Mikari ematen zaion izena.
lapurtzar			lapur-en handigarria.
lapurtze			lapurtu aditzaren aditz izena.
lar	adlag	H2.	Gehiegi. Dagokion aditz, adizlagun edo izenondoaren ezkerrean ezartzen da.
larako	iz		Kabila, burdinazko edo zurezko atala, iltzearen antzekoa, zulo batean sartzen dena edo bi osagai zulodun elkartzeko erabiltzen dena.
laranja	iz		Laranjondoaren fruitua, biribila eta kolore hori-gorrixkakoa, ataletan banatutako mami urtsu eta gozoa duena.
laranjondo	iz		Bortusaiaren familiako zuhaitz txikia, larruaren tinkotasuneko hostoak eta lore zuri usaintsuak dituena, fruitutzat laranjak ematen dituena.
laratz	iz		Sutondoan, kebidetik zintzilik dagoen kate kakoduna, bertza edo galdara esekitzeko erabiltzen dena.
larba	iz		Beldarra.
lardaskatu lardaska edo lardaskatu lardaskatzen	ad		Zerbaitek duen ordena edo egitura hondatu edo desegin, nahasi, mordoilotu.
lardaskatze			lardaskatu aditzaren aditz izena.
lardaste			lardastu aditzaren aditz izena.
lardastu lardats edo lardastu lardasten	ad	A1.	Lardaskatu.
lardastu lardats edo lardastu lardasten	ad	A2.	Narrastu, zikindu.
lardats	izond		Narrasa; zikina.
larde	izond		Koldarra, beldurtia.
larderia	iz	A1.	Beldurra.
larderia	iz	A2.	Mehatxua.
larderia	iz	A3.	Beldurra edo begirunea sorrarazten duen nagusitasuna.
larderiadun	izond		Besteengan beldurra edo begirunea sorrarazten duena.
larderiaka	adlag		Mehatxuka.
larderiatsu	izond		Beldurgarria.
larderiatu larderia edo larderiatu larderiatzen	ad	A1.	Mehatxatu.
larderiatu larderia edo larderiatu larderiatzen	ad	A2.	Zigortu; zentzatu.
larderiatzaile	iz		Larderiatzen duena.
larderiatze			larderiatu aditzaren aditz izena.
largatu larga largatzen	ad	A1.	Askatu.
largatu larga largatzen	ad	A2.	Utzi, laga.
largo	izond		Zabala; eskuzabala.
largoki	adlag		Zabalki; eskuzabalki.
largotasun	iz		Zabaltasuna; eskuzabaltasuna.
laringe	iz		Zintzurra, ahots hariak dauzkan arnasbideetako organoa.
laringitis	iz		Zintzurraren hantura.
laritz	iz		Pinuaren ordenako zuhaitza, hosto erorkorrak eta pinaburu txiki zutituak dituena.
larkeria	iz		Gehiegikeria.
larmintz	iz		Giza azala.
larrabere	iz		Basaberea, piztia.
larrain	iz	A1.	Uzta eultzitzen den leku laua, lurra trinkoa eta askotan lauzatua duena.
larrain	iz	A2.	Landa, eremua.
larrain	iz	A3.	Ataria.
larrakitu larraki larrakitzen	ad		Higatu.
larrakitze			larrakitu aditzaren aditz izena.
larranbilo	iz		Kamamila.
larrantz	iz		Itxura.
larrapast egin			Laprast egin, labaindu.
larrapastada	iz		Irristada, labainkada.
larrapastatu	ad		Larrapast egin, labaindu.
larrapote	iz		Otia, intsektu jauzkaria, nekazaritzarentzat oso kaltegarria.
larraputs			Erbatza, alezta.
larrasuge	iz		Sugegorria.
larratu larra larratzen	ad	A1.	Bazkatu.
larratu larra larratzen	ad	A2.	Larre bihurtu.
larratze			larratu aditzaren aditz izena.
larrazken	iz		Udazkena.
larre	iz	A1.	Landa ipar.
larre	iz	A3.	Bazka.
larregi	adlag		Gehiegi.
larregikeria	iz		Gehiegikeria.
larreki	iz		Eremu landugabea.
larreoilo	iz		Hegazti zangaluzea, gauez harrapatzen dituen ornodun txikiez elikatzen dena.
larrepetit	iz		Otia, larrapotea.
larreratu larrera larreratzen	ad		Larrera joan edo eraman.
larreratze			larreratu aditzaren aditz izena.
larretxori			*XVII ea., 1924; larratxori 1925. Hegazabala, alauda; bereziki, alauda mota motodun bat.
larriagotu larriago edo larriagotu larriagotzen	ad		Are larriago bihurtu, larriago jarri.
larriagotze			larriagotu aditzaren aditz izena.
larrialdi	iz		Larritasunezko une edo denbora.
larriarazi larriaraz larriarazten	ad		Larritu aditzaren arazlea.
larribide	iz		Larritzeko arrazoia edo zergatikoa.
larrigarri	izond		Larritzen duena, larritasuna sortzen duena.
larrikara	iz		Ikara, larritasunezko ikara.
larriki	adlag	A1.	Era larrian.
larriki	adlag	A2.	Handizka.
larrimin	iz		Arriskuren baten berehalakotasunak eragiten duen larritasuna, eztarria hertsatzen duena.
larrireki larrirekitzen	ad		Larrutu.
larritasun	iz	A1.	Larri dagoenaren egoera.
larritasun	iz	A2.	Larria denaren nolakotasuna.
larritu larri edo larritu larritzen	ad	A1.	Larritasunak hartu, egoera larrian jarri.
larritu larri edo larritu larritzen	ad	A2.	Larriago bihurtu.
larritu larri edo larritu larritzen	ad	A3.	Goragaleak izan.
larritxo	izond		Larri xamarra.
larritze			larritu aditzaren aditz izena.
larru	iz	A1.	Abere nagusien gorputza biltzen duen azala.
larru	iz	A2.	Delako azala, gorputzetik berezia eta ondua.
larruarazi larruaraz larruarazten	ad		Larrutu aditzaren arazlea.
larruazal	iz		Giza larrua, larmintza.
larrudun	izond		Larrua duena, larruz hornitua.
larrudura	iz		Larruan gertatzen den urradura.
larrugin	iz		Larru-ontzailea, larru-apaintzailea.
larrugorritasun	iz		Larru gorrian dagoenaren egoera, biluztasuna.
larrugorritu larrugorri edo larrugorritu larrugorritzen	ad		Larru gorrian jarri, biluztu.
larrugorritze			larrugorritu aditzaren aditz izena.
larruketa	iz	A1.	Larru kopurua.
larruketa	iz	A2.	Larrutzea.
larruketa	adlag	A3.	Larru bila.
larruketari	iz		Larruen salerositik bizibidea ateratzen duen pertsona.
larruki	iz		Larru zatia, larru zerrenda.
larrutu larru edo larrutu larrutzen	ad	A1.	Abere bati larrua kendu.
larrutu larru edo larrutu larrutzen	ad	A2.	Norbaiti ondasunetan edo izen onean kalte handia egin.
larrutx	iz		Pergaminoa, larru papera.
larrutzaile	iz		Larrutzen duena.
larrutze			larrutu aditzaren aditz izena.
larruztatu larruzta larruztatzen	ad		Larruz estali edo hornitu.
larruztatze			larruztatu aditzaren aditz izena.
lartxo	adlag		Gehiegitxo.
laruen	iz		Larumina, larruazalaren kolore horian nabaritzen den eritasuna.
larumin	iz		Larruazalaren eta begien kolore horian nabaritzen den eritasuna, gibelaren oker aritzeak eragina.
larunbat	iz		Astearen azken eguna.
larutu laru edo larutu larutzen	ad		Horitu.
larutze			larutu aditzaren aditz izena.
lasai	izond	A1.	Estuasunik, kezkarik, larritasunik gabekoa.
lasai	adlag	A2.	Estutasunik, kezkarik, larritasunik gabe.
lasaialdi	iz		Lasaitzea; norbait lasaitzen den denbora edo bitartea.
lasaiarazi lasaiaraz lasaiarazten	ad		Lasaitzera behartu.
lasaibide	iz		Lasaitzea; lasaitzeko bidea.
lasaigarri	izond eta iz		Lasaitzen duena.
lasaikeria	iz		Lasaitasun gaitzesgarria; egite lasaia.
lasaiki	adlag		Lasaitasunez, lasai.
lasaikiro	adlag		Lasaiki, lasai.
lasaitasun	iz		Estuasunik, kezkarik, larritasunik eza.
lasaitu lasai edo lasaitu lasaitzen	ad	A1.	Hertsitasuna edo tinkotasuna gutxitu.
lasaitu lasai edo lasaitu lasaitzen	ad	A2.	Larritasuna, kezka, urduritasuna galdu edo kendu.
lasaitu lasai edo lasaitu lasaitzen	ad	A3.	Lasaikerian erori.
lasaitu lasai edo lasaitu lasaitzen	ad	A4.	Era burutua izen gisa.
lasaitxo	izond eta adlag		Lasai-ren txikigarria.
lasaitze			lasaitu aditzaren aditz izena.
laser	iz		Energia handiko argi azao kolorebakarra eta koherentea sortzen duen tresna.
laspel	iz		Gasa.
lastail	iz		Urria.
lastaira	iz		Zaku moduko atal handia, berez lastoz betea, lo egiteko, gehienetan somierraren gainean jarriaz erabiltzen dena.
lastaki	iz		Lastaira.
lastamarraga	iz		Lastaira.
lastargi	iz		Lasto sorta edo azao batez eginiko zuzia.
lastategi	iz		Lastoa gordetzen den tokia.
lastazao	iz		Lasto sorta.
lasterbide	iz		Toki batetik beste batera joateko, ohiko bidea baino lasterragoa den bidezidorra.
lasterka	adlag	A1.	Laster eginez.
lasterka	iz	A2.	Laster egitea.
lasterkada	iz		Lasterra.
lasterkarazi lasterkaraz lasterkarazten	ad		Lasterka eginarazi.
lasterkari	izond		Laster egiten duena.
lasterkatu lasterka edo lasterkatu lasterkatzen	ad	A1.	Lasterka egin.
lasterkatu lasterka edo lasterkatu lasterkatzen	ad	A2.	du.
lasterkatze			lasterkatu aditzaren aditz izena.
lasterki	adlag		Lastertasunez, laster.
lasterragotu lasterrago edo lasterragotu lasterragotzen	ad		Lasterrago bihurtu edo bilakatu.
lasterragotze			lasterragotu aditzaren aditz izena.
lasterraldi	iz		Laster egiten ematen den denbora.
lastertasun	iz	A1.	Lasterra denaren nolakotasuna.
lastertasun	iz	A2.	Kurritzen den distantziaren eta horretan ematen den denboraren arteko zatidura.
lastertu laster edo lastertu lastertzen			da-du aditza G. er. Lastertasuna eman; laster ibili.
lastertxo	adlag		Laster-en txikigarria.
lasterxko	adlag		Lastertxo.
lastima	iz		Tamala, atsekabea sortzen duen gauza.
lastimagarria	izond		Lastima, atsekabea sortzen duena.
lasto	iz	A1.	Gariaren, garagarraren eta kideko landareen zurtoina, bereziki ihartua, ebakia eta joa izan ondoren. Batez ere multzokari gisa erabiltzen da.
lasto	iz	A2.	familiako landareen zurtoina.
lastodun	izond eta iz		Gramineae familiako landareen izena.
lastokara	iz		Lastoaren kolorekoa.
lastotu lasto edo lastotu lastotzen	ad		Lasto bihurtu.
lastotze			lastotu aditzaren aditz izena.
lastoztatu lastozta lastoztatzen	ad		Lastoz estali edo hornitu.
lastoztatze			lastoztatu aditzaren aditz izena.
lata	iz		Teilatuetan, teilen euskarri, ezartzen den ohol mehe eta luzea; ohol mehea.
latera	iz		Latina.
laterri	iz		Estatua, politika banako beregaina osatzen duen herria.
latex	iz		Zenbait landareren zauriei darien esne modukoa.
latifundio	iz		Landa jabego handia, hedadura handiko nekazaritzako lur saila.
latin	iz		Erromatarrek hitz egiten zuten hizkuntza indoeuroparra.
latindar	izlag eta iz		Erromatarra, latinezkoa.
latindun	izond eta iz		Latinez dakiena, latinez mintzatzen dena.
latitude	iz		Lurraren gainaldeko puntu batetik ekuatorera dagoen angelu distantzia.
latorri	iz		Burdinzuria, bi aldeak eztainuztatuak dituen burdin xafla mehea.
latsa	iz		Erreka, ur-laster txikia.
latsagia	iz		Bokata egiten den lekua.
latsari	iz		Latsan ari dena, bokata egiten duen pertsona.
latsarri	iz		Latsa harria.
latsatu latsa edo latsatu latsatzen	ad		Bokata garbitu.
latsatze			latsatu aditzaren aditz izena.
latsun	iz		Gisua, karea.
latsuntatu latsunta latsuntatzen	ad		Gisuztatu, kareztatu.
latsuntatze			latsuntatu aditzaren aditz izena.
latx	izond		Ardiez mintzatuz, Euskal Herriko motakoa, ile arruntagoa duena.
latz	izond	A1.	Zimurrez, pikorrez, irtengunez betea dagoelako edo gogorra delako, ukimenari atsegin ez zaiona.
latz	izond	A2.	Atsegina, gozoa ez dena, gogorra, nekagarria.
latz	iz	A3.	Laztasuna.
latzarazi latzaraz latzarazten	ad		Ileaz mintzatuz, laztu.
latzikara	iz		zua, ikara handia.
lauburu		A2.	Adar bakoitzean buru moduko bat duen gurutzea, ohiko euskal ikurra.
lauburu		A1.	Gurutzea.
laudagarri	izond		Laudatua izatea merezi duena, goragarria.
laudamen	iz	A1.	Laudatzea, laudorioa.
laudamen	iz	A2.	Baimena.
laudarazi laudaraz laudarazten	ad		Laudatzera behartu.
laudatu lauda laudatzen	ad		Goratu, goraipatu.
laudatzaile	izond eta iz		Laudatzen duena.
laudatze			laudatu aditzaren aditz izena.
laudorio	iz		Laudatzea, goraipamena, goresmena.
laugain	iz		Lauhazka egitea.
laugainka	adlag		Lauhazka.
laugarren	ord		Zerrenda batean aurretik hiru dituena 4.
lauhazka	adlag	A1.	Lauoinka.
lauhazka	adlag	A2.	Lau oinean, lauoinka.
lauhazkaldi	iz		Lauhazka joaten ematen den denbora.
lauhazkarazi lauhazkaraz lauhazkarazten	ad		Lauhazka joanarazi.
lauhazkatu lauhazka lauhazkatzen	ad		Lauhazka, lauoinka joan.
lauhortz	iz		Lau hortz dituen goldea.
laukitxo	iz		Lauko bereziki bigarren adieran txikia.
lauko	iz	A1.	Lau marabediko diru zaharra; lau zurikoko diru zaharra.
lauko	iz	A2.	Lau lerroko ahapaldia.
lauko	iz	A3.	Lau librako ogia.
laukoitz	izond		Lau zer berdinez, mota bereko lau gauzez osatua.
laukoizte			laukoiztu aditzaren aditz izena.
laukoiztu laukoitz edo laukoiztu laukoizten	ad		Lau bider handiagoa egin.
laukote	iz		Lau lagunez osaturiko taldea.
laukun	izond		Laukoitza.
laumaraiko	iz		Bizk.. Lau marabediko txanpona, balio txikiko diru zaharra.
launa			Bakoitzari lau, bakoitzak lau.
launaka	adlag		Launako multzoetan.
launakatu launaka edo launakatu launakatzen	ad		Launaka jarri edo banatu.
launakatze			launakatu aditzaren aditz izena.
launazka	adlag		Launaka.
lauoindun	izond		Lau oin dituena.
lauoineko	iz		Lau oin dituen aberea.
lauoinka	adlag	A1.	Zaldiaz eta, mintzatuz, berez ahal duen urratsik bizienean.
lauoinka	adlag	A2.	Lau oinean, eskuak eta zangoak lurrean ezarriz.
laur	zenbtz zehazt		Lau.
laurden	iz		Lau zati berdinetan banatu den osotasun baten zati bakoitza.
laurdenburu	iz		Tetrarka, erreinu edo herrialde baten laurdenaren buruzagia.
laurdendu laurden edo laurdendu laurdentzen	ad		Lau laurden egin.
laurdenkatu laurdenka laurdenkatzen	ad		Laurdendu, lau laurden egin.
laurdenkatze			laurdenkatu aditzaren aditz izena.
laurdentto	iz		Laurdentxoa.
laurdentxo	iz		Laurden-en txikigarria.
laurdentze			laurdendu aditzaren aditz izena.
laurehun	zenbtz zehazt		Lau bider ehun.
laurehungarren	ord		Zerrenda batean aurretik hirurehun eta laurogeita hemeretzi dituena.
laurka	iz		Laukia hirugarren adieran.
laurleko	iz		Pezeta.
laurogei	zenbtz zehazt		Zortzi bider hamar, 80.
laurogeigarren	ord		Zerenda batean aurretik hirurogeita hemeretzi dituena.
laurogeina			banatz. Bakoitzari laurogei, bakoitzak laurogei.
lausengari	izond eta iz		Pertsonez mintzatuz, lusengatzen duena, losintxaria.
lausengarri	izond		Balakagarria.
lausengatu lausenga lausengatzen	ad		Losintxatu, balakatu.
lausengatze			lausengatu aditzaren aditz izena.
lausengu	iz		Losintxa, balakua.
lauskitu lauski lauskitzen	ad	A1.	Eskuen artean marruskatu edo sakatu.
lauskitze			lauskitu aditzaren aditz izena.
lauso	iz	A1.	Begiaren alde gardenean agertzen den orbantxo zurixka, ikusmena iluntzen duena.
lauso	iz	A2.	Beiretan itsasten den hezetasuna, gardentasuna kentzen diena.
lausogarri	izond		Lausotzen duena.
lausotasun	iz		Ikusteko eragozpena.
lausotu lauso edo lausotu lausotzen	ad	A1.	Begiak lausoz estali, ongi ezin ikusi dutela jarri.
lausotu lauso edo lausotu lausotzen	ad	A2.	Gardentasuna edo garbitasuna galarazi.
lauspeatu lauspea lauspeatzen			Jalki, isurkari bateko zatikiak hondoratu.
lautada	iz		Geogr. Ordokia, zabaldia.
lautasun	iz		Laua denaren, gorabeherarik gabea edo tolesgabea denaren nolakotasuna.
lautu lau edo lautu lautzen	ad		Lau bihurtu, gorabeherak kendu.
lautze			lautu aditzaren aditz izena.
lauza	iz		Harri aski handia, mehea eta laua.
lauzatu lauza lauzatzen	ad	H1.	Lauzaz estali edo hornitu.
lauzatu	iz	H2.	Teilatua.
lauzatze			lauzatu aditzaren aditz izena.
lauziriko	iz		Bi marabediko diru zaharra.
lauzkatu lauzka edo lauzkatu lauzkatzen	ad		Orga edo golde bati uztartzen zaion idi parea bitu; bi idi edo zaldi baino gehiago uztartu.
lauzkatzaile	iz		Lauzkatzen, laguntzen duena.
lauzkatze			lauzkatu aditzaren aditz izena.
lauzpabost	zenbtz zehazt		Lau edo bost.
laxarazi laxaraz laxarazten	ad		Laxatzera behartu.
laxatu laxa laxatzen	ad	A1.	Askatu.
laxatu laxa laxatzen	ad	A2.	Lasaitu.
laxatu laxa laxatzen	ad	A3.	Laxo, artagabe bihurtu, zabartu.
laxatze			laxatu aditzaren aditz izena.
laxo	izond	A1.	Lasaia, artarik gabekoa.
laxo	iz	A4.	Eskularruz jokatzen den pilota jokoa.
laxokeria	iz		Laxotasuna gaitzesgarritzat markatua; laxotasuna adierazten duen egite makurra.
laxoki	adlag		Laxotasunez.
laxotasun	iz		Laxoa, artagabea denaren nolakotasuna.
lazeria	iz		Eskasia, behartasun larria, miseria; ondikoa, zorigaitza.
lazeriatu lazeria edo lazeriatu lazeriatzen	ad		Lazeriak jo; atsekabetu.
lazgarri	izond		Lazten duena, izugarria.
lazgarriki	adlag		Era lazgarrian.
lazgune	iz		Gune latza.
lazka	iz	A1.	Gauza nahasia.
lazka	iz	A2.	Gatazka, borroka.
lazki	adlag		Laztasunez.
laztabin	iz	A1.	Ginbaleta, zurginaren lanabesa.
laztabin	iz	A2.	Burdinazko haga, buru batean daratulu moduko bat duena, harriak zulatzeko erabiltzen dena.
laztan	iz	MA.A1.	Besarkada.
laztan	iz	MA.A2.	Apa, aurpegian egiten den musua.
laztan	izlag	MB.	Maitea.
laztandu laztan edo laztandu laztantzen	ad	A1.	Besarkatu.
laztandu laztan edo laztandu laztantzen	ad	A2.	Musu edo mun eman, ferekatu, maitasun erakutsiak egin.
laztandu laztan edo laztandu laztantzen	ad	A3.	Maitatu.
laztangarri	izond		Maitagarria.
laztanka	adlag		Laztanak eginez, laztanak emanez, laztanduz.
laztanki	adlag		Maitasunez.
laztankiro	adlag		Laztanki.
laztantasun	iz		Maitasuna, txera.
laztantxo	iz		Laztan-en txikigarria.
laztasun	iz	A1.	Beldurra, izua.
laztasun	iz	A2.	Latza denaren nolakotasuna.
laztasun	iz	A3.	Hildura.
lazte			laztu aditzaren aditz izena.
laztu latz edo laztu lazten	ad	A1.	Zirrara bizi batek jo, hunkitu.
laztu latz edo laztu lazten	ad	A2.	Ileaz mintzatuz, zutitu eta zurrundu.
laztu latz edo laztu lazten	ad	A3.	Latz bihurtu.
laztura	iz		Zirrara bizia, izua.
lazun	iz		Korkoia, ibai ahoetako arraina.
lao	izond		Laua, apala, bakuna, toles edo korapilorik gabea.
laoki	adlag		Laotasunez, toles edo korapilorik gabe.
laotasun	iz		Laoa denaren nolakotasuna, bakuntasuna, tolesgabetasuna.
lebita	iz	H1.	Longaina, gizonezkoen jantzia, estua eta mahukaduna, belauneraino iristen dena.
lebitar	iz		Levi-ren leinuko israeldarra, tenploaren zerbitzuan aritzen zena.
lebitazio	iz		Pertsona bat laguntza materialik gabe eta oinarririk gabe lurretik altxatzea.
legamia	iz		Orea altxatu edo harrotzeko erabiltzen den gaia, batez ere onddo zelulabakarrez osatua.
legamiatu legamia edo legamiatu legamiatzen	ad		Orea altxatu.
legar	iz	H1.	Ibaien eta itsasoaren ertzetako harkoskorra, eta bereziki, berorien multzoa; harri xehatua, bideetan eta, ezartzen dena.
legar	iz	H2.	Zerga.
legarreztatu legarrezta legarreztatzen	ad		Legarrez hornitu edo estali.
legarreztatze			legarreztatu aditzaren aditz izena.
legartsu	izond		Legar asko duena; legar asko dagoena.
legartza	iz		Toki edo eremu legartsua.
legatz	iz		Itsas arrain hezurduna, luzea eta baraila irtena duena, kolore gris argikoa, bost kilotako pisua izan dezakeena, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
lege	iz	A1.	Gizarteko agintaritzak ezarritako arau edo arau multzo betebeharrezkoa.
lege	iz	A2.	Jainkoaren edo jainkoen borondatea adiarazten duen araua.
lege	iz	A3.	Gizarte harremanetan, jokoetan... kontuan izan behar diren arauak.
lege	iz	A4.	Gizakiari bere barneak agintzen dion araua.
lege	iz	A5.	Gizadiko gertakariak mendean dituen arau orokor eta aldagaitzen adiarazpena; izadiko gertakarien arteko elkarbidea adierazten duen formula orokorra.
legealdi	iz		Legegintzaldia.
legebiltzar	iz		Estatu edo herrialde beregain baten lege agintea duen biltzarra, hauteskundeen bidez hautatua.
legebiltzarkide	iz		Legebiltzarreko kidea.
legedi	iz		Estatu edo herrialde bat arautzen duten legeen multzoa.
legegabe	izond eta iz		Legerik ez duena, legerik onartzen ez duena.
legegai	iz		Legebiltzarrean eztabaidatua izan dadin prestatzen den lege testua.
legegile	izond		Legeak egiteko betekizuna duena.
legegintza	iz		Legeak egiteko jarduna.
legegintzaldi	iz		Biltzar legegile batek, kide berekin, legegintzan diharduen epea.
legegizon	iz		Gizonezko legelaria.
legelari	iz		Lege arazoetan aditua dena; bezeroak lege kontuetan aholkatzeko, auzietan ordezkatzeko... lanbidea duena.
legen	iz		Eritasun kutsakorra, haragiak usteltzen eta erorarazten dituena.
legenar	iz		Legen beltza, Hansen-en baziloak eragindako legen mota.
legenardun	izond eta iz		Legenarrak joa, legenarrak kutsatua.
legenartsu	izond eta iz		Legenarduna.
legendun	izond eta iz		Legenak joa, legenak kutsatua.
legentsu	izond eta iz		Legenduna.
legetxe			Bezalaxe.
legez		H1.	Bezala.
legez	adlag	H2.	Lege bidez; legearen arabera.
legezko	izlag	A1.	Legeari buruzkoa.
legezko	izlag	A2.	Lege bidezkoa; legearen araberakoa.
legezkotasun	iz		Legezkoa denaren nolakotasuna.
legeztapen	iz		Legeztatzea.
legeztatu legezta legeztatzen	ad		Legezko bihurtu, legezkotasuna eman.
legeztatze			legeztatu aditzaren aditz izena.
legoa	iz		Bide neurri zaharra, gutxi gorabehera 5,5 km.-ren baliokidea Espainiakoa, edo 4 km.-rena Frantziakoa dena.
lehen			noiz.
lehen	adlag	MA.A1.	Igaro den denboran.
lehen	adlag	MA.A2.	Izen gisa; goi.
lehen	ord	MB.	Aurretik besterik ez duena, beste guztien aurretik gertatzen dena.
lehen	ord	MB.A1.	Izenlagun gisa.
lehen	ord	MB.A2.	Adizlagun gisa.
lehenaingeru	iz		Goiaingerua.
lehenaldi	iz	A1.	Aldi edo denbora iragana, iraganaldia.
lehenaldi	iz	A2.	Aditzaren aldietako bat, perpauseko adizlagunak markatzen duen denbora bitartea baino lehenagokoa biltzen duena.
lehenbailehen	adlag		Ahalik lasterrena.
lehenbizi	adlag	A1.	Gainerakoak baino lehen, besteen aurretik.
lehenbizi	adlag	A2.	Lehenik.
lehenbizi	adlag	A3.	Izen gisa.
lehendabizi	adlag		Lehenbizi.
lehendakari	iz	A1.	Eusko Jaularitzako burua.
lehendakari	iz	A2.	Erakunde baten, biltzar edo elkarte baten burua.
lehendakariorde	iz		Lehendakariaren ordekoa edo laguntzaile nagusia.
lehendakariordetza	iz		Lehendakariordearen kargua eta titulua.
lehendakaritza	iz		Lehendakariaren kargua edo titulua.
lehendanaz	adlag		Lehendanik.
lehendanik	adlag		Lehendik.
leheneko	izlag		Lehengoa, denbora igarokoa.
lehenengo	ord		Lehenbizikoa, aurrenekoa.
lehenengotza	iz		Oinordekotza, premutasuna.
lehengai	iz	A1.	Lehenengo gaia, gai bakuna.
lehengai	iz	A2.	Industriak lantzen eta eraldatzen dituen gaiak.
lehengo	izlag		Aurrekoa, igarotako aldi edo denborakoa.
lehengoratu lehengora lehengoratzen	ad		Lehengo egoerara etorri edo ekarri.
lehengoratze			lehengoratu aditzaren aditz izena.
lehengusina	iz		Lehengusu emea.
lehengusu	iz		Anai-arreba direnen haur eta ondorengoak, hots, norbaiten gurasoen anai-arreben nahiz gusuen semea edo alaba.
lehenik	adlag		Lehen buruan, beste ezer baino lehen, aurrenik.
lehenkatu lehenka lehenkatzen	ad	A1.	Hobetsi.
lehenkatu lehenka lehenkatzen	ad	A2.	Aurrea hartu.
lehenkusi	iz		Lehengusu propioa, kusi lehena.
lehentasun	iz	A1.	Premutasuna, oinordekotza.
lehentasun	iz	A2.	Lehena denaren egoera edo nolakotasuna.
lehentxeago	adlag		Apur bat lehenago.
leher egin	ad		Lehertu, barneko indarrak eraginik edo barneko mamia irteten dela ireki.
leher	iz		Lerra, pinua.
lehergai	izond	A1.	Leher egiteko gai dena.
lehergai	iz	A2.	Era egokian eragiten bazaio, denbora txit laburrean oso gas kopuru handia eta beroa sortzen duen gai edo nahastura.
lehergailu	iz		Eztanda egiten duen zernahi tresna lehergai.
lehergarri	iz	A2.	Lehergailu bati eztanda eragiten dion gailua.
lehergarri	izond	A1.	Leherrarazten, erabat nekarazten duena.
leherkari	izond eta iz		Kontsonanteez mintzatuz, silaba hasieran handituz doan tinkotasunez ahoskatzen dena.
leherketa	iz		Lehertzea, eztanda.
leherkor	izond		Erraz lehertzen dena, eztanda egiteko joera duena.
leherra			Ugaritasun guztiz handia adierazteko erabiltzen den hitza.
leherrarazi leherraraz leherrarazten	ad		Lehertzera behartu.
lehertu leher edo lehertu lehertzen	ad	A1.	indarrez eta gehienetan zarataz hautsi, pitzatuz edo zatiak jaurtikiaz.
lehertu leher edo lehertu lehertzen	ad	A2.	Zapaldu, zapatu.
lehertzaile	izond		Zapaltzailea.
lehertze			lehertu aditzaren aditz izena.
lehia	iz	A1.	Zerbait lortzeko egiten den ahalegin bizi eta presatsua.
lehia	iz	A2.	Norgehiagoka.
lehiaka	adlag		Lehian, presaka.
lehiaketa	iz		Sari bat irabazteko elkarren lehian egiten den jarduna.
lehiakide	iz		Lehiaketa batera aurkezten diren lagunetako bakoitza.
lehiarazi lehiaraz lehiarazten	ad		Lehiatzera behartu.
lehiatsu	izond		Lehiaz betea.
lehiatsuki	adlag		Lehiaz, lehiatuki.
lehiatu lehia edo lehiatu lehiatzen	ad		Lehiaz ahalegindu, aritu, ekin.
lehiatuki	adlag		Lehiaz, presaz.
lehiatze			lehiatu aditzaren aditz izena.
lehoi	iz	A1.	Ugaztun haragijale handia, ilea hori-gorria, eta isatsa luzea eta ile motots batean bukatua duena, Asian eta Afrikan bizi dena; arrak, garondoa eta lepoaren gaina estaltzen dizkion adats ugari bat du.
lehoikume	iz		Lehoiaren umea.
lehoinabar	iz		Ugaztun haragijale handia, larrua gorrixka eta orban edo izpil beltz biribilekin duena.
lehoisa	iz		Lehoi emea.
lehoitegi	iz		Lehoi zuloa.
lehoitzar	iz		Lehoi-ren handigarria.
lehor	iz	A2.	Itsasoak eztaltzen ez duen Lurraren zatia, lurra itsaso-ren aurrez zaurre.
lehor	izond eta iz	A1.	Urik ez duena, bustirik ez dagoena.
lehorpe	iz		Aterpea.
lehorreratu edo lehorrera	ad		Itsasotik, ibaitik lehorrera joan edo eraman.
lehorreratze			lehorreratu aditzaren aditz izena.
lehortar	izlag	A1.	Itsas herrietako jendeaz mintzatuz, itsastar ez dena.
lehortar	izlag	A2.	Lehorrekoa, lurtarra.
lehortasun	iz		Lehorra denaren nolakotasuna.
lehorte	iz		Agortea, euririk eza.
lehortu lehor edo lehortu lehortzen	ad		Ura edo bustitasuna galdu edo kendu.
lehortze			lehortu aditzaren aditz izena.
lei	iz		Izotza.
leial	izond		Zor duen zintzotasuna gordetzen duena, azpikerian aritzen ez dena, norbaitenganako sentimenetan edo amodioan beti bat dagoena.
leialki	adlag		Leialtasunez.
leialkiro	adlag		Leialki.
leialtasun	iz		Leiala denaren nolakotasuna.
leialtate	iz		Leialtasuna.
leiar	iz	A1.	: harri lorea.
leiar	iz	A2.	Gutxieneaz alde bat konkaboa edo konbexoa beirakia.
leiartu leiar edo leiartu leiartzen	ad		Kristaldu; leiarra bezalakoa jarri edo utzi.
leihatila	iz		Leiho txikia, bereziki, bulegoetan eta, jendearekiko harremanetarakoa.
leiho	iz		Horma edo pareta batean, argia eta haizea sartzen uzteko, solairutik halako neurri bat gorago egiten den irekigunea.
leinargitasun	iz		Leinargia denaren nolakotasuna.
leinargiti	izond		Leinargia, etorkiz bikaina.
leinargitsu	izond		Leinargitia.
leinargitu leinargi edo leinargitu leinargitzen	ad		Leinargi bihurtu.
leinu	iz		Familia bateko belaunaldien segida, familia bateko aurrekoen edo ondorengoen multzoa.
leinuru	iz		Distira.
leitu lei edo leitu leitzen	ad	H1.	Izoztu.
leitu lei leitzen	ad	H2.	Irakurri.
leitze			leitu aditzen aditz izena.
leize	iz		Haitzulo guztiz sakona, sakontasun guztiz handi eta arriskutsua.
leizeratu leizera leizeratzen	ad		Leizera erori edo jaurtiki.
leizeratze			leizeratu aditzaren aditz izena.
leizetsu	izond		Leize asko dagoena, leizez betea.
lejio	iz		Antzinako Erroman, oinezko eta zaldizko soldaduek osaturiko armada taldea.
leka	iz	H1.A1.	Babarrunen, ilarren eta kideko landareen haziak gordetzen dituen estalkia.
leka	iz	H1.A2.	Ezpata eta arma aho-zorrotzak gordetzen diren zorro modukoa.
leka	iz	H2.	Elderra, lerdea.
lekadun	izond eta iz		Fruitutzat lekak ematen dituena.
lekaidaba	iz		Lekaide burua.
lekaide	iz		Kristau elizgizona, erlijio ordena baten profesa egin ondoren mundutik at bizi dena, nahiz bakarrik.
lekaidetxe	iz		Komentu edo monasterioa, fraide etxea.
lekaidetza	iz		Lekaidearen bizibidea, fraidetza.
lekaime	iz		Moja, erlijio ordena batean profesa egin duen emakumea.
lekaimetxe	iz		Moja komentua, serorategia.
lekaio	iz		Zaldunaren edo jaunaren mutila.
lekaio	iz	H2.	Oihua, irrintzia.
lekaioka	adlag		Oihuka.
lekaipuru	iz		Lekaide burua.
lekale	iz		Egoskaria, bereziki lekaduna.
lekaretxe	iz		Bakartua dagoen komentua.
lekaro	iz		Basamortua, inor bizi ez den aurkientza.
lekat			Izan ezik. Zegokion esaldiaren ezkerrean.
lekatsu	izond		Leka asko duena, lekaz betea.
lekatu leka edo lekatu lekatzen	ad	H2.A1.	Lekan sartu.
lekatu leka edo lekatu lekatzen	ad	H2.A2.	Lekak aletu.
lekatu leka edo lekatu lekatzen	ad	H2.A3.	Landareez mintzatuz, lekaz bete.
lekatu lekat lekatzen	ad	H1.	Kanpo utzi, salbuetsi.
lekatu leka lekatzen	ad	H3.	Milikatu, miazkatu.
lekatze			lekatu aditzen aditz izena.
lekeda	iz		Biska, lika.
lekedatu lekeda edo lekedatu lekedatzen	ad		Lekedaz itsatsi.
lekoa	iz		Legoa, bide neurri zaharra, gutxi gorabehera 5,5 km.-ren baliokidea Espainiakoa, edo 4 km.-rena Frantziakoa dena.
lekora	adlag	A1.	Kanpora.
lekora	adlag	A1.Xa.	-tik kanpora.
lekora	adlag	A1.Xb.	-ren ondoan, handik berehala.
lekoratu lekora lekoratzen	ad		Kanporatu; barreiatu.
lekore	iz		Kanpoa.
lekortar			Kanpotarra, atzerritarra.
lekualdatu lekualda lekualdatzen	ad		Lekuz aldatu.
lekualdatze			lekualdatu aditzaren aditz izena.
lekuka	adlag		Han-hemenka, han eta hemen.
lekukotasun	iz	A1.	Ikusi, entzun, sumatu denaren adierazpena, egia finkatzeko balio duena; lekukoaren adierazpena.
lekukotasun	iz	A2.	Zerbaiten lekuko gertatzen den zera.
lekukotu lekuko edo lekukotu lekukotzen	ad		Norbait, adierazten den lekuan bertakotu.
lekukotze			lekukotu aditzaren aditz izena.
lekune	iz		Lekua.
lekuratu lekura lekuratzen	ad		Lekutu, baztertu.
lekutu leku edo lekutu lekutzen	ad		Urrundu, baztertu; desagertu.
lekutze			lekutu aditzaren aditz izena.
lelo	iz	H1.A1.	Hitz neurtuzko esaldia, kantetan eta, errepikatuz doana.
lelo	iz	H1.A2.	Askotan errepikatzen den esaldi edo hitza.
lelo	izond eta iz	H2.	Ergela, tentela, adimen gutxikoa.
lelokeria	iz		Ergelkeria.
lelotegi	iz		Kantutegia.
lelotu lelo edo lelotu lelotzen	ad	H1.	Lelo bihurtu, ergeldu.
lelotu lelo edo lelotu lelotzen	ad	H2.	Kantatu, goraipatu.
lelotzar	izond eta iz		Lelo izond.-aren handigarria.
lelotze			lelotu aditzen aditz izena.
lema	iz	H1.	Ontzi baten norabidea edo higidurak gobernatzeko ohol laua, eskuarki atzealdean, txopan ezartzen dena.
lemako	iz		Lemazaina, lemaria.
lemari	iz		Lemazaina, lema gobernatzen duen marinela.
lemazain	iz		Lema gobernatzen duen marinela, ontzi-gidaria.
lengoaje	iz		Mintzaira, hizkuntza.
lenguadu	iz		Mihi-arraina.
leninismo	iz		Lenin-en politika dotrina.
leninista	izond eta iz		Lenin-en politika ideiei dagokiona; Lenin-en ideien aldekoa.
lentoi	iz		Bisiguaren antzeko arrain begi-handia, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
leotz	iz		Presoak gordetzeko lekua, batez ere lurpekoa; presondegi batean, preso bat bakartzeko gela.
leozpetu leozpe leozpetzen	ad		Leotzean itxi, espetxeratu.
lepabeltz	iz		Kuliska.
lepagain	iz		Lepoaren gainaldea.
lepagogor	iz		Lepoaren eta buruaren okerdura.
lepagorri	iz	A1.	Kuliska mota bat.
lepagorri	iz	A2.	Pitotxa.
lepalde	iz		Lepo aldea.
lepaluze	izond		Lepoa luzea duena, lepo-luzea.
lepande	iz		Lepokoa.
lepape	iz		Lepo azpia.
lepauztai	iz		Hezur luzea, S itxura duena, besaburutik bular hezurrera doana.
lepazuri	iz		Pitotxaren familiako ugaztun haragijalea, gorputza mehea eta muturra luzea dituena.
lepitxuli	iz		Hegaztin igokaria, lepo-malgua, habia fruitu zuhaitzetan egiten duena.
lepogabetu lepogabe edo lepogabetu lepogabetzen	ad		Lepoa moztu.
lepoko	iz		Lepoa inguratuz jartzen den kate modukoa edo beste zernahi apaingarri; zakurrei eta, lepoan jartzen zaien uhala.
lepondo	iz		Garondoa, lepoaren atzeko aldea.
leporatu edo lepora	ad		du.
leporatu edo lepora	ad	A1.	Lepoan hartu edo ezarri.
leporatu edo lepora	ad	A2.	Ezarri; zerbaiten erantzunkizuna egotzi.
lepozaki	iz		Lepondoaren kanpoaldea.
lepra	iz		Legena; legenarra.
lepradun	izond eta iz		Legenduna, legenarduna.
lepratsu	izond eta iz		Legenduna, legenarduna.
ler	iz		Pinus silvestris.
lera	iz	H1.	Gurpilik gabeko orga, bi albo oholen bidez irristatzen dena, elur gainean ibiltzeko, edo belarra-eta garraiatzeko toki malkartsuetan erabiltzen dena.
lera	iz	H2.	Joera bizia, grina.
leratsu	izond		Grinatsua.
lerdamin	iz		Landare batzuetatik ateratzen diren erretxin urrintsu eta minei ematen zaien izena.
lerdatu lerda lerdatzen	ad		Zapaldu, hertsatu.
lerde	iz		Ahotik jariatzen den listua, adurra, elderra.
lerdekatu lerdeka lerdekatzen			Zapalduz trinkotasuna eman.
lerden	izond		Zuzena izanik, luzetasun edo mehetasun egokia edo dotorea duena.
lerdendu lerden edo lerdendu lerdentzen	ad		Lerden bihurtu, lerdentasuna hartu edo eman.
lerdengarri	izond eta iz		Lerdentzen duena.
lerdenki	adlag		Lerdentasunez.
lerdentasun	iz		Lerdena denaren nolakotasuna.
lerdentze			lerdendu aditzaren aditz izena.
lerdetsu	izond		Lerde edo adur asko dariona.
lerdi	iz		Pinudia.
leria	iz		Zabua.
leriatu leria edo leriatu leriatzen	ad		Lerian kulunkatu.
lerrada	iz		Irristada, labainkada.
lerradura	iz		Lerratzea, irristatzea.
lerragarri	izond		Lerrarazten duena, irristagarria.
lerragune	iz		Toki edo gune lerrakorra, lerratokia.
lerraka	adlag		Lerratuz, irristaka.
lerrakor	izond		Erraz lerratzen dena; bertan lerratzea erraza gertatzen dena, irristakorra, labaina.
lerrakortasun	iz		Lerrakor denaren nolakotasuna.
lerraldi	iz		Lerratzea, norbait lerratzen den aldi bakoitza.
lerrarazi lerraraz lerrarazten	ad		Lerratzera behartu, irristarazi.
lerratoki	iz		Toki lerrakorra, erraz lerratzen den tokia.
lerratu lerra lerratzen	ad	A1.	Gainalde leun batean herrestan joan edo eraman, irristatu.
lerratu lerra lerratzen	ad	A2.	Arreta eskasiaz edo, hutsen bat egin.
lerratze			lerratu aditzaren aditz izena.
lerro	iz	A1.	Norabide berean jarririk dauden pertsonen edo gauzakien segida.
lerro	iz	A2.	Errenkada zuzen batean idatziriko hitz edo zeinuen segida.
lerro	iz	A3.	Dimentsio bakarreko hedadura jarraitua.
lerro	adlag	A3.Xb.	Etenik, hutsarterik gabe.
lerroka	adlag		Lerroak osatuz.
lerrokada	iz		Lerroa, errenkada.
lerrokatu lerroka edo lerrokatu lerrokatzen	ad		Lerroan edo lerroetan ezarri.
lerrokatze			lerrokatu aditzaren aditz izena.
lerrotu lerro edo lerrotu lerrotzen	ad		Lerrokatu.
lerrotxo	iz		Lerro-ren txikigarria.
lertsun	iz		Kurriloa, hegazti zangaluzea.
lertxun	iz		Makalaren antzeko zuhaitz azal-leuna, haizekirriaren eraginez dardaratzen diren hosto txorten-luzeak dituena.
lertxundi	iz		Lertxunak dauden tokia.
lertzo	iz		Lohitasuna.
lertzotu lertzo edo lertzotu lertzotzen	ad		Lohitu, zikindu.
lertzotze			lertzotu aditzaren aditz izena.
lesbianismo	iz		Lesbiar maitasuna, emakumeen homosexualitatea.
lesbiar	izlag		Emakumeen arteko homosexualitateari dagokiona.
letagin	iz		Azken ebakortzaren eta lehen haginaren arteko hortz zorrotza, zenbait aberetan aski irtena gertatzen dena.
letaria	iz		Liturgia otoitza, batek esaten, eta aurrean dauden gainerakoek erantzuten edo errepikatzen dituzten oles, dei edo arren multzo batek osatua.
letarta	iz		Jainkoaren gizonaganako ardura edo begirakizuna.
letoi	iz		Kobre eta zinkezko nahastura.
letra	iz	A1.	Hizkuntza hots edo fonema bat idatziz adierazteko ikurra.
letra	iz	A2.	Literatura kultura; literatura, filologia, filosofia, historia.
letra	iz	A3.	Gutuna, eskutitza.
letradu	iz		Legelaria.
letradun	izond eta iz	A1.	Ikasia, halako jakite maila, bereziki letra sailean, iritsi duena.
letradun	izond eta iz	A2.	Letradua, legegizona.
letragabe	izond		Eskolarik ez duena, eta bereziki analfabetoa.
letrakinde	iz		Gramatika. Cf.
letraldatu letralda letraldatzen	ad		Hizkuntza bateko hitzak beste alfabeto baten arabera aldatu.
letraldatze			letraldatu aditzaren aditz izena.
letratu	izond eta iz		Letraduna.
letrazale	izond		Letretarako zaletasuna duena, letra gizona.
letreiatu letreia letreiatzen	ad		Hitz baten letrak banaka eta hurrenez hurren izendatu.
letreiatze			letreiatu aditzaren aditz izena.
letxuga	iz		Urraza.
leukozito	iz		Ornodunen odoleko eta linfako zelula, organismoa infekzioetatik babesten duena.
leun	izond	A1.	Azalez, gainaldeez mintzatuz, kozkorrik edo zimurrik ez duena.
leun	izond	A2.	Laztasunik edo gogortasunik ez duelako zentzumenei atsegin zaiena.
leunarazi leunaraz leunarazten	ad		Leuntzera behartu.
leundu leun edo leundu leuntzen	ad		Leun edo leunago bihurtu, laztasuna edo gogortasuna galdu edo kendu.
leungarri	izond eta iz		Leuntzen duena; leuntzen duen zera.
leunkeria	iz		Leuntasun gaitzesgarria; inoren borondatea bereganatzeko balakua edo losintxa.
leunketa	iz		Leuntzea.
leunki	adlag		Leuntasunez.
leunkiro	adlag		Leunki.
leuntasun	iz		Leuna denaren nolakotasuna, laztasun edo gogortasunik eza.
leuntzaile	izond		Leuntzen duena.
leuntze			leundu aditzaren aditz izena.
leuzemia	iz		Eritasun larria, gorputzeko atal askotan leukozitoak neurriz gaindi ugaritzean sortua.
lexema	iz		Esanahia duen hitz zatia.
lexiko	iz		Hizkuntza bateko hiztegia edo hitzen multzoa; idazle, hiztun edo testu baten hitzen eta esaeren multzoa, hitz ondarea.
lexikografia	iz		Hiztegigintza, hiztegiak egiteko antzea.
lexikologia	iz		Hizkuntzaren lexikoa, sinkroniaren alorrean, aztertzen duen jakintza.
lez	adlag		Legez aditzlagunaren  laburkuntza.
leze	iz		Leizea.
lezka	iz	A1.	Kanaberen lastoa.
lezka	iz	A2.	Kanaberaren zurtoinaren antzeko zurtoina duen belar landarea, zinta-belarra.
lezoi	iz		Pezoia.
libera	iz	A1.	Frantziako diru banakoa, gaur egun hogeiren bat pezetaren baliokidea dena.
libera	iz	A2.	Libra, pisu neurria.
liberalismo	iz		Liberalen dotrina, ekonomia harremanen askatasunean estatuari buruz, eta kontzientzia askatasunean oinarritzen dena; estatuaren askatasuna erlijio guztiei buruz aldarrikatzen duen sistema politikoa.
liberalitate	iz		Liberaltasuna.
liberalkeria	iz		Liberalismoari gure artean eman zitzaion izena.
liberalki	adlag		Eskuzabalki.
liberalki	adlag		Eskuzabalki.
liberalkiro	adlag		Eskuzabalki.
liberaltasun	iz		Eskuzabaltasuna.
liberdi	iz		Libra erdia.
libertate	iz		Askatasuna.
libertimendu	iz		Libertitzea, josteta.
libertitu liberti libertitzen	ad		Jostatu, atsegin hartu.
libertitze			libertitu aditzaren aditz izena.
libido	iz		Atseginaren bilatzea, bereziki sexu atseginarena.
libra	iz		Pisu neurria, Euskal Herrian hamazazpi ontza, hots, kilo erdia baino zerbait gutxiago, balio zuena; gaur egun, kilo erdia.
libragarri	iz		Heste-aringarria.
librantza	iz		Libratzea.
librarazi libraraz librarazten	ad		Libratzera behartu.
libratu libra libratzen	ad	A1.	Eman, eskura eman.
libratu libra libratzen	ad	A2.	"-(etik"). Zernahi egoera gaizto, larri edo ez atseginetik atera.
libratu libra libratzen	ad	A3.	: kaka egin, galtzak, frakak askatu.
libratzaile	iz		Askatzailea.
libratze			libratu aditzaren aditz izena.
libre	izond	A1.	Askea, lokabea.
libre	izond	A2.	Ezkongaia.
libreki	adlag		Askatasunez; libre, aske.
libretto	iz		Ahotserako musika lan baten testua, bereziki operarena.
libro	izond eta adlag		Librea, askea.
libroki	adlag		Askatusunez; libro, aske.
liburugile	iz		Inprimitzailea.
liburugintza	iz		Liburuak egiteko jarduna edo lanbidea.
liburuki	iz		Idazlan hedatuak banatzen diren zatietako bakoitza, bereiz josten eta argitaratzen direnak.
liburukote	iz		Liburu handia eta lodia.
liburutegi	iz	A1.	Liburuak, irakurriak ahal izateko moduan, sailkaturik paratzen edo kokatzen diren eraikuntza edo gela.
liburutegi	iz	A2.	Halako batasuna duen liburu bilduma.
liburutto	iz		Liburutxoa.
liburutxo	iz		Liburu txikia, tamainaz nahiz orrialde kopuruz.
liburuxka	iz		Liburutxoa, bereziki orrialde gutxi dituena eta josirik ez dagoena.
liburuzain	iz		Liburutegi baten ardura duen pertsona.
liburuzale	izond eta iz		Liburuen zale dena, liburuak irakurtzea nahiz bildumatzea gogoko duena.
liburuo	iz		Liburutxoa.
liga	iz	H1.	Ardoak, olioak eta beste zenbait isurkarik eratzen duten hondar lodia.
liga	iz	H2.	Zenbait elkarteri ematen zaien izena.
lignito	iz		Ikatz fosila, harrikatza baino geroago eratua, zuraren aztarnak agertzen dituena.
likabra	iz		Ipurua, alzifrearen familiako zuhaixka.
likatsu	izond		Itsaskorra.
likatu lika edo likatu likatzen	ad	A1.	Likan itsatsia gertatu.
likatu lika edo likatu likatzen	ad	A2.	Lika bezalako itsaskor bihurtu.
likatze			likatu aditzaren aditz izena.
liken	iz		Auka, alga eta onddo baten elkartzeak osaturiko landarea.
likido	iz eta izond	A1.	Isurkaria.
likido	iz eta izond	A2.	Diru erraz bihur daitekeen edozein ondasun; diru erabilgarria.
likin	izond		Likatsua, itsaskorra.
likintasun	iz		Likina, likatsua denaren nolakotasuna.
likiskeria	iz		Zikinkeria, lohikeria, lizunkeria.
likiski	adlag		Likiskeriaz, lohikeriaz.
likistasun	iz		Zikintasuna, lohitasuna.
likiste			likistu aditzaren aditz izena.
likistu likits likisten	ad		Zikindu, lohitu.
likits	izond		Zikina, lohia, lizuna.
likore	iz		Edari bizia, hainbat gai destilatuz ateratakoa.
likurta	iz	A1.	Urrina, usain gozoko ukendua.
likurta	iz	A2.	Berniza.
likurtatu likurta likurtatzen	ad		Likurta ezarri, bernizatu.
likurtatze			likurtatu aditzaren aditz izena.
lila	iz		Amai-lilia.
lili	iz		Lorea.
lilipa	iz		Nartzisoa, landare lore-urrintsua Narcissus sp.
lilitegi	iz		Lorategia.
lilitze			lilitu aditzaren aditz izena.
liliztatu lilizta liliztatzen	ad		Lorez hornitu.
liliztatze			liliztatu aditzaren aditz izena.
lilurabide	iz		Liluratzeko bide edo arrazoia.
liluragarri	izond		Liluratzen duena.
lilurakeria	iz		Lilura gaitzesgarritzat hartua.
lilurakor	izond		Erraz liluratzen dena.
liluraldi	iz		Lilurazko unea, lilura igarokorra.
liluramendu	iz		Lilura.
lilurapen	iz		Lilura, liluratzea.
liluratu lilura edo liluratu liluratzen	ad		Argi gehiegiak ikusmena nahasi.
liluratzaile	izond		Liluratzen duena; batez ere, liluratzen duen pertsona.
liluratze			liluratu aditzaren aditz izena.
lima		H1.A2.	Karrakatzea; karrakatzean ateratzen den hotsa.
lima	iz	H1.	Karraka, altzairuzko lanabesa, ildoxkak edo pikortak dituena, metalak edo zura murrizteko edo leuntzeko erabiltzen dena.
lima	iz	H2.	Limondoaren fruitua, limoiaren antzekoa, baina berdea, txikiagoa eta gozoagoa.
limar	iz		Liparra.
limari	iz		Liman diharduen langilea.
limatu lima edo limatu limatzen	ad		Limaz jan edo leundu.
limatzaile	iz		Liman diharduen langilea.
limatze			limatu aditzaren aditz izena.
limikatu limika limikatzen	ad		Milikatu.
limoiondo	iz		Laranjondoaren familiako zuhaitz txikia, lore arrosa usaintsuak dituena, fruitutzak limoiak ematen dituena.
limondo	iz		Laranjondoaren eta limoiondoaren familiako zuhaitza, lore zuri usaintsuak dituena, fruitutzat limak ematen dituena.
limosna	iz		Karitatez ematen den dirua edo zernahi gauza.
limosnagile	izond		Limosnak egiten dituena, limosna asko ematen duena.
limosnari	iz	A1.	Limosnak biltzeko eta emateko ardura duena.
limosnari	izond	A2.	Limosnagilea.
limosnari	izond	A3.	Eskalea.
limosnatxo	iz		Limosna-ren txikigarria.
limuri	izond	A1.	Labaina, irristakorra.
limuri	izond	A2.	Lizunkerietara emana.
limurkeria	iz		Lizunkeria.
limurki	adlag	A1.	Txeraz, maitero.
limurki	adlag	A2.	Limurtasunez.
limurkor	izond	A1.	Limuria, irristakorra.
limurkor	izond	A2.	Limurtasunera daramana, limurtasuna sentiarazten duena.
limurrarazi limurraraz limurrarazten	ad		Lerrarazi.
limurtasun	iz	A1.	Limurtzeko, irristatzeko joera.
limurtasun	iz	A2.	Sentsuen atsegina.
limurtu limur limurtzen	ad	A1.	Irristatu, labaindu.
limurtu limur limurtzen	ad	A2.	Norbaitek besteren nahia bereganatu edo zerbait egitera bultzatu.
limurtzaile	izond eta iz		Limurtzen duena.
limurtze			limurtu aditzaren aditz izena.
linabera	iz		Arruntak baino izpi zuriagoa eta bikainagoa duen lino mota.
linai	iz		Gorua.
linazi	iz		Lino-hazia, margoak egiteko erabiltzen den olioa ematen duena.
linbo	iz		Iparraldean batez ere pl.. Zintzoen arimen egoitza Berrerospenaren aurretik.
linbo	iz		Zintzoen arimen egoitza; bataiatu gabe hildako haurren egoitza.
linburi	izond		Limuria.
linburtu linbur linburtzen	ad		Limurtu, lerratu.
linfa	iz		Isurkari organiko koloregabea, odolaren eta ehunen arteko harremanen bitartekari gertatzen dena.
linfatiko	izond		Linfari dagokiona.
lingirda	iz		Lirginda.
linguista	iz		Hizkuntzalaria.
linguistika	iz		Hizkuntzalaritza.
linguistiko	izond		Hizkuntzari dagokiona.
lino	iz		Lihoa, ehun landarea.
linoleo	iz		Kautxu naturalaren ordez erabiltzen den gai plastikoa, hotsa igarotzen uzten ez duena.
linondo	iz		Lino alorra.
linotipia	iz		Teknol. Testua inprimatzeko makina; mekanika bidezko lehen inprimagailua.
linterna	iz		Eskuargia.
lintzura	iz		Lohiez beteriko ura dagoen tokia.
lipar	iz	A1.	Oihal zati txikia, erakusgarritzat erabiltzen dena.
lipar	iz	A2.	Zati txikia, apurra.
lipar	iz	A3.	Unea, mementua.
lipi	iz		Ainarba, armiarma.
lipido	iz		Gantza.
lipits	iz		Zati guztiz txikia.
lipizta	iz		Aharra, kalapita.
lipotimia	iz		Txorabioa, bat-bateko konorte galtze iragankorra.
lipu	iz	A1.	Abereen eritasun kutsakorra, gizakiak kutsa ditzakeena, azal azpiko ehunetan handitu gogor mingarriak sortzen dituena. Cf.
lipu	iz	A2.	Armiarma.
lipu	iz	A3.	Lupua, zomorroa.
lira	iz	H1.	Antzinako musika tresna hariduna, bi eskuez jotzen zena.
lira	iz	H2.	Italiako diru banakoa.
lirain	izond		Lerdena eta, gehienetan, arina.
liraindu lirain edo liraindu liraintzen	ad		Lirain bihurtu, liraintasuna eman edo hartu.
liraintasun	iz		Liraina denaren nolakotasuna.
liraintze			liraindu aditzaren aditz izena.
lirdingatsu	izond		Likatsua, itsaskorra.
lirika	iz		Olerkariak bere barne sentipenak adierazten dituen poesia mota.
liriko	izond		Lirikari dagokiona.
lirin	izond		Fruituez eta mintzatuz, gordina ez dena, umoa.
lirindu lirin edo lirindu lirintzen	ad		Gehiegi umotu, usteltzen edo hasi.
lirintze			lirindu aditzaren aditz izena.
lirio	iz		Ostargi-belarra.
lisaburdina	iz		Lisatzeko erabiltzen den burdinazko tresna, azpialdea oso leuna eta altzairatua duena, eta eskutokia gainaldean duena.
lisaketa	iz		Lisatzea.
lisatu lisa edo lisatu lisatzen	ad		Arropez mintatuz, zimurrak kendu eta leundu, tresna egoki baten bidez.
lisatzaile	iz		Lisaketan aritzen den pertsona, bereziki lanbidez.
lisatze			lisatu aditzaren aditz izena.
liskar	iz		Etsaitasunezko hitz edo keinuen eta are egiteen bidezko eztabaida, errieta edo borroka.
liskarbide	iz		Liskartzeko arrazoia edo zergatikoa.
liskarkide	iz		Liskarrean esku hartzen duenetako bakoitza.
liskarraldi	iz		Etsaitasunezko hitz edo keinuen bidezko eztabaida bizia eta laburra.
liskarreria	iz		Liskarra gaitzesgarritzat markatua.
liskarti	izond		Liskarrean aritzeko joera duena.
liskartsu	izond		Liskartia.
liskartu liskar edo liskartu liskartzen	ad		Liskarrean aritu.
liskartze			liskartu aditzaren aditz izena.
lista	iz		Pertsona edo gauzen izenen zerrenda.
listafin	iz		Liztorra.
listari	iz		Gauzak biltzeko hari sendoa.
listu	iz		Ahoko guruinei darien isurkari apur bat likatsua; isurkari hori, ahotik jaurtikitzen denean.
listuka	adlag		Listu eginez.
listukari	iz		Listu egiten duena.
litatu lita litatzen	ad		Lurrez, etxeez mintzatuz, erori, lehertu, lerratu.
litatze			litatu aditzaren aditz izena.
literato	iz		Literatura lanen idazlea.
literatura	iz		Hitzaren bidezko adierazpenaren antzea; idazlanak, bereziki estetika arduraren ezaugarria daukaten aldetik; idazlearen lana edo antzea.
literaturazale	izond eta iz		Literatura gogoko duena, literaturaren zale dena.
litio	iz		Gai bakuna, metal alkalino zilar kolorekoa, 179 C-tan urtzen dena, metalen artean arinena Li; At. z 3; at. m. 6, 94.
litografia	iz		Hartarako prestatzen den harri baten gainean irarririko marrazkiak edo izkribuak ugaltzeko antzea; era honetaz lorturiko kopia.
litosfera	iz		Lur azalaren kanpoaldeko geruza, 70 eta 150 km arteko lodiera duena.
litro	iz		Neurri sistema hamartarreko edukiera banakoa, dezimetro kubo baten baliokidea.
lits	iz	A1.	Oihal baten ertzeko hari puska; zerbaiten zati baztergarria.
lits	iz	A2.	Soinekoaren barrena.
liturgia	iz		Elizak Jainkoari eskaintzen dion jendaurreko gurtza edo gorazarre ofiziala; gurtza hori egiteko era.
litxarreria	iz	A1.	Lapurreta txikia.
litxarreria	iz	A2.	Premiarik gabe jaten diren gauza goxoak.
litxarreria	iz	A3.	Litxarraren nolakotasuna; litxarrari dagokion egitea.
litxarrero	izond eta iz	A1.	Lapur txikia, litxarra.
litxarrero	izond eta iz	A2.	Litxarreriak jatea oso gogoko duena.
lixa	iz	A1.	Katuarraina.
lixa	iz	A2.	Arrain horren azal iharra, leuntzeko erabiltzen dena.
lixeritu lixeri lixeritzen	ad		Txegosi.
lixibatu lixiba edo lixibatu lixibatzen	ad		Arropak lixibaz garbitu edo zuritu.
lixibatze			lixibatu aditzaren aditz izena.
lixturtu lixtur lixturtzen	ad		Makurtu.
lizpaper	iz		Paper-latza.
lizar	iz		Olibondoaren familako zuhaitz handi eta hostotsua, gure basoetan arrunta, zur argia, gogorra eta malgua duena.
lizardi	iz		Lizar asko dagoen tokia.
lizarki	iz		Lizarraren zura, argia, gogorra eta malgua, zurgintzan oso aintzat hartua.
lizarrondo	iz		Lizarra.
lizentzi izan	ad		Zilegi izan.
lizentzia	iz	A1.	Baimena.
lizentzia	iz	A2.	Goi irakaskuntzako maila, batxilergo eta doktoretzaren artekoa; maila hori lortzeko burutu behar diren ikasketak.
lizentziadun	iz eta izond		Goi irakaskuntzako lizentzia lortu duen pertsona.
lizeo	iz		Bigarren mailako irakaskuntzako ikastetxea.
lizortzar	iz		Liztor mota, arrunta baino askoz handiagoa.
liztor	iz	A1.	Erlearen antzeko intsektua, hura baino lirainagoa, lagunartean bizi dena eta abaraskak egiten dituena.
liztor	iz	A2.	Listortzarra.
lizun	iz	A1.	Usteltzen edo, hasi diren gai organikoen azalean sortzen diren geruza edo orban zurixka eta harroak, onddoek eraginak.
lizun	izond	A2.	Moralaren arabera lohitzat edo zikintzat hartzen dena; sexuarekiko lotsari erasotzen diona.
lizundu lizun edo lizundu lizuntzen	ad	A1.	Lizuna hartu edo sorrarazi.
lizundu lizun edo lizundu lizuntzen	ad	A2.	Zikindu, lohitu.
lizunerazi lizuneraz lizunerazten	ad		Lizuntzera behartu.
lizunkeria	iz		Lohikeria; lizuna denaren nolakotasuna gaitzesgarritzat markatua.
lizunki	adlag		Lizunkeriaz.
lizunkiro	adlag		Lizunki.
lizunkoi	izond		Lohia, lizunkeriara emana.
lizuntasun	iz	A1.	Lizuna denaren nolakotasuna, lohitasuna, zikintasuna.
lizuntasun	iz	A2.	Lizuna.
lizuntsu	izond		Lizuna duena, lizundua, lizunez betea.
lizuntze			lizundu aditzaren aditz izena.
llabur	izond		Laburra.
llama	iz		Ugaztun apoduna, hausnartzailea, gamelua baino txikiagoa eta konkorrik ez duena, Hego Amerikako lurralde menditsuetan bizi dena.
llollo	iz		Iraka.
loakartu loakar loakartzen			1635; lohakartu 1643; loakhartu ~1660.
loaldi	iz		Lo egiten den denbora.
loalditxo	iz		Loaldi-ren txikigarria.
loarazi loaraz loarazten			du aditza lo erazi 1696. Lo harrarazi.
lobel	iz		Isurkaria.
lodi	izond	A1.	Luzerari buruz beste bi dimentsioak, edo biribiltasuna, ohi baino handiagoak dituena.
lodi	izond	A2.	Hirugarren dimentsioa ohi baino handiagoa duena.
lodi	izond	A3.	Isurkariez mintzatuz, trinkoa.
lodi	izond	A4.	Adizlagun gisa. Ugari.
lodiarazi lodiaraz lodiarazten	ad		Loditzera behartu.
lodiera	iz		Loditasunaren neurria; hirugarren dimentsioaren neurria.
lodikote	izond		Aski lodia.
loditasun	iz		Lodia denaren nolakotasuna; lodiera.
loditu lodi edo loditu loditzen	ad		Lodi bihurtu, loditasuna hartu edo eman.
loditxo	izond		Lodi-ren txikigarria.
loditze			loditu aditzaren aditz izena.
lodixko	izond		Lodi samarra.
loeria	iz		Loa eragiten duen eritasuna; logale handia.
logabe	iz		Lo egiteko ezintasuna.
logale	iz		Lo egiteko gogoa.
logaletu logale edo logaletu logaletzen	ad		Logaleak hartu.
logaletze			logaletu aditzaren aditz izena.
logaritmo	iz		oinarri deitzen den zenbaki bati ezarri behar zaion berretzailea.
logela	iz		Lo egiteko prestatua dagoen gela.
logika	iz	A1.	Egiaren arauen azterketa bereziki azterketa formala gaitzat duen jakintza, giza ezagutzaren oinarri formalak aztertzen dituen jakintza.
logika	iz	A2.	Argudiatzeko era; batez ere, argudiatzeko era zuzena, ideien kateatze taxuzkoa.
logikari	iz		Logikan aditua.
logiko	iz	A1.	Logikaria.
logiko	izond	A2.	Logikaren arauen araberakoa; logikaren bigarren adieran araberakoa.
logreria	iz		Lukurreria.
logura	iz		Logalea, lo egiteko gogoa.
loguratu logura edo loguratu loguratzen	ad		Logaletu.
loguratze			loguratu aditzaren aditz izena.
lohadar	iz		Gorputz adarra.
loharkarazi loharkaraz loharkarazten	ad		Lo harrarazi, lokarrarazi.
loharkatu loharka loharkatzen	ad		Lo hartu, lokartu.
loharkatze			loharkatu aditzaren aditz izena.
lohasma	iz		Logaleak eragiten duen astuntasuna.
lohi	iz	MA.A1.	Urezko eta hauts edo lurrezko nahastura edo ore lodia.
lohi	iz	MA.A2.	Gorputza.
lohi	izond	MB.A1.	Ez dagokion zerbaitez garbitasuna edo xahutasuna galdu duena, zikina.
lohi	izond	MB.A2.	Moralarekiko garbia edo xahua ez dena.
lohidura	iz		Lohitasuna, orbana.
lohigabe	izond		Lohirik ez duena, orbangabea, garbia.
lohigarri	iz		Lohitzen duen gauza.
lohikeria	iz		Lohitasuna gaitzesgarritzat markatua; bereziki, haragizko bekatua; egite lohia.
lohikiro	adlag		Lohitasunez.
lohitasun	iz		Lohia denaren nolakotasuna; lohi orbana.
lohitsu	izond		Lohi asko duena, lohiz betea.
lohitu lohi edo lohitu lohitzen	ad		Lohi bihurtu, lohitasuna ezarri.
lohitze			lohitu aditzaren aditz izena.
lohiztatu lohizta lohiztatzen	ad		Lohitu, zikindu, idoiztatu.
lohiztatze			lohiztatu aditzaren aditz izena.
loina	iz		Ibai arrain txikia, mutur-irtena, arrea eta jateko ona.
lokabe	izond	A1.	Aske.
lokabe	iz	A2.	Askatasuna.
lokabetasun	iz		Askatasuna.
lokabetu lokabe edo lokabetu lokabetzen	ad		Askatu.
lokabetzaile	iz		Askatzailea.
lokabetze			lokabetu aditzaren aditz izena.
lokailu	iz		Lotzeko erabiltzen den zernahi gauza.
lokaldi	iz		Oiloa loka dagoen aldia.
lokarrarazi lokarraraz lokarrazten			Lokartzera behartu, lo harrarazi.
lokarri	iz	A1.	Zerbait lotzeko erabiltzen den gauza.
lokarri	iz	A2.	Lotura.
lokarritu lokarri edo lokarritu lokarritzen	ad		Lokarriz estekatu, lotu.
lokarritze			lokarritu aditzaren aditz izena.
lokartu lokar lokartzen	ad		Lo hartu, loak hartu.
lokartze			lokartu aditzaren aditz izena.
lokatu loka edo koloka lokatzen	ad	H2.A1.	Loka, koloka jarri.
lokatu loka edo koloka lokatzen	ad	H2.A2.	Hezurrez eta mintzatuz, bere tokitik atera.
lokatu loka edo lokatu lokatzen	ad	H1.	Oiloa loka jarri.
lokatz	iz		Lohia, urezko eta hauts edo lurrezko nahastura edo ore lodia.
lokatza	iz		Lokatz asko dagoen tokia, lokaztia, basatza.
lokatze			lokatu aditzen aditz izena.
lokazte			lokaztu aditzaren aditz izena.
lokaztegi	iz		Lokaztia.
lokazti	iz		Lokatz asko dagoen tokia, lokatza, basatza.
lokaztu lokatz edo lokaztu lokazten	ad		Lokatzez bete, lokatzez zikindu, lohitu.
lokezur	iz		Hezur giltza.
loki	iz	H1.	Buruaren alboko aldea, bekokiaren, belarriaren eta masailaren artekoa.
loki	iz	H2.	Lokarria, lotura.
lokia	iz	A1.	Eskutokia, heldulekua.
lokia	iz	A2.	Tresna elektrikoak sarera lotzen dituen gailua, bi zati, arra eta emea dituena.
lokomotor	iz		Gurpil gaineko tren makina, trenaren bagoiak atzetik daramatzana.
lokomozio	iz		Leku batetik beste batera mugitzea; horren ondorioa.
lokotx	iz	A1.	Morkotsa, gaztaina oskola.
lokotx	iz	A2.	Aleak kendu zaizkion artaburua, arto kozkorra.
lokuma	iz		Logaleak eragiten duen astuntasuna, lohasma.
lokumatu lokuma lokumatzen	ad		Lokartu, lo hartu.
lolo	iz		Loa.
lonbre	iz		Abizena, deitura.
longain	iz		Kapa mahukaduna.
longitude	iz		Luzera, Lurraren gainaldeko leku bateko meridianoak oinarrizko meridianoarekin eratzen duen angelua.
lopide	iz		Lokia, heldulekua.
lor	iz	A1.	Irristatuz garraiatzen den enborra.
lor	iz	A2.	Garraiatzea.
loraketa	iz		Loratzea, loraldia.
loraldi	iz		Loratzea batez ere irudizko adieran; loratze aldi bakoitza.
lorarazi loraraz lorarazten	ad		Loratzera behartu.
lorategi	iz	A1.	Lore apaingarriak hazten diren lur zatia, lore baratzea.
lorategi	iz	A2.	Literatura zati hautatuen bilduma.
loratu lora loratzen	ad	A1.	Loreak eman, loretan jarri.
loratu lora loratzen	ad	A2.	Gora egin, joritu.
loratze			loratu aditzaren aditz izena.
lorauts	iz		Lorezilak daukan hauts ernalgarria.
lorbide	iz	H1.	Lorrak garraiatzeko bidea.
lorbide	iz	H2.	Zerbait lortzeko bidea.
lord	iz		Ingalaterran, aitoren semeei ematen zaien ohorezko titulua.
loredi	iz		Lorategia.
loredun	izond		Loreak dituena.
loreil	iz		Maiatza.
loreorratz	iz		Lorearen organo emea, obulutegiak, estiloak eta estigmak osatua.
loretoki	iz		Lorategia.
loretsu	izond		Lorez betea.
loretto	iz		Loretxoa.
loretxo	iz		Lore-ren txikigarria.
loreztatu lorezta loreztatzen	ad		Lorez bete.
loreztatze			loreztatu aditzaren aditz izena.
loreo	iz		Loretxoa.
loria	iz	A1.	Aintza, ospea.
loria	iz	A2.	Poz, atsegin handia.
loriagarri	izond		Aintzagarria; loria, poza handia ematen duena.
loriatu loria edo loriatu loriatzen	ad	A1.	Zerbaitez harrotu, bere burua goraipatu.
loriatu loria edo loriatu loriatzen	ad	A2.	Poz, atsegin handia hartu edo eman.
loriatu loria edo loriatu loriatzen	ad	A3.	Lorifikatu, goretsi.
lorifikatu lorifika lorifikatzen	ad		Aintzatu, goretsi, ospatu.
lorifikatzaile	izond		Lorifikazen duena.
lorio	iz		Apirikua, atari arkupeduna.
lorios	izond	A1.	Loriazkoa, ospetsua.
lorios	izond	A2.	Loriaz, pozez betea.
lorioski	adlag		Loriaz.
loro	iz		Papagaia, Ameriketako hegaztia  Psittacula sp.
lorontzi	iz		Lore ontzia.
lorpen	iz		Lortzea, erdiespena.
lorraldi	iz		Atsekabea; larrialdia.
lorratz	iz		Aztarna, arrastoa, batez ere higituz doan zerbaitek uzten duena; higituz doan ontzi batek edo zernahi gauzak uretan edo argi batek zeruan uzten duena.
lorrin	iz	A1.	Lur iraulia edo agerian jarria, belarra galdu duena.
lorrin	izond	A2.	Eguraldiaz mintzatuz, nahasia.
lorrindu lorrin edo lorrindu lorrintzen		A1.	Iraulkatu.
lorrindu lorrin edo lorrindu lorrintzen		A2.	Nahasi.
lorrindu lorrin edo lorrindu lorrintzen		A3.	Hondatu.
lorrintze			lorrindu aditzaren aditz izena.
lortu lor lortzen	ad	H1.	Desiratzen den zerbait izatera edo egitera iritsi.
lortu lor lortzen	ad	H2.	Lorrean eraman.
lortze			lortu aditzen aditz izena.
losintxa	iz		Norbaiti, haren gogoa edo onginahia irabazteko, esaten zaizkion hitz labainak edo egiten zaizkion txera edo keinuak, askotan engainuzkoak.
losintxari	izond eta iz		Loxentxa egiten duena, balakaria.
losintxatu losintxa edo losintxatu losintxatzen	ad		Losintxa egin, losintxaz bereganatu, balakatu.
losintxatze			losintxatu aditzaren aditz izena.
lotailu	iz		Besoa, zangoa, burua inguratuz, zauri bat estaltzeko ezartzen den oihalezko zerrenda.
lotaratu lotara lotaratzen			Lotara, lo egiera joan.
lotaratze			lotaratu aditzaren aditz izena.
lotarazi lotaraz lotarazten	ad		Lotzera behartu.
lotarki	iz		Zenbait eritasunetan gertatzen den lo hedatu eta astuneko egoera.
lotazil	iz		Abendua.
lotegi	iz		Logela.
loteki	iz		Jopua, esklaboa.
loteria	iz		Salgai jartzen diren edo banatzen diren hainbat txartel zenbakidunen artetik, zozketa bidez bat edo zenbait saritzean datzan zori jokoa.
loti	izond		Lo asko egiten duena.
lotinant	iz		Armadako ofiziala, kapitainaren azpian hurrengoa.
lotinantorde	iz		Armadako ofizialen artean maila apalenekoa.
loto	iz		Igebelarraren familiako landarea, hosto-handia eta lore biribil handiak, zuriak eta usaintsuak ematen dituena.
lotoskari	iz		Olerkaria.
lotoskinde	iz		Olertia, poesia.
lotots	iz		Erritmoa.
lotsa	iz	A1.	Ohorea galtzeak, egin den hutsak, hartu den irainak, edota herabetasunak sortzen duen sentimen mingarria.
lotsa	iz	A2.	Begirunea, errespetoa.
lotsa	iz	A3.	Nork bere izen ona aintzat hartzea; norberaren duintasunaren begirunea.
lotsa	iz	A4.	Beldurra.
lotsa	ad	A4.Xb.	Beldur izan.
lotsabako	izlag		Lotsagabea.
lotsabide	iz		Lotsatzeko zergatikoa.
lotsagabe	izond		Lotsarik ez duena; lotsarik agertzen ez duena.
lotsagabekeria	iz		Lotsagabetasuna gaitzesgarritzat markatua; lotsagabeari dagokion egitea.
lotsagabeki	adlag		Lotsagabekeriaz.
lotsagabekiro	adlag		Lotsagabeki.
lotsagabetasun	iz		Lotsagabearen nolakotasuna.
lotsagabetu lotsagabe edo lotsagabetu lotsagabetzen	ad		Lotsagabe bihurtu.
lotsagabetxo	izond		Lotsagabe samarra.
lotsagabetze			lotsagabetu aditzaren aditz izena.
lotsagaldu	izond		Lotsagabea.
lotsagarri	izond	A1.	Lotsa ematen duena, lotsarazten duena.
lotsagarri	izond	A2.	Beldurgarria.
lotsagarrikeria	iz		Gauza, egite lotsagarria.
lotsagarriki	adlag		Beldurgarriki.
lotsagarriro	adlag		Era lotsagarrian.
lotsaizun	iz	A1.	Laido apalgarria.
lotsaizun	iz	A2.	Lotsatzeko zergatikoa, lotsabidea.
lotsaizun	iz	A3.	Lotsariak.
lotsakor	izond	A1.	Beldurkorra.
lotsakor	izond	A2.	Lotsatia.
lotsakortu lotsakor edo lotsakortu lotsakortzen	ad		Lotsakor bihurtu.
lotsakortze			lotsakortu aditzaren aditz izena.
lotsaldi	iz		Lotsa izaten den denbora.
lotsarazi lotsaraz lotsarazten	ad	A1.	Lotsatzera behartu.
lotsarazi lotsaraz lotsarazten	ad	A2.	Beldurrarazi.
lotsarazle	izond		Lotsarazten duena.
lotsari	iz	A1.	Lotsa, ahalkea, ahalkeria; desohorea.
lotsari	iz	A2.	Giza ernalkinen ageriko zatia.
lotsaritu lotsari edo lotsaritu lotsaritzen	ad		Lotsatu; ohorea kendu edo galdu.
lotsati	izond		Erraz lotsatzen dena, pertsona nagusien edo beste sexuko gizakien aurrean lotsatzeko joera duena.
lotsatu lotsa edo lotsatu lotsatzen	ad	A1.	Beldurtu.
lotsatu lotsa edo lotsatu lotsatzen	ad	A2.	Lotsa sentitu edo sentiarazi.
lotsatze			lotsatu aditzaren aditz izena.
lotseria	iz		Beldurra.
lotsor	izond	A1.	Beldurkorra, beldurtia.
lotsor	izond	A2.	Lotsakorra, lotsatia.
lotu lot lotzen	ad	A1.	Lokarriren edo korapiloren bidez atxiki edo batu.
lotu lot lotzen	ad	A2.	Atxiki, itsatsi.
lotu lot lotzen	ad	A3.	Batez ere ipar.. Heldu, oratu.
lotune	iz		Bi gauza elkarri lotzen diren gunea.
lotura	iz	A1.	Besoa, zangoa, burua inguratuz, zauri bat estaltzeko ezartzen den oihalezko zerrenda.
lotura	iz	A2.	Bi gauza, bereziki bi gauza abstraktu, elkarrekin lotzen dituen zera.
lotura	iz	A3.	Arropen edo antzeko gauzen bilduma lotua.
lotutasun	iz		Askatasuna eragozten duen zertzelada.
lotxa	iz		Arrain hezurduna, horixka kolorez, sabel hegalak oso luzeak dituena eta itsaspe lohitsuetan bizi dena.
lotzaile	iz		Pertsonez mintzatuz, adierazten dena lotzen duena.
lotze			lotu aditzaren aditz izena.
lozorro	iz		Lo sakona edo pisua.
lubaki	iz		Lurrean egiten den zulo luze eta meharra.
lubakitu lubaki edo lubakitu lubakitzen	ad		Lubakiak egin.
lubeazun	iz		Elkartuen familiako landarea, hosto handiak eta lore arreak dituena.
lubeltz	iz		Humusa.
lubera	iz		Lur biguna, erraz desegiten dena.
luberri	iz		Kendu diren belarrak eta sustraiak bertan erreaz eta goldatuz, ereiteko prestatu den lurra.
luberritu luberri edo luberritu luberritzen			Lur eremu bat luberri bihurtu.
luberritze			luberritu aditzaren aditz izena.
ludi	iz		Lurra, mundua.
ludiratu ludira ludiratzen	ad		Munduratu.
lugin	iz eta izond		Nekazaria.
lugintza	iz		Nekazaritza.
lugorri	iz		Erein gabe uzten den lur saila.
luhartz	iz		Kilkerraren familiako intsektua, hura baino handiagoa, aurreko hankak satorraren eskuen antzekoak dituena; kalte handiak egiten ditu landareetan, lurpean zuloak eginez haien sustraiak ebalkitzen baititu.
luhesi	iz		Lurrezko hesia.
luhumenda	iz		Lur-ongarria.
luia	iz		Aurkako haizea.
luis	iz		Frantziako diru zahar urrezkoa, hogei liberaren baliokidea.
luistar	iz		San Luis Gonzagaren anaidiko kidea.
luizi	iz		Lur malkarren higidura.
lukainka	iz		Zerri haragiz egiten den hestebete luze eta mehea.
lukurantza	iz		Lukurreria.
lukurari	izond eta iz		Lukurra.
lukurreria	iz		Maileguz ematen den dirutik ateratzen den gehiegizko korritua; horrelako korritua hartzea.
lukurreru	izond eta iz		Lukurra.
lukuru	iz	A1.	Korritua, irabazia.
lukuru	iz	A2.	Lukurreria.
lumaberritu lumaberri lumaberritzen	ad		Hegazti batek lumak aldatu.
lumaberritze			lumaberritu aditzaren aditz izena.
lumadi	iz		Hegazti baten gorputza estaltzen duten lumen multzoa.
lumadun	izond eta iz		Lumak dituena.
lumagabe	izond		Lumarik ez duena.
lumaje	iz		Lumak, lumadia.
lumaki	iz		Hegaztikia; hegaztia.
lumaldatu lumalda lumaldatzen	ad		Lumaberritu, lumak aldatu.
lumaldatze			lumaldatu aditzaren aditz izena.
lumatsu	izond		Luma asko duena.
lumatu luma edo lumatu lumatzen	ad	A1.	Hegazti bati lumak kendu.
lumatu luma edo lumatu lumatzen	ad	A2.	Hegazti bati lumak irten, lumaz jantzi.
lumatxa	iz	A1.	Lumaz beteriko lastaira; lastaira.
lumatxa	iz	A2.	Hegazti lumatu berriaren luma txiki eta leunak.
lumatxo	iz		Luma txikia.
lumatza	iz		Luma multzoa.
lumatze			lumatu aditzaren aditz izena.
lumaztatu lumazta lumaztatzen	ad		Lumaz jantzi, lumaz hornitu.
lumaztatze			lumaztatu aditzaren aditz izena.
lumao	iz		Lumatxoa.
lumera	iz	A1.	Balearen koipea; arrain koipea.
lumera	iz	A2.	Balea.
lunbago	iz		Gerri atzeko eta bizkarraren behealdeko mina.
lupa	iz		Gauzakiak handiago ikusteko leiarra.
lupe	iz		Lurpe.
luperia	iz	A1.	Gurdiak trabatuta gelditzen diren lupetza.
luperia	iz	A2.	Luizia.
lupetz	iz		Basa, lokatza.
lupetza	iz		Basatza, lokatza.
lupia	iz		Itsas arrain bizkar-grisa eta sabel-zuria, bizkarrean bi hegal hezurdun dituena, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
lupubelar	iz		Urrebotoiaren familiako landarea, mendian hazten dena, sustraia erotasunaren sendagarri zela uste zena.
lupu	iz	A1.	Arrabioa bi adieretan.
lupu	iz	A2.	Azal azpiko handitua, minik egiten ez duena.
lupu	iz	A3.	Pozoia.
lurbira	iz	A1.	Lurra, mundua.
lurbira	iz	A2.	Lur eremua, lurraldea.
lurburu	iz		Lurraren gainaldeko puntua, haren biratze ardatzaren buru gertatzen dena.
lurdun	izond eta iz		Lurrak dituena, lur jabea.
lurki	iz	A1.	Lurrealdea.
lurki	iz	A2.	Mea.
lurkoi	izond		Lurrari atxikia, munduaren gehiegizko zaletasuna duena.
lurmen	iz		Elurra urtu den lur zatia.
lurmendu lurmen edo lurmendu lurmentzen	ad	A1.	Hondatu.
lurmendu lurmen edo lurmendu lurmentzen	ad	A2.	Elurra urtu, lurmenak azaldu.
lurmentze			lurmendu aditzaren aditz izena.
lurmutur	iz		Itsasoan barneratzen den lur punta.
lurpe	iz	A1.	Lur azpia, lur azpiko tokia.
lurpe	iz	A2.	Tunela.
lurperatu lurpera lurperatzen	ad	A2.	Hilotza lurpean, eta hed. hobi batean, ezarri, lur eman.
lurperatu lurpera lurperatzen	ad	A1.	Lurpera sartu.
lurperatze			lurperatu aditzaren aditz izena.
lurpetu lurpe edo lurpe lurpetzen	ad		Lurperatu.
lurpetze			lurpetu aditzaren aditz izena.
lurraldatu lurralda lurraldatzen	ad		Lurrez aldatu.
lurraldatze			lurraldatu aditzaren aditz izena.
lurralde	iz		Lur eremu edo hedadura aski zabala, berezitasunen bat ezaugarri duena.
ma	iz		Pa, musua.
madarikagarri	izond		Madarikatua izan dadin merezi duena.
madarikapen	iz		Madarikazioa.
madarikatu madarika madarikatzen	ad	A1.	Jainkoaren gaitzespena edo haserrea norbaitentzat edo zerbaitentzat eskatu; Jainkoak betiko zorigaitza eman norbaiti edo zerbaiti.
madarikatu madarika madarikatzen	ad	A2.	Norbait edo zerbait, bereziki aditz hau berau erabiliaz, eta berari diogun gorrotoa edo ezinikusia adierazteko, gaitzetsi.
madarikatu madarika madarikatzen	ad	A3.	Era burutua izenondo gisa.
madarikatzaile	izond eta iz		Madarikatzeko ohitura duena.
madarikazio	iz		Madarikatzea, madarikatzeko erabiltzen diren hitzak.
madariondo	iz		Udareondoa, madariak ematen dituen zuhaitza, baratzeetan hazten dena.
madaritu madari madaritzen	ad		Madarikatu.
madarizio	iz		Madarikazioa.
madrepora	iz		Polipo kolonia.
madura	iz		Padura.
mafia	iz		Ezkutuko gaizkile organizazioa.
mafrundi	iz		Buruko hotzeria.
mafrunditu mafrundi edo mafrunditu mafrunditzen	ad		Mafrundiak joa gertatu. Mafrundi-tu da.
mafrunditze			mafrunditu aditzaren aditz izena.
magal	iz	A1.	Gona.
magal	iz	A2.	Altzoa, eserita dagoenarengan gerritik belaunetaraino gertatzen den tartea.
magalpe	iz		Babespea.
magalpetu magalpe edo magalpetu magalpetzen	ad		Babestu.
magia	iz		Azti lana, isileko edo ezkutuko bidez gertakari miragarriak edo itxuraz miragarriak sortzeko antzea; antze horri dagokion jakintza.
magiko	izond		Magiazkoa.
magilari	iz		Magia egiten duen pertsona, magoa.
magina	iz	A1.	Ezpata eta antzeko armak gordetzen diren leka.
magina	iz	A2.	Leka.
magina	iz	A3.	Ematutua.
magistratu	iz		Lege, administrazio edo politika agintea duen funtzionario zibila; bereziki, lege agintea duena.
magistratura	iz		Magistratuaren jarduera; jarduera horren iraupena.
magitxa	iz		Leka, haziaren estalkia.
magma	iz		Lur azalean edo lurpean izaten den harri masa urtua eta beroa.
magnesia	iz		Magnesio oxidoa.
magnesio	iz		Gai bakuna, metal arina, zuri zilarkara, lantzeko erraza, 651 C-tan urtzen dena eta su hartzean gar zuri distiratsuz erretzen dena Mg; at. z 12; at. m. 24,31.
magnetiko	izond		Imanari dagokiona, imanaren nolakotasunak dituena; magnetismoari dagokiona.
magnetismo	iz	A1.	Fisikaren atala, imanen eta alor magnetikoen tasunak aztergaitzat dituena; tasun eta gertakari horien multzoa.
magnetismo	iz	A2.	Hipnotismoa.
magnetita	iz		Iman harria.
magnetofono			Zinta edo zerrenda magnetiko baten bidez hotsak irartzen eta berriro ematen dituen tresna.
magnitude	iz	A1.	Tamaina, izaria.
magnitude	iz	A2.	Astron. Izaria, izar baten distiraren neurria.
magnolia	iz		Tamaina handiko zuhaitz apaingarria, hosto iraunkor distiratsuak eta lore zuri handiak eta oso usaintsuak dituena.
mago	izond eta iz	A1.	Sortalde hurbileko antzinateko herrietako jakintsua, izar kontuetan oso aditua.
mago	izond eta iz	A2.	Magilaria.
magurio	iz		Karrakela, itsas barakuilua.
mahaikide	iz		Mahai laguna, mahai batean jatera biltzen den lagun bakoitza.
mahairatu edo mahaira	ad		Mahaiean jarri.
mahairatze			mahairatu aditzaren aditz izena.
mahaitxo	iz		Tamaina txikiko mahaia.
mahaizapi	iz		Mahaian erabiltzen den eskuzapia.
mahaska	iz		Mahats biltzea.
mahaskari	iz		Mahats biltzailea.
mahaspasa	iz		Mahats ale ihartua, guztiz gozoa.
mahasti	iz		Mahatsondoak landaturik dauden saila.
mahastizain	iz		Mahasti baten ardura duena.
mahatsardo	iz		Ardoa.
mahatsoko	iz		Mahats mulkoa, mahats mordoa.
mahatsondo	iz		Zuhaixka igokaria, aihentsua, lore oso txikiak eta fruituak mordoetan dituena, fruituagatik eta ardoa egiteko lantzen dena.
maho	iz		Julufraia, krabelina.
mahometano	iz		Mahometarra.
mahometar	iz		Mahoma edo Mahometek erakutsi zuen erlijioaren jarraitzailea.
mahuka	iz	H1.	Beso osoa edo goiko aldea estaltzen duen jantzi zatia.
mahuka	iz	H2.	Marruma, orroa.
maiasturu	iz		Zurgina.
maiatz	iz		Urtearen bosgarren hila.
maiestate	iz		Jainkoaren, erregeren handitasun gurgarria edo ohoragarria.
maila	iz	A1.	Zurubi batean, oina jartzeko zeharkako ohol edo euskarri bakoitza; garaiera desberdineko bi gainalde lauen arteko bitartea urrats bat emanez igarotzean, oina jartzen den leku laua.
maila	iz	A2.	Kate bat osatzen duten eraztun moduko ataletako bakoitza.
maila	iz	A3.	Hierarkia edo balio sistema batean, egonguneetako bakoitza.
maila	iz	A4.	Egoera sistema batean, egoera horietako bakoitza.
maila	iz	A5.	Gradua.
mailadi	iz		Hurrenez hurrengo mailen multzoa.
mailaka	adlag		Mailaz maila.
mailakatu mailaka edo mailakatu mailakatzen	ad		Mailaka ezarri, mailen arabera antolatu edo sailkatu.
mailakatze			mailakatu aditzaren aditz izena.
mailaketa	iz		Mailakatzea.
mailakide	iz		Maila berekoa.
mailar	iz		Babarruna.
mailasto	iz		Artoaren lastoa.
mailatu maila edo mailatu mailatzen	ad		Zerbaiti edo norbaiti, kolpeak emanaz, sakonguneak egin. Ik.
mailatune	iz		Mailatua.
mailatze			mailatu aditzaren aditz izena.
mailegatu mailega mailegatzen	ad		Maileguz eman edo hartu.
mailegatzaile	izond eta iz		Maileguz ematen edo hartzen duena.
mailegatze			mailegatu aditzaren aditz izena.
mailegu	iz		Diru kopuru bat edo gauza bat norbaiti utzi edo norbaitengandik hartzea, epe batez erabili ondoren jabeak berriko eskuratzeko baldintzaz; horrelako diru kopuru edo gauza.
mailo	iz	A1.	Muinoa.
mailo	iz	A2.	Herri basoa; herri larrea.
mailu	iz		Kolpeak emateko lanabesa, metalezko buru begidun batez eta begi horretan finkatzen den gider batez osatua.
mailubi	iz		bereziki baratzekoa.
mailukada	iz		Mailu ukaldia.
mailukadaka	adlag		Mailu ukaldika, mailuaz joaz.
mailukari	iz		Mailuaz ari dena, mailukatzen duen pertsona.
mailukatu mailuka edo mailukatu mailukatzen	ad		Mailuaz behin eta berriro jo.
mailukatze			mailukatu aditzaren aditz izena.
mailuki	iz		Marrubia.
mailutzar	iz		Mailu handia.
mailuxka	iz		Mailuka, mailu txikia.
maina	iz	A1.	Antzea.
maina	iz	A2.	Arta, ardura; txera, eregua.
maina	iz	A3.	Haurraren negar zotinak, benetakoak nahiz itxurazkoak.
mainada	iz		Familia.
mainata	iz		[=dateke.
mainati	izond		Mainak, txerak oso atsegin dituena.
mainatsu	izond	A1.	Mainak, txerak oso atsegin dituena.
mainatsu	izond	A2.	Trebea.
mainatu maina edo mainatu mainatzen	ad	H1.	Mainak, txerak egin.
mainatu maina mainatzen	ad	H2.	Bainatu.
mainatze			mainatu aditzen aditz izena.
maindire	iz		Ohean, bata lumatxa estaltzen eta bestea horren gainean eta berokien azpian jartzen diren oihal zurizko peza bakoitza.
maingu	iz		Herrena, hanka-motza.
maingu	iz	A2.	Besamotza.
maingueria	iz	A1.	Abereen eritasuna, azazkalen artean sortzen diren handitsu batzuk ezaugarri dituena.
maingueria	iz	A2.	Herreneria.
mainguka	adlag		Herrenka.
maingutasun	iz		Herrentasuna.
maingutu maingu edo maingutu maingutzen	ad		Herrendu, maingu bihurtu.
maingutze			maingutu aditzaren aditz izena.
mainontzi	izond		Mainatsua.
mainu	iz		Bainua.
maiola	iz		Haur oihalak.
maiolatu maiola edo maiolatu maiolatzen	ad		Haurra maioletan bildu.
maiolatze			maiolatu aditzaren aditz izena.
maionesa	iz		Arrautza gorringoak, olioa eta ongailu batzuk halako trinkotasun bat izan arte irabiatuz egiten den saltsa.
maiorazko	iz	A1.	Aurren jaioaren lehentasuna; oinordekotza, premutasuna.
maiorazko	iz	A2.	Lehen jaioa; oinordekoa, premua.
maiordomo	iz		Etxezaina.
maira	iz		Azpila, orea egiteko erabiltzen den aska modukoa.
mairu	izond eta iz		Ipar Afrikakoa; Ipar afrikako biztanlea, oso beltzarana.
maiseaketa	iz		Maiseatzea, maiseoa.
maiseatu maisea maiseatzen	ad		Zerbaiten alde txarrez edo ustez txarrez marmarka edo gaizki esaka aritu.
maiseatzaile	izond eta iz		Maiseatzen duena, maiseatzen ari dena.
maiseatze			maiseatu aditzaren aditz izena.
maiseo	iz		Maiseatzea.
maistra	iz		Lehen irakaskuntzako irakasle emakumezkoa.
maistru	iz	A1.	Maisua adiera guztietan.
maistru	iz	A2.	Zurgina.
maisu	iz	A1.	Zenbait egitekotan, gidari edo arduradun gisa ari den pertsona.
maisu	iz	A2.	Lehen irakaskuntzako irakasle gizonezkoa.
maisu	iz	A3.	Eskuzko lanbideetan, buruzagi gisa aritu eta ikasleei irakasten diena.
maisugo	iz		Maisutza, maisutasuna.
maisukeria	iz		Behar adina mailarik izan gabe maisu lanean ari denaren egitea edo jarduna; maisutasun gaitzesgarria.
maisuki	adlag		Maisutasunez.
maisukiro	adlag		Maisuki, maisutasunez.
maisutasun	iz		Maisuari dagokion trebetasuna.
maisutza	iz	A1.	Maisu kargua.
maisutza	iz	A2.	Maisu denaren lanbidea eta egitekoa.
maitabera	izond		Maitemintzeko joera handia duena.
maitagarri	izond	A1.	Maitatua izan dadin merezi duena, bereganako maitasuna edo begikotasuna sortzen duena.
maitagarri	iz	A2.	Alegiazko izakia, emakumezkoa, ahalmen miragarriak dituena.
maitagarriki	adlag		Maitagarritasunez.
maitagarritasun	iz		Maitagarria denaren nolakotasuna.
maitagune	iz		Maitasuna.
maitakeria	iz		Gaitzesgarritzat hartzen den maitasuna.
maitale	iz	A2.	Norbaiti buruz, berarekin ezkontzatik at sexu harremanak dituen pertsona.
maitale	izond eta iz	A1.	Maite duena, norbait edo zerbaitenganako maitasuna duena.
maitantza	iz		Maitasuna.
maitarazi maitaraz maitarazten	ad		Maitatzera behartu.
maitari	izond eta iz		Maitalea, maite duena, norbait edo zerbaitenganako maitasuna duena.
maitaro	adlag		Maiteki, maitasunez.
maitasun	iz	A1.	Norbaiti edo zerbaiti atxikitzen gaituen joera, haren ona bilatzera bultzatzen gaituena.
maitasun	iz	A2.	Familia bateko kideak elkarren artean lotzen dituen sentimena.
maitasun	iz	A3.	Norbaitenganako joera edo grina bizia, sexu senan oinarritzen dena baina hainbat jokaera ager ditzakeena.
maitati	izond		Maitekorra, maitasuna sentitzen edo adierazten duena.
maitatu maita maitatzen	ad		Maite izan, norbaiti edo zerbaiti maitasuna izan.
maitatzaile	iz eta izond		Maitatzen duena.
maitatze			maitatu aditzaren aditz izena.
maitazarre	iz		Maitasuna.
maite izan maiteko edo maite izango	ad		Norbaiti edo zerbaiti maitasuna izan. Berez indikatibozko aldietan erabiltzen da.
maite	izond	A1.	Maitatua dena.
maite	izond	A2.	II Izen gisa, hitz elkarketaren lehen osagai bezala, "maitasun" esanahiaz.
maiteki	adlag		Maitasunez.
maitekiro	adlag		Maiteki, maitasunez.
maitekor	izond		Maitasuna sentitzen edo adierazten duena.
maitemin	iz		Sexu senan oinarritzen den maitasunak joa dagoenak duen sentimen bizia.
maitemindu maitemin edo maitemindu maitemintzen	ad		Norbaitengan maitemina ernatu edo ernarazi.
maitemintze			maitemindu aditzaren aditz izena.
maiterre	iz		Jeloskortasuna.
maitetsu	izond		Maitasunez betea; maitekorra.
maitetxo	izond		Maite-ren txikigarria.
maitez	adlag		Maitasunez, maitasunagatik.
maiteo	izond		Maite-ren txikigarria.
maiz	adlag	A1.	Asko aldiz, askotan.
maizki	adlag		Maiz.
maiztasun	iz	A1.	Maiz gertatzen denaren nolakotasuna.
maiztasun	iz	A2.	Aldizka jazotzen den gertakari baten gertaldien edo zikloen zenbatekoa denbora banakako maizenik segundoko.
maizte			maiztu aditzaren aditz izena.
maizter	iz		Baserri, lur, etxe edo bizileku bat errentaren truke hartzen duen pertsona.
maiztertza	iz		Baserri, etxe... bat errentan hartzea, eta horri dagokion eskubidea.
maiztu maiz edo maiztu maizten	ad	A1.	Zerbait maiz egin.
maiztu maiz edo maiztu maizten	ad	A2.	Soineko bat edo, maiz erabiltzeagatik, hondatu edo higatu.
maiztxo	adlag		Maiz samar, maiz aski.
majo	iz	A1.	Galaia.
majo	adlag	A2.	Ederki, bapo.
maka	iz	H1.A1.	Orbana, ubela, lohitasuna.
maka	iz	H1.A2.	Mailatua.
makadura	iz		Maka, mailatua.
makaela	iz		Berdela, itsas arraina.
makako	iz		Asiako ziminoa, buztan-laburra eta mutur-irtena, mehaketan gogorgune zabalak dituena Maca-ca sp.
makakorro	iz		Abere larrien orroa.
makakorroka	adlag		Makakorroak eginez.
makal	iz		Zuhaitz garai eta hostotsua, leku hezeetan hazten dena, zura zuria, arina eta uretan usteltzen zaila, azala iluna eta hostoak bi aldeetatik berdeak dituena.
makal	izond	H2.A1.	Indar, bizkortasun edo sendotasun urrikoa.
makal	izond	H2.A2.	Koldarra.
makalaldi	iz		Makaltasunezko aldia, ahulaldia.
makaldu makal edo makaldu makaltzen	ad	A1.	Indarra, bizkortasuna edo sendotasuna galdu edo kendu.
makaldu makal edo makaldu makaltzen	ad	A2.	Koldartu.
makaleria	iz		Makaltasun gaitzesgarria, ahuleria.
makalik	adlag		Makal, indarrik edo bizkortasunik gabe.
makaltasun	iz		Makal dagoenaren egoera, indarrik edo bizkortasunik eza.
makaltze			makaldu aditzaren aditz izena.
makar	iz	H1.	Betazal ertzetan pilatzen den jario lodi lehortua.
makar	izond	H2.	Argala, mami gutxikoa.
makartsu	izond		Makar asko dituena, makar-jarioa.
makartu makar edo makartu makartzen	ad		Argaldu.
makatu maka makatzen	ad		Keinatu.
makatu maka makatzen	ad	H2.A1.	Orbandu, ubeldu, lohitu.
makatu maka makatzen	ad	H2.A2.	Mailatu, zerbaiti edo norbaiti, kolpeak emanaz, sakonguneak egin.
makatz	izond eta iz		Fruitu zuhaitzez mintzatuz, berez hazten dena, landugabea, txertatu ez dena; besterik adierazten ez bada, horrelako madariondoa.
makatze			makatu aditzen aditz izena.
maker	izond		Gorputz-okerra.
makeste			makestu aditzaren aditz izena.
makestu makets edo makestu makesten	ad		Kamustu.
maketa	iz		Modeloa, eredua.
maketo	izond		Espainolak izendatzeko irain hitza.
makets	iz	H1.	Aihotza.
makets	izond	H2.	Kamustua dagoena; akatsak dituena.
maki	izond		Maingua; elbarria.
makila	iz		Zurezko zati zuzena, biribila eta luzea, bereziki, ibiltzean euskarri edo lagungarri gisa.
makilada	iz		Makila ukaldia, makilakada.
makiladaka	adlag		Makilaka, makila ukaldika.
makiladun	izlag eta iz		Makila duena, makila erabiltzen duena.
makilaka	adlag		Makila ukaldika.
makilakada			izena Heg. Makila ukaldia, makilada.
makilakari			Makilaka aritzen dena; makila borroketan aritzen dena.
makilakatu makilaka edo makilakatu makilakatzen	ad		Makilatu, makilaz jo.
makilari	iz		Makilaka aritzen dena; makila borroketan aritzen dena.
makilatu makila edo makilatu makilatzen	ad		Makilaz jo, makila ukaldiak eman.
makilatxo	iz		Makila txikia, tamaina txikiko makila.
makilatze			makilatu aditzaren aditz izena.
makilazo	iz		Makilada, makila ukaldia.
makilazoka	adlag		Makila ukaldika.
makilao	iz		Makilatxoa.
makillaje	iz		Makillatzeko erabiltzen den kosmetikoa.
makillatu makilla makillatzen	ad		Kosmetikoekin aurpegia margotu edo itxuraldatu.
makillatze			makillatu aditzaren aditz izena.
makina	iz		Energia eraldatzen duen.
makineria	iz		Lan jakin baterako erabiltzen den makina multzoa.
makodun	izond		Kakoduna.
makola	iz		Makuluak.
makolatu makola makolatzen	ad		Okertu, makurtu.
makor	iz		Maskurra, larruazaleko gogorgunea.
makotu mako edo makotu makotzen	ad		Mako itxura hartu edo eman, kakotu.
makotze			makotu aditzaren aditz izena.
makrobiotika	iz		Elikadura mota, barazki eta labore naturaletan oinarritzen dena.
makrokosmos	iz		Unibertsoa, gizakiarekin alderatua bereziki.
makrozefalia	iz		Animalietan, ohikoa dena eta gorputzari dagokiona baino buru handiagoa izatea.
makula	iz		Satsutasuna, lohitasuna.
makulatu makula makulatzen	ad		Satsutu, lohitu.
makulu	iz	A1.	Makila modukoa, galtzarbean kokatzen den trebes bat eta eskutoki bat dituena, zango-bakarrek eta herrenek ibiltzeko erabiltzen dutena.
makulu	iz	A2.	Euskarria, lagungarria.
makur	izond	MA.A1.	Lerro zuzena bezalakoa ez dena.
makur	izond	MA.A2.	Zuzena ez dena.
makur	izond	MA.A3.	Adizlagun gisa.
makur	iz	MB.A1.	Hutsa, akatsa.
makur	iz	MB.A2.	Zorigaitza, kaltea.
makurbide	iz	A1.	Makurtzeko edo okertzeko bidea, bide makurra.
makurbide	iz	A2.	Liskarbidea, galdibea.
makurgaitz	izond		Makurtzeko gaitza dena, ia ezin makurtuzkoa.
makurgune	iz		Bideko bihurgunea.
makurka	adlag	A1.	Zeharka.
makurka	adlag	A2.	Makurtuz.
makurkeria	iz		Egite makur gaitzesgarria.
makurki	adlag		Oker.
makurrarazi makurraraz makurrarazten	ad		Makurtzera behartu.
makurrera	iz		Joera, isuria, bereziki makurreko aldera.
makurtasun	iz	A1.	Makurra denaren nolakotasuna.
makurtasun	iz	A2.	Joera, isuria, bereziki makurreko aldera.
makurtu makur edo makurtu makurtzen	ad	A1.	Norabide zuzenetik, berezko edo ohiko norabidetik aldaratu.
makurtu makur edo makurtu makurtzen	ad	A2.	Zuzen dagoena beherantz higitu.
makurtu makur edo makurtu makurtzen	ad	A3.	Besteren bide, molde, esan, iritzietara... egokitu edo etorri.
makurtze			makurtu aditzaren aditz izena.
malapartatu malaparta malapartatzen	ad	A1.	Ondasunez eta mintzatuz, barreiatu, eralki.
malapartatu malaparta malapartatzen	ad	A2.	Era burutua izenondo gisa; heg.; beh.. Madarikatua irain hitza.
malaria	iz		Helgaitzak, helgaitz herena, helgaitz laurdena.
malaskatu malaska malaskatzen	ad	A1.	Higatu, edertasuna galdu.
malaskatu malaska malaskatzen	ad	A2.	Laztasunez igurtzi, marruskatu.
malaskatu malaska malaskatzen	ad	A3.	Mailatu.
malats	izond	H1.A1.	Emea, eztia.
malats	izond	H1.A2.	Mardula, guria.
malats	iz	H2.	Gaztangintzan, esnea irabiatzeko erabiltzen den makilatxo belarriduna.
malatu	iz		Antapara, erretena.
malba	iz		Belar landarea, zurtoin iletsua, hosto gingildunak eta lore arrosa edo morantza handiak dituena.
malda	iz	H1.A1.	Aldapa, aldatsa.
malda	iz	H1.A2.	Babesa, baleslekua.
malda	iz	H2.	Zenbait eritasunek larruazalean egiten duten zakarra.
malda	iz	H3.	Sasia, laharra.
maldagarri	izond		Babesgarria.
maldatsu	izond		Aldapatsua.
maldatu malda edo maldatu maldatzen	ad	H1.	Larruazala maldaz, zakarrez estali.
maldatu malda edo maldatu maldatzen	ad	H2.	Babestu.
maldatze			maldatu aditzaren aditz izena.
maldizio	iz		Madarikazioa.
maledikzione	iz		Madarikazioa, biraoa.
malenkonia	iz		Melankolia, histura, goibeltasuna.
malenkoniatu malenkonia edo malenkoniatu malenkoniatzen	ad		Goibeldu, histu.
malerus	izond		Zorigabea, dohakabea.
malestruk	izond		Antzegabea, moldakaitza.
malet	izond		Ahula, indargabea.
maleta	iz		Bidaldietan eta, arropak eta gainerako bidaia gauzak gordetzeko edo garraiatzeko kutxa modukoa, eskuan eramaten dena.
maletatxo	iz		Maleta txikia.
maletatzar	iz		Maleta handia.
malezia	iz		maltzurkeria.
maleziatsu	izond		Maleziaz betea; maltzurra.
malgu	izond	A1.	Guria, emea.
malgu	izond	A2.	Erraz toles edo oker daitekeena.
malguki	adlag	H1.	Malgutasunez.
malguki	iz	H2.	Indar batek okertu, tenkatu edo sakatu ondoren, bere jatorrizko formara bere kasa itzultzen den gauzakia, gehienetan espiral formakoa.
malgutasun	iz		Malgua denaren nolakotasuna.
malgutu malgu edo malgutu malgutzen	ad	A1.	Tolestu, makurtu, okertu.
malgutu malgu edo malgutu malgutzen	ad	A2.	Malgu, guri bihurtu.
malgutu malgu edo malgutu malgutzen	ad	A3.	Malgu, toles erraz bihurtu.
malgutze			malgutu aditzaren aditz izena.
malizia	iz		Malezia, gaiztotasuna, maltzurkeria.
malkartegi	iz		Amildegia.
malkarti	izond		Malkartsua.
malkartsu	izond		Aldapatsua, latza.
malkartu malkar malkartzen	ad		Amildu.
malkartze			malkartu aditzaren aditz izena.
malko	iz		Negar tanta.
malkotu malko edo malkotu malkotzen	ad		Malkoz bete.
malkotze			malkotu aditzaren aditz izena.
malmetitu malmeti malmetitzen	ad		Estutu, larritu.
malmetitze			malmetitu aditzaren aditz izena.
malmutz	izond		Maltzurra, amarrutsua.
malmuzkatu malmuzka malmuzkatzen	ad		Engainatu, atzipetu.
malmuzkeria	iz		Maltzurkeria, amarrukeria.
malta	iz		Garagar aleak berotuz lortzen den gaia, garagardoa egiteko erabili ohi dena.
maltusianismo	iz		T. R. Malthus ekonomilariaren dotrina, jaiotzeen mugatzearen aldekoa agertzen zena.
maltzur	izond		Engainuz edo azpikeriaz zerbait lortzeko trebea dena, edo engainatua ez izateko trebetasuna agertzen duena.
maltzurkeria	iz		Maltzurrari dagokion egitea; maitzurtasuna gaitzesgarritzat markatua. Ik.
maltzurki	adlag		Maltzurkeriaz, maltzurtasunez.
maltzurtasun	iz		Maltzurra denaren nolakotasuna.
maltzurtu maltzur edo maltzurtu maltzurtzen	ad		Maltzur bihurtu.
maltzurtze			maltzurtu aditzaren aditz izena.
malur	iz		Ondikoa, zorigaitza.
maluros	izond		Zorigabea, dohakabea.
maluroski	adlag		Zorigaitzez, ondikoz.
malurtu malur edo malurtu malurtzen	ad		Kalteren batek jo, kaltetua gertatu.
maluta	iz	A1.	Artaburuko hostoa; hostoa.
maluta	iz	A2.	Elurrak, erortzean, osatzen dituen zatikietako bakoitza.
maluta	iz	A3.	Artile multzoa.
mama	iz	A1.	Ura edo zernahi edari.
mamala	izond		Emakumeez mintzatuz, ganorarik ez duena.
mamarro	iz	H2.	Haurrak beldurtzen dituen mamua.
mami	iz	A1.	Ogiaren, fruituen, aleen barrualdea osatzen duen gai biguna, azalak estaltzen duena.
mami	iz	A2.	Zerbaiten barneko zatia, zerbaiten muina edo funtsa.
mami	iz	A3.	Esne gatzatua.
mami	izond	A4.	Adiskideez eta mintzatuz, berarekin lotura estua duguna, barru barrukoa.
mamidun	izond		Mamia duena.
mamigabe	izond		Mamirik ez duena.
mamikatu mamika mamikatzen	ad		Birrindu.
mamikatze			mamikatu aditzaren aditz izena.
mamiki	adlag		Sakonki, estuki.
mamitasun	iz		Barrukotasuna.
mamitsu	izond		Mami asko duena.
mamitu mami edo mamitu mamitzen	ad		Mamia hartu edo eman, mamidun bihurtu.
mamitze			mamitu aditzaren aditz izena.
mamor	iz		Bera, biguna.
mamorro	iz		Zomorroa, harra.
mamu	iz	A1.	Piztia ikaragarria.
mamu	iz	A2.	Pertsona hil baten agerraldi naturaz gaindikoa; itxura beldurgarriko izakia, askotan maindire batean bildurik edo kateak herrestatuz agertzen dena.
mamu	iz	A3.	Izugarria, txorimaloa.
mamu	iz	A4.	Zomorroa.
mamu	iz	A5.	Mozorroa.
mamurketa	iz		Mamurtzea, mastekatzea.
mamurtu mamur mamurtzen	ad		Mastekatu.
mamurtze			mamurtu aditzaren aditz izena.
mamut	iz		Laugarren Aroko elefante fosila, oso handia.
mamutu mamu edo mamutu mamutzen	ad		Mozorrotu.
mamutxa	iz		Zomorroa, mamorroa.
man	iz		Eliz deiak, ezkon-deiak.
mana	iz	H1.	Jainkoak israeldarrei basamortuan igorri zien janari miragarria.
mana	iz	H2.	Itxura.
manaerraz	izond		Esaten edo manatzen zaiona egiten duena, esanekoa.
manaiatu manaia manaiatzen	ad		Erabili.
manaiu	iz		Manaiatzea, erabiltzea, gobernatzea.
manaiukor			Erabilkorra.
manaiukortu manaiukor manaiukortzen	ad		Maniaukor, erabilkor bihurtu.
manakor	izond		Manukorra, manaerraza, esanekoa.
manakuntza	iz		Agindua, manua.
manamendu	iz		Jainkoaren edo Elizaren aginte edo agindua.
manari	iz		Manatzailea.
manatu mana manatzen	ad		Agindu, norbaitek duen eskuaz baliaturik, egin behar duena norbaiti esan edo adierazi. Joskeraz, ikus ondoko adibideak.
manatzaile	iz		Manatzen duena.
manatze			manatu aditzaren aditz izena.
mandabide	iz		Mando bidea, mandoentzako bidea.
mandako	iz		Mando gaztea, arra nahiz emea.
mandamentu	iz		Jainkoaren edo Elizaren aginte edo agindua.
mandar	iz	H1.	Mando arra.
mandar	iz	H2.	Mantala.
mandarin	iz		Txinako inperioko goi karguduna.
mandarina	iz		Mandarinondoaren fruitua, laranja baino txikiagoa, gozoa eta urrintsua.
mandarinondo	iz		Laranjaren eta limoiaren familiako zuhaitza, fruitutzat mandarinak ematen dituena.
mandatalgoa	iz		Mandatua.
mandatari	iz	A1.	Mandatu bat daraman pertsona.
mandatari	iz	A2.	Ordezkaria.
mandataritza	iz		Mandatariaren lanbidea edo egitekoa.
mandatu	iz		Norbaiti igortzen zaion idazkia edo gauza.
mandazain	iz		Herriz herri mandoak eramatea lanbidetzat duena.
mandeme	iz		Mando emea.
mandeuli	iz		Euliaren antzeko intsektua, aho xurgatzailearen ordez eztena duena, euli-mandoa.
mandil	izond		Bidelapurra; frikuna.
mandileria	iz		Mandilari daogokion egite gaitzesgarria.
mandio	iz	A1.	Baserrietan, ukuilu gaineko gela zabala.
mandio	iz	A2.	Abereentzako etxola.
mandiota	iz	A1.	Mandioa.
mandiota	iz	A2.	Gela zabala, aretoa.
mando	iz	A1.	Astar eta behorraren edo zaldi eta astemearen umea.
mando	izond	A2.	Antzua.
mandotegi			Mandoentzako ukuilua.
mandotu mando edo mandotu mandotzen	ad	A1.	Antzutu.
mandotu mando edo mandotu mandotzen	ad	A2.	Handitu.
mandotxo	iz		Mando txikia.
mandotzar	iz		Astotzarra.
mandragora	iz		Urriloa.
mandrain	izond		Nagia, alferra.
maneadura	iz		Maneatzea.
maneatu manea maneatzen	ad	A1.	Prestatu, atondu, apaindu.
maneatu manea maneatzen	ad	A2.	Janariez hitz eginez, prestatu edo ondu.
maneatu manea maneatzen	ad	A3.	Lurrez mintzatuz, landu.
maneatzaile	iz		Maneatzen duena, prestatzailea.
maneatze			maneatu aditzaren aditz izena.
manera	iz		Moldea, modua, era.
manestar	izlag eta iz		Manikeoa, Manes pertsiarraren erlijioaren jarraitzailea, manikeismoari dagokiona.
manex	izond		Zuberotarrentzat, behenafartarra edo lapurtarra.
manexina	iz		Zuberotarrentzat, behenafartar edo lapurtar emakumea.
manganeso	iz		Gai bakuna, altzairu koloreko metala, gogorra, astuna eta hauskorra, 1240 C-tan urtzen dena Mn; at. z 25; at. m. 54,9.
mangolino	iz		Itsas marraskilo mota, jateko ona.
manierismo	iz		Bakuntasuna eta berezkotasuna falta zaion estiloa.
manierista	izond eta iz		Manierismoan erortzen dena; manierismoari dagokion artista.
manifestatu manifesta manifestatzen	ad	A1.	Adierazi, aditzera eman.
manifestatu manifesta manifestatzen	ad	A2.	Agertu, azaldu.
manifestazio	iz	A1.	Agertzea; seinalea.
manifestazio	iz	A2.	Agerraldia, talde batek era antolatuan eta leku agerian iritzi edo nahi bat agertzea.
manifestu	iz		Interes orokorreko dotrinak, asmoak edo helburuak aditzera emateko egiten den idatzia; adierazpena.
manikeismo	iz		Manes pertsiarraren erlijioa, Ongia eta Gaizkia hatsapen oinarrizko, berdin eta elkarren kontrako, onartzen dituena.
manikeo	izond eta iz		Manikeismoaren jarraitzailea.
manioka	iz		Jateko onak diren sustrai mamitsuak dituen landarea.
manipulatu manipula manipulatzen	ad		Eskuztatu.
manipulatze			manipulatu aditzaren aditz izena.
maniura	iz		Musika tresna zaharra, zitararen antzekoa; zitara.
manjatera	iz		Aska batez ere Jesus haurrak sehaskatzat erabili zuena izendatzeko erabili zen.
manka	iz	A1.	Sukaldeko armairu itxia, gainean alasak dituena.
manka	iz	A2.	Euskal aska handi berezia.
mankatu manka mankatzen	ad		Elbarritu.
manometro	iz		Isurkari edo gas baten sakadura neurtzeko erabiltzen den tresna.
mantal	iz		Jantziak ez zikintzeko, horien gainean jartzen den soinekoa, atzealdean lotzen dena.
mantar	iz	H1.A1.	Emakumeen atorra.
mantar	iz	H1.A2.	Abarkak janzteko oihalak.
mantar	iz	H1.A3.	Zatarra, trapua.
mantar	iz	H2.	Txaplata, enplastoa.
mantelina	iz		Burua estaltzen duen zapia, buruzapia, batez ere elizara eramaten dena.
mantenatu mantena mantenatzen	ad		Mantendu.
mantendu manten mantentzen	ad	A1.	Beharrezko janariaz hornitu.
mantendu manten mantentzen	ad	A2.	Zerbaitek, bere izateari edo egoerari eutsi; irauten utzi edo iraunarazi.
mantentzaile	iz		Mantentzen duena.
mantenu	iz		Hazkurria, jatekoa.
mantso	izond	A1.	Otzana, barea.
mantso	izond	A2.	Abereez mintzatuz, hezia, eskurakoia dena, izua ez dena.
mantsoki	adlag		Mantsotasunez, baretasunez.
mantsotasun	iz		Mantsoa denaren nolakotasuna, otzantasuna, baretasuna.
mantsotu mantso edo mantsotu mantsotzen	ad	A1.	Baretu, otzandu.
mantsotu mantso edo mantsotu mantsotzen	ad	A2.	Abereez mintatuz, mantso bihurtu.
mantsotze			mantsotu aditzaren aditz izena.
mantu	iz		Kapa, gainjantzia.
mantxa	iz		Orbana, narrioa, zetaka.
mantxu	izond eta iz		Beso-motza.
manu	iz		Agindua, inori manatzen edo agintzen zaion zera.
manufaktura	iz		Langintza; eskulangintza.
manukor	izond	A1.	Erabilkorra.
manukor	izond	A2.	Otzana, esanekoa.
manukortu manukor edo manukortu manukortzen	ad		Manukor bihurtu.
manupeko	iz		Menpekoa.
maoismo	iz		Mao-Tze-Dong-en dotrina marxista-leninista; Mao-ren dotrinan oinarrituriko politika higikundea.
maoista	izond eta iz		Mao-Tze-Dong-en dotrinaren edo politikaren aldekoa.
maotar	izlag eta iz		Maoista.
mapa	iz		Lurbiraren edo Lurraren zati baten irudikatzea, izari jakin batean egina.
mapamundi	iz		Lurraren azal osoa bi hemisferiotan zatitua irudikatzen duen mapa, mundu mapa.
maramara	adlag		Erortzen den elurraz edo darien gauzaz mintzatuz, poliki-poliki eta, gehienetan, ugari.
marabedi	iz		Espainiako diru zaharra, hainbat balio zituena; batez ere, erreal kuartoaren hogeita hamalaurena balio zuen kobrezko dirua.
marabut	iz		Harrizko toki itxia, lau albokoa, gaina biribila eta barrena hutsa duena, Islam-eko santu baten hilobi edo dena.
maradikatu maradika maradikatzen	ad		Madarikatu.
marai	iz		Marabedia.
maraka	iz		Perkusiozko musika tresna.
marapilo	iz		Korapiloa.
marasma	iz		Armiarma, sarea egiten duen animalia artropodoa.
maratila	iz	A1.	Zurezko atala, biratuz ateak eta leihoak ixteko erabiltzen dena.
maratila	iz	A2.	Torlojuak sartu eta askatzeko erabiltzen den lanabesa.
maratz	izond		Gogoz eta ganoraz lan egiten duena.
maraztasun	iz		Maratza denaren nolakotasuna.
marbalo	iz		Zomorroa.
marboil	iz		Odaiertza.
marbre	iz		Marmola, haitzurdina.
mardo	izond	A1.	Mardula.
mardo	izond	A2.	Biguna, guria.
mardoki	adlag		Bigunki, bigunkeriaz.
mardotasun	iz		Mardoa denaren nolakotasuna, mardultasuna.
mardotu mardo edo mardotu mardotzen	ad	A1.	Mardo edo mardoago bihurtu, marduldu.
mardotu mardo edo mardotu mardotzen	ad	A2.	Bigundu, guritu.
mardotze			mardotu aditzaren aditz izena.
mardul	izond		Gizena, betea, lodia, baina sendoa, indartsua eta osasuntsua.
marduldu mardul edo marduldu mardultzen	ad		Mardultasuna hartu edo eman, mardul bihurtu.
mardulik	adlag		Mardul.
mardulki	adlag		Mardulik, mardul.
mardultasun	iz		Mardula denaren nolakotasuna.
mardultze			marduldu aditzaren aditz izena.
marea	iz		Itsasaldia batez ere lehen adieran.
marexal	iz	H1.	Albaitaria.
marfil	iz		Bolia, gai bikaina, sendoa, esne kolorekoa, elefantearen eta beste zenbait abereren letaginetatik ateratzen dena.
margarina	iz		Guriaren antzeko gai hazkurritsua, landare eta abere etorkizko gai koipetsuez osatua.
margoarazi margoaraz margoarazten	ad		Margotzera behartu.
margolari	iz		Margotzen, margolanak egiten dituen artista.
margolaritza	iz		Margolariaren antzea edo ogibidea; margotzeko ertia, margoen bidezko irudikatzea, gainalde batean egiten dena; margolanen multzoa.
margotsu	izond		Koloretsua.
margotu margo edo margotua margotzen	ad	A1.	Margo geruza bat gainean eman, margoz estali edo koloratu.
margotu margo edo margotua margotzen	ad	A2.	Margo lanak egin; margolaritzaren bidez irudikatu.
margotzaile	iz		Ogibidez paretak, ateak... margotzen duen pertsona.
margotze			margotu aditzaren aditz izena.
margozki	iz		Margo lana.
margoztatu margozta margoztatzen	ad		Margotu.
margoztatze			margoztatu aditzaren aditz izena.
margul	izond		Kolorea galdu duena.
marguldu margul edo marguldu margultzen	ad		Kolorea galdu edo kendu.
margultasun	iz		Margula denaren nolakotasuna.
margultze			marguldu aditzaren aditz izena.
mari			ren aurrean ezarririk, emakumezkoei erdeinuz izendatzeko elkarketak osatzeko erabiltzen den hitza.
marian	adlag		Ontzi bateko edukia ez surtan zuzenean, ezpada ur beroa edo dirakiena duen beste baten barnean egosi, egosarazi, berotu.
mariatu maria mariatzen	ad		Kareaz, gisuaz mintzatzuz, uretan ito, hil; indarra galdu.
mariatze			mariatu aditzaren aditz izena.
mariburduntzi	iz		Burruntzia, intsektu hegalaria.
marigorri edo marigorringo	iz		Hegoak tolesturik dituenean bola erdi baten tankera duen intsektua, gaina gorri bizia zazpi puntu beltzekin duena.
marihuana	izond		Indiako kalamuaren lore eta hosto ihartuen nahasketa, tabako gisa erreaz droga bezala erabiltzen dena.
marijesi	iz		Gernikan abesten ziren gabon kanten izena.
marinada	iz		Ardo, ozpin eta gozagarrien nahastura, arraina edo okela, bertan sartuta, beratzeko eta iraunarazteko erabiltzen dena.
marinatu marina marinatzen	ad		Arraina edo okela marinada batean jarri.
marinatze			marinatu aditzaren aditz izena.
marinel	iz		Itsasontzian, eskuzko lana egiten duen langilea; itsasgizona.
marioneta	iz		Txotxongiloa.
mariorratz	iz		Burruntzia, intsektu hegalaria Libellula.
maripulis	iz		Gizonezkoentzako jaka.
marisa	izond eta iz		Maritxua, emagizona.
mariskal	iz		Hainbat gudarostetako jenerali edo gudalburu goren batzuei ematen zaien izena.
marisorgin	iz	A1.	Tximeleta.
marisorgin	iz	A2.	Orratz-berdea, intsektu haragijalea.
maritxu	izond eta iz		Emakumezkotzat hartu ohi diren eite edo keinuak dituen gizona, emagizona.
marixa	izond eta iz		Marisa, maritxua.
marka	iz	H1.A1.	Seinalea, aztarna, ezaugarria.
marka	iz	H1.A2.	Norgehiagoketan, lehiaketetan, kiroletan..., delako unea arte lortu den emaitza hoberena.
marka	iz	H2.	Hiru edo lau hortzeko goldea.
markatu marka edo markatu markatzen	ad		Markaz seinalatu, marka ezarri edo egin.
markatze			markatu aditzaren aditz izena.
markes	iz		Aitonen semeen artean, dukearen eta kondearen arteko maila.
markeserri	iz		Markesaren jaurgoaren mendeko lurraldea.
markesgo	iz		Markes titulua.
markeste			markestu aditzaren aditz izena.
markestu markets edo markestu markesten	ad		Akastu, koskatu.
marketing	iz		Merkataritzako urrats guztiak banan-banan aztertzeko teknika eta ikerketa multzoa.
markets	izond	A1.	Akatsak adiera guztietan dituena, akastuna.
markets	iz	A2.	Akatsa.
markexko	iz		Markes txikia gutxiesgarritzat erabilia.
marko	iz	A1.	Urrezko edo zilarrezko zenbait diruren izena.
marko	iz	A2.	Urrearentzat eta zilarrarentzat erabiltzen den pisua, liberdiaren baliokidea.
markol	iz		Ale handi eta oso oskol latzeko gaztaina mota.
marloi	iz		Antxeta Larus sp.
marmalo	iz		Marmutxa, mamorroa, zomorroa.
marmara	iz		Marmarioa.
marmario	iz		Marmarra, bereziki inoren aurkakoa.
marmariza	iz		Marmarra, marmarioa.
marmarka	adlag		Marmar eginez, marmarrean.
marmarti	izond		Marmar egiten duena; marmarrean aritzeko joera duena.
marmelada	iz		Fruituak zatitu eta azukretan egosiz egiten den janaria.
marmita	iz		Tupina.
marmitako	iz		Atuna bitarteko dela egiten den lapikokoa, arrantzaleen janaria.
marmol	iz		Kaltzita kristalez osaturiko kare haitz trinkoa, askotan nabarra, leunduz gero itxura bikaina hartzen dena.
marmuka	iz		Medusa, itsas animalia.
marmutxa	iz		Marmaloa, mamorroa, zomorroa.
marra	iz	H1.	Seinale edo marka mehar eta estua, eta berez zuzena.
marra	iz	H2.	Bitxia, edergailua.
marraga	iz		Artile zakar eta zarpaila. Cf.
marraka	iz	A1.	Katuen oihua, maua, miaua.
marraka	iz	A2.	Ardien eta ahuntzen oihua, behea.
marraka	iz	A3.	Orroa, marrua.
marrakaldi	iz		Marraka egiten den denbora; marraka egiten den aldi bakoitza.
marrakari	izond		Marraka egiten duena, beti marrakaz ari dena.
marraketa	iz		Marratzea.
marrakuku	iz		Taloz eta gaztaz egiten den opila.
marranga	iz		Zurrunga.
marranga	iz	A2.	Marraka.
marranga	iz	A3.	Marranta.
marranta	iz	A1.	Ahotsaren laztea edo zakartzea, eztarriko ondoez baten ondoriozkoa.
marranta	iz	A2.	Eztarriko edo arnasbideetako hotzeria.
marrantatu marranta edo marrantatu marrantatzen	ad		Marrantak joa gertatu.
marrantzatze			marrantatu aditzaren aditz izena.
marraska	iz		Orroa, marrua, oihu ozena.
marraskari	izond	H1.	Marraska egiten duena.
marraskari	izond	H2.	Marraskatzen, hortzikatzen duena.
marraskatu marraska edo marraskatu marraskatzen	ad	H1.	Marraska egin.
marraskatu marraska edo marraskatu marraskatzen	ad	H2.	Hozkada txikiz, zati txikiak kenduz, poliki-poliki jan edo higatu.
marraskatze			marraskatu aditzaren aditz izena.
marraskilo	iz		Barakuiloa, maskorra kiribilean duen soinbera gasteropodoa.
marratto	iz		Marratxoa.
marratu marra edo marratu marratzen	ad	A1.	Hitz edo hitz multzo baten gainean, haiek ezabatzeko, marra bat egin.
marratu marra edo marratu marratzen	ad	A2.	Gainalde batean marra edo marrak egin, marraz markatu.
marratxo	iz		Marra txikia; adibidez, bi hitzen artean kokatzen dena.
marratzaile	izond		Marratzen duena.
marratze			marratu aditzaren aditz izena.
marraza	iz		Ganibet handia.
marrazketa	iz		Marraztea.
marrazki	iz		Gauza edo gauzaki baten irudikatze gainalde lau batean marra bidez egiten dena; marren bidez irudikatzeko antzea edo ertia.
marrazkigile	iz		Marrazkilaria.
marrazkilari	iz		Marrazkiak egiten dituen artista edo langilea.
marrazo	iz		Itsas arrain handi eta indartsua, ahoa buruaren azpiko aldean eta arku itxurakoa duena, guztiz jatuna.
marraztatu marrazta marraztatzen	ad	A1.	Marratu; margotu.
marraztatu marrazta marraztatzen	ad	A2.	Marraztu.
marrazte			marraztu aditzaren aditz izena.
marraztu marraz edo marraztu marrazten	ad		Marrazki bidez irudikatu.
marrao	iz		Marratxoa.
marrega	iz		Artile kazkar eta zarpailezko ehuna, batez ere estalki gisa erabiltzen dena. Cf.
marro	iz	H1.	Aharia.
marro	iz	H2.	Engainua, iruzurra.
marru	iz	A1.	Hainbat abereren oihuaren izena.
marru	iz	A2.	Oihua, orroa.
marrubi	iz	A1.	Arrosaren familiako landarea, zurtoin herrestaria, hiru zatitan bereizitako hosto horzdunak, lore zuriak eta ale txiki askoren elkartzeaz eraturiko fruitu gorri mamitsuak eta jateko oso onak dituena; landare horren fruitua.
marrubi	iz	A2.	Maruga, masusta.
marrubia	iz		Marruma.
marruka	adlag	H1.	Marruak eginez.
marruka	iz	H2.	Kalitxa.
marruma	iz	A1.	Lehoiaren eta abere larrien oihua.
marruma	iz	A2.	Oihua, orroa.
marrumaka	adlag		Marruma eginez, marrumaz.
marrumalari	izond		Marruma egiten duena, marrumaka ari dena.
marruskaldi	iz		Marruskatze; marruskatzen den denbora edo aldi bakoitza.
marruskatu marruska marruskatzen	ad	A1.	Indarrez igurtzi; eskuen artean laztasunez edo sakatuz erabili.
marruskatu marruska marruskatzen	ad	A2.	Arropaz mintzatuz, higatu.
marruskatze			marruskatu aditzaren aditz izena.
marrusketa	iz		Zurginaren lanabesa, barneko zuloan zeharka burdinazko xafla ahodun bat duen zurezko prisma batek osatua, zura marruskatzeko eta leuntzeko erabiltzen dena.
marteilu	iz		Mailua, ukaldiak emateko lanabesa, eta bereziki mailu txikia.
martinarrantzale	iz		Hegazti igokaria, moko luze eta zuzena, luma urdin, gorri, zuri distiratsuak, buztan laburra eta zango motzak dituena, ibaien eta aintziren ondoan bizi dena.
martin	iz	A1.	Antxetaren familiako itsas txori aski andia, gorputzaren gainaldea beltza eta behealdea zuria duena.
martin	iz	A2.	Pinguinoa Spheniscus sp.
martinar	iz		Txitxarra.
martineta	iz		Martin-arrantzalea.
martinsalto	iz		Matxinsaltoa, intsektu jauzilaria.
martiri	izond eta iz		Kristau fedeari (eta beste fede bati) uko ez egiteagatik heriotza pairatu duen pertsona.
martirio	iz	A1.	Bere fedeari uko ez egiteagatik, martiriak pairatzen dituen estirak edo heriotza.
martirio	iz	A2.	Estira handia, oinaze gogorra.
martiritza	iz		Martirioa, bere fedeari uko ez egiteagatik martiriak pairatzen dituen estirak edo heriotza.
martirizatu martiriza martirizatzen	ad		Martirioa jasanarazi.
martitz	iz		Gudaria, soldadua.
martitzen	iz		Asteartea.
martizti	iz		Gudarostea.
martopil	iz		Andre erditu berriari, umea izan eta hurrengo igandean ikustera joatean, egiten zaizkion opariak.
martsupial	iz		Emeek ume poltsa bat duten ugaztunen azpiklasea.
martsupio	iz		Sabel poltsa.
martutz	iz		Masusta, martxuka.
martxa	iz	A1.	Erritmoa aski nabarmena duen musika zatia, dabilen soldadu edo lagun talde baten urratsa zuzen dezakeena.
martxa	iz	A2.	Urratsa, ibilera.
martxo	iz		Urtearen hirugarren hila, 31 egun dituena.
martxoi	iz		Arrain zatia.
martxuka	iz	A1.	Masusta, laharraren edo masustondoaren fruitua.
martxuka	iz	A2.	Masustondoa.
martxukaondo			1859. Masusta arbola, masustondoa.
martzal	izond		Pertsonez mintzatuz, sendoa, indartsua.
maruga	iz		Masusta, martxuka.
marugatze	iz		Masustondoa, martxukaondoa.
marxandiza	iz		Salgaia.
marxant	iz		Saleroslea, merkataria.
marxismo	iz		K. Marx, F. Engels eta haien jarraitzaileek eraturiko filosofia, gizarte eta ekonomia dotrina, gaurko sozialismo eta komunismoaren teoria oinarria dena.
marxista	izond eta iz		Marxismoari dagokiona; marxismoaren aldekoa.
marxtar	izond	A2.	Jak. K. Marx-ena.
marxtar	izlag eta iz	A1.	Marxista.
masa	iz	H1.A1.	Osotasun bat, bereziki tamaina handikoa, eratzen duten gauzen edo zatikien multzoa; gai gotor baten edo isurkari baten kopuru aski handia, bere hartan ez bere forman edo nolakotasunean hartua.
masa	iz	H1.A2.	Gorputz batek daukan materia kopurua; gorputz bati ezartzen zaion indarraren eta horri dagokion lastertasun aldatzearen arteko erlazioa, beti bat irauten duena.
masaila	iz		Aurpegiaren alboko aldea, sudurraren eta belarriaren artean, begi azpitik kokotseraino hedatzen dena.
masailakoka	adlag		Masailakoak hartuz edo emanez.
masailatxo	iz		Masaila-ren txikigarria.
masailezur	iz		Baraila, hortz-haginak kokaturik dauden hezurra.
masakratu masakra masakratzen	ad		Sarraskitu.
masakre	iz		Sarraskia, hilkintza.
masalasto	iz		Artoaren lastoa.
maska	iz		Mozorroa.
maskal	izond		Ahula, argala.
maskaldu maskal edo maskaldu maskaltzen	ad		Ahuldu, indarra edo adorea galdu.
maskarada	iz		Zuberoako dantza eta kanta multzoa, kalez kale joanez jokatzen direnak.
maskelu	iz		Pertza.
maskelutzar	iz		Pertz handia.
maskor	iz	A1.	Soinberen eta beste ornogabe batzuen gorputza estaltzen duen karezko azala.
maskor	iz	A2.	Isurkari edo gas baten igarobidea ixten askotan noranzko bakar batean ixten edo irekitzen duen gailua.
maskorbakar	izond eta iz		Soinberez-eta mintzatuz, maskor bakarra duena.
maskordun	izond		Maskorra duena.
maskuilo	iz	A1.	Larrumintzan ateratzen den urbatua, baba.
maskuilo	iz	A2.	Burbuila.
maskulino	izond		Bi jenero dituzten hizkuntzetan, femeninoari kontrajartzen zaiona.
maskur	iz		Azalaren loditzeagatik eskuetan egiten den gogorgunea.
maskuri	iz		Giltzurrinei darien pixa biltzen duen mintzezko zorroa.
maskuri	iz	A2.	Pintza, baba, pusla.
maskurtu maskur edo maskurtu maskurtzen	ad		Maskurrak egin.
masoi	iz		Masoneriako kide den pertsona.
masokismo	iz		Oinazea edo mina pairatzean atsegina, eta bereziki sexu-atsegina, hartzen duenaren jokaera.
masokista	izond eta iz		Masokismoari atxikia; oinazea edo mina pairatzean atsegina, eta bereziki sexu-atsegina, hartzen duena.
masoneria	iz		Isilpeko elkartea, harginengandik harturiko ikur batzuk erabiltzen dituena, kideen arteko elkartasuna helburutzat duena eta giza anaitasuna aldarrikatzen duena.
masopa	iz		Izurdearen familiako itsas ugaztuna, izurdea baino txikiagoa, mutur-hantua, bizkar hegala laburra duena, itsaso hotz eta epeletan bizi dena.
maspil	iz	H1.	Mailatua, akatsa.
maspildu maspil edo maspildu maspiltzen	ad		Mailatu.
maspreza	iz		Brankan, aski makurtua, kokatzen den haga edo masta modukoa, ontziaren aurreko mastaren abenkak finkatzeko balio duena.
masta	iz		Ontzietan, belei eusteko zutik kokatzen den haga.
mastadi	iz		Itsasontzietako masten multzoa.
mastekatu masteka mastekatzen	ad		Janariak ahoan hortz-haginen bidez xehatu eta birrindu.
mastekatze			mastekatu aditzaren aditz izena.
mastodonte	iz		Hirugarren eta laugarren Aroetako ugaztun fosil guztiz handia, elefantearen ahaidea.
mastoihal	iz		Haize oihala, bela.
mastrikatu mastrika mastrikatzen	ad	A1.	Eskuartean estutu edo sakatu.
mastrikatu mastrika mastrikatzen	ad	A2.	Higatu, zimeldu.
mastrikatze			mastrikatu aditzaren aditz izena.
masturbatu masturba masturbatzen			Bakarka sexu plazerra hartu; besteren bati, koitorik gabe, sexu gozamena eman.
masturbatze			masturbatu aditzaren aditz izena.
masturbazio	iz		Masturbatzea.
masustondo	iz		Masusta-arbola, lore arrak eta emeak txorten berean dituen zuhaitza, etorkiz Sortaldekoa.
matalaz	iz		Lumatxa, lastaira.
matarraski	iz		Orea egiten den mahaian gelditzen diren hondarrak biltzeko erabiltzen den burdinazko tresna.
mataza	iz	A1.	Euskarririk gabe bira handitan bildurik dagoen haria.
mataza	iz	A2.	Elur maluta.
matazatu mataza edo matazatu matazatzen	ad		Mataza eginez haria bildu.
matazatze			matazatu aditzaren aditz izena.
matazura	iz		Matazak hariltzeko tresna birakorra, X bat eratzen loturiko bi zotzez osatua.
mate	iz		Xake jokoko azken jokaldia.
matela	iz		Masaila.
matelako	iz		Matelan jotako ukaldia, masailakoa.
matelezur			Masailezurra.
matematika	iz		Helburutzat kopurua eta ordena dituzten jakintzen multzoa.
matematikari	iz		Matematikan aditua den pertsona.
matematiko	iz	A1.	Matematikaria.
matematiko	izond	A2.	Matematikari dagokiona; matematika erabiltzen duena, matematika bidez adierazten dena.
matematikoki	adlag		Matematikaren metodoen arabera.
materia	iz	H1.A1.	Jarduteko gaia.
materia	iz	H1.A2.	Gauza guztiak eginak dauden gaia.
materia	iz	H1.A3.	Gaia, ekaia.
materia	iz	H2.	Zornea.
materiadun	izlag		Materia duena, materiaz osatua.
materiagabe	izond		Materiarik ez duena.
material	izond	H1.	Materiazkoa; materiari dagokiona; materian edo materiaren bidez agertzen edo adierazten dena; espirituzkoa ez dena.
material	iz	H2.	Ekaia.
materialismo	iz	A1.	Materia beste gairik ez dagoela baieztatzen duen dotrina metafisikoa.
materialismo	iz	A2.	Ondasun eta atsegin materialen bila dabilenaren jokaera edo arima egoera.
materialista	iz eta izond	A1.	Materialismoaren aldekoa.
materialista	iz eta izond	A2.	Ondasun eta atsegin materialen bila dabilena.
materiatu materia edo materiatu materiatzen	ad		Zornatu.
matoi	iz		Zumitzean sakatu gabeko gazta berria.
matraila	iz	A1.	Masaila.
matraila	iz	A2.	Masailezurra.
matrailako	iz		Masailakoa.
matrailezur	iz		Masailezurra.
matraka	iz		Iskanbila, istilua.
matraz	iz		Beirazko ontzi biribil lepaluzea, kimika laboratorioetan erabiltzen dena.
matrazu	iz		Kate begia, katearen azken maila biribila.
matriarkal	izond		Matriarkatuari dagokiona.
matriarkatu	iz		Aginte politikoa eta familiarena emakumearen esku dagoen gizartea.
matrikula	iz	H1.	Nahaspila, istilua.
matrikula	iz	H2.	Talde jakin edo sistema egituratu batean sartzen diren guztien izenak, hurrenkera zenbaki batez, jasotzen dituen zerrenda edo lista.
matrikulatu matrikula edo matrikula matrikulatzen	ad		Matrikulan izena eman.
matrikulatze			matrikulatu aditzaren aditz izena.
matrimonio	iz		Ezkontza.
matrize	iz		Lerro eta zutabe modura ordenaturiko elementu multzoa.
matutia	iz		Lehen otoitz ordua, egunsentia baino lehen esaten dena.
matxarde	iz		Bi hortzeko sardea.
matxarro	iz		Arranparrila giderduna, artzainek taloak egiteko erabiltzen dutena.
matxinsukalde	iz		Etxetik ez ateratzeko joera duen gizona.
matxinada	iz		Agintaritzaren aurkako herri nahasmendu edo jazarraldia.
matxinatu matxina matxinatzen	ad		Aginpidea duenaren aurka altxatu.
matxinatze			matxinatu aditzaren aditz izena.
matxingarratz	iz		Mingarratza.
matxingorri	iz	A1.	Marigorringo.
matxingorri	iz	A2.	Deabruari ematen zaion izena.
matxino	iz	H1.	Ola langilea.
matxino	iz	H2.	Burdina lantzeko tresna, goitik behera higitzen den masa astun batez osatua.
matxinsalto	iz		Intsektu jauzikaria, berde horixka, otiaren antzekoa baina alorretan kalterik egiten ez duena.
matxite	iz		Aihotza.
matxura	iz	A1.	Ustekabe zorigaiztokoa.
matxura	iz	A2.	Akatsa, kaltea.
matxuratu matxura edo matxuratu matxuratzen	ad		Matxura izan.
mau	iz	H1.A1.	Katuaren oihua, miaua.
mau	iz	H1.A2.	Zakurraren zaunka.
mau	iz	H2.	Haur.. Hozka.
maukamauka	adlag		Jateari buruz mintzatuz, gogoz, jan eta jan.
mauka	iz	H1.	Erraz lortzen den gauza oso onuragarria.
mauka	adlag	H2.	Mau eginez.
maukari	izond		Mauka egiten duena.
maukera	iz	A2.	Hutsaldi txikia, gupera denaren egitea.
mausa	iz		Andura.
mausar	iz		Urak ibai bazterrera eramaten duen lur ona.
mausoleo	iz		Hilobi monumentua.
maxela	iz		Gaur batez ere adkor.; g. er.. Mazela; mazela txikia.
maxina	iz		Makina.
mazal	iz		Adiurre onekoa.
mazapan	iz		Arbendolez, azukrez eta arrautza zuringoz egiten den ore gozoa, labean erretzen dena.
mazatu maza mazatzen	ad		Bahetu.
mazatze			mazatu aditzaren aditz izena.
mazela	iz	A1.	Matela, masaila.
mazela	iz	A2.	Mendiez mintzatuz, alboa, aldatsa.
mazela	iz	A3.	Alorrez, ibaiez mintzatuz, bazterra.
mazelako	iz		Mazelan jo ukaldia, masailakoa.
mazelakoka	adlag		Masailakoka.
mazi	iz		Toki batean botzatzen den arrain janaria, bereziki bakailao arraba.
mazkar	iz		Ibai arrain txikia.
mazpil	iz		Hurritzaren antzeko zuhaixka.
mazpildu mazpil mazpiltzen	ad	H1.	Gaztainei hozka bat egin.
mazpiltze			mazpildu aditzaren aditz izena.
mea	iz		Lurraren azala osatzen duen gai ez organikoa, bereziki ustiatzeko onuragarri dena.
meandro	iz		Ibai batek bere bidean egiten duen bihurgune handia.
meatoki	iz		Meatzea.
meats	izond		Sarria ez dena, bakana.
meatzari	iz		Meatzetan mea ateratzen diharduen langilea.
meatze	iz		Metal jakin bat atera daitekeen lur eremua.
medaila	iz		Domina.
medeagarri	izond		Medeatzen, hobetzen duena.
medeatu medea medeatzen	ad		Hobetu.
mediana	iz		Hiruki baten erpin bat eta aurkako aldearen erdigunea lotzen dituen lerro zuzena.
mediku	iz		Sendagilea.
medikuntza	iz		Sendagintza, medikuaren jarduna eta antzea, osasunaz arduratzen den jakintza.
medikutza	iz		Sendagintza, medikuntza.
medio	iz		Bidea, bitartekoa.
medisentzia	iz		Gaitzesana, gaizki mintzatzea.
meditatu medita meditatazen	ad		Gogoeta egin, gogoan erabili.
meditazio	iz		Gogartea, hausnartzea.
medium	iz		Izpirituekin harremanetan jartzeko ahalmenduntzat edo gaitzak hartzen den gizakia.
medusa	iz		Ehun gardenez osaturiko itsas animalia, kanpai forma duena, azpialdean ahoa eta zelula erregarriak dituzten garroak dituena.
megafono	iz		Bozgorailua.
megalito	iz		Historiaurreko monumentua, landugabeko harri handiez egina.
megalomania	iz		Handizalekeria; handitasunaren lilura edo mania.
megope	iz		Izpiritua.
mehail	izond		Mehatsa, mehea.
mehaka	iz	H1.	Bide meharra, bereziki mendi artekoa.
mehaka	iz	H2.	Aldaka, gorputz alboa.
mehakezur	iz		Mehakako hezurra.
mehar	izond		Zabalera txikia duena.
mehargune	iz		Gune meharra.
meharreria	iz		Beherakoa eragiten duen eritasuna.
mehartasun	iz		Meharra denaren nolakotasuna.
mehartu mehar edo mehartu mehartzen	ad		Mehar edo meharrago bihurtu.
mehartze			mehartu aditzaren aditz izena.
mehaste			mehastu aditzaren aditz izena.
mehastu mehats edo mehastu mehasten	ad		Mehetu.
mehaso	izond		Mehetxoa.
mehats	izond		Mehea.
mehatxagarri	izond		Mehatxatzen duena.
mehatxari	izond		Mehatxatzen duena, mehatxua adierazten duena.
mehatxatu mehatxa mehatxatzen	ad		Norbaiti, hitzez edo keinuz, eta beldurtzeko asmoz, kalte egin nahi diogula adierazi.
mehatxatzaile	iz eta izond		Mehatxatzen duena.
mehatxu	iz		Norbaiti, beldurtzeko asmoz, kalte egingo zaiola adierazteko egiten zaion hitzezko edo keinuzko adierazpena.
mehatxuka	adlag		Mehatxu eginez, mehatxuz.
mehe	izond	A1.	Lodiera txikia, edo ohi dena edo behar lukeena baino txikiagoa duena.
mehe	iz	A2.	Haragirik ez jatea.
mehegune	iz		Une mehea.
meheki	adlag	H1.	Mehetasunez.
meheki	iz	H2.	Gizenik ez duen janaria.
mehetasun	iz		Mehea denaren nolakotasuna.
mehetto	izond		Mehetxoa.
mehetu mehe edo mehetu mehetzen	ad		Mehe edo meheago bihurtu.
mehetxo	izond		Mehe-ren txikigarria.
mehetze			mehetu aditzaren aditz izena.
meheo	izond		Mehetxoa.
mekanika	iz	H1.	Makina, tresna.
mekanika	iz	H2.A1.	Higiduraz eta orekaz, eta horiek sortzen dituzten indarrez diharduen fisikaren atala; makinen teoriaz diharduen fisikaren atala.
mekanika	iz	H2.A2.	Makinen eraikitze eta aritzeaz diharduen jakintza.
mekanikari	iz		Makinak muntatzen edo konpontzen dituen langilea.
mekanikeria	iz		Mekanismoa.
mekaniko	izond	A1.	Mekanikari edo higidurari dagokiona.
mekaniko	izond	A2.	Makina batek egina edo burutua; makina batek higitua.
mekaniko	izond	A3.	Makina baten jarduna gogorazten duena, gogoa edo arreta jarri gabe egina.
mekanikoki	adlag		Era mekanikoan.
mekanismo	iz		Ondorio bat eragitearren antolaturiko elementuen edo organoen elkartze egituratua.
meko	izond		Erkina, ahula.
mekotu meko edo mekotu mekotzen	ad		Erkindu, ahuldu.
mekotze			mekotu aditzaren aditz izena.
melanina	iz		Pigmentu iluna, ileari, erretinari, eta larru azalari kolorea ematen diona.
melankonia	iz		Histura, goibeltasuna.
melar	izond		Meharra; mehea.
melatu mela melatzen	ad	A1.	Fruituez hitz eginez, erabat umotu.
melatu mela melatzen	ad	A2.	Merlatu, fruituak azukretan prestatu.
melatu mela melatzen	ad	A3.	Busti.
melatze			melatu aditzaren aditz izena.
meleka	izond		Melenga.
melenga	izond		Gozoegia izanik gogaikarria gertatzen dena.
melka	iz		Mielga, itsas arraina.
melodia	iz		Doinua, egitura nabari eta atsegina osatzen duen hots segida.
melodrama	iz		Herri xehearentzako drama, egoeren eta sentipenen gehiegikeriaz ikuslea hunkitzen ahalegintzen dena.
meloi	iz		Landare etzana, hosto gingildunak eta lore handiak dituena, eta fruitu handiak, biribilak edo arrautz itxurakoak ematen dituena.
melokotoi	iz		Mertxika.
memelo	izond		Ergela, tentela, adimen gutxikoa.
memento	iz		Unea, denbora bitarte guztiz txikia.
memoria	iz	A1.	Oroimena.
memoria	iz	A2.	Oroitzapena.
men	iz	H2.	Une larria.
men	izond	H3.	Bena, zintzoa, egiatia.
menaslore	iz		Sulfato batzuen izena.
menasta	iz		Mea; bereziki metala.
menda	iz		Ezpaindunen familiako belar landarea, oso usaintsua, leku hezeetan hazten dena.
mendate	iz		Mendiarteko igarobidea.
mendebal	iz	A1.	Sartaldetik datorren haizea.
mendebal	iz	A2.	Sartaldea, eguzkia sartzen den aldea.
mendebalde	iz		Sartaldea.
mendekari	izond		Mendekatzeko joera duena.
mendekatu mendeka mendekatzen	ad		Irain edo kalte bat ordaindu, kalte edo irain egilea zigortuz.
mendekatzaile	izond eta iz		Mendekatzen dena.
mendekatze			mendekatu aditzaren aditz izena.
mendekio	iz		Mendekua.
mendeko	izond eta iz		Mendean dagoena, azpikoa.
mendekos	izond		Mendekaria.
mendekotasun	iz		Mendeko denaren nolakotasuna edo egoera.
mendeku	iz		Irain edo kalte bat ordaintzea, kalte edo irain egilea zigortuz.
mendel	iz		Ehunaren, oihalaren ertza.
mendematu mendema mendematzen	ad		Mahatsaz mintzatuz, bildu.
menderaezin	izond		Ezin menderatuzkoa.
menderakaitz	izond		Menderatzen zaila dena, ia ezin menderatuzkoa.
menderarazi menderaraz menderarazten	ad		Menderatzera behartu.
menderatu edo mendera	ad		Mendera ekarri, mendean jarri.
menderatzaile	izond eta iz		Menderatzen duena; zerbait edo norbait bere mende duena.
menderatze			menderatu aditzaren aditz izena.
mendetasun	iz	A1.	Mendeko izatea aitortzen duenaren jokaera.
mendetasun	iz	A2.	Mendekotasuna.
mendetu mende edo mendetu mendetzen	ad		Menderatu.
mendi	iz		Inguruko eremutik nabarmen goratzen den lur zatia.
mendialde	iz		Mendia dagoen edo mendiak dauden aldea; alde menditsua; mendi multzoa.
mendiarte	iz		Mendi arteko lekua.
mendigoizale	iz	A1.	Mendizalea, bereziki mendi goretara igotzen dena.
mendigoizale	iz	A2.	Euskal Alderdi Jeltzalearen mendizale talde bateko kidea.
mendigoizaletasun	iz		Mendi gorak igotzeko antzea; mendigoizaleen kirola.
mendikate	iz		Elkarrekin loturiko mendi multzo handia.
mendilerro	iz		Elkarrekin lotuak dauden mendien saila.
mendipe	iz		Mendiaren azpiko edo beheko aldea.
mendiratu edo mendira	ad		Mendira joan; mendira eraman.
mendiratze			mendiratu aditzaren aditz izena.
menditar	izlag eta iz		Mendian bizi dena; mendiko biztanlea.
menditsu	izond		Mendi ugari duena.
menditto	iz		Menditxoa.
menditxo	iz		Mendi-ren txikigarria.
menditzar	iz		Mendi-ren handigarria.
mendixka	iz		Mendi txikia edo garaiera txikikoa.
mendizain	iz		Mendiak zaintzeko lanbidea duen pertsona.
mendizale	izond eta iz		Mendira joatea gogoko duen pertsona; mendi goretara igotzen aritzen den kirolaria.
mendizaletsun	iz		Mendira joateko zaletasuna; mendi goretara igotzean datzan kirola.
mendizerra			Geogr.
mendoi	iz		Lur, ur... pila handia, mendi itxura hartzen duena.
mendoitz	iz		Ezponda.
mendratu mendra mendratzen	ad	A1.	Gutxitu; ahuldu.
mendratu mendra mendratzen	ad	A2.	Gutxietsi.
mendratze			mendratu aditzaren aditz izena.
mendre	izond	A1.	Txikia, baztergarria.
mendre	izond	A2.	Ahula.
mendretasun	iz		Ahultasuna.
mendu men mentzen	ad	H3.A1.	Hezi.
mendu men mentzen	ad	H3.A2.	Menderatu.
mendu	iz	H2.A1.	Joera. grina.
mendu	iz	H2.A2.	Izaera, aiurrea.
meneko	izond eta iz		Mendekoa.
meneratu menera meneratzen	ad		Menderatu.
mengel	izond		Ahula, erkina, argala.
mengeldu mengel edo mengeldu mengeltzen	ad		Ahuldu, erkindu, makaldu.
mengeltze			mengeldu aditzaren aditz izena.
mengoa	iz		Premia, beharra.
menhir	iz		Harri zut luze batek edo gehiagok osaturiko megalitoa.
menia	iz		Su-etena; borroka-etena.
meninge	iz		Burmuinaren eta bizkarrezur muinaren inguruko mintza.
meningitis	iz		Meningeen hantura, larria izan daitekeena.
menisko	iz		Hezur giltza batzuetako zuntzezko kartilagoa.
menopausia	iz		Emakumearen hilekoaren berezko desagertzea.
menospreziatu menosprezia menospreziatzen	ad		Mespreziatu.
menskeria	iz		Ergelkeria, zozokeria.
menste			menstu aditzaren aditz izena.
menstu ments edo menstu mensten	ad	A1.	Ments izan, falta izan.
menstu ments edo menstu mensten	ad	A2.	Ergeldu, zozotu.
mental	izond		Buruzkoa.
ments	iz	A1.	Eskasia, gabezia, falta.
ments	iz	A2.	Hutsa, akatsa.
ments	izond	A3.	Ergela, zozoa, adimendu gutxikoa.
mentu	iz		Landare batean txertatzen den beste landare baten zatia.
mentura	iz		Zoria, ustekabean edo arrazoi jakinik gabe gertatzen denaren alegiazko zergatikoa; ustekabeko gertaria.
menturatu mentura edo menturatu menturatzen	ad		Ausartu, arriskatu.
menturatze			menturatu aditzaren aditz izena.
menu	iz		Jatordu bat edo jatetxe baten eskaintza osatzen duten jakien zerrenda.
mera	iz		Auzapeza.
merezi izan mereziko	ad	A1.	Norbaitek, egin duenagatik edo egin zaionagatik, zerbait bereganatzeko gai izan.
mereziarazi mereziaraz mereziarazten	ad		Merezitu aditzaren arazlea.
merezidun	izond eta iz		Adierazten dena merezi duena; merezimenduak dituena.
merezient	izond eta iz		Mereziduna.
merezimendu	iz		Sarirako edo ezagutzarako eskubidea; norbait merezidun egiten duen zera.
merezimendutsu	izond		Merezimendu asko dituena.
merezitu merezi merezitzen	ad		Merezi izan.
merezitze			merezitu aditzaren aditz izena.
mergatz	izond		Zakarra, garratza.
meridiano	iz		Zeruaren nahiz lurraren esferan, bi buruetatik igarotzen den zernahi zirkulu edo zirkulu erdi.
merindade	iz		Hego Euskal Herrian, ibar jaunaren mendean zegoen herrialde edo bailara.
merio	iz	A1.	Amabia, herriko mutila.
merio	iz	A2.	Ibar jauna, erregeren izenean herrialde batean epaitze lana egiten zuena.
meritu	iz		Merezimendua.
merka	iz		Marka, seinalea.
merkatalgoa	iz		Merkataritza; salerosketa.
merkatari	iz		Salerosketan, ondasunak edo salgaiak erosiz eta salduz ogibidea irabazten duen pertsona.
merkataritza	iz		Merkatariaren lanbidea; salerosketa, ondasunak edo salgaiak erosiz, trukatuz edo salduz irabazia lortzeko jarduna.
merkatu merka edo merkatu merkatzen	ad	H2.	Markatu, seinalatu.
merkatu merka merkatzen	ad	H3.	Zerbaiten prezioa beheratu, merkeago bihurtu.
merkatu	iz	H1.	Erosteko eta saltzeko toki jakin eta ageri batean eta batez ere egun jakin batzuetan gertatzen den jende bilera; salerosketa horiek egiten diren tokia bera.
merkatze			merkatu aditzen aditz izena.
merke	izond		Prezio edo salneurri apalekoa.
merkealdi	iz		Prezioen beheraldia; bereziki dendetan aldizka egiten dena.
merketxo	izond eta adlag		Merke samarra; merke samar.
merkurio	iz		Zilarbizia.
merla	iz		Tuparria, buztinez eta kare haitzez osaturiko harria.
merlatu merla merlatzen	ad	A1.	Fruitu batzuez mintzatuz, eguzkitan idortu, azukrez bete daitezen.
merlatu merla merlatzen	ad	A2.	Fruituak azukretan prestatu.
merlatze			merlatu aditzaren aditz izena.
mero	iz		Itsas arrain aski handia, kolore arrekoa, atzealdeko helagak arantzadunak dituena, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
mertxede	iz		Mesedea.
mertxika	iz	A1.	Mertxikondoaren fruitua, biribila, horia edo gorria dena, hezur gogorra eta gorria, eta mamia gozoa dituena.
mertxika	iz	A2.	Mertxikondoa.
mertxikondo	iz		Arrosaren familiako zuhaitza, atzerritik ekarria, fruitutzat mertxika ematen duena.
mertzenario	iz eta izond		Diruaren truke borrokatzen dena.
mesede	iz	A1.	Norbaiten aldeko egite onuragarria.
mesede	iz	A2.	Handikiekiko trataera gisa.
mesedegarri	izond		Onuragarria.
mesedegile	izond		Mesede egiten duena.
mesedetu mesede edo messdetu mesedetzen	ad		Mesede egin. Batez ere era burutua erabili izan da, izenondo gisa.
mesedetxo	iz		Mesede-ren txikigarria.
meseta			Geogr.
mesfidantza	iz		Uste onik eza, uste txarra.
mesfidatu mesfida mesfidatzen	ad		Uste onik ez izan.
mesfidatze			mesfidatu aditzaren aditz izena.
mesianismo	iz		Gizonen artera mesias salbatzaile bat etorriko delako ustea.
mesias	iz		Profetek israeldarrei iragarri zien salbatzailea; kristauentzat M larriz, Jesukristo.
meskabu	iz		Zorigaitza; hondamena.
meskita	iz		Musulmanen biltokia eta otoitz etxea.
mesprezatu mespreza mesprezatzen	ad		Gutxietsi, erdeinatu.
mesprezio	iz		Mesprezatzea, gutxiespena, destaina.
mestizo	izond		Arraza desberdineko gurasoetatik jaioa, odol-nahasia.
mestura	iz		Arto irinez egiten den orea, uretan egosten dena.
meta	iz		Lurrean gauzak elkarren gainean jarriaz egiten den pila.
metabolismo	iz		Izaki bizidunengan gauzatzen diren kimika, fisika eta biologia erreakzioen multzoa.
metafisika	iz		Filosofiaren atala, errealitate osoaren izatasunaz, ezagutzaren lehen oinarriez diharduena, eta biziaren eta unibertsoaren ikusgune osoa dakarrena.
metafisikari	iz		Metafisika arazoez arduratzen den, metafisikaz diharduen pertsona.
metafora	iz		Erkaketaren bidez hitz baten berezko adiera irudizko adiera batera igaroaraztean datzan hizkuntza baliabidea.
metahizkuntza	iz		Hizkuntza edo mintzaira batez mintzatzeko erabiltzen den hizkuntza.
metailu	iz		Metala.
metaka	adlag		Metak osatuz; piloka, kopuru handietan.
metal	iz		Gai bakuna, beroaren eta elektrizitatearen eroale ona, distira berezia duena.
metale	iz		Joarea.
metalgintza	iz		Metalak lortzeko teknika eta industrien multzoa.
metalurgia	iz		Metalgintza.
metamorfosi	iz	A1.	Itxuraldatzea, gauza baten izaera aldatu eta beste bat bilakatzea.
metamorfosi	iz	A2.	Animalia batzuen anatomia aldaketen multzoa.
metano	iz		gas usaingabe eta koloregabea, erraz gartzen dena.
metanol	iz		Zuraren destilatzetik ateratzen den alkohola.
metarri	iz		Pilarea, harrizko zutabea.
metatu meta edo metatu metatzen	ad		Metan jarri, pilatu.
metatxo	iz		Meta txikia.
metatzaile	iz		Metatzen duena.
metatze			metatu aditzaren aditz izena.
meteorito	iz		Jatorria espazioan duen materia zatia.
meteoro	iz		Atmosferako gertakaria, airezkoa, urari dagokiona, argizkoa edo elektrizitatezkoa.
meteorologia	iz		Eguratseko gertakariez diharduen jakintza.
metodiko	izond		Metodoari dagokiona.
metodo	iz		Emaitza edo helburu jakin batera heltzeko, adibidez jakintzan egia aurkitzeko eta frogatzeko, egin behar diren gogo urratsen multzoa.
metodologia	iz	A1.	Metodoen azterketa.
metodologia	iz	A2.	Jakintza ikerketa batean baliatzen diren metodoen multzoa.
metonimia	iz		Erret. Gauzaki edo kontzeptu bat adierazteko bere izena erabili ordez gauzaki horrekin zerikusia duen beste izen bat erabiltzea.
metraila	iz		Tirogai gisa erabiltzen diren metal edo burdin zatiak; jaurtigaia, eztanda egitean, zatitzen den puska bakoitza.
metrailadore	iz		Gerrako arma automatikoa, tiroak sortaka botatzen dituena.
metrailatu metraila edo metrailatu metrailatzen	ad		Metrailadoraz tirokatu.
metrailatze			metrailatu aditzaren aditz izena.
metraileta	iz		Esku arma automatikoa, errepika tiroak botatzen dituena.
metrika	iz		Zernahi neurtizgintza sistema; horri dagozkion arauen multzoa; neurtizgintzaz diharduen jakintza eta antzea.
metro	iz		Luzera-banako nagusia, neurri sistema hamartarraren oinarria, Paristik igarotzen den meridianoaren arabera meridiano laurdenaren hamar-milioiena neurtzen dena m
metropoli	iz		Hiri handia, probintzia edo estatu bateko hiri nagusia.
metropolitano	izond		Metropoliari dagokiona.
metxa	iz	A1.	Mukia, kotoizko soka mehea, erregai batez bustitzen eta airean dagoen muturretik errearazten dena.
metxa	iz	A2.	Erraz su hartzen duen gai batez eginiko soka.
meza	iz	A1.	Erlijio katolikoan, ogiaren eta ardoaren bidez Kristoren heriotza ospatzen den elizkizuna.
mezatxo	iz		Meza-ren txikigarria.
mezenas	iz		Idazleei eta artistei laguntzen dien pertsona aberats eta eskuzabala.
mezerdi	iz		Sagara, mezaren erdiko zatia.
meztidura	iz		Hiljantzia.
meztitu miezti meztitzen			Zenduari hiljantzia jarri.
mezu	iz	A1.	Pertsona batek beste bati, ahoz nahiz izkribuz bidaltzen dion ohar, berri edo adierazpena.
mezu	iz	A2.	Mandataria.
mezulari	iz		Mezu bat dakarrena.
mezutu mezu edo mezutu mezutzen	ad	A1.	Bidali.
mezutu mezu edo mezutu mezutzen	ad	A2.	Agindu, manatu.
mezutu mezu edo mezutu mezutzen	ad	A3.	Mezua bidali.
mezutze			mezutu aditzaren aditz izena.
mg			Miligramoaren sinbolo nazioartekoa.
mi	iz		Latin herrietan eskalako hirugarren nota, germaniar herrietako E notaren kidea.
miaka	adlag		Miatuz.
miaketa	iz		Miatzea.
miatu mia miatzen	ad		Arakatu, aztertu.
miatzaile	iz		Miatzen duena.
miatze			miatu aditzaren aditz izena.
miau	iz	H1.A1.	Katuaren oihua.
miau	izond	H2.	Eskalea.
miauka	adlag		Miau eginez.
miaulari	izond		Miau egiten duena, miauka ari dena.
miazkatu miazka edo miazkatu miazkatzen	ad		Mihia igaro zerbaiten gainetik.
miazkatze			miazkatu aditzaren aditz izena.
miaztu miaz miazten	ad		Miazkatu.
mielga	iz		Itsas arrain aski handia, kolore arrekoa, bizkar hegal bakoitzaren aurreko ertzean ezten pozoidun bana duena.
mienbro	iz		Gorputz zatia, gorputz adarra.
miesa	iz		Tela sendoa.
migratu migra migratzen	ad		Habitat edo bizileku batetik bestera joan.
migratzaile	iz		Migratzen duena.
migrazio	iz		Migratzea; pertsonak edo giza taldeak sorlekutik edo bizi diren lekutik beste toki batera bizitzera joatea.
mihi	iz	A1.	Ahoan kokaturiko organo haragitsu eta gihartsua, luzarana eta higikorra.
mihi	iz	A2.	Kanpaien edo ezkilen barnean dilindan dagoen atala.
mihi	iz	A3.	Mintzaira, hizkuntza.
mihi	iz	A4.	Haize instrumento batzuetan, dardaratzean hotsa sortzen duen xafla txikia.
mihidun	izond		Mihia duena.
mihigabe	izond		Mihirik ez duena.
mihimen	iz		Zumea.
mihura	iz		Sagarrondoaren, udareondoaren eta beste zenbait zuhaitzen enbor-adarretan hazten den landare bizkarroia, fruitutzat ur likatsu batez beteriko aleak ematen dituena.
mihuri	iz		Bihia, alea.
mihurtu mihur mihurtzen	ad		Bihitu, bihiak burutik edo lekatik bereizi.
mika	iz		Belearen familiako hegaztia, buztan-luzea, hegoak eta gainaldea beltz distiratsua eta sabelaldea zuria dituena.
mika	iz	H2.	Kristal itxurako mea, silikato naturala, xafla garden eta malguetan zatitzen dena.
mikatz	izond		Mingotsa.
mikaztasun	iz		Mingostasuna.
mikazte			mikaztu aditzaren aditz izena.
mikaztu mikatz mikazten	ad		Mingostu.
mikelete	iz		Gipuzkoako Foru Aldundiaren mendeko zen miliziako kidea.
miko	iz	A1.	Apurra, zati guztiz txikia.
miko	izond	A2.	Txikia, apurra, ezdeusa.
mikologia	iz		Perretxikoez diharduen botanikaren adarra.
mikrobio	iz		Izaki zelulabakarrei, eta bereziki eritasunak sortzen dituztenei ematen zaien izena.
mikrobiologia	iz		Mikrobioak aztertzen edo ikertzen dituen jakintza.
mikrofilm	iz		Neurri txikiko filma.
mikrofono	iz		Hots uhinak energia elektriko bihurtzen dituen tresna.
mikroi	iz		Luzera neurria, milimetroaren milaren baliokidea.
mikrokosmos	iz	A1.	Filosofia zaharrean, gizona munduaren edo unibertsoaren laburpen gisa hartua.
mikrokosmos	iz	A2.	Munduaren, gizartearen irudi labur bildua.
mikrometro	iz		Tamaina aski txikiak neurtzeko tresna.
mikroskopio	iz		Optika tresna, begi hutsez ezin ikusi diren gauzakiak begiesteko erabiltzen dena.
mila	zenbtz zehazt	A1.	Hamar aldiz ehun, 1000.
mila	zenbtz zehazt	A2.	Kopuru handia; asko.
milagarren	ord		Zerrenda batean aurretik bederatziehun eta laurogeita hemeretzi dituena.
milagro	iz		Miraria.
milaka	adlag		Hainbat milako dituen kopuruetan, kopuru oso handietan.
milako	iz		Milak osaturiko zera; mila bateko edo banako dituen multzoa.
milana			banatz. Bakoitzak mila, bakoitzari mila.
milaren	iz		Kopuru bat banatzen den mila zati berdinetako bakoitza.
milazka	iz		Itsasertzeko hareetan hazten den zuhaixka, hosto txiki ezkatatsuak eta lore txiki arrosak buruxketan dituena.
milesker			Mila esker, eskerrik asko.
milia	iz		Zenbait bide neurri zaharren izena.
miliar	iz		Mila milioiren kopurua.
miliarka	adlag		Neurri banako gisa miliarra erabiliz, kopuru guztiz handian.
milibar	iz		Eguratseko sakadura neurtzeko erabiltzen den banakoa.
miligramo	iz		Gramoaren milarena mg.
milikarazi milikaraz milikarazten	ad		Milikatzera edo miazkatzera behartu.
milikari	izond		Milikatzen duena.
milikatu milika edo milikatu milikatzen	ad	H1.	Miazkatu, mihia igaro zerbaiten gainetik.
milikatu milika edo milikatu milikatzen	ad	H2.	Milika, gupera bihurtu.
milikatze			milikatu aditzen aditz izena.
milikeria	iz		Milikari dagokion jarrera edo egitea.
mililitro	iz		Litroaren milarena ml.
milimetro	iz		Metroaren milarena mm.
milinga	izond		Jateko gogo gutxi izan ohi duena.
milioi	iz		Mila aldiz mila; mila milako.
milioika	adlag		Hainbat milioitako kopuruetan; oso kopuru handietan.
milioiren	iz		Kopuru bat banatzen den milioi bat zati berdinetako bakoitza.
militar	iz	A1.	Gerra gizona.
militar	izond	A2.	Gudarosteari, gudarostearen erakundeari dagokiona; gerrari dagokiona.
militarismo	iz		Gudarostearen edo erakunde militarren nagusigoa gizartearen bizitzan.
milizia	iz		Gudaloste baten ordezko edo osagarri gisa ari den taldea, gudari ez direnek osatua.
milu	iz		Ginbaildunen familiako landarea, anisaren antzeko dasta duena, eltzekari gisa edo gozagarritzat erabiltzen dena.
mimetismo	iz		Animalia eta landare batzuek inguruan dituzten beste zenbait izakiren kolorea edo itxura hartzeko duten ahalmena.
mimika	iz		Ahozko hizkuntzari laguntzen dioten edo haren ordez erabiltzen diren keinu adierazkorren multzoa.
mimosa	iz		Lekadunen familiako zuhaitza edo zuhaixka, eremu beroetan hazten dena; zenbait motak bola moduko lore hori txikiak eta urrintsuak ematen dituzte.
mina	iz		Uretako edo lehorreko lehergailua, ukitzean eztanda egiten duena.
minagre	iz		Ozpina.
minantz	iz	A1.	Grina.
minantz	iz	A2.	Gaixotasuna, eritasuna.
minatxa	iz		Ardo motela, barrikako mahats lapari urarekin batean ardoa isuririk egina.
minbera	izond		Mina erraz sentitzen edo hartzen duena; zirrara txikiei sentibera dena.
minberakaitz	izond		Erraz minberatzen ez dena, ia ezin minberatuzkoa.
minberakor	izond		Erraz minberatzen dena.
minberatasun	iz		Minbera denaren nolakotasuna.
minberati	izond		Minberatsua.
minberatsu	izond		Minberakorra.
minberatu minbera edo minberatu minberatzen	ad		Minbera jarri edo bihurtu; erraz mintzeko egoeran jarri.
minberatze			minberatu aditzaren aditz izena.
minbizi	iz		Lehen, haragiak jaten dituen zernahi handitsu edo zauri; gaur egun, handitsu gaiztoa, gorputz ehun bateko zelulak eragabeki haztean datzan eritasuna, inguruko ehunetara hedatzeko joera duena.
minbizidun	izond eta iz		Minbizia duena, minbiziak joa.
mindu min edo mindu mintzen	ad	A1.	Haserretasunezko, nahigabezko, saminezko egoera batean jarri.
mindu min edo mindu mintzen	ad	A2.	Ahogozo edo dasta mina hartu edo eman.
mindura	iz		Nahigabea, atsekabea.
minduri	iz		Erostaria, hiletaria.
mineral	izond eta iz		Mea.
mineralogia	iz		Meak aztertzen dituen jakintzaren alorra.
mineta	iz	H1.	Mingotxa, gazi-belarra.
mingain	iz		Mihia.
mingarratz	iz		Mingotxa, gazi-belarra.
mingarri	izond	A1.	Min ematen edo egiten duena.
mingarri	iz	A2.	Min ematen duen gauza.
mingarriro	adlag		Era mingarrian.
mingatz	izond		Karatsa, mingotsa.
mingor	iz	H1.	Istingorra, tamania txikiko hegaztia.
mingorri	iz		Elgorria, gorrina.
mingoski	adlag		Mingostasunez.
mingostasun	iz		Mingotsa denaren nolakotasuna.
mingoste			mingostu aditzaren aditz izena.
mingostu mingots edo mingostu mingosten	ad		Mingots bihurtu, mingostasuna eman edo hartu.
mingots	izond		Behazunarena bezalako ahogozo ez atsegina duena.
mingotx	iz		Gazi-belarra, polygonaceae familiako landarea, bere hosto garratz antx eta jateko onengatik lantzen dena.
mingrana	iz		Alesagarra, mingranondoaren fruitua, laranjaren tamainakoa, mami gorri batek inguraturiko hainbat alek osatua.
mingranondo	iz		Alesagarrondoa, zuhaitz enbor-bihurritua eta arantzatsua, lore-gorria, fruitutzat mingranak ematen dituena.
miniatura	iz		Margolan txikia.
minigona	iz		Gona oso laburra.
ministerio	iz	A1.	apaizgoa.
ministerio	iz	A2.	Estatuaren gobernua banatzen den sail nagusietako bakoitza, ministro baten mendean dagoena.
ministro	iz	A1.	Eliz kargu bat duena, Jainkoaren izenean diharduena.
ministro	iz	A2.	Estatuaren gobernuko sail nagusi bateko burua, ministerio bateko buruzagia.
minkor	izond		Mingotsa.
minsor	iz		Min edo oinaze motela.
mintasun	iz		Mina denaren nolakotasuna.
mintegi	iz	A1.	Beste toki batean birlandatuko diren landareak ereiteko eta hazteko prestatzen den lur saila.
mintegi	iz	A2.	Ikasleez osaturiko iker-taldea, bereziki unibertsitate mailakoa; delako iker-taldeak lan egiten duen tokia.
mintsu	izond	A1.	Mingarria, oinazetsua.
mintsu	izond	A2.	Gaixoa.
mintxo	izond		Ozena.
mintz	iz		Ehun organikozko geruza mehea, hainbat fruitu, organo... biltzen dituena.
mintza	ad aren aditz erroa		mintatzu.
mintzabide	iz		Hitz egiteko bidea, hitzezko adierazpidea.
mintzaera	iz	H2.	Hitz egiteko modua.
mintzagaia	iz		Hizketaren, solasaren gaia.
mintzaide	iz	A1.	Arartekoa.
mintzaide	iz	A2.	Mintza-laguna, hizketa laguna, solaskidea.
mintzaira	iz	A1.	Mintzaera, hitz egiteko modua.
mintzaira	iz	A2.	Hizkuntza, giza talde batek elkarrekin komunikatzeko duen hitzezko adierazpidea.
mintzalari	iz		Hizlaria.
mintzaldi	iz		Hitzaldia.
mintzaleku	iz	A1.	Bertatik hitz egiteko erabiltzen den lekua.
mintzaleku	iz	A2.	Mintzategia, solastegia.
mintzamen	iz		Mintzatzeko ahalmena edo gaitasuna.
mintzamolde	iz	A1.	Hizkera, hitz egiteko modua.
mintzamolde	iz	A2.	Esapidea.
mintzarazi mintzaraz mintzarazten	ad		Mintzatzera behartu, hitz eragin.
mintzari	iz		Mintzatzailea, hizlaria.
mintzategi	iz		Komentuetan, presondegietan, barruan bizi direnak kanpotik datozenekin hitz egiteko aretoa edo gela.
mintzatzaile	iz		Mintzatzen dena, hiztuna; hizlaria.
mintzatze			mintzatu aditzaren aditz izena.
mintze			mindu aditzaren aditz izena.
mintzor	iz		Azentua.
mintzul	izond		Mutua.
mintzuldu mintzul edo mintzuldu mintzultzen	ad		Mututu.
mintzultze			mintzuldu aditzaren aditz izena.
mintzura	iz		Mintzoa, ahotsa.
minuet	iz		Antzinako dantza, hiru aldikoa, frantses jatorrikoa.
minutu	iz	A1.	Orduaren hirurogeirena.
minutu	iz	A2.	Arku graduren hirurogeirena.
miokardio	iz		Giharrez osatutako bihotzaren zatia.
miopia	iz		Urruneko irudiak lauso ikustea ezaugarritzat duen ikusmenaren ondoeza.
mirabe	iz		Mendekoa, zerbitzaria.
mirabetasun	iz		Mirabetza.
mirabetu mirabe edo mirabetu mirabetzen	ad	A1.	Mirabe bihurtu.
mirabetu mirabe edo mirabetu mirabetzen	ad	A2.	du aditza G. er. Zerbitzatu.
mirabetza	iz		Mirabe dagoenaren egoera; mirabe lana.
mirabetze			mirabetu aditzaren aditz izena.
miragarri	izond		Mirespena sortzen duena, miretsia izan dadin merezi duena.
miragarriki	adlag		Era miragarrian.
miragarriro	adlag		Era miragarrian, miragarriki.
miragarritasun	iz		Miragarria denaren nolakotasuna.
miragile	izond eta iz		Mirarigilea.
mirail	iz		Ispilua.
mirakulu	iz		Miraria.
mirakuru	iz		Miraria.
mirari	iz		Izadiaren lege ezagunak gainditzen dituen egintza edo gertakari harrigarria, bereziki Jainkoaren esku hartzeaz gertatu dela uste dena.
mirarigile	izond		Mirariak egiten dituena.
miraritsu	izond		Mirarizkoa.
miraritu mirari edo miraritu miraritzen	ad		Harritu, miretsirik gelditu.
miraritze			miraritu aditzaren aditz izena.
miratu mira miratzen	ad	A1.	Baita ere da.
miratu mira miratzen	ad	A2.	Begiztatu.
miratu mira miratzen	ad	A3.	Miatu, arakatu.
miratzaile	iz		Miratzen duena.
miratze			miratu aditzaren aditz izena.
miresgarri	izond		Mirespena sortzen duena, miretsia izan dadin merezi duena, mirestekoa.
miresgarriki	adlag		Era miresgarrian, miragarriki.
mireskor	izond		Erraz harritzen edo miresten dena.
miresle	iz		Zerbait edo norbait miresten duen pertsona.
mirespen	iz		Mirestea, pertsona edo gauza neurriz gaineko edo harrigarri batek eragiten edo sortzen duen zirrara.
mireste			miretsi aditzaren aditz izena.
miretsarazi miretsaraz miretsarazten	ad		Mirestera behartu.
miretsi mirets miresten	ad		Zerbait edo norbaiti buruz mirespena sentitu, mirespenez behatu edo begietsi; mirespena eragin.
mirotz	iz		Gabiraia, hegazti harraparia.
mirra	iz		Arabia eta Abisiniako zuhaitz batetik ateratzen den gaia, gomaz eta erretxinaz osatua, gorria, urrintsua eta mingotsa.
mirrin	izond		Mardula ez dena, txikia, argala, eskasa.
mirrindu mirrin edo mirrindu mirrintzen	ad		Mardultasuna galdu, mirrin bihurtu.
mirriz	izond		Mirrina.
mirto	iz		Hosto iraunkorreko zuhaixka, lore zuri, txiki eta usaintsuak, eta fruitu beltz urdinkarak ematen dituena.
miru	iz		Belatzaren familiako hegazti harraparia, hegoak eta isatsa luzeak dituena.
miruxka	iz		Belatzaren familiako hegazti harraparia; arrak bizkarraldean luma gris urdinkarak ditu, eta emeak gaztaina kolorekoak.
misantropo	iz		Besteekiko harremanak atsegin ez dituen pertsona.
misera	iz		Abakandoa.
miserable	izond	A1.	Dohakabea, zorigaiztokoa.
miserable	izond	A2.	Errukarria.
miserable	izond	A3.	Behartsua, erromesa.
miserable	izond	A4.	Doilorra.
miseria	iz	A1.	Erromeskeria, lazeria, behartasun gorria.
miseria	iz	A2.	Ezbeharra, zoritxarra.
miserikordia	iz		Errukitasuna, urrikaltasuna.
miserikordioso	izond		Errukiorra, urrikalmendutsua.
misil	iz		Aldez aurretik erabakitako ibilbideari jarraitzen dion suziri leherkaria.
misio	iz	A1.	Herri batean zenbait egunez egiten ziren sermoi eta elizkizun bereziak, gehienetan bertakoak ez ziren apaizek zuzenduak.
misio	iz	A2.	Ebanjelioaren aldarrikatzea, sinesgabeen herrialdeetan egiten dena.
misiolari	iz eta izond	A1.	Misio santua ematen zuen apaiza, misio-emailea.
misiolari	iz eta izond	A2.	Misioetara joaten den elizgizona.
misiolaritza	iz		Misiolariaren jarduna.
misionest	iz eta izond		Misiolaria bi adieretan.
misionista	iz eta izond		Misiolaria.
misoginia	iz		Emakumeak gutxiestea; emakumeen gaitzespena.
mispila	iz		Mizpira.
mistela	iz		Zenbait edari bizi gozori ematen zaien izena.
misterio	iz	A1.	Kristau erlijioan, giza arrazoiak ezin uler dezakeen dogma.
misterio	iz	A2.	Giza ezaguerari edo norbaiti ulergaitz gertatzen zaion gauza.
misteriotsu	izond		Misteriozkoa.
mistika	iz		Jainkoaren eta gizakiaren batzeaz, batasun honen mailez eta Jainkoa begiesteaz diharduen teologiaren atala.
mistiko	izond eta iz	A1.	Erlijio alorrean, misterioari, arrazoiaz gaineko sineste eztukuari dagokiona.
mistiko	izond eta iz	A2.	Mistikari dagokiona.
mistiko	izond eta iz	A3.	Izpirituzko bizitzara ematen den pertsona.
mitiko	izond		Mitoari dagokiona.
mitin	iz		Gizarte edo politika arazoez hitz egiteko bilera ageria edo jendaurrekoa.
mito	iz	A1.	Alegiazko kontakizuna, antzinako jainko edo heroien egintzetan edo egiazko gertaeretan oinarritzen dena, izadiaren indarren edo giza izaeraren alderdien oihartzuna dakarrena.
mito	iz	A2.	Errealitatean inongo oinarririk ez duen ustea edo ideia.
mitologia	iz	A1.	Herri bati, erlijio bati... dagozkion mitoen multzoa.
mitologia	iz	A2.	Mitoen jatorrien, garapenen eta esanahien azterketa; azterketa horretan diharduen jakintza.
mitra	iz	H1.	Apezpikuak eta, eramaten duten zeremoniako buruko garaia, hiruki itxurakoa.
mitra	iz	H2.	Berina, beira.
mitradun	izond		Abatez mintzatuz, mitra eramateko eskubidea duena.
mitre	iz		Mirtoa.
mitxa	iz		Metxa.
mitxeleta	iz		Tximeleta.
mitxirrika	iz		Tximeleta.
mitxoleta	iz		Gari soroetan eta hazten den belarra, lore gorri ikusgarriak eta hazi beltzak dituena.
mixeria	iz		Miseria.
mixkandi	iz		Mutila, sehia, zerbitzaria.
mizke	izond	A1.	Gurikeriara emana.
mizke	izond	A2.	Mardula.
mizkeria	iz		Gurikeria.
mizkin	izond		Milika, batez ere jate kontuetan.
mizkinkeria	iz		Litxerreria.
mizpira	iz	H1.A1.	Mizpirondoaren fruitua, azala nahiz mamia horiak eta erdialdeko haziak ilunak dituena, heltzen denean nahiz usteldurik jaten dena.
mizpira	iz	H1.A2.	Mizpirondoa.
mizpira	iz	H1.A3.	makilakada saioa, jipoia.
mizpira	iz	H2.	Sudur zuloa.
mizpiraki	iz		Mizpirondo zura, makilak egiteko hauta.
mizpiratze	iz		Mizpirondoa.
mizpirondo	iz		Arrosaren familiako zuhaitza, lurralde epeletan hazten dena, hosto-handia eta lore-zuria, fruitutzat mizpirak ematen dituena.
mizto	iz	A1.	Sugeen eta beste zenbait narrastiren mihi luze eta mehea.
mizto	iz	A2.	Intsektuen eztena.
miztodun	iz		Miztoa duena.
mm			Milimetroaren sinbolo nazioartekoa.
moabitar	izlag eta iz		Itun Zaharreko Loten seme zen Moaben leinukoa.
moarratu moarra moarratzen	ad		Inausi.
moarratze			moarratu aditzaren aditz izena.
mobimendu			Mugimendua, higidura.
mobitu mobi mobitzen	ad		Mugitu, higitu.
moda	iz		Jazteko, bizitzeko... molde igarokorra, aldi batez gizarte jakin batean harrera handia duena.
modal	izond		Moduari dagokiona.
modelo	iz		Eskultura, eraikuntza, tresna... baten eredua, gehienetan tamaina txikiagoan egiten dena.
moderatu	izond		Muturreko jarrera politikoen kontrakoa.
moderatzaile	iz		Eztabaida, bilkura eta abarretan artekari lanak egiten dituen pertsona.
modernismo	iz	A1.	XX. mende hasieran garatu zen arte higikundea, ideia akademikoen eta egiuneen kontrakoa.
modernismo	iz	A2.	Erl. Eliza Katolikoaren berrikuntza teologiko eta moralaren aldeko higikundea.
moderno	izond	A1.	Gaurkoa, egungoa; garai berekoa.
moderno	izond	A2.	Antzinateaz geroko garai batekoa, berria.
modestia	iz	A1.	Apaltasuna.
modestia	iz	A2.	Lotsa, modu ona.
modulatu modula modulatzen	ad		Hizkuntzan zein musikan, tonu batetik beste batera zerbait harmoniaz aldatu.
modulatze			modulatu aditzaren aditz izena.
modutsu	izond		Moduzkoa, modu ona begiratzen duena.
moduzko	izond	A1.	Modu ona begiratzen duena.
moduzko	izond	A2.	Egokia.
moduzkotasun	iz	A1.	Modu ona; modu onekoaren bertutea edo nolakotasuna.
moduzkotasun	iz	A2.	Egokitasuna.
moduztatu moduzta moduztatzen	ad		Zerbaiti itxura ona edo egokia eman.
moduztatze			moduztatu aditzaren aditz izena.
moien	iz		Bidea, bitartekoa.
moila	iz		Kaia.
moja	iz		Erlijio ordena batean profesa egin duen emakumea.
mojagai	iz		Moja izateko prestatzen ari den emakumea.
mojategi	iz		Moja etxea, moja komentua.
mojatxo	iz		Monja-ren txikigarria.
mokadu	iz		Batez ere beh.. Ahamena, ahoan aldi bakoitzean sartzen den janari puska edo kopurua.
mokanes	iz		Musuzapia.
mokasin	iz		Ipar Ameriketako indiarren oinetakoa, larru gordinezkoa.
mokil	iz		Mokorra, sokila.
moko	iz	A1.	Hegaztien aho gogor eta irtena, bi masail hezurrak estaltzen dituen adarkizko gai batez osatua, jateko eta babesteko edo erasotzeko erabiltzen dutena.
moko	iz	A2.	Muturra, burua.
mokodun	izond	A1.	Mokoa duena.
mokodun	izond	A2.	Berritsua.
mokofin	izond		Ahozuria, apurra, moko-zuria, janari bikainen oso zalea dena.
mokoilo edo mokoloi	iz		Tretzako soka eta amuen nahastea edo korapikoa.
mokoka	adlag		Mokoaz jotzen edo erasotzen.
mokokada	iz		Moko kolpea.
mokokaldi	iz		Errieta, liskarra.
mokokari	izond		Mokoka ari dena.
mokokatu mokoka edo mokokatu mokokatzen	ad	A1.	Mokoka aritu.
mokokatu mokoka edo mokokatu mokokatzen	ad	A2.	Mokoka eraso.
mokokatze			mokokatu aditzaren aditz izena.
mokor	iz	H1.A1.	Lur zati trinkoa, adibidez goldeaz-edo lurra lantzean egiten direnak.
mokor	iz	H1.A2.	Koskorra, puska.
mokor	iz	H1.A3.	Aldaka; ipurtaldea.
mokor	izond	H2.	Zakarra, gogorra.
mokordo	iz		Gizakien eta abere batzuen kaka lodi gogorra.
mokorki	adlag		Zakarki.
mokorraldi	iz		Zakarraldia.
mokorreria	iz		Zakarkeria.
mokortu mokor edo mokortzen mokortzen	ad	A1.	Zakartu.
mokortu mokor edo mokortzen mokortzen	ad	A2.	Gogortu.
mokortu mokor edo mokortzen mokortzen	ad	A3.	Hotzak kikildu.
mokortze			mokortu aditzaren aditz izena.
mokots	iz	H1.	Amabitxik besoetakoari Pazkoan oparitzen dion opil berezia.
moldaera	iz		Moldatzea; g. g. er.. literatura edo musika lan batena.
moldakaitz	izond	A1.	Antze edo trebetasunik ez duena; antze, egokitasun edo trebetasunik gabe egina.
moldakaitz	izond	A2.	Moldatzen zaila dena, ia ezin moldatuzkoa.
moldakaizkeria	iz		Moldakaitza denaren nolakotasuna, gaitzesgarritzat hartua.
moldakaizki	adlag		Moldakaizkeriaz, moldakaiztasunez.
moldakaizkiro	adlag		Moldakaizki.
moldakaiztasun	iz		Moldakaitza denaren nolakotasuna.
moldaketa	iz		Moldatzea.
moldakizun	iz		Moldatzea.
moldakuntza	iz		Moldatzea.
moldarazi moldaraz moldarazten			1976. Moldatzera behartu.
moldatu molda moldatzen	ad	A1.	Antolatu, eratu, prestatu.
moldatu molda moldatzen	ad	A2.	Gauzaki bat molde baten bidez egin.
moldatu molda moldatzen	ad	A3.	Aritzeko edo zerbait egiteko, adierazten diren bideei askietsirik jardun.
moldatzaile	iz		Moldatzen duena.
moldatze			moldatu aditzaren aditz izena.
molde	iz	A1.	Era, modua.
molde	iz	A2.	Gauzaki barne-hustua, bertara isurtzen den oreari edo gai urtuari bere forma ematen diona.
moldegabe	izond		Eiterik, itxurarik ez duena.
moldekatu moldeka moldekatzen	ad		Gauzaki bat molde baten bidez egin.
moldesi	iz		Modu ona, moduzkotasuna.
moldetegi	iz		Moldiztegia, irarkola.
moldizkira	iz		Moldiztegia, irarkola.
moldizkiratu moldizkira edo moldikiratu moldizkiratzen	ad		Inprimatu, moldezko letretan eman.
moldiztegi	iz		Irarkola, inprimatze lanak egiten diren lantegia edo etxea.
moldura	iz		Izateko, aritzeko moldea, izaera.
molekula	iz		Kimika loturaz elkarturiko atomo multzoa.
molestatu molesta molestatzen	ad		Eragotzi hirugarren adieran, galarazi.
molokot egin	iz		Fabrika, lantegi... batek porrot egin, kiebra jo.
molorrika	iz		Hosto handi gingildunak dituen landarea, apaingarrri gisa erabiltzen dena.
moltsa	iz		Poltsa.
moltso	iz		Pila nahasia.
moltsotu moltso edo moltsotu moltsotzen	ad		Moltsoan bildu, pilatu.
moltsotze			moltsotu aditzaren aditz izena.
momentu	iz		Mementoa, unea.
momia	iz		Antzinako egiptoarren metodoa erabiliz usteldu eta haustu gabe dirauen hilotza.
monarka	iz		Monarkia bateko burua.
monarkia	iz		Aginpidea pertsona bakar baten esku dagoen gobernu era; hizkuntza lauean, Estatuaren burua erregea den politika sistema.
monarkiko	izond		Monarkari edo monarkiari dagokiona.
monasterio	iz		Komentu handia, berez toki bakartuan dagoena.
moneda	iz		Diru peza.
mongolismo	iz		Jaiotzetiko eritasuna, adimenaren garapenaren atzerapena ezaugarritzat duena.
monitore	iz		Telebista hargailua, igorriko dena kontrolatzen duena.
monje	iz	A1.	Eremutarra.
monje	iz	A2.	Lekaidea, fraidea.
monogamia	iz		Monogamoaren egoera.
monogamo	izond		Aldi berean ezkonlagun bakarra duena.
monografia	iz		Gai bakar zehatz bati buruzko azterketa edo ikerketa.
monolito	iz		Harri bakar batez osatutako monumentua.
monomio	iz		Elementu bakarreko aljebra adierazpena.
monopolio	iz		Norbanako bati, lagunarte edo enpresa bati ematen zaion abantaila, ondasun bat berak bakarrik eskaini ahal izatean datzana.
monopolizatu monopoliza monopolizatzen	ad		Monopolio bidez saldu edo ustiatu; norbaitek zerbaiten monopolioa bereganatu.
monopolizatze			monopolizatu aditzaren aditz izena.
monoteismo	iz		Jainko bakarraren fedea, jainko bakar bat dela baieztatzen duen erlijio edo teologia dotrina.
monoteista	izond eta iz		Jainko bakarreko erlijioa duena.
monotonia	iz		Beti-batekotasuna.
monotono	izond		Beti-batekoa.
montoi	iz		Meta, pila.
montoitu montoi edo montoitu montoitzen	ad		Metatu, pilatu.
montzoi	iz		Indiako ozeanoan sortzen den haizea.
monumentu	iz	A1.	Hilobia.
monumentu	iz	A2.	Oroitarria.
monumentu	iz	A3.	Arkeologiaren, historiaren edo estetikaren ikuspuntutik interes edo balio nabarmeneko eraikuntza.
moralismo	iz		Moralari erabateko lehentasuna ematean datzan jokabidea.
moralista	iz		Moralari buruz iharduten edo idazten duen pertsona; giza jokabideen, ohituren gainean gogoetak egiten dituen idazlea.
moralitate	iz		Moraltasuna.
moraltasun	iz	A1.	Morala denaren nolakotasuna; moralaren aginduei buruzko adostasuna.
moraltasun	iz	A2.	Moralaren araberako jokabide edo egintza.
morantz	izond		Morearen antzeko kolorekoa.
mordindu mordin mordintzen	ad		Lurraz mintzatuz, urez asea eta ondorioz bigundua.
mordintze			mordindu aditzaren aditz izena.
mordo	iz	A1.	Mahats aihen batean pilatzen diren aleen multzoa.
mordo	iz	A2.	Moltso, multzo edo pila handia.
mordoilo	iz	A1.	Nahaspila.
mordoilo	iz	A2.	Hizkuntzei eta ingurokoei dagokiela, izenondo giza sentitzen da ia erabat. Beste hizkuntzetako hitz eta joskerez nahasia; garbia ez dena, nahasia.
mordoilokeria	iz		Hizkera, hitz, esaldi mordoiloa; mordoiloa denaren jokaera.
mordoilotu mordoilo edo mordoilotu mordoilotzen	ad		Hizkuntza bat beste hizkuntzetako hitz eta joskerez nahasi.
mordoilotze			mordoilotu aditzaren aditz izena.
mordoilozale	izond eta iz		Hizkera mordoiloaren zale dena.
mordoka	adlag		Hainbat mordotan; kopuru handian.
mordotu mordo edo mordotu mordotzen	ad		Mordoak egin, metatu.
mordotxo	iz		Mordo txikia, mordoxka.
mordoxka	iz		Mordo txikia.
mordoxkaka	adlag		Mordo txikietan.
mordoxkatu mordoxka edo mordoxkatu mordoxkatzen	ad		Mordoxkak egin, metatu.
moredin	iz	A1.	Baratxuriaren familiako landarea, hosto mehe eta luzeak, eta hainbat koloretako loreak, urrintsuak eta mordoetan bilduak, dituena.
moretu more edo moretu moretzen	ad		Kolore morea hartu edo eman, more bihurtu.
moretze			moretu aditzaren aditz izena.
morfema	iz		Esaldian, esanahia duen banakorik txikiena, zati esanguratsu txikiagotan ezin bereizizkoa.
morfina	iz		Opioaren alkaloide nagusia, sorgarri eta emagarritzat sendagintzan erabiltzen dena.
morfologia	iz	A1.	Hitzek esaldietan agertzen dituzten formen azterketa; hitzen eratzearen azterketa.
morfologia	iz	A2.	Izaki bizi edo organu baten kanpoko forma eta egituraren azterketa.
morga	iz		Burgoikeria, arrandia.
morgatu morga edo morgatu morgatzen	ad		Buru-harro ibili.
morko	iz		Suila, ontzia.
morkortasun	iz		Mozkortzea; mozkorturik dagoenaren egoera.
morkots	iz	A1.	Barnean gaztainak dauzkan oskol arantzatsua.
morkots	iz	A2.	: itsas trikua.
moro	iz		Mairua.
morokil	iz		Uretan arto irina egosi eta irabiatuz egiten den janari bigun lodia.
moropil	iz		Korapiloa.
moropildu moropil edo moropildu moropiltzen	ad		Korapilatu.
morroi	iz	A1.	Baserri batean edo etxe batean zerbitzari dagoen gizonezkoa.
morroi	iz	A2.	Pertsona.
morroi	iz	A3.	Hogei urtetik beherako gaztea, mutikoa.
morroilo	iz		Sarraila.
morroilogile	iz		Morroiloak egiten dituena.
morroilope	iz		Giltzapea, espetxea.
morroitxo	iz		Morroi-ren txikigarria.
morrontasun	iz		Mendekotasuna.
morrontza	iz		Morroi dagoenaren egoera eta jarduna.
morrosko	izond eta iz		Gizonezkoez mintzatuz, gazte, galant eta indartsua dena.
morse	iz		Telegrafiaz komunikatzeko alfabetoa edo kodea.
mortal	izond	A1.	Hilgarria, heriozkoa.
mortal	izond	A2.	Hilkorra.
morteiru	iz		Motrailua.
mortero	iz	H1.	Kareorea, karez edo zementuz, hondarrez eta urez osaturiko orea, horma bat eratzen duten harri zatiak edo adreiluak elkarri itsasteko erabiltzen dena.
mortero	iz	H2.	Artilleriako arma kanoi-laburra.
mortifikatu mortifika mortifikatzen	ad		Hilduratu.
mortifikazio	iz		Hildura, hilduratzea.
mortsa	iz		Itsas ugaztun handia, itsas otsoaren antzekoa.
mortuar	iz		Eremutarra.
mortxaka	iz		Mordoa.
mortxil	iz		Buru batetik loturiko piru edo sokatxoen multzoa.
mosaiko	iz		Beirazko, harrizko... zati txikiak elkarri eratxikiz eta zementu bidez elkartuz osatzen den multzo apaingarria.
moskan	iz		Gaztainaren oskol hezea edo berdea; oskol horrek eskuetan egiten duen orbana.
moskatel	iz		Mahatsondo mota, fruitua bera eta harekin egiten den ardoa.
mostaza	iz		Ziapea.
mota	iz		Izen berberaz izendatzen diren gauza edo izakien artean, ezaugarri bereziren bidez mugatzen diren azpimultzoetatik bakoitza.
motel	izond	H1.A1.	Totela, mintzatzeko debekua duena, zenbait silaba errepikatuz hitz egiten duena.
motel	izond	H1.A2.	Edozein eratako bizitasuna edo indarra falta zaiona.
motel			Gizonezko bati ezartzen zaion deikia.
motelaldi	iz		Moteltasunezko egoera igarokorra.
moteldu motel edo moteldu moteltzen	ad	A1.	Toteldu, mintzatzeko debekua izan.
moteldu motel edo moteldu moteltzen	ad	A2.	Motel bihurtu, bizitasuna edo indarra galdu edo kendu.
moteldura	iz		Moteltasuna, mintzo debekua.
motelki	adlag		Moteltasunez.
moteltasun	iz	A1.	Toteltsuna, hitz debekua.
moteltasun	iz	A2.	Motela denaren nolakotasuna; motel dagoenaren egoera.
moteltze			moteldu aditzaren aditz izena.
motibo	iz		Zergaitikoa, zioa.
motodun	izond		Motoa, gandorra duena.
motor	iz	A1.	Zernahi energia bereziki barne errekuntzaren ondoriozkoa, energia mekaniko bihurtzen duen tresna; ibilgailu edo makina bat higiarazten duen indarra sortzen duen tresna.
motor	iz	A2.	Motozikleta.
motordun	izond		Motorra duena.
motosdun	izond		Mototsa duena.
motots	iz	A1.	Buruaren atzealdean emakumeek eratzen duten ile bilduma.
motots	iz	A2.	Galdorra.
motozikleta	iz		Bi gurpileko ibilgailu motorduna, gehienetan birentzako jarlekua duena.
motrailu	iz		Esfera erdiko hutsunea duen ontzi sendoa, sukaldean, sendagintzan... hainbat gai xehatzeko erabiltzen dena.
motroilo	izond		Lodia eta altuera txikikoa, potoloa.
motx	izond		Motza.
motxaile	iz	A1.	Moztailea.
motxaile	iz	A2.	Ijitoa, buhamea.
motxailekeria	iz		Ijitokeria.
motz	izond	A1.	Luzeraren nahiz beste tasunen baten urritasuna agertzen duena.
motz	izond	A2.	Biluzia.
motz	izond	A3.	Itsusia, zatarrra.
motzaile	iz		Motxailea.
motzaldi	iz		Moztea; zerbait bereziki ardiei ilea mozten den aldia edo aldietako bakoitza.
motzarazi motzaraz motzarazten	ad		Moztera behartu.
motzondo	iz		Enborra moztu ondoren lurrari atxikia gelditzen den zuhaitz zatia. Ik.
motzor	izond		Lodia eta altuera txikikoa, potoloa.
moxal	iz		Urtebete arteko zaldia, arra nahiz emea.
moxkor	iz		Mozkorra.
moxorro	iz		Mozorroa.
mozarabiar	iz		Espainiako mairuen artean bizi zen kristaua.
mozarabiera	iz		Mozarabiarrek hitz egiten zuten erromantzea.
mozkeria	iz		Moztasun gaitzesgarria.
mozketa	iz		Moztea.
mozki	adlag		Moztasunez.
mozkin	iz	H1.	Bizargilea.
mozkin	iz	H2.	Etekina, irabazbidea.
mozkindu mozkin edo mozkindu mozkintzen	ad	A1.	Murriztu.
mozkindu mozkin edo mozkindu mozkintzen	ad	A2.	Mozkina atera, ustiatu.
mozkintze			mozkindu aditzaren aditz izena.
mozkorgarri	izond		Mozkortzen duena, hordigarria.
mozkorkeria	iz		Mozkortzea; mozkortzen denaren bizioa, hordikeria.
mozkorraldi	iz		Norbait mozkorturik egoten den denbora, mozkortzen den aldi bakoitza.
mozkorrarazi mozkorraraz mozkorrarazten	ad		Mozkortzera behartu.
mozkorrondo	iz	H1.	Mozkorraldiaren ondoko ondoeza.
mozkorrondo	izond	H2.	Mozkortia.
mozkorti	izond eta iz		Mozkorra, maiz mozkortzen dena.
mozkortu mozkor edo mozkortu mozkortzen	ad	H1.A1.	Edari bizi gehiegi hartzeak burua nahasi, horditu.
mozkortu mozkor edo mozkortu mozkortzen	ad	H2.	Zuhaitz bati adaburua kendu, inausi, murriztu.
mozkortze			mozkortu aditzen aditz izena.
mozkote	izond		Garaiera txikikoa eta lodia edo zabala.
mozle	iz		Moztailea.
mozolo	iz	A1.	Gau hegazti harraparia, hontzaren familia eta itxurakoa, baina hura baino txikiagoa.
mozolo	izond	A2.	Pertsona zakarra.
mozolokeria	iz		Ergelkeria, tentelkeria.
mozorro	iz	A1.	Kartoizko, ehunezko... irudia, aurpegi bat irudikatzen duena eta begitartea estalzeko erabiltzen dena.
mozorrodun	izlag eta iz		Mozorroa daramana, mozorrotua.
mozorrotu mozorro edo mozorrotu mozorrotzen	ad		Aurpegia mozorroz estali.
mozorrotze			mozorrotu aditzaren aditz izena.
moztaile	iz		Mozten duena;ardiei eta, ilea mozten diena.
moztasun	iz	A1.	Motza denaren nolakotasuna.
moztasun	iz	A2.	Itsustasuna.
mozte			moztu aditzaren aditz izena.
moztu motz edo moztu mozten	ad		Zerbaiti muturra edo goiko edo kanpoko zatia ebaki.
muble	iz		Altzaria.
mudakor	izond		Aldakorra.
mudakortasun	iz		Mudakorra denaren nolakotasuna, aldakortasuna.
mudantza	iz		Aldatzea, aldaketa.
mudarazi mudaraz mudarazten			Mudatzera behartu, aldarazi.
mudatu muda mudatzen	ad		Aldatu.
mudatze			mudatu aditzaren aditz izena.
mudurri	izond		Hitsa, goibela, malenkoniaz betea.
mueta	iz		Mota.
muga	iz	A1.	Zerbait amaitzen den tokia edo unea.
muga	iz	A2.	Bi lurralde bereizten dituen marra.
muga	iz	A3.	Unea, denbora, ordua.
mugadun	izond		Mugak dituena, mugatua.
mugaezin	izond		Ezin mugatuzkoa.
mugagabe	izond	A1.	Mugarik ez duena.
mugagabe	izond	A2.	Mugaturik ez dagoena.
mugagabetasun	iz		Mugagabea denaren nolakotasuna.
mugagaitz	izond		Mugatzen zaila dena, ia mugaezina.
mugagarri	iz		Mugatzailea.
mugaketa	iz		Mugatzea.
mugakide	iz		Herri edo lurralde bati buruz, haren mugan dagoena.
mugakidetasun	iz		Mugakide izateko nolakotasuna edo zertzelada.
mugako	izlag		Mugan dagoena; mugan bizi dena.
mugalde	iz		Muga dagoen aldea, mugatik hurbil dagoen ingurua.
mugaldi	iz		Abagunea, aukera, egokiera.
mugape	iz		Barrutia.
mugapen	iz		Mugatzea.
mugaratu edo mugara	ad		Mugara joan edo eraman.
mugaratze			mugaratu aditzaren aditz izena.
mugarri	iz	A1.	Lurralde, jabego... baten muga, bide bateko bitarteak etabar adierazteko ipintzen den harri edo seinalea.
mugarri	iz	A2.	Muga.
mugarritu mugarri edo mugarritu mugarritzen	ad		Mugarriztatu; mugatu.
mugarritze			mugarritu aditzaren aditz izena.
mugarriztatu mugarrizta mugarriztatzen	ad		Mugarrien bidez eremu bat mugatu edo seinalatu.
mugarriztatze			mugarriztatu aditzaren aditz izena.
mugatsu	izond		Muga asko dituena.
mugatu muga edo mugatu mugatzen	ad	A1.	Mugen barruan atxiki, muga bidez murriztu.
mugatu muga edo mugatu mugatzen	ad	A2.	Mugak finkatuz zehaztu.
mugatzaile	izond eta iz		Mugatzen duena.
mugatze			mugatu aditzaren aditz izena.
mugazain	iz		Mugak zaintzen dituen polizia.
mugazaingo	iz		Mugazaintza.
mugazaintza	iz		Mugazainaren kargua edo ogibidea.
muger	izond	A2.	Zaila, gogorra.
muger	iz	A3.	Legarra.
mugertasun	iz		Mugerra denaren nolakotasuna.
mugertu muger edo mugertu mugertzen	ad		Muger bihurtu, zaildu, laztu, gogortu.
mugiarazi mugiaraz mugiarazten	ad		Mugitzera behartu, higiarazi, bultzatu.
mugida	iz		Higidura, bultzada.
mugidalda	iz		Zirrara.
mugidaldatu mugidalda mugidaldatzen	ad		Zirrara hartu.
mugidarazi mugidaraz mugidarazten	ad		Mugitu, bultzatu.
mugidatu mugida edo mugidatu mugidatzen	ad		Mugitu, bultzatu.
mugidura	iz		Mugida.
mugiera	iz		Mugida.
mugigai	izond		Mugi daitekeena, tokiz alda daitekeena.
mugigaitz	izond		Higigaitza.
mugikidatu mugikida mugikidatzen	ad		Bihotza hunkitu, zirrara eragin.
mugikor	izond		Higikorra, mugitzeko joera duena.
mugikortasun	iz		Mugikorra denaren nolakotasuna, higikortasuna.
mugimendu	iz		Higidura.
mugita	iz		Landare lastoduna, hostoak lauak eta loreak multzoan dituena, abereen bazkarako erabiltzen dena.
mugitu mugi mugitzen	ad		Higitu, zerbait edo norbait egongunez aldatu.
mugitze			mugitu aditzaren aditz izena.
mugon	iz		Aukera, egokiera ona.
mugurdi	iz		Masusta-gorria.
muilatu muila muilatzen	ad		Aingura egotzi.
muilo	iz	H2.	Iztupa, amukoa.
muin	iz	H1.A1.	Animalien hezur gehienen barnealdea betetzen duen gai bigun eta zurixka.
muin	iz	H1.A3.	Zerbaiten zatirik barnekoena.
muin	iz	H2.	Aurpegitik at ematen den musua.
muindun	izond		Muina duena.
muinetaratu edo muinetara	ad		Muinetara sartu.
muinetaratze			muinetaratu aditzaren aditz izena.
muinkatu muinka muinkatzen	ad		Muin egin.
muinkatze			muinkatu aditzaren aditz izena.
muino	iz		Lur azaleko goragune txikia.
muinotxo	iz		Muino txikia.
muinoxka	iz		Muinatxoa, muino txikia.
mukatu muka mukatzen			Zintz egin.
mukerkeria	iz		Mukertasuna gaitzesgarritzat markatua; mukerrari dagokion egintza.
mukerki	adlag		Mukertasunez, mukerkeriaz, muker.
mukerraldi	iz		Zakarraldia, haserrealdia.
mukertasun	iz		Mukerra denaren nolakotasuna, zakartasuna.
mukertu muker edo mukertu mukertzen	ad		Muker bihurtu, zakartu.
mukertze			mukertu aditzaren aditz izena.
mukieri	iz		Muki jarioa dakarren eritasuna.
mukitsu	izond		Mukia dariona, muki jarioa gehienetan gutxiesgarritzat erabilia.
mukosa	iz		Muki mintza.
mukulu	iz		Zernahi materia zati; materia zati batek espazioan hartzen duen bitartea; bolumena.
mukur	iz		Enborra.
mukuru	adlag	A1.	Neurriaren ertzetatik gora beterik, gainezka.
mukuru	iz	A2.	Neurri betearen gainetiko gehigarria.
mukurutu mukuru edo mukurutu mukurutzen	ad		Mukuru bete.
mukurutze			mukurutu aditzaren aditz izena.
mula	iz		Mando emea.
muleta	iz	H1.A1.	Makulua.
muleta	iz	H1.A2.	Toreatzaileak zezena jokatzeko erabiltzen duen makila oihal-gorriduna.
mulko	iz		Mordoa, mahats aihen batean pilatzen diren aleen multzoa.
mulkoka	adlag		Mordoka.
multa	iz		Isuna.
multinazional	iz eta izond		Enpresez mintzatuz, nazio batean baino gehiagotan diharduena.
multiplikatu multiplika multiplikatzen	ad		Ugaritu.
multiplo	iz eta izond		Zenbaki anizkoitza.
multxo	iz		Multzo txikia.
multzoka	adlag		Mordoka.
multzokari	izond eta iz		Izenez mintzatuz, singularrean erabilirik mota bereko gauza edo osagai multzo bat hartzen duena edo adierazten duena.
multzokatu multzoka edo multzokatu multzokatzen	ad		Multzotan bildu; multzoan bildu.
multzokatze			multzokatu aditzaren aditz izena.
multzokeria	iz		Taldekeria, alderdikeria.
multzoratu multzora multzoratzen	ad		Multzotu.
multzoratze			multzoratu aditzaren aditz izena.
multzotasun	iz		Kopurua, ugaritasuna.
multzotu multzo edo multzotu multzotzen	ad		Multzoan bildu, pilatu.
multzotze			multzotu aditzaren aditz izena.
multzoo	iz		Multzo txikia.
mundano	izond eta iz		Mundukoa, mundutarra.
mundrun	iz		Alkaterna.
mundu	iz	A1.	Diren gauza guztien multzoa.
mundu	iz	A2.	Bizi garen planeta.
mundu	iz	A3.	Lurrean bizi diren gizakien multzoa, gizartea, gizadia.
mundualdi	iz		Mundu honetako bizialdia.
mundukoi	izond		Munduzalea, mundu honetako atsegin eta handikeriei gehiegizko zaletasuna diena.
munduratu edo mundura	ad		Mundura jaio, mundura etorri edo ekarri.
munduratze			munduratu aditzaren aditz izena.
mundutar	izlag eta iz		Mundukoa, munduari, bereziki munduko atseginei, dagokiona.
mundutarkeria	iz		Mundutarrari dagokion egintza gaitzesgarria.
munduzale	izond		Mundu honetako atseginen zaleegia dena.
munduzalekeria	iz		Mundu honetako atseginekiko zalekeria; mundutarkeria.
munizio	iz	A1.	Ostea hornitzen den bizigaien eta babes gaien multzoa.
munizio	iz	A2.	Su armak kargatzeko behar diren jaurtikigaien multzoa.
muniziotegi	iz		Munizioak gordetzen diren lekua.
munta	iz		Garrantzia.
muntadura	iz		erabiltze jakin baterako ezartzen diren gauzakien, gailuen, tresnen... multzoa.
muntaia	iz		Muntatzea.
muntatu munta muntatzen	ad	A1.	Ikuskariez mintzatuz, emanaldia antolatu.
muntatu munta muntatzen	ad	A2.	Tresnez eta mintzatuz, osatzen duten zatiak eta atalak elkarri lotu, aritzeko edo erabiltzeko eran utziz.
muntatzaile	iz		Muntatzen duena, muntadurak egiten dituena.
muntatze			muntatu aditzaren aditz izena.
muntra	iz		Sakeleko edo eskumuturreko erlojua.
muraila	iz		Harresia.
murde			Gizonezkoekiko titulua, deituraren aurrean "jaun"-en kide ezartzen zena.
murduskatu murduska murduskatzen	ad		Hizkuntzez mintzatuz, lardaskatu.
murduskatze			murduskatu aditzaren aditz izena.
murgil	iz	H1.	Urpeko igerialdia.
murgil	iz	H2.	Muskila.
murgilaldi	iz		Murgila, urpeko igerialdia; murgiltzea, murgildurik egoten den aldi bakoitza.
murgilarazi murgilaraz murgilarazten	ad		Murgiltzera behartu.
murgilari	iz		Urpeko igerilaria.
murgildu murgil edo murgildu murgiltzen	ad		Isurkari batean besterik adierazten ez bada uretan osorik sartu.
murgiltze			murgildu aditzaren aditz izena.
murko	iz		Morkoa, ontzia.
murmur	iz		Marmarra, hots arina, jarraitua eta ozentasun txikikoa.
murmuratu murmura murmuratzen	ad		Gaizki esaka aritu, murmurikatu.
murmurazio	iz		Gaizki esatea; marmarra.
murmurikatu murmurika murmurikatzen	ad		Marmarrean edo gaizki esaka aritu.
murmurikatze			murmurikatu aditzaren aditz izena.
murrika	iz		Irri gaiztoa, isekazkoa.
murritz	izond		Soila.
murritzaile	iz		: ardi-moztailea.
murrizketa	iz		Murriztea.
murrizki	adlag		Murriztasunez, moztasunez.
murriztaile	iz		Murritzailea.
murriztasun	iz		Murritza denaren nolakotasuna, soiltasuna, moztasuna.
murrizte			murriztu aditzaren aditz izena.
murriztu murritz edo murriztu murrizten	ad		Soildu, inausi, bakandu.
murru	iz	H1.	Horma sendoa; harresia.
murru	iz	H2.	Pila, meta.
murrutu murru edo murrutu murrutzen	ad		Murruz inguratu.
murrutzar	iz		Murru-ren handigarria.
murrutze			murrutu aditzaren aditz izena.
murtxatu murtxa murtxatzen	ad		Xurgatu.
murtxatze			murtxatu aditzaren aditz izena.
murtxikatu murtxika murtxikatzen	ad		Mastekatu, mamurtu.
murtzi	iz		Behaztopa, oztopoa.
mus	iz	H1.	Berez bi bikoteren artean jokatzen den karta jokoa, jatorriz Euskal Herrikoa.
musa	iz		Antzinako mitologian, burulanezko antzeen buruzagi ziren bederatzi jainkosetako bakoitza, bereziki poesiarena eta kantuarena.
musde	iz		Gizonezkoekiko titulua, deituraren aurrean "jaun"-en kide ezartzen zena.
muselina	iz		Kotoi, seda edo artile argizko ehuna, arina, gehienetan sarria.
museo	iz		Ertiaren, historiaren, teknikaren, jakintzaren aldetik interesa duten gauzaki bildumak, gordetzeko eta jendaurrean erakusteko helburuaz, biltzen eta sailkatzen diren lekua edo etxea.
musikagailu	iz		Musika tresna.
musikagile	iz		Musika lanak egiten edo idazten dituena.
musikal	izond		Musikari dagokiona.
musikari	iz		Ogibidez musika egiten eta, bereziki, jotzen duen pertsona.
musikatu musika edo musikatu musikatzen	ad	H1.	Iseka egin, trufatu.
musikatu musika edo musikatu musikatzen	ad	H2.	Musika jarri.
musikatze			musikatu aditzen aditz izena.
musikazale	iz		Musikaren zale dena.
musker	iz	A1.	Narrasti ezkataduna, hatz azazkaldunak dituzten lau gorputz adar, betazal mugikorrak eta buztan luze eta kono ituxarakoa dituena, kolorez berde bizia.
musker	izond	A2.	Berdea.
muskertu musker edo muskertu muskertzen	ad	A1.	Haserretu, muzindu.
muskertu musker edo muskertu muskertzen	ad	A2.	Berdatu.
muskertze			muskertu aditzaren aditz izena.
muskildu muskil edo muskildu muskiltzen	ad	A1.	Kimatu, inausi.
muskildu muskil edo muskildu muskiltzen	ad	A2.	Muskilak bota, kimatu.
muskildu		H2.	Muskilez betea.
muskiltsu	izond	H1.	Mukitsua.
musko	iz		Eztena.
muskuilu	iz		Itsas soinbera jateko ona, gorputza bi kuskuko maskor luzaran beltzaxka batean gordea duena, urpeko haitz edo gauzetara itsatsirik bizi dena.
muslari	iz		Musean ari diren lagunetako bakoitza; musean jokatzen dena.
must egin			Murgil egin, murgildu.
mustarda	iz		Ziapea.
mustatu musta mustatzen	ad		Dastatu.
mustra	iz	A1.	Itxura, eitea.
mustra	iz	A2.	Pastoralez mintzatuz, emanaldia.
mustro	iz		Izadiaren legeez at eraturiko izaki biziduna.
mustrokeria	iz		Izugarrikeria, mustro bati dagokion egitea.
mustupil	iz		Muturra, aurpegia.
mustupiletako	iz		Mustupilean hartu edo emandako kolpea, muturrekoa.
mustupilka	adlag		Ahoz behera.
mustupilkatu mustupilka edo mustupilkatu mustupilkatzen	ad	A1.	Mustupilka erori.
mustupilkatu mustupilka edo mustupilkatu mustupilkatzen	ad	A2.	Mustupiletakoak hartu edo eman.
mustupilkatze			mustupilkatu aditzaren aditz izena.
musu	iz	A1.	Adiskidetasuna, maitasuna, begirunea erakustearren norbait edo zerbait ezpainez ukitzea.
musu	iz	A2.	Aurpegia, begitartea.
musuka	adlag		Musu emanez.
musukatu musuka edo musukatu musukatzen	ad		Behin eta berriro musu eman, musuka aritu.
musukatze			musukatu aditzaren aditz izena.
musukeria	iz		Musukatze gaitzesgarria.
musuketa	iz		Musukatzea.
musulman	iz	A1.	Mahometarra, Mahomak erakutsi zuen erlijioaren jarraitzailea.
musulman	izond	A2.	Mahometarra.
musuri	iz		Musurkatzea, induskatzea, eta horren ondorioa.
musurika	adlag		Mustupilka, ahoz behera.
musurka	iz		Musuria, induskatzea.
musurkari	izond		Musurkatzen, induskatzen duena.
musurkatu musurka edo musurkatu musurkatzen	ad		Induskatu, muturkatu.
musurkatze			musurkatu aditzaren aditz izena.
musuzapi	iz		Zintz egiteko erabiltzen den eskuzapia.
musuztatu musuzta musuztatzen	ad		Musukatu.
mutantza	iz		Mutatzea.
mutatu muta mutatzen	ad		Aldatu, mudatu.
mutatze			mutatu aditzaren aditz izena.
mutazio	iz		Zeluletako geneen aldaketa, ondoretasunaren bidez transmititzen dena.
mutiko	iz		Gaztarora heldu ez den gizonezkoa; mutil gaztea.
mutikotxo	iz		Mutiko-ren txikigarria.
mutikotzar	iz		Mutiko-ren handigarria.
mutikoo	iz		Mutikotxoa.
mutil	iz	A1.	Heldutasunera iritsi ez den gizonezkoa; haur arra.
mutil	iz	A2.	Zerbitzaria, morroia; zenbait lanbidetan, kargu edo mailarik gabeko kidea.
mutildu mutil edo mutildu mutiltzen	ad	H1.	Murriztu, moztu, lumatu, soildu.
mutildu mutil edo mutildu mutiltzen	ad	H2.	Mutil bihurtu.
mutilgo	iz		Morrontza.
mutilki	iz		Haur arra.
mutilko	iz	A1.	Mutikoa, mutila.
mutilko	iz	A2.	Mutila, morroia.
mutiltasun	iz		Mendekotasuna, morrontza.
mutiltxo	iz		Mutil-en txikigarria.
mutiltzar	iz		Mutil-en handigarria.
mutiltze			mutildu aditzen aditz izena.
mutilzahar	iz eta izond		Gaztaroa igaro eta ezkongai dirauen gizona.
mutilzahartu mutilzahar edo mutilzahartu mutilzahartzen	ad		Mutilzahar bihurtu, gaztaroa igaro eta ezkongai gelditu.
mutilzahartze			mutilzahartu aditzaren aditz izena.
mutilzale	izond		Mutilei ohi baino zaletasun gehiago diena.
mutinatu mutina mutinatzen	ad		Matxinatu.
mutiri	izond		Ausarta, lotsagabea.
mutiriki	adlag		Mutiritasunez.
mutiritasun	iz		Mutiriaren nolakotasuna, lotsagabetasuna, indarkeria.
mutiritu mutiri edo mutiritu mutiritzen	ad		Mutiri bihurtu, lotsagabetu, zakartu.
mutiritze			mutiritu aditzaren aditz izena.
muttiko	iz		Mutikoa, mutila.
mutu	izond eta iz		Hitz egiteko ahalmenaz edo gaitasunaz gabetua.
mutualdi	iz		Hitz egin gabe ematen den denbora igarokorra.
mutuarazi mutuaraz mutuarazten	ad		Mintzatzea eragotzi, mututzera behartu.
mutur	iz	A1.	Ugaztunetan, aurpegiaren zati irtena, ahoa eta sudurra dauzkana.
mutur	iz	A2.	Giza aurpegiaren ezpain aldea.
mutur	iz	A3.	Zerbait amaitzen zen zatia.
mutur	iz	A4.	Golde mota batzuetan, lurra iraultzeko hortza.
muturdun	izond		Muturra duena.
muturik	adlag		Hitzik esan gabe, ezin mintzatzuz, mutu.
muturka	adlag	A1.	Lurrean muturra sartuz, induska.
muturka	adlag	A2.	Haserre, bekosko ilunez.
muturka	adlag	A3.	Mutur joka.
muturka	iz	A4.	Borroka.
muturkari	izond		Muturkatzen duena.
muturkatu muturka edo muturkatu muturkatzen	ad		Zerriak edo basurdeak, hazkurria edo aurkitzeko, lurrean muturra sartuz aritu, induskatu.
muturkatze			muturkatu aditzaren aditz izena.
muturreko	iz	A1.	Zaldien eta kidekoen ahokoa.
muturreko	iz	A2.	Muturrean eman edo hartzen den ukaldia.
muturrekoka	adlag		Muturrekoak jotzen.
muturtasun	iz		Bekoskoa, haserrea.
muturtu mutur edo muturtu muturtzen	ad		Mutur jarri, muzindu, bekosko iluna ipini.
muturtxo	iz		Mutur-en txikigarria.
muturtze			muturtu aditzaren aditz izena.
mututasun	iz	A1.	Mintzatzeko ezintasuna.
mututasun	iz	A2.	Isiltasun luzea.
mututu mutu edo mututu mututzen	ad		Mutu gelditu edo utzi.
mututze			mututu aditzaren aditz izena.
mutxi	iz		Lizuna, lizuntzen edo zurmintzen denari sortzen zaizkion orbanak.
mutxidura	iz		Mutxia, lizuna.
mutxikin	iz	A1.	Hondakina.
mutxikin	iz	A2.	Sagar eta udareetan, jan gabe uzten den barnealdea, haziak gordetzen dituena.
mutxitu mutxi edo mutxitu mutxitzen	ad		Lizundu, urdindu, zurmindu.
mutxurdin	iz		Neskazaharra.
muxar	iz	A1.	Marmota, ugaztun karraskaria Marmota.
muxar	iz	A2.	Ugaztun karraskari txikia, saguaren antzekoa, buztan-iletsua, ohatzea zuhaitzen edo haitzen zuloetan egiten duena.
muxika	iz		Mertxika.
muxu	iz		Musua.
muxurka	iz		Mertxikaren antzeko fruitua, albertxikoa.
muzin	iz		Norbaitek, zerbait atsegin edo gogoko ez duela adierazteko egiten duen keinua.
muzinaldi	iz		Norbait muzindurik egoten den aldia.
muzindu muzin edo muzindu muzintzen	ad		Bekosko iluna jarri, haserretu.
muzinka	adlag		Muzin eginez.
muzinkeria	iz		Muzina; muzin egitea.
muzintze			muzindu aditzaren aditz izena.
muztiatu muztia muztiatzen	ad	A1.	Mahatsa zapaldu, muztioa egiteko.
muztiatu muztia muztiatzen	ad	A2.	Muztioak irakin, ardo bihurtzeko.
muztio	iz		Irakin ez duen mahats zukua.
naba	iz	A1.	Zelaia, toki laua.
naba	iz	A2.	Ibarra, harana.
nabala	iz		Labana.
nabar	izond	H1.A1.	Orban ilunak edo arreak dituena; kolore argi eta ilunen nahasturaz osatua, kolore askotakoa.
nabar	izond	H1.A2.	Arrea, grisa.
nabar	iz	H2.	Lurra laiaz irauli aurretik ebakitzeko erabiltzen zen lanabes horzduna.
nabardura	iz		Abere nabarrez mintzatuz, orbana.
nabari	izond		Inolako froga edo azalpenik gabe berez ikusten, sumatzen edo ulertzen dena; berez nabarmentzen dena.
nabarigaitz	izond		Nabaritzen gaitza, ia ezin nabarituzkoa.
nabarigarri	izond		Nabarmengarria.
nabariki	adlag		Nabarmenki.
nabaritu nabari edo nabaritu nabaritzen	ad		Ohartu, konturatu, argiro ikusi.
nabaritze			nabaritu aditzaren aditz izena.
nabarmendu nabarmen edo nabarmendu nabarmentzen	ad	A1.	Besteren gainetik ageri, gailendu; nabarmen agertu.
nabarmendu nabarmen edo nabarmendu nabarmentzen	ad	A2.	Nabarmen jarri edo agertu.
nabarmengarri	izond		Nabarmendua izan dadin merezi duena.
nabarmenkeria	iz		Nabarmentasun gaitzesgarria; egite nabarmena gaitzesgarritzat markatua.
nabarmenki	adlag		Era nabarmenean; nabarmentasunez; nabarmenkeriaz.
nabarmenkiro	adlag		Nabarmenki.
nabarmentasun	iz		Nabarmena denaren nolakotasuna.
nabarmentxo	adlag		Nabarmenki; apur bat edo aski nabarmen.
nabarmentze			nabarmendu aditzaren aditz izena.
nabarri	iz		Harnabarra.
nabartasun	iz		Nabarra denaren nolakotasuna.
nabartu nabar edo nabartu nabartzen	ad		Nabar bihurtu.
nabartze			nabartu aditzaren aditz izena.
nabas	iz		Bizk.; g. er.
nabasai	iz		Lau hortzeko golde mota.
nabasi	izond		Barrukotasuna eta ondorioz ausartasuna agertzen duena.
nabasiki	adlag		Barrukotasunez; ausardiaz.
nabasitu nabasi edo nabasitu nabasitzen	ad		Barrukotasuna hartu.
nabastarre	iz		Barrukotasuna, mamitasuna.
nabigatu nabiga nabigatzen	ad		edo dutenentzat.
nabigazio	iz	A1.	Ontziz ibiltzea, itsasketa egitea.
nabigazio	iz	A2.	Espaziotik ontziz ibiltzea.
nabo	iz		Arbia, bazka arbia.
nafarrera	iz		Batez ere Nafarroan mintzatzen diren euskalki batzuei ematen zaien izena.
nafarreri	iz		Eritasun kutsakorra, sukarra ematen duena, larruazalean zuloak uzten dituzten pikor batzuk eragiten dituena.
nafartar	izlag eta iz		Nafarra.
nafartasun	iz		Nafarra izateko zertzelada.
nafta	iz		Isurkari koloregabea, hidrokarburo arinez osatua, petrolioaren destilatzetik lortzen dena eta errekin edo urgarri gisa erabiltzen dena.
naftaleno	iz		zuria, gotorra eta usain sarkorrekoa, ikatzarriaren alkaternatik lortzen dena eta industrian hainbat erabilera dituena.
naftalina	iz		Etxean pipien kontra erabiltzen den naftalenoari ematen zaion izena.
naga	iz		Nazka, higuina, narda.
nagatu naga edo nagatu nagatzen	ad		Nazkatu, higuindu, nardatu.
nagialdi	iz		Nagitasunezko aldi igarokorra.
nagiarazi nagiaraz nagiarazten	ad		Nagitzera behartu.
nagikeria	iz		Nagitasuna gaitzesgarritzat markatua.
nagiki	adlag		Nagitasunez; nagikeriaz.
nagiro	adlag		Nagiki.
nagitasun	iz		Lanerako edo egin behar diren gauzetarako gogorik eza.
nagitu nagi edo nagitu nagitzen	ad		Nagi bihurtu, nagitasunak menderatu.
nagitzar	izond		Nagi-ren handiagarria.
nagitze			nagitu aditzaren aditz izena.
nagusi	iz	MA.A1.	Etxe bateko jauna zerbitzariei buruz; zenbait erakunde edo talderen burua mendekoei buruz; lantegi edo fabrika bateko jabea.
nagusi	iz	MA.A2.	Maisua.
nagusi	izond	MB.A1.	Garrantziaren, gorabeheraren arabera lehena dena.
nagusi	izond	MB.A2.	Adinez lehena dena.
nagusialdi	iz		Zerbait edo norbait nagusi den aldia.
nagusiarazi nagusiaraz nagusiarazten	ad		Nagusitzera behartu.
nagusigo	iz		Nagusitasuna.
nagusikeria	iz	A1.	Nagusitasun gaitzesgarria; jauntxokeria.
nagusikeria	iz	A2.	Haur batek eginiko gizonkeria.
nagusiki	adlag		Batez ere, gehienbat.
nagusikiro	adlag		Nagusiari dagokion eran.
nagusiorde	iz		Nagusiaren hurrengoa edo ordekoa.
nagusitasun	iz	A1.	Nagusi denaren nolakotasuna; nagusi denak duen lehentasuna.
nagusitasun	iz	A2.	Seme zaharrenaren eskubidea, oinordekotza, premutasuna.
nagusitu nagusi edo nagusitu nagusitzen	ad	A1.	Nagusi bihurtu edo gertatu; nagusitasuna hartu.
nagusitu nagusi edo nagusitu nagusitzen	ad	A2.	Adinez nagusi egin, heldutasunera iritsi.
nagusitza	iz		Nagusigoa.
nagusitze			nagusitu aditzaren aditz izena.
nahar	iz		Kaparra, laharra.
naharo	adlag	A1.	Maiz, ardura.
naharo	adlag	A2.	Naro, ugaritasunez, ugari.
naharoki	adlag	A1.	Maiz, ardura.
naharoki	adlag	A2.	Ugaritasunez, ugari.
naharotasun	iz		Narotasuna, ugaritasuna.
naharotsu	izond		Ugaria, joria, nasaia.
naharotu naharo edo naharotu naharotzen	ad		Naharo bihurtu, ugaritu.
nahasmahas	adlag	A1.	Nahasirik, nahaspilaturik.
nahasmahas	iz	A2.	Nahastea, nahaspila.
nahasmahaskeria	iz		Nahas-mahas edo nahaspila gaitzesgarria.
nahasarazi nahasaraz nahasarazten			Nahastera behartu.
nahasbide	iz		Nahasteko bidea, nahaspila bidea.
nahasdura	iz	A1.	Nahasirik bereziki gogoa nahasirik dagoenaren egoera.
nahasdura	iz	A2.	Nahasmendua.
nahasgabe	izond		Nahasterik ez duena, hutsa, aratza.
nahasgarri	izond	A1.	Burruntzalia.
nahasgarri	izond	A2.	Nahasten duena, nahasbidea, nahasdura edo nahasmendua sortzen duena.
nahasi nahas nahasten	ad		da eta du.
nahasi nahas nahasten	ad	A1.	Gauza desberdinak, osotasun bat eratzen dutela, batu edo elkarrekin jarri.
nahasi nahas nahasten	ad	A2.	Nahaspilatu, era edo ordena galdu edo kendu, nahasmena sortu.
nahasi nahas nahasten	ad	A3.	Gauza bat beste bat-tzat hartu edo harrarazi.
nahasi nahas nahasten	ad	A4.	Arima baretasuna edo argitasuna galdu edo kendu.
nahasi nahas nahasten	ad	A5.	Jendartean, gizartean nahasmendua sortu.
nahasimahasi	iz		Nahaspila, nahas-mahasa.
nahasialdi	iz		Nahasdura edo mahasmenduzko aldi igarokorra.
nahaskeria	iz		Nahaste, nahaspila gaitzesgarria.
nahasketa	iz		Nahastea.
nahasle	iz		Nahasmenduak edo nahaspilak eragiten dituena.
nahasmen	iz		Nahastea, nahaspila, nahasketa.
nahasmendu	iz	A1.	Gogoa nahastea; gogoa nahasirik dagoenaren egoera.
nahasmendu	iz	A2.	Gizarte bakearen edo orekaren nahastea eta ondoriozko egoera.
nahasmendu	iz	A3.	Sistema baten orekaren nahastea eta ondoriozko egoera.
nahaspilari	iz		Nahaspila sortzen duen pertsona.
nahaspilatsu	izond		Nahasia, nahaspilaz betea.
nahaspilatu nahaspila edo nahaspilatu nahaspilatzen	ad	A1.	Egoera nahasi bati lotu.
nahaspilatu nahaspila edo nahaspilatu nahaspilatzen	ad	A2.	Nahaspila egin, nahasi.
nahaspilatu nahaspila edo nahaspilatu nahaspilatzen	ad	A3.	Nahaspila sortu.
nahaspilatze			nahaspilatu aditzaren aditz izena.
nahastaile	iz		Nahaslea.
nahastarazi nahastaraz nahastarazten	ad		Nahastatzera behartu.
nahastari	iz		Nahastekaria, nahastailea.
nahastatu nahasta nahastatzen	ad		Nahasi.
nahaste			nahasi aditzaren aditz izena.
nahasteborraste	iz		Nahaspila, nahas-mahasa.
nahasteka	adlag	A1.	Nahaste, nahasian, nahas-mahas.
nahasteka	iz	A2.	Nahastea.
nahastekamendu	iz		Nahasmendua.
nahastekari	iz		Nahastailea, nahaspila edo nahasmendu sortzailea.
nahastekatu nahasteka edo nahastekatu nahastekatzen	ad		Nahasi.
nahastekatze			nahastekatu aditzaren aditz izena.
nahastu nahas nahasten	ad		Nahasi.
nahastura	iz	A1.	Nahasmena.
nahastura	iz	A2.	Prozedura fisikoen bidez zenbait gai nahasiz sortzen den gaia.
nahasturia	iz		Nahaspila.
nahi izan nahiko	ad	A1.	Zerbait egiteko, eginarazteko, lortzeko... asmo edo xede erabakia izan.
nahi izan nahiko	ad	A2.	Osagai zuzena aditz ez jokatu bat delarik, lehen, batez ere iparraldean, aditz osagaia da motakoa zenean, da aditza zen.
nahi izan nahiko	ad	A4.	Nahitasuna izan.
nahiagotasun	iz		Nahiago denaren nolakotasuna.
nahiera	iz	A1.	Nahia, desira, gogoa.
nahiez	iz		Zerbait nahi ez izatea; gogoko ez dugun zerbaitek edo norbaitek eragiten digun sentimena.
nahigabe	iz		Ezbeharrak eragiten duen sentimen mingarria.
nahigabealdi	iz		Nahigabezko denbora.
nahigabetasun	iz		Nahigabea.
nahigabetsu	izond		Nahigabez betea.
nahigabetu nahigabe edo nahigabetu nahigabetzen	ad		Nahigabea hartu edo eman.
nahigabetze			nahigabetu aditzaren aditz izena.
nahigabeztatu nahigabezta nahigabeztatzen	ad		Nahigabetu.
nahigabeztatze			nahigabeztatu aditzaren aditz izena.
nahigarri	izond	A1.	Desiragarria.
nahigarri	izond	A2.	Aintzat hartzekoa.
nahikara	adlag	A1.	Nahi bezainbat.
nahikara	iz	A2.	Zentzumenen atsegina.
nahikari	iz	A1.	Nahi izatea, zerbait nahi izatera bulkatzen duen indarra; erakartzen gaituen zerbaiti buruz, hura lortzeko edo gureganatzeko dugun joera.
nahikari	iz	A2.	Begikotasuna, xera, maitasuna.
nahikatu nahika nahikatzen	ad		Nahi izan, gura izan.
nahikatze			nahikatu aditzaren aditz izena.
nahikera	iz		Zentzumenen atsegina.
nahikeria	iz		Nahikari gaitzesgarria.
nahikida	iz	A1.	Poza, atsegina, pozbidea, nahigabearen aringarria.
nahikida	iz	A2.	Nahikaria.
nahikidatu nahikida edo nahikidatu nahikidatzen	ad	A1.	Nahikida artu edo eman.
nahikidatu nahikida edo nahikidatu nahikidatzen	ad	A2.	Nahi izan, desiratu.
nahikide	iz		Lehiakidea.
nahiko		H1.A1.Xc.	Aditz bati dagokiola, artikuluaz.
nahiko		H1.A1.	Aski.
nahiko		H1.A1.Xb.	Izan (da, du aditzari dagokiola, artikuluaz.
nahiko		H1.A1.Xa.	Izen, izenondo edo adizlagun bati dagokiola; delako izena edo izenondoa artikulurik gabe.
nahiko	izond		Nahi duena.
nahikorik	adlag		Nahiko, aski.
nahikotu nahiko edo nahikotu nahikotzen	ad	A1.	Nahikarien, asmoen helburua iritsi.
nahikotu nahiko edo nahikotu nahikotzen	ad	A2.	Kopuru handiagoa, egoera hobea... lortu gabe etsi.
nahikotze			nahikotu aditzaren aditz izena.
nahikun	iz		Nahia, nahikaria.
nahikunde	iz		Nahi izatea, nahikaria; nahi izate hutsa eta ondoriorik gabekoa.
nahimen	iz		Borondatea.
nahinoiz	adlag		Noiznahi.
nahinon	adlag		Non-nahi.
nahinor	izord		Nornahi.
nahinora	adlag		Noranahi.
nahita	adlag	A1.	Nahi izanik, berariaz.
nahita	junt	A2.	Nahiz.
nahitaez	adlag		Nahi eta nahi ez, nahi bada eta nahi ez bada; inoren nahimenetik at, halabeharrez, ezinbestean, nora ezean.
nahitara	adlag		Bere, nire... gogoz.
nahitasun	iz	A1.	Nahi, maite, gogoko dugunaren aldeko joera.
nahitasun	iz	A2.	Nahikaria; nahimena.
nahitu nahi edo nahitu nahitzen	ad		Nahia sentitu. Batez ere era burutua laguntzailerik gabe erabiltzen da.
nahiz	junt	A1.	Bere ondotik datorren perpausak adierazten duena gorabehera, esaldi nagusian esaten dena egia denean ezartzen den juntagailua.
nahiz	junt	A2.	Edo.
naia	iz		Uhina.
nakaitz	iz	A1.	Nazka, narda, higuina.
nakaitz	izond	A2.	Gogaitzen duena, higuingarria, nardagarria.
nakaitz	izond	A2.Xa.	zaio.
nakaizdura	iz		Nazka, narda, higuina.
nakaizgarri	izond		Higuingarria, nardagarria, okaztagarria.
nakaizki	adlag		Nakaizduraz, nardaz.
nakaiztu nakaitz edo nakaiztu nakaizten	ad		Nazka eman edo sentitu.
nakan	iz		Orina, orezta, natua.
nakar	iz		Zenbait maskorren barrualdean eratzen den gai gogor zuria, ostadarraren koloreez distiratzen duena.
nakar	izond	H2.	Zerbaiti ekiteko gogorik agertzen ez duena.
nano	izond eta iz		Bere motatakoei buruz guztiz txikia dena.
napalm	iz		Gel sukoia.
narda	iz	A1.	Nazka, higuina.
narda	iz	A2.	Erdeinua.
nardagailu	iz		Nardatzen duen gauza.
nardagarri	izond		Nardatzen duena, higuingarria, nazkagarria.
nardarazi nardaraz nardarazten	ad		Nardatzera behartu; gogait eragin.
nardatu narda edo nardatu nardatzen	ad	A1.	Nazkatu, higuindu.
nardatu narda edo nardatu nardatzen	ad	A2.	Gogaitu, nahigabetu.
nardatu narda edo nardatu nardatzen	ad	A3.	Erdeinatu.
nardatuki	adlag		Nardaz.
nardatze			nardatu aditzaren aditz izena.
nardo	iz		Akara.
nare	izond		Barea.
narea	iz		Leinua.
narerik	adlag		Nare, bare.
naretasun	iz		Narea denaren nolakotasuna, baretasuna.
naretsu	izond		Naretasunez betea.
naretu nare edo naretu naretzen	ad		Nare bihurtu, baretu.
naretze			naretu aditzaren aditz izena.
narkotiko	izond		Drogez mintzatuz, logalea eta sentiberatasun falta eragiten dituena.
naro	izond	H1.	Ugaria, joria.
naroki	adlag		Naroro, ugari.
naroro	adlag		Narotasunez, ugaritasunez.
narotasun	iz		Naroa denaren nolakotasuna, ugaritasuna.
narotsu	izond		Naroa, joritsua.
narotu naro narotzen	ad		Naro edo naroago bihurtu, joritu.
narotze			narotu aditzaren aditz izena.
narra	iz	A1.	Gurpilik gabeko gurdi modukoa, bere gainean jartzen diren gauza pisuak herrestan eramateko erabiltzen dena.
narraska	adlag		Herrestan, arrastaka, narrasean.
narraskeria	iz		Narrastasuna gaitzesgarritzat markatua; narrasari dagokion egitea.
narraski	adlag		Narrastasunez, narraskeriaz.
narrastari	izond		Herrestan dabilena.
narrastasun	iz		Narratsaren nolakotasuna; janzkeran, itxuran edo beharrezko eran, apaintasunaren, txukuntasunaren edo jasotasunaren gabezia.
narraste			narrastu aditzaren aditz izena.
narrasti	izond	A1.	Herrestan dabilena, narrastaria.
narrasti	iz	A2.	Animalia ornodun odol-hotza, biriken bidez arnasa hartzen duena, errulea, azala ezkataz estalia duena, eta lau hankak endurtuak edo motzak dituelako herrestan ibiltzen dena.
narrastu narras edo narrastu narrasten	ad	A1.	Narras bihurtu.
narrastu narras edo narrastu narrasten	ad	A2.	Herrestan joan edo eraman.
narratu narra narratzen	ad		Garraiatu.
narrazio	iz		Kontakizuna.
narriatu narria narriatzen	ad		Akastu, higatu, hondatu.
narrikatu narrika narrikatzen	ad		Narritatu.
narrio	iz		Akatsa, orbana.
narritadura	iz		Narritatzea, kitzikatzea.
narritagarri	izond		Narritadura sortzen duena.
narritamendu	iz		Narritadura.
narritari	iz		Txantxetan edo isekaz aritzeko joera duena.
narritatu narrita narritatzen	ad	A1.	Haserrearazi.
narritatu narrita narritatzen	ad	A2.	Zirikatu, kitzikatu.
narritatzaile	izond		Narritatzen duena.
narritatze			narritatu aditzaren aditz izena.
narru	iz		Larrua.
nartziso	iz		Amaryllidaceae familiako landarea, erraboil pozoitsua duena, lore zuriak edo horiak, oso usaindunak, ematen dituena Narcissus sp.
nasa	iz		Kaia.
nasai	izond	A1.	Lasaia; batez ere, ohitura onek eskatzen duten hertsitasuna erakusten ez duena.
nasai	izond	A2.	Lasaia.
nasai	izond	A3.	Ugaria.
nasaialdi	iz		Lasaialdia.
nasaidura	iz		Nasaitasuna, ugaritasuna.
nasaigarri	izond		Nasaitzen duena, lasaigarria.
nasaikeria	iz		lizunkeria.
nasaiki	adlag		Ugaritsunez; zabalki.
nasaitasun	iz	A1.	Ugaritasuna, joritasuna.
nasaitasun	iz	A2.	Lasaitasuna; batez ere, ohitura onek eskatzen dutenarekiko hertsitasunik eza.
nasaitu nasai nasaitzen	ad		Lasaitu adiera guztietan.
nasaitxo	adlag		Lasaitxo.
nasaitze			nasaitu aditzaren aditz izena.
naski	adlag		Noski.
naslika	iz		Alkaterna, gai biketsua.
natu	iz	A1.	Larruazaleko orbana.
natu	iz	A2.	Jaidura, grina.
natura	iz	A1.	Izatea, izaera.
natura	iz	A2.	Izadia.
natura	iz	A3.	Zenbait abereren ernalkinaren kanpoaldea.
natural	izond	A1.	Izadiari dagokiona; izadiak eta ez gizakiaren eskuak edota hezkuntzak sortua.
natural	izond	A2.	Berezkoa.
naturaleza	iz	A1.	Izatea, izaera.
naturaleza	iz	A2.	Izadia.
naturalismo	iz	A1.	Izaditik at ezer ez dagoela dioen eta gauzak azaltzeko naturaz gainetiko zernahiren eragina ukatzen duen dotrina.
naturalismo	iz	A2.	Errealismoan oinarritzen den literatura eskola edo estiloa, gizonarengan izadiaren legeen mende dagoen alderdia azpimarratzeko joera duena; margolanean, izadia errealismoz irudikatzen duena estiloa.
naturalista	iz	A1.	Izadi jakintzez diharduen jakintsua.
naturalista	izond eta iz	A2.	Naturalismoari dagokiona, naturalismoaren aldekoa, naturalismoan oinarritzen dena.
naturalki	adlag	A1.	Berez, izatez.
naturalki	adlag	A2.	Naturaltasunez.
naturaltasun	iz		Berezkoa denaren, itxurakeriarik edo alferrikako zailtasunik gabekoa denaren nolakotasuna.
natutu natu edo natutu natutzen	ad		Orbandu.
nauder	iz		Faisaia.
nausa	iz		Iseka, burla.
nausale	iz		Nausa egiten duena.
nausatu nausa edo nausatu nausatzen	ad		Nausa egin.
nausatze			nausatu aditzaren aditz izena.
naza	iz	A1.	Errotara ura eramateko erretena edo ubidea.
naza	iz	A2.	Urmaela, urtegia.
nazareno	izond eta iz		Nazaretarra.
nazaretar	izlag eta iz		Galileako Nazaretkoa, Nazareten jaioa.
nazio	iz		Herria;giza talde aski zabala, bere batasunaren ezagutza eta elkarrekin bizitzeko nahia ezaugarritzat dituena.
nazioarteko	izlag		Hainbat nazioren artean egiten dena, hainbat naziori edo nazioen arteko harremanei dagokiena.
nazioartekotasun	iz		Nazioarteko denaren nolakotasuna.
nazional	izond		Nazio bati dagokiona; nazio osoari dagokiona.
nazionalismo	iz	A1.	Nazio batek beregaintasuna lortzeko edo estatu bat osatzeko duen eskubidea aldarrikatzen duen dotrina edo higikunde politikoa.
nazionalismo	iz	A2.	Nazio nortasunaren gorakuntza, norbere nazioarekiko atxikimendu gartsua edo grinatsua; atxikimendu horretan oinarritzen den dotrina, nazioa gainerako gauzen gainetik jartzen duena.
nazionalista	izond eta iz		Nazionalismoari dagokiona, nazionalismoan oinarritzen dena.
nazionalizatu nazionaliza nazionalizatzen	ad		Atzerritarren esku dauden enpresak bertakoen eskuetara igaroarazi; enpresa pribatuak nazio erakunden eskuetara igaroarazi.
nazionalizatze			nazionalizatu aditzaren aditz izena.
nazionalsozialismo	iz		A. Hitler alemaniar Fhrer-aren ekonomia eta politika dotrina.
nazionalsozialista	izond eta iz		Nazionalsozialismoari dagokiona; nazionalsozialismoaren aldekoa.
nazismo	iz		Nazionalsozialismoa, nazien higikundea edo gobernua.
nazka	iz		Higuina, bereziki goragalea eragiten duena.
nazkagarri	izond		Nazka ematen duena, higuingarria.
nazkagarrikeria	iz		Egite, gauza nazkagarria.
nazkatu nazka edo nazkatu nazkatzen	ad	A1.	Nazka hartu edo eman, higuindu.
nazkatu nazka edo nazkatu nazkatzen	ad	A2.	Biziki gogaitu.
nazkatze			nazkatu aditzaren aditz izena.
neba	iz		Emakumezko batentzat, senide arra.
nebulosa	iz		Izar-lainoa.
nederlandera	iz		Holandera.
negal	iz		Negela, larruazaleko eritasuna.
negar	iz	A1.	Malko guruinei darien isurkaria, begietatik ateratzen dena.
negarbide	iz		Negar egiteko zergatikoa.
negargarri	izond	A1.	Negar eragiten duena.
negargarrikeria	iz		Gauza edo egite negargarria gaitzesgarritzat markatua, nahigabea.
negargarriki	adlag		Era negargarrian.
negargile	izond		Negar egiten duena.
negargura	iz		Negar egiteko gogoa.
negarraldi	iz		Negar egiten den denbora.
negarti	izond		Askotan edo erraz negar egiten duena.
negartsu	izond		Negarrez betea.
negartu negar edo negartu negartzen	ad	A1.	Zerbaitek eragindako atsekabea negarraren bidez adierazi.
negartu negar edo negartu negartzen	ad	A2.	Negar bihurtu.
negartze			negartu aditzaren aditz izena.
negatibo	izond	A1.	Ezezkoa.
negatibo	izond	A3.	Gauza batzuen aurkakoaz esaten da.
negatibotasun	iz		Negatiboa denaren nolakotasuna.
negel	iz	H1.	Igela.
negel	iz	H2.	Larruazaleko erregosia, pikorta txiki urtsuz osatua eta handitu gorrixka batek inguratua.
negeldun	izond eta iz		Negelak joa.
negoziaketa	iz		Negoziazioa.
negoziatu negozia negoziatzen	ad	A1.	Negozioak, tratuak egin, helburu jakin bat iristeko asmoz.
negoziatu negozia negoziatzen	ad	A2.	Irabaziak lortzearren, ondasunak saldu nahiz erosi.
negoziatzaile	izond eta iz		Negoziatzen duena.
negoziatze			negoziatu aditzaren aditz izena.
negozio	iz	A1.	Egitekoa.
negozio	iz	A2.	Irabazpidea.
negu	iz		Lurraren iparraldean abenduaren 21 edo 22tik martxoaren 20 edo 21era hedatzen dena, eta Lurraren hegoaldean ekainaren 21 edo 22tik iralaren 23ra hedatzen dena.
negualde	iz	A1.	Iparraldea.
negualde	iz	A2.	Negualdia.
negualdi	iz		Negua den denbora, neguak irauten duen aldia.
neguantz	iz		Udazkena.
neguil	iz		Abendua.
negukatu neguka negukatzen	ad		Hibernatu, animalia batzuek neguan loaldi luzea egin.
negukatze			negukatu aditzaren aditz izena.
neguta	iz		Txonta.
negutar	izlag		Negukoa, neguari dagokiona.
negute	iz		Negua den denbora, negualdia.
negutegi	iz	A1.	Negua igarotzeko toki egokia.
negutegi	iz	A2.	Berotegia.
negutu negu edo negutu negutzen	ad		Negua etorri, negua izan.
nehoiz	adlag		Inoiz. Erabileraz.
nehola	adlag		Inola. Erabileraz.
neholere	adlag		Nehola ere.
nehon	adlag		Inon. Erabileraz.
nehor	izord		Inor. Erabileraz.
nehorat	adlag		Inorantz, inora. Erabileraz.
nekabide	iz		Nekatzeko bidea.
nekadura	iz		Nekatzea, unadura, akidura.
nekaezin	izond		Ezin nekatuzkoa.
nekagarri	izond	A1.	Nekatzen, akitzen duena.
nekagarri	iz	A2.	Nekatzen duen gauza.
nekagiro	iz		Nekea, estira.
nekakor	izond		Erraz nekatzen dena.
nekaldi	iz	A1.	Nekea edo oinazea hartzen den denbora.
nekaldi	iz	A2.	Jesukristok hil aurretik pairatu zituen nekeak eta oinazeak.
nekaldu nekal nekaltzen	ad		Nekaldia edo oinazea eman; zigortu.
nekaltasun	iz		Zigorra.
nekarazi nekaraz nekarazten	ad		Nekatzera behartu.
nekatu neka nekatzen	ad	A1.	Lanaren edo ahaleginaren ondorioz indarra ahitu edo nabariki gutxitu.
nekatu neka nekatzen	ad	A2.	Nekea eman.
nekatu neka nekatzen	ad	A3.	Nekea hartu.
nekatu neka nekatzen	ad	A3.	Nekea sentitu edo sentiarazi, gogaitu.
nekatzaile	iz		Nekazaria.
nekatze			nekatu aditzaren aditz izena.
nekazale	iz		Eskulangilea; batez ere nekazaria, laboraria.
nekazalgo	iz		Nekazaritza, nekazariaren lana.
nekazari	iz		Lurra landuz bizibidea irabazten duen pertsona.
nekazaritza	iz		Lurra lantzea, lur lana; nekazariaren lanbidea.
nekepe	iz		Oinazea, sofrikarioa. Batez ere leku-denborazko kasu atzizkiez.
nekepetu nekepe edo nekepetu nekepetzen	ad		Oinazetu. Era burutuaren forma jokatu gabeetan erabilia.
neketasun	iz		Nekea, nahigabea.
neketsu	izond		Neke edo ahalegin handia eskatzen duena; nekez, nahigabez, oinazez betea.
neketxo	iz		Neke-ren txikigarria.
nekez			nola.
nekez	adlag	MA.A1.	Eragozpen edo neke handiz.
nekez	adlag	MA.A2.	Zerbait gertatzeko zailtasuna adieraziz.
nekez	izond	MB.	Zaila, gaitza, neketsua.
nekezia	iz		Eragozpena, zailtasuna.
nekezka	adlag		Nekez, eragozpen handiz.
nekora	iz		Atun-samarra, karramarro handia, oskola leuna eta zapala duena, jateko ona.
nekoso	izond		Neketsua, nekeza.
nekosta	iz		Pinuaren ordenako zuhaitza, enbor-zuta, hosto berde ilunak, adaburu luzea eta sarria, eta zur gorrixka eta usainduna dituena.
nekots	iz		Landan dagoen ardi eskorta.
nekrofago	iz eta izond		Izaki hilak jaten dituena.
nekrologia	iz	A1.	Hil berri den pertsona baten biografia.
nekrologia	iz	A2.	Hilen berri ematen duen zerrenda.
nekropoli	iz		Antzinako hilerri handia.
nektar	iz	A1.	Jainkoen edaria.
nektar	iz	A2.	Zenbait loreri darion isurkari gozoa.
neolitiko	izond		Historiaurreko aroez mintzatuz, harri aroaren azken  -hots, gugandik gertuen dagoen - aldiari dagokiona.
neologismo	iz		Hitz berria.
nerabe	izond eta iz	A1.	Gaztea.
nerabe	izond eta iz	A2.	Mirabea, zerbitzaria.
nerauk	izord		Neronek ergatiboaren forma berria.
nerbio	iz		Gorputzaren zatiak burmuinarekin eta bizkar-muinarekin harremanetan ipintzen dituzten zainetako bakoitza.
nereida	iz		Itsasoko ninfa.
nergargale	iz		Negar egiteko gogoa.
neroni	izord		Nerau-ren kide den forma.
nerorri	izord		kasuetan soilik erabiltzen zen.
neska	iz		Heldutasunera iritsi ez den emakumezkoa; haur emea.
neskako	iz		Neskatxa, neska.
neskame	iz		Emakumezko zerbitzaria, batez ere etxeko lanak egiten diharduen neska edo emakumea.
neskametza	iz		Neskamearen ogibide eta lanbidea.
neskanegun	iz		Larunbata, ebiakoitza.
neskaso	iz		Birjina, dontzeila.
neskatasun	iz		Neska denaren nolakotasuna.
neskatila	iz		Neskatxa.
neskatilatxo	iz		Neskatila-ren txikigarria.
neskato	iz	A1.	Neskamea, emakumezko zerbitzaria, batez ere etxeko lanak egiten diharduen neska edo emakumea.
neskato	iz	A2.	Neskatxa, neskatila.
neskatoko	iz		Neskatoa, neskato gaztea.
neskatotxo	iz		Neskatxatxoa.
neskatxa	iz		Neska; gaztarora heldu ez den neska.
neskatxo	iz		Neska-ren txikigarria.
neskazahar	iz		Gaztaroa igaro eta ezkongai dirauen emakumea.
neskazahartu neskazahar edo neskazahartu neskazahartzen	ad		Neskazahar bihurtu, gaztaroa igaro eta ezkongai gelditu.
neskazahartze			neskazahartu aditzaren aditz izena.
neskazale	izond		Neskei ohi den baino zaletasun gehiago diena.
neskustasun	iz		Birjintasuna, dontzeilatasuna.
neskuts	izond eta iz		Birjina, dontzeila.
net	adlag		Oso, txit, erabat.
neu	izord		Ni izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean, edo ere eta antzekoen aurrean erabiltzen dena.
neurdin	adlag		Nolanahi ere, dena den.
neure			Nire-ek  -hots, ni izenordainaren genitiboak -, perpauseko.
neurgai	iz		Neur daitekeen gauza.
neurgailu	iz		Zerbait neurtzeko erabiltzen den gailu eto tresna.
neurgaitz	izond		Neurtzeko zaila edo nekeza, ia ezin neurtuzkoa.
neurgarri	izond	A1.	Neurtzen duena.
neurgarri	iz	A2.	Erregela, araua.
neurgarri	izond	A3.	Neur daitekeena.
neurge	izond		Neurrigabea.
neurkera	iz		Neurtzeko modua edo era, neurtitzez mintzatuz bereziki.
neurketa	iz		Neurtzea.
neurkin	iz	A1.	Metroa.
neurkin	iz	A2.	Neurgailua.
neurkiro	adlag		Neurriz.
neurkizun	Pred eta izond		Neurtu behar dena; neur daitekeena.
neurlari	iz		Neurtzen duena.
neurofisiologia	iz		Nerbio sistemaren betekizunak azterzen dituen fisiologiaren adarra.
neurologia	iz		Medikuntzaren adarra, nerbio sistemaren eta horren eritasunak aztertzen dituena.
neurona	iz		Nerbio zelula.
neurosi	iz		Nerbio sistemaren eritasuna edo nahasmendua, anatomi oinarri ezagunik ez duena.
neurotiko	izond		Neurosiari dagokiona.
neurri	iz	MA.A1.	Neurtzearen emaitza; neurketaren bidez finkatzen den tamaina.
neurri	iz	MA.A2.	Mota jakin bateko tamainak edo kopuruak neurtzeko erabiltzen den tamaina edo kopurua, neurtze oinarritzat hartzen dena.
neurri	iz	MA.A3.	Egokitzat, normaltzat hartzen den kopuru edo tamaina jakina.
neurri	iz	MA.A4.	Gehiegikeriarik eza; gehiegikerietatik urruntzen denaren jokabidea edo bertutea.
neurri	iz	MA.A5.	Lortu nahi den helburuaren arabera aritzeko modua.
neurri	iz	MA.A6.	Doinuaren hainbat zati berdinetako banaketa, erritmoarentzat oinarri gertatzen dena.
neurri	iz	MB.	Neurtu aditzaren era burutu zaharra.
neurri			izena eta ad.
neurribide	iz		Neurritasuna, neurria.
neurridun	izond		Neurria duena; gehiegikeriarik gabe aritzen dena.
neurrigabe	izond	A1.	Neurririk, mugarik ez duena.
neurrigabeki	adlag		Neurririk gabe.
neurrigabetasun	iz		Neurrigabea denaren nolakotasuna.
neurrimendu	iz		Janaria, azkurria.
neurriratu neurrira neurriratzen	ad		Neurrira etorri, neurrira ekarri.
neurriratze			neurriratu aditzaren aditz izena.
neurritasun	iz		Neurria, gehiegikerietatik urruntzen denaren jokabidea edo bertutea.
neurritsu	izond		Neurriz, gehiegikeriarik gabe aritzen dena.
neurritu neurri neurritzen	ad	H1.	Elikatu.
neurrizko	izlag		Neurriz taxutua edo egina; neurriduna, neurritsua.
neurtezin	izond		Ezin neurtuzkoa.
neurtitz	iz	A1.	Hitz neurtuak; hitz neurtuzko idazlana.
neurtitz	iz	A2.	Hitz neurtuzko lerroa.
neurtizgile	iz		Neurtitzak egiten dituena, neurtizlaria.
neurtizkera	iz		Neurtitzak egiteko era edo antzea.
neurtizlari	iz		Neurtitzak ontzen dituena.
neurtu neur	ad	A1.	Zerbaiten luzera, tamaina... mugatu.
neurtu neur	ad	A2.	Neurtitzetako silabak neurri jakin baten arabera moldatu edo zenbatu.
neurtu neur	ad	A4.	[*Zortzi metro neurtzen ditu: e. zortzi metro luze zabal... da.
neurtzaile	iz		Neurtzen duena.
neurtze			neurtu aditzaren aditz izena.
neutral	izond		Gerra, liskar edo auzi batean, ez alderdi bataren ez bestearen alde agertzen ez dena.
neutralizatu neutraliza neutralizatzen	ad		Zerbaiten indarra edo eragina, haren kontrakoa erabiliz, moteldu, indargabetu edo ezereztu.
neutralizatze			neutralizatu aditzaren aditz izena.
neutro	izond	A1.	Jenero bereizketa sexuaren arabera egiten duten hizkuntzetan, arretarikoa nahiz emetarikoa ez dena.
neutro	izond	A2.	Ez garratza ez alkalinoa ez dena.
neutro	izond	A3.	Elektrizitate zamari dagokionez, ez positiboa ez negatiboa ez dena.
neutroi	iz		Atomoen guneko zatikia, protoiaren antzekoa masaren aldetik baina elektrizitate zamaren aldetik neutroa dena.
nexka	iz		Neska.
nezesario	izond		Beharrezkoa.
nezesitate			Beharra.
ni	izord		Singularreko lehen pertsonaren izenordaina, hitz egiten ari dena adierazten duena.
niganatu nigana niganatzen	ad		Nireganatu.
niganatze			niganatu aditzaren aditz izena.
nigar	iz		Negarra.
nihaur	izord		Ni izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean, edo ere eta antzekoen aurrean erabiltzen dena.
nihilismo	iz		Erlijio eta moral hatsapen oro ukatzen duen dotrina.
nihilista	izond		Nihilismoari dagokiona.
nikel	iz		Gai bakuna, zilarraren koloreko metala, gogorra eta malgua, herdoiltzen zaila, 1452 C-tan urtzen dena Ni; at. z 28; at. m. 58, 7.
nikeleztatu nikelezta nikeleztatzen	ad		Nikel geruza batez estali.
nikeleztatzaile	iz		Nikeleztatzen duena, nikeleztatze lanak egiten dituena.
nikeleztatze			nikeleztatu aditzaren aditz izena.
niketz	adlag		Nire aldetik, niri dagokidanez.
nikotina	iz		uretan oso erraz urtzen den isurkari koloregabea.
ninbo	iz		Hodei gris iluna, euria sorrarazten duena.
ninfa	iz		Maila apaleko jainkosa, iturri, ibai, baso edo mendietan bizi zena.
nini	iz	A1.	Begiaren erdiko beltzune biribila, irisaren erdian dagoen irekidura, argi izpiak begi barrura sartzen direna.
nini	iz	A2.	Haurra, haur txikia.
nini	iz	A3.	Panpina.
ninibetar	izlag eta iz		Asiako antzinako hiri zen Ninibekoa.
ninika	iz	A1.	Landare begia.
ninika	iz	A2.	Begi ninia.
ninikatu ninika edo ninikatu ninikatzen	ad		Landare batek ninikak atera.
nireganatu niregana nireganatzen	ad		Niregana etorri edo ekarri, nire egin, nire bihurtu.
nireganatze			nireganatu aditzaren aditz izena.
nirekoi	izond		Singularreko lehen pertsonan mintzatzen denak bere nahi edo interesari soilik begiraturik jokatzen duela adierazteko erabiltzen duen izenondoa.
nirekoikeria	iz		Singularreko lehen pertsonan mintzatzen denaren berekoikeria.
nirekoitasun	iz		Singularreko lehen pertsonan mintzatzen denaren berekoitasuna.
niretar			Nire familiakoa, artekoa, aldekoa, alderdikoa dena.
niretu nire niretzen	ad		Nire egin, nire bihurtu.
niretze			niretu aditzaren aditz izena.
nirezko	izlag		Lehen pertsonaz mintzatzen denak berezko duena.
nitrato	iz		Garratz nitrikoaren gatza.
nitro	iz		Gatzua.
nitrogeno	iz		Gai bakuna, gas koloregabea eta usaingabea, arnasa harteko edo bertan errekuntzak egiteko balio ez duena, eguratsaren lau bostenak osatzen dituena N; at. z 7; at. m. 14,01.
nitroglizerina	iz		3, isurkari horixka, astuna, likatsua, kolpe baten eraginez bortizki eztanda egiten duena eta dinamitaren osagai nagusia dena.
nitrozelulosa	iz		Kotoi eran edo paper ore eran dagoen zelulosaren, eta garratz nitriko eta sulfurikoaren arteko erreakzioaz lortzen den gaia.
no		A2.	Emakume bati zerbait ematen zaiola adierazteko hitza.
no		A1.	Emakumeei deitzeko erabiltzen den hitza.
noaski	adlag		Beharbada.
nobela	iz		Eleberria.
nobizio	iz		Fraidegaia, leikaide gaia.
noble	iz	A1.	Aitoren semea.
noble	izond	A2.	Kim.. Gai bakunez mintzatuz, beste gaiekin erreakzionatzen ez duena.
noblezia	iz		Aitoren semetasuna.
noel	iz		Gabon kanta.
noharroin	izond eta iz		Behartsua, erromesa.
noizgura			1896. Noiznahi.
noiz	adlag	A1.	Zein unetan, zein denboratan.
noiz	adlag	A2.	Zehar galderetan.
noiz	adlag	A3.	Denborazko perpaus txertatu baten buru bezala, aditz jokatuak bait- hartzen duelarik.
noizaldi	iz		Unea; denbora.
noizbait	adlag	A1.	Aldiren, uneren batean. Ezezko ez diren esaldietan erabiltzen da.
noizbehin	adlag		Noizean behin.
noizbehinka	adlag		Noizean behin.
noizdaino	adlag		Noiz artean.
noizdanik	adlag		Noiz ezkero.
noizko		A1.	adlag.. Zer denboratarako.
noizko		A2.	izlag.. Zer denboratakoa.
noiznahi	adlag		Nahi den aldian, edozein alditan.
noiznahikotasun	iz		Noiznahiko denaren nolakotasuna.
noiznolako	izlag		Aldiaren, unearen araberakoa.
noiztenka	adlag		Noizbehinka.
noiztik	adlag		Noizdanik.
noiztsu	adlag		Gutxi gorabehera noiz.
noka	adlag		Emakume bati hika.
noketa	iz		Emakumearekiko hitanoa.
nokturno	iz		Musika lan laburra, malenkoniazko kutsua duena.
noku	iz		Akatsa.
nola	adlag	A1.	Zein modutan, zein eratan.
nola	adlag	A2.	Zehar galderetan.
nola	adlag	A3.	Berdintasuna adieraziz.
nola	adlag	A4.	Kausazko perpaus txertatu baten buru bezala, aditz jokatuak bait- edo -(en hartzen duelarik). G. g. er.
nolabait	adlag		Moduren, eraren batean. Ezezko ez diren esaldietan erabiltzen da.
nolakatu nolaka nolakatzen	ad		Nolako bihurtu.
nolakatze			nolakatu aditzaren aditz izena.
nolako	izlag		Zer eratako, zer modutako.
nolakotasun	iz		Zerbait, den bezalako egiten duen hura.
nolakotsu	izond		Gutxi gorabehera nolakoa.
nolanahi	adlag	A1.	Edozein eratan, edozein modutan.
nolanahi	izlag	A1.Xa.	Edozein motatako.
nolanahi	izlag	A1.Xb.	Erdipurdikoa.
nolanahika	adlag		Nolanahi.
nolatan	adlag		Nola. Harridura adieraziz, edo erretorika galderatan, hots, erantzuna aldez aurretik ezaguna denetan.
nolatsu	adlag		Nola gutxi gorabehera.
nolaz	adlag		Nolatan.
nolazpait	adlag		Nolabait.
nolerebait	adlag		Nolabait, nolabait ere.
nomada	izond eta iz		Giza taldeez mintzatuz, bizileku finkorik ez duena, alderraia, ibildauna.
nomenklatura	iz		Jakintza batean erabiltzen diren hitzen multzoa.
nominatibo	iz		Akusatiboa duten hizkuntzetan, subjektuaren kasua.
non	adlag	A1.	Zer tokitan.
non	adlag	A2.	Zehar galderetan.
non	adlag	A3.	Lekuzko perpaus txertatu baten buru bezala, aditz jokatuak bait- edo -(en hartzen duelarik.
non	adlag	A4.	Ezezko baldintzetan.
non	adlag	A4.Xa.	Eskualduna.
nonahi edo nonnahi	adlag		non.
nonahi edo nonnahi	adlag	A1.	Edozein tokitan.
nonbre	iz	H1.	Zenbakia.
nondar	izlag		Nongoa, non jaioa.
nondikbait	adlag		Nonbaitetik.
nondiknahi	adlag		Edozein tokitatik.
nondik	adlag		1545.
nondik	adlag	A1.	Zer lekutatik.
nondik	adlag	A2.	Lekuzko perpaus txertatu baten buru bezala, aditz jokatuak bait- edo -(en hartzen duelarik.
nondik	adlag	A2.Xb.	Nola.
nondikako	izlag		Zein tokitikakoa.
nongo	izlag		Zer tokitakoa.
nongotar	izlag		Nongo semea.
nongotasun	iz		Nongo izateko nolakotasuna.
nongura	izlag		Nonahi.
nontsu	izlag		Gutxi behera non.
nor	izord	A1.	Zer pertsona.
nor	izord	A2.	Bakoitza. Bere edo kidekoren bat ondotik duela.
nor	izord	A3.	Esaldi txertatu baten buru bezala, aditz jokatuak bait- hartzen duelarik.
norabait	adlag		Tokiren batera.
norabide	iz		Norbait edo zerbait nora doan adierazten duen lerro zuzena.
norabidetu norabide edo norabidetu norabidetzen	ad		Norabide jakin bati buruz kokatu.
norabidetze			norabidetu aditzaren aditz izena.
noragabe	izond		Helbururik ez duena, nora gabe doana.
noraino	adlag		1816.
noraino	adlag	A1.	Zer tokiraino, zer punturaino.
norako	izlag	A1.	Zer tokitarako.
norako	izlag	A2.	Esaldi txertatu baten buru bezala, aditz jokatuak bait- edo -(en hartzen duelarik.
norako	iz	A3.	Joera, norabidea.
noranahi	adlag		Edozein tokitara.
norantz	adlag		Zer aldetarantz.
noranzko	iz		Norabide batean higitzeko dauden bi ertako bakoitza.
noraraino	adlag		Noraino.
norat	adlag		Nora; norantz.
noratsu	adlag		Nora gutxi gorabehera.
noratu nora noratzen	ad		Nora joan, nora eraman.
norbait	izord		Pertsonaren batek. Ezezko ez diren perpausetan erabiltzen da.
norbaitzuk	izord		Pertsonez mintzatuz, batzuk.
norbera	izord		Hitz egiten ari dena bera, edo aipatu den hura bera eta ez beste bat.
norlehenka	iz		Norgehiagoka.
normal	izond		Ezer berezirik edo neurriz gainekorik ez duena, maizkoena edo ohikoena den motaren araberakoa dena.
normalizatu normaliza normalizatzen	ad		Normal bihurtu.
normalizatze			normalizatu aditzaren aditz izena.
normaltasun	iz		Normala denaren nolakotasuna.
nornahi	izord		Edozein pertsona. Deklinabidea.
nortasun	iz		Gizabanakoaren izaera eratzen duten ezaugarrien multzoa.
norte	iz		Iparraldea.
nortsu	izord		Gutxi gorabehera nor.
nortu nor edo nortu nortzen	ad		Giza nortasuna hartu edo eman.
nortze			nortu aditzaren aditz izena.
nortzuk	izord		Zer pertsonak.
noski	adlag	A1.	Beharbada, ziur aski.
noski	adlag	A2.	Baieztatzen edo ezeztatzen dena ezaguntzat edo begien bistakotzat hartzen dela adierazteko hitza.
noskiro	adlag		Noski.
nostalgia	iz		Maite dugun zerbaitek, hargandik urrun egotean, eragiten digun goibeltasunezko egoera.
nota	iz	H1.	Lohidura, orbana.
nota	iz	H2.	Musika idazten denean, soinu bat adierazteko ikurra.
notagabe	izond		Notarik, lohidurarik ez duena.
notario	iz	A1.	Eskribaua.
notario	iz	A2.	Hilburuko, hitzarmen-agiri, saleroste idazki etabarren fede ematen duen herri enplegatua.
notatu nota edo notatu notatzen	ad		Lohitu, kutsatu.
notin	iz		Pertsona.
notizia	iz		Berria, albistea.
noziarazi noziaraz noziarazten	ad		Nozitzera behartu, pairarazi.
nozio	iz		Gauza baten ideia.
nozitu nozi nozitzen	ad		Pairatu, jasan, eraman.
nozitze			nozitu aditzaren aditz izena.
nuklear	izond		Nukleoarena, nukleoari dagokiona.
nukleo	iz		Gunea.
numero	iz		Zenbakia.
numismatika	iz		Diru pezak eta dominak aztertzen dituen jakintza.
nuntzio	iz	A1.	Amabia, herri mutila.
nuntzio	iz	A2.	Estatu batean Aita Santuaren ordezkari diplomatikoa den artzapezpikua.
nylon	iz		Ehungintzan erabiltzen den gai sintetikoa.
oasi	iz		Basamortu batean, ura dagoelako landareak dauden tokia.
obal	izond		Arrautza forma duena, arrauzkara.
obalo	iz		Irudi edo forma obala.
obediarazi obediaraz obediarazten	ad		Obeditzera behartu.
obedient	izond		Obeditzailea, esanekoa.
obedientzia	iz		Esanekotasuna.
obeditu obedi obeditzen	ad		Agintzen duenaren nahia bete, esana egin, bestek aginduari amore eman.
obeditzaile	izond		Obeditzen duena, esanekoa.
obeditze			obeditu aditzaren aditz izena.
obelisko	iz		Monolito garaia, lauki edo lauki zuzen formako oinarria, eta goialdea piramide antzeko batez bukatua duena.
obispo	iz		Gotzaina, apezpikua.
objektibo	izond	H1.A1.	Objektuari dagokiona.
objektibo	izond	H1.A2.	Norberaren aurreiritzien, interesen edo zaletasunen mende ez dagoena.
objektibo	iz	H2.	Ispilua, leiar edo leiar multzoa, optika tresnetan, ikusi edo aztertu nahi den gauzaren aldera zuzentzen dena.
objektiboki	adlag		Objektibotasunez, alderdikeriarik gabe.
objektibotasun	iz		Objektiboa denaren nolakotasuna.
objektu	iz		1720.
objektu	iz	A1.	Gogoaren edo espirituaren aritzearen gai izan daitekeen zernahi; gogoeta egiten duen subjektuaren aurrez aurre aurkezten den eta esperientziaren emaitza izanik espiritutik at izatasuna zuen zernahi.
objektu	iz	A2.	Aditz iragankor baten osagarria, subjektua ez dena, eta gehienetan nor edo nori osagaiari dagokiona.
objektu	iz	A3.	Helburua, jomuga.
objektu	iz	A4.	Gauzakia.
objekzio	iz		Eragozpenbidea.
obligantza	iz		Obligazioa.
obligarazi obligaraz obligarazten	ad		Behartu, obligatu.
obligatu obliga obligatzen	ad		Behartu.
obligazio	iz		Eginbidea, betebeharra, eginbeharra.
oboe	iz		Haize musika tresna, zurez egina, mihi bikoitza eta tutu konikoa duena.
obra	iz	A1.	Egitea, egintza.
obra	iz	A2.	Ertilari edo idazle baten lana; idazlana edo ertilana.
obratu obra obratzen	ad		Obra bihurtu, gauzatu.
obsesio	iz		Borondatearen kontra nagusitzen den burutapena, gogotik kendu ezin dena.
obulazio	iz		Obulu heldua obulutegitik askatzea.
obulu	iz	A1.	Sexu zelula emea, heldua, ernaldua izateko gai dena.
obulu	iz	A2.	Landare hazidunen egitura, landarea ernalduz gero hazi bihurtzen dena.
obulutegi	iz	A1.	Emeen ernal organoa, obuluak sortzen direna.
obulutegi	iz	A2.	Landareetan, pistiloaren oinean dagoen zatia, obuluak dituena.
obus	iz		Artilleria peza, kanoiaren eta morteroaren artekoa; delako tresnak botatzen duen jaurtigaia.
oda	iz		Grezia klasikoan, musikaren laguntzaz kantatzen edo esaten zen olerki lirikoa.
odaiertz	iz		Ostertza.
odol jario	iz		Odola jariatzea, galtzea.
odoledale	iz		Izaina.
odolaldi	iz	A1.	Haserrealdia.
odolaldi	iz	A2.	Odol kolpea.
odolbatu	iz		Odolbildua, odoluria.
odolbildu	iz	A1.	Kolpe baten ondorioz gorputzean gertatzen den ubela, odoluria, odolbatua.
odolbildu	iz	A2.	Odol hodi bat ixten duen odol gatzatua.
odoldu odol edo odoldu odoltzen	ad	A1.	Odolez orbandu, zikindu, estali.
odoldu odol edo odoldu odoltzen	ad	A2.	Odol bihurtu.
odoldun	izond	A1.	Odola duena.
odoldun	izond	A2.	Odol-beroa.
odoleztatu odolezta odoleztatzen	ad		Odoldu.
odoleztatze			odoleztatu aditzaren aditz izena.
odoleztu odolez odolezten	ad		Odoldu, odoleztatu.
odolgabe	izond	A1.	Odolik ez duena.
odolgabe	izond	A2.	Adorerik, kemenik gabea.
odolgabetu odolgabe edo odolgabetu odolgabetzen	ad	A1.	Odolustu.
odolgabetu odolgabe edo odolgabetu odolgabetzen	ad	A2.	Odolgabe bihurtu.
odolgiro	izond		Odola isurtzea atsegin duena, ankerra, odoltzalea.
odolkara	izond eta iz		Odolaren kolorekoa.
odolki	iz		Zerri odol egosiz eta beste zenbait gehigarriz egiten den hestebetea.
odolkide	izond eta iz		Arbaso beragandik jaioa izanik, odol berekoa dena.
odolkidetasun	iz		Odolkide izateko nolakotasuna.
odolkoi	izond		Odoltzalea, odolgiroa.
odoloste	iz		Odolkia.
odolti	izond		Odoltsua.
odoltsu	izond	A1.	Odolez betea, odoldua.
odoltsu	izond	A2.	Odoltzalea, odolgiroa.
odoltzale	izond		Odola isurtzea atsegin duena, ankerra.
odoltze			odoldu aditzaren aditz izena.
odoluri	iz		Kolpe baten ondorioz gorputzean gertatzen den ubela, odolbildua, odolbatua.
odoluste			odolustu aditzaren aditz izena.
odolustu odoluts odolusten	ad	A1.	Eri bati zaina ireki odol kopuru jakin bat ateratzeko, odol ateratzea egin.
odolustu odoluts odolusten	ad	A2.	Odol asko atera pertsona edo abere bati.
odontologia	iz		Hortz-haginez, horien eritasunez eta eritasunen sendabideez diharduen medikuntzaren alorra.
odontologo	iz		Dentista, hortz-artatzailea.
ofenditu ofendi ofenditzen	ad		Iraindu, mindu.
ofentsa	iz		Iraina, laidoa.
ofentsagarri	izond		Iraingarria.
ofentsarazi ofentsaraz ofentsarazten			Iraindu, mindu.
ofentsatu ofentsa ofentsatzen	ad		Iraindu, mindu.
ofentsatzaile	izond		Iraintzailea.
ofertorio	iz		Eskaintza, Jainkoari ogia eta ardoa eskaintzen zaizkion mezaren partea.
ofizial	iz	MB.	Administrazioan eta batez ere armadan, maila apaleko buru edo buruzagia.
ofizial	izond eta iz	MA.	Legezko aginpidea gauzatzen duten erakundeetatik gobernutik, administraziotik... datorrena, edo horiei dagokiona.
ofizialdu ofizial edo ofizialdu ofizialtzen	ad		Ofizial bihurtu.
ofiziale	iz		Lanbidea ikasi duelarik, maisu mailara heldu ez den eskulangilea; ipar. hargintza, arozgoa eta antzeko lanak bere kontu egiten dituen eskuzko langilea, askotan familiakoak, lankideak edo mutilak lagun dituela.
ofizialki	adlag		Ofizialtasunez.
ofizialkidetasun	iz		Hizkuntza bat beste batekin edo batzuekin batera ofizial deneko egoera.
ofizialtasun	iz		Ofiziala denaren nolakotasuna.
ofizialtze			ofizialdu aditzaren aditz izena.
ofizier	iz		Ofiziala.
ofizio	iz	A1.	Lanbidea, ogibidea, bizibidea ateratzeko balio duen jardun jakina.
ofizio	iz	A2.	Kargua, egitekoa.
ofizio	iz	A3.	Elizkizuna; bereziki, berariazko otoitz multzo jakin batean datzana.
ofrenda	iz		Jainkoari egiten zaion oparia edo eskaintza.
ofrendatu ofrenda edo ofrendatu ofrendatzen	ad		Ofrenda egin, Jainkoari oparia eskaini.
ofrezitu ofrezi ofrezitzen	ad		Eskaini.
ofritu ofri ofritzen	ad		Eskaini.
oftalmologia	iz		Begietako eritasunez diharduen sendagintzaren alorra.
ogale	iz		Zerriei eta ematen zaien janaria.
ogasun	iz		Ondasuna.
ogasundun	iz		Ondasunduna.
ogen	iz	A1.	Hobena, hutsa, errua.
ogen	iz	A2.	Batez ere heg.; g. er.. Bekatua.
ogendant	izond		Ogenduna.
ogendun	izond		Hobenduna, erruduna.
ogenduru	izond		Ogenduna.
ogengabe	izond		Hobengabea, errugabea.
ogerleko	iz		Hogei errealeko dirua.
ogi	iz	A1.	Gari irinez, urez eta gatzez osaturiko orea legamiaz jaikiaz eta labean erreaz egiten den jangaia.
ogi	iz	A2.	Garia.
ogibide	iz		Lanbidea, bizibidea ateratzeko balio duen jardun jakina.
ogidun	iz		Ogi-saltzailea, okina.
ogigaztai	iz		Erbinudea, anderederra, satanderea.
ogiketa	adlag	A1.	Gari bila; ogi bila.
ogiketa	iz	A2.	Gari uzta.
ogipeko	iz		Etxeko zerbitzaria.
ogitarteko	iz		Barnean jakiren bat urdaiazpikoa, gazta... tartekatzen zaion ogitxoa edo ogi zatia.
ogitegi	iz	A1.	Okindegia.
ogitegi	iz	A2.	Ogi biltegia.
ogitsu	izond		Ogiz, gariz betea.
ogitu ogi edo ogitu ogitzen	ad		Ogi bihurtu.
ogituko	iz		Ogipekoa.
ogitxo	iz		Ogi txikia.
ogitze	iz		Ogi kopurua.
oguzi oguz oguzten	ad		Ahoskatu, ebaki.
oguzkera	iz		Oguztea; oguzteko modua, ebakera.
oguzte			oguzi aditzaren aditz izena.
ohaburu	iz		Ohearen burua, ohe burua.
ohaburuko	iz		Burkoa.
ohaide	iz		Ohelaguna, maitalea.
ohantze	iz	A1.	Habia.
ohantze	iz	A2.	Etzauntza, etzalekua.
ohantze	iz	A3.	Hezur baten sakongunea, beste hezur baten burua sartzen dena.
ohantzetu ohantze edo ohantzetu ohantzetze	ad		Ohantze forma hartu edo eman.
ohape	iz		Ohepea.
ohargarri	izond		Ohartua izan dadin merezi duena, nabaria.
ohargarriki	adlag		Era ohargarrian, nabariki.
oharka	iz		Gainean lastaira jartzen zaiolarik ohea osatzen duen kutxa.
oharkabekeria	iz		Oharkabetasuna gaitzesgarritzat hartua.
oharkabetasun	iz		Ohartasunik eza.
oharkabetu oharkabe edo oharkabetu oharkatzetzen	ad		Ohartasuna galdu.
oharkabetze			oharkabetu aditzaren aditz izena.
oharkera	iz	A1.	Arreta, ohartasuna.
oharkera	iz	A2.	Oharra.
oharki	adlag		Ohartuki.
oharkizun	iz		Oharra.
oharkor	izond		Ernea; ohartzailea.
oharmen	iz	A1.	Ohartzea, arreta, arta.
oharmen	iz	A2.	Gauzez ohartzeko ahalmena.
oharpen	iz	A1.	Arreta, oharmena.
oharpen	iz	A2.	Zerbait ohartarazteko edo ikusarazteko egiten den adierazpena.
ohartarazi ohartaraz ohartarazten	ad		Ohartzera behartu; azpimarratu.
ohartasun	iz		Ohartzea, arreta, arta.
oharti	izond		Ernea; ohartzailea.
ohartu ohar edo ohartu ohartzen	ad	A1.	Adimenaren bidez gauzaren batez jabetu, zerbait ikusi.
ohartu ohar edo ohartu ohartzen	ad	A2.	zaio.
ohartu ohar edo ohartu ohartzen	ad	A3.	du.
ohartu ohar edo ohartu ohartzen	ad	A4.	da aditza Zub. Oroitu.
ohartuki	adlag		Ohartzen dela, jakinaren gainean.
ohartxo	iz		Ohar-en txikigarria.
ohartzaile	izond		Gauzez ohartzen dena, ohartze handikoa.
ohartze			ohartu aditzaren aditz izena.
ohartzeke	adlag		Ohartu gabe, oharkabean.
ohatu oha ohatzen	ad	H1.A1.	Ohean etzan, bereziki eri dagoena.
ohatu oha ohatzen	ad	H1.A2.	Hutsune batean finkatu, babestu.
ohatze		H2.	ohatu aditzaren aditz izena.
ohatze	iz	H1.A1.	Ohea, etzauntza.
ohatze	iz	H1.A2.	Ohantzea, habia.
ohatze	iz	H1.A3.	Egoitza.
ohatze	iz	H1.A4.	Geruza.
ohazal	iz		Ohe estalkia.
ohe	iz		Bertan etzateko prestatua dagoen altzaria.
ohepe	iz		Ohe azpia. Batez ere deklinabideko leku atzizkiez.
oherarazi oheraraz oherarazten			1958. Ohera joanarazi.
oheratu edo ohera	ad		Ohera joan, ohera eraman.
oheratze			oheratu aditzaren aditz izena.
ohereskatu ohereska ohereskatzen	ad		Eskaini.
oheresku	iz		Eskaintza.
ohetxo	iz		Ohe-ren txikigarria.
ohidura	iz		Ohitura.
ohiko	izlag	A1.	Ohi dena, ohituren araberakoa.
ohiko	izlag	A2.	Lehenagokoa, izana.
ohikotasun	iz		Ohiko denaren nolakotasuna.
ohikunde	iz		Ohitura.
ohikuntza	iz		Ohitura.
ohil	izond		Basa, basatia.
ohildu ohil ohiltzen	ad		Egotzi, bota.
ohiltzaile	izond		Ohiltzen duena.
ohiltze			ohildu aditzaren aditz izena.
ohitu ohi edo ohitu ohitzen	ad		Ohitura hartu edo harrarazi.
ohitugabe	izond		Ohitu ez dena.
ohitura	iz	A1.	Egintza bat askotan errepikatzearen ondorioz hartzen den aritzeko era edo modua.
ohitura	iz	A2.	Herri edo giza talde batean ohiko gertatzen den aritzeko modua edo egitea.
ohitza	iz		Ohitura.
ohitze			ohitu aditzaren aditz izena.
ohizko	izlag		Ohikoa.
ohm	iz		Eragozpen elektrikoaren banakoa.
ohoingo	iz		Ohointza.
ohoinkeria	iz		Ohointza.
ohointza	iz		Lapurreta, ebastea.
ohol	iz		Zurezko zati aski luzea, laua eta mehea.
oholeztatu oholezta oholeztatzen	ad		Etxe, gela bateko lurra oholez estali.
oholeztatze			oholeztatu aditzaren aditz izena.
oholtxo	iz		Tamaina txikiko ohola.
oholtza	iz	H1.	Aldarearen atzeko horman margolanez, imajinez eta beste apaingarriz osaturik ezartzen den atala, erretaula.
oholtzar	iz		Tamaina handiko ohola.
ohondikatu ohondika ohondikatzen	ad		Oinkatu, oinperatu.
ohoragarri	izond	A1.	Ohoratua izatea merezi duena.
ohoragarri	izond	A2.	Ohorea ematen duena, begirunea erakartzen duena.
ohoragarriki	adlag		Ohorezki.
ohorarazi ohoraraz ohorarazten	ad		Ohoratzera behartu.
ohoratu ohora ohoratzen	ad		Ohore ekarri edo eman; begirune handiz tratatu.
ohoratzaile	iz		Ohoratzen deuna.
ohoratze			ohoratu aditzaren aditz izena.
ohore	iz	A1.	Ezagutzen den merezimenduari dagokion erakutsi ageria.
ohore	iz	A2.	Besteen oniritzia, edo geure buruarena, ez galtzera behartzen gaituen sentimena.
ohoreskatu ohoreska ohoreskatzen	ad		Ohereskatu, eskaini.
ohoresku	iz		Ohereskua, eskaintza.
ohoretsu	izond		Ohoragarria.
ohorezki	adlag		Era ohoragarrian, ohorez.
ohorgoa	iz		Ohoingoa, ohointza.
oihaldun	iz		Oialak dituena; oihal-saltzailea.
oihalgile	iz		Oihalak egiten dituena.
oihalgintza	iz		Oihalginaren lanbidea; oihalak egiteko jarduna.
oihalki	iz		Oihal zatia.
oihaltegi	iz		Oihalak saltzen diren denda, oihal denda.
oihaltxo	iz		Oihal zati txikia.
oihalzamar	iz		Belusaren antzeko ehuna, sedazkoa, kotoizkoa etabar
oihan	iz	A1.	Basoa, zuhaitzez estaliriko zernahi lur eremu edo aurkientza.
oihan	iz	A2.	Mendia.
oihanbide	iz		Oihanean zeharko bidea.
oihandi	iz		Baso guztiz handia eta basatia.
oihandu oihan edo oihandu oihantzen	ad		Oihan bihurtu, zuhaitzez estali.
oihaneratu oihanera oihaneratzen	ad		Oihanera joan edo eraman.
oihaneratze			oihaneratu aditzaren aditz izena.
oihanpe	iz		Oihan azpia, oihan barnea.
oihantar	iz		Basotarra.
oihantsu	izond		Oihanez betea.
oihantzain	iz		Basozaina.
oihantzaingo	iz		Oihantzainaren ogibidea edo lanbidea.
oihantze			oihandu aditzaren aditz izena.
oihartzun	iz		Hots uhinek behaztopa bat aurkitzean gertatzen den hots errepikatzea; horrela errepikatzen den hotsa.
oiher	izond		Arteza ez dena, okerra.
oihertu oiher edo oihertu oihertzen	ad		Okertu.
oihu	iz	A1.	Ahotsak egotziriko hots zorrotza.
oihuka	adlag		Oihu eginez.
oihukari	iz		Oihularia.
oihukatu oihuka edo oihukatu oihukatzen	ad	A1.	Oihuka esan.
oihukatu oihuka edo oihukatu oihukatzen	ad	A2.	Kantatu, abestu.
oihukatze			oihukatu aditzaren aditz izena.
oihuki	iz		Kanta, abestia.
oihulari	izond eta iz	A1.	Oihu egiten duena, oihukatzen duena.
oihulari	izond eta iz	A2.	Kantaria, abeslaria.
oihumin	iz		Intziria, auhena.
oihuska	iz		Intziria, auhena.
oihutu oihu edo oihutu oihutzen	ad		Oihu egin.
oihutxo	iz		Oihu-ren txikigarria.
oihutze			oihutu aditzaren aditz izena.
oihuztatu oihuzta oihuztatzen	ad	A1.	Oihuka esan, aldarrikatu.
oihuztatu oihuzta oihuztatzen	ad	A2.	Oihuka egin.
oihuztatze			oihuztatu aditzaren aditz izena.
oilagor	iz		Hegazti zangaluzea, haragi oso gozokoa, eperra baino txikixeagoa, mokoa luzea, zuzena eta mehea, eta luma arre beltzunedunak dituena.
oilagorlari	iz		Oilagor ehiztaria.
oilakaran	iz		Zumalakarra, karraskilaren familiako zuhaitza, zur zailukoa.
oilaki	iz		Oilo okela.
oilaloka	iz		Oilo loka.
oilanda	iz		Oilo gaztea.
oilar	iz		Oiloaren arra, tamainaz hura baino handiagoa dena eta gandor gorriagoa eta handiagoa duena, eta hark ez bezala hatzak ezproinez hornituak dituena.
oilarite	iz		Argi urratzea, egunsentia.
oilarkatu oilarka oilarkatzen	ad		Oilartu.
oilarkatze			oilarkatu aditzaren aditz izena.
oilarkeria	iz		Oilartzen denaren egite gaitzesgarria, harrokeria.
oilarrauzka	iz		Oilar jokoa.
oilartoki	iz		Oilar jokoa dagoen tokia; borrokarako oiloak hazten diren oilategia.
oilartu oilar edo oilartu oilartzen	ad	A1.	Nagusitu, gailendu.
oilartu oilar edo oilartu oilartzen	ad	A2.	Harrotu.
oilartze			oilartu aditzaren aditz izena.
oilasko	iz		Oilar gaztea.
oilaskoki	iz		Oilasko haragia.
oilategi	iz		Oiloak eta etxeko gainerako hegaztiak gordetzen diren tokia.
oilo	iz	A1.	Etxeko hegazti emea, hegan egiten ez duena, moko sendoa, gandor gorria eta luma ederrak dituena.
oilo	iz	A2.	Gizon koldarra edo beldurtia izendatzeko erabiltzen da.
oilokeria	iz		Koldarkeria.
oiloki	iz	H2.	Oiloaren motako hegaztia.
oilotoki	iz		Oilategia.
oilotu oilo edo oilotu oilotzen	ad		Koldartu.
oilotxo	iz		Oilo-ren txikigarria.
oilotze			oilotu aditzaren aditz izena.
oinalde	iz		Orrialde baten beheko aldea.
oinarri	iz	A1.	Gauza bati eusten dion azpiko atal gehienetan trinkoa.
oinarri	iz	A2.	Ideia, argudio, sistema... baten euskarri gertatzen den zera.
oinarritu oinarri edo oinarritu oinarritzen	ad		Oinarri hartu edo eman, oinarritzat hartu.
oinarritze			oinarritu aditzaren aditz izena.
oinatz	iz		Oinak lurrean uzten duen aztarna edo seinalea.
oinaze	iz	A1.	Mina, gorputzaren alderen batean sumatzen den sentipen nekagarri edo mingarria, bereziki bizia.
oinaze	iz	A2.	Nahi bizien edo grinen bete edo aseezinak gogoan sortzen duen atsekabezko egoera.
oinazealdi	iz		Oinazeak jasaten diren aldia.
oinazegarri	izond		Oinazetzen duena.
oinazekari	iz		Oinazetzeko tresna.
oinazekide	iz		Oinaze laguna.
oinazetsu	izond		Oinazez betea, mingarria.
oinazetu oinaze edo oinazetu oinazetzen	ad		Oinaze, estira eman edo hartu.
oinazetze			oinazetu aditzaren aditz izena.
oinazkar	iz		Oinaztarria.
oinazpiratu oinazpira oinazpiratzen	ad		Oin azpian erabili, oinperatu.
oinazpiratze			oinazpiratu aditzaren aditz izena.
oinaztarri	iz		Hodeietatik lurrera erortzen den tximista.
oinaztatu oinazta onaztatzen	ad		Oinazetu.
oinaztatze			oinaztatu aditzaren aditz izena.
oinaztura	iz		Tximista.
oindun	izond		Oinak dituena.
oinetako	iz		Oinak estaltzeko eta babesteko erabiltzen den edozein jantzi.
oinetxe	iz		Leinu edo familia baten sortetxe edo jaiotetxea.
oinezko	iz		Kale eta bideetan oinez ibiltzen den pertsona.
oinkada	iz	A1.	Ostikoa.
oinkada	iz	A2.	Urratsa, pausua.
oinkari	iz	A1.	Dantzaria, jauzkaria.
oinkari	iz	A2.	Ostikaria.
oinkari	iz	A3.	Oinezkoa.
oinkari	iz	A4.	Lasterkaria.
oinkatu oinka oinkatzen	ad		Oinaz zapaldu.
oinkatze			oinkatu aditzaren aditz izena.
oinlodi	iz		Peonia.
oinordeko	iz	A1.	Ondarea dagokion pertsona; gurasoek ondarearen hartzekodun izendatzen duten pertsona.
oinordeko	iz	A2.	Kargu edo egiteko batean beste baten ondorengo dena.
oinordekotasun	iz		Oinordekotza.
oinordekotza	iz		Oinordearen eskubidea, ondarearen hartzekodun izateko eskubidea.
oinordetu oinorde edo oinordetu oinordetzen	ad		Oinordekotzaren bidez jabe bihurtu; aurreko batek hiltzean utziriko ondare baten jabe bihurtu.
oinordetze			oinordetu aditzaren aditz izena.
oinpe	iz		Oinaren azpia, oin azpia. Batez ere deklinabideko leku atzizkiez, singularrean.
oinpeko	iz		Pedala.
oinperatu edo oinpera	ad		Oinpera ekarri, oinpean erabili.
oinperatze			oinperatu aditzaren aditz izena.
ointustu ointuts ointusten	ad		Oinustu.
ointuts	adlag		Oinutsik.
oinustu oinuts oinusten	ad		Oinetakoak kendu.
oixtian	adlag		Arestian, duela gutxi.
ok egin			Goragaleak etorri arte ase.
okada	iz		Gorakoa.
okagarri	izond		Goragalea etorrarazten duena, erabat nazkagarria.
okaila	iz		Ardien eritasuna, kokospean gertatzen zaien handituan datzana.
okailatu okaila edo okailatu okailatzen	ad		Okailak joa gertatu.
okailatze			okailatu aditzaren aditz izena.
okaka	adlag		Goragalea etorriz.
okaran	iz		Arana.
okasio	iz	A1.	Aukera, egokiera.
okasio	iz	A2.	Hiletak.
okatu oka edo okatu okatzen	ad	A1.	Oka egin.
okatu oka edo okatu okatzen	ad	A2.	Erabat ase; nazkatu.
okatze			okatu aditzaren aditz izena.
okaztagarri	izond		Goragalea etorrarazten duena, erabat nazkagarria.
okaztatu okazta okaztatzen	ad	A1.	Oka egin.
okaztatu okazta okaztatzen	ad	A2.	da-du aditza Ipar. Nazkatu, higuindu.
okaztatze			okaztatu aditzaren aditz izena.
okela	iz	A1.	Jateko haragia, hegaztiena eta bereziki abereena.
okela	iz	A2.	Zernahi janariren zatia.
okelu	iz		Zokoa, ezkutalekua.
okerbide	iz		Okertzeko edo makurtzeko bidea, bide okerra.
okerbideratu edo okerbidera	ad		Okerbidetik joan edo eraman.
okerbideratze			okerbideratu aditzaren aditz izena.
okergune	iz		Bihurgunea.
okerka	adlag		Oker; alderantziz.
okerkeria	iz		Egite okerra; oker dagoen gauza gaitzesgarritzat hartua.
okerki	adlag		Oker, okerka.
okermin	iz		Bizioa.
okerraldi	iz		Gauzak oker ateratzen diren aldi igarokorra.
okerrarazi okerraraz okerrarazten	ad		Okertzera behartu.
okerreratu okerrera okerreratzen	ad		Okerrera jo, okertu.
okertasun	iz	A1.	Okerra denaren nolakotasuna.
okertasun	iz	A2.	Okerkeria, gaiztotasuna.
okertsu	izond		Okergunez, bihurgunez betea.
okertu oker okertzen	ad	MA.A1.	Lerro zuzenaren itxura duena makotu.
okertu oker okertzen	ad	MA.A2.	Norabide zuzenetik, berezko edo ohiko norabidetik aldaratu.
okertu oker okertzen	ad	MA.A3.	Bide zuzenetik aldaratu.
okertzaile	izond		Okertzen duena.
okertze			okertu aditzaren aditz izena.
okil	iz		Hegazti igokaria, usoaren tamainakoa, hegoak zuri-beltzak dituena, zuhaitzen zuloetan habia egiten duena, eta bere moko luze, mehe eta gogorraz arbola azalak indarrez joaz harrapatzen dituen arrez elikatzen dena.
okin	iz		Ogia eginez edo salduz bizibidea ateratzen duen pertsona.
okindegi	iz		Ogia egiten den etxea; ogia saltzen den denda.
okintza	iz		Okinaren lanbidea.
okitu oki okitzen	ad	H2.	Zerbaiten maiztasun edo gehiegikeriagatik gogaitu edo aspertu.
okitu	izond	H2.Xa.	Aseezina.
okitu	iz	H2.Xb.	Aseezintasuna.
okoilu		H1.	Zokoa.
oktaedro	iz		Zortzi aurpegiko poliedroa.
oktogono	iz		Zortzi aldeko poligonoa.
okular	iz		Optika tresnetan, behatzaileak begia ezartzen duen leiar edo leiar multzoa.
okulista	iz		Begi-sendagilea, begi medikua.
okuntza	iz		Lanerako lurra, ereiteko lur ona.
okuntzatu okuntza edo okuntzatu okuntzatzen	ad		Lurrak bertan erein ahal izateko prestatu.
okupatu okupa okupatzen	ad		Hartu.
okupazio	iz		Egitekoa, zeregina.
okzidente	iz		Sartaldea, mendebalea, mendebal aldea.
okzitaniera	iz		Okzitanoen hizkuntza, latin hizkuntzetako bat.
okzitano	izond eta iz		Okzitaniarra.
olagara	iz		Txaloa, esku zarta.
olagaratu olagara edo olagaratu olagaratzen	ad		Txalotu.
olagarro	iz		Burua arrautza itxurakoa, begi irtenak eta zortzi erro edo garro dituzten eta jateko onak diren zefalopodo mota batzuei ematen zaien izena.
olagizon	iz		Olan lan egiten zuen gizona.
olajaun	iz		Olaren jabea.
olata	iz		Elizan, familiako hilaren alde eskaintzen zen ogia edo opila.
olatu ola olatzen	ad	H2.	Ematu, hezi.
olatu	iz	H1.	Itsas uhina.
oldar	iz		Zerbaitetaranzko higidura bizia; erasoa.
oldarka	adlag		Oldarrean, oldartuz.
oldarkor	izond		Oldartzeko joera duena.
oldarmendu	iz		Oldarra, oldarraldia, oldartzea.
oldarraldi	iz		Erasoaldia.
oldartsu	izond		Oldarrez betea.
oldartu oldar edo oldartu oldartzen	ad		Oldarrean abiatu; oldarrean eraso.
oldartze			oldartu aditzaren aditz izena.
olde	iz		Borondatea, nahia, gogoa.
oldozkor	adlag		Pentsakor.
oldozkun	iz		Pentsamendua, gogoeta.
oldozmen	iz		Oldozpena, pentsamendua.
oldozpen	iz		Pentsamendua, gogoeta.
oldozte			oldoztu aditzaren aditz izena.
oldoztu oldoz oldatzen	ad		Pentsatu.
ole	izond		Eztia, emea.
oleazio	iz		Oliadura, azken igurtzia.
olerkari	iz		Olerkiak egiten edo ontzen dituen idazlea.
olerkaritasun	iz		Olerkari denaren nolakotasuna.
olerkaritza	iz		Olerkariaren lanbidea.
olerkigintza	iz		Olerkari batek, eskola edo talde batek olerkiak egiteko duen era berezia; olertia jardun gisa hartua.
olerkitxo	iz		Olerki-ren txikigarria.
olermen	iz		Olerkiak ontzeko ahalmena.
olerti	iz		Mintzairaren antzea, zerbait adierazteko hitz neurtuaren, erritmoaren eta hoskidetasunaren armoniaz eta irudiez baliatzen dena.
oles	iz	A1.	Atera heltzen denak egiten duen deia.
oleska	adlag		Oles egiten.
olgantza	iz		Olgeta.
olgatu olga olgatzen	ad		Jostatu, jolastu, atsegin hartu.
olgeta	iz		Olgatzea, atsegin hartzea, jostatzea, jolastea.
olgeta	adlag	Xa.	Olgatzen, jostatzen, jolasean.
olgeta	adlag	Xb.	Txantxetan.
oliadura	iz		Elizaren sakramentua, hiltzeko zorian daudenak olio santuaz gantzutzean datzana, azken igurtzia.
oliaran	iz		Oliba, olibondoaren fruitua.
oliatu olia oliatzen	ad		Oliadura hartu edo eman.
oliatze			oliatu aditzaren aditz izena.
oliba	iz	A1.	Olibondoaren fruitua, jateko ona, txikia eta luzarana, azal leuna, hezur gogorra eta olioa ateratzen den mamia duena.
oliba	iz	A2.	Olibondoa.
olibadi	iz		Olibondoz landaturiko landa edo saila.
olibatze	iz		Olibondoa.
olibondo	iz		Oleaceae familiako zuhaitza, olibak ematen dituena, enbor bihurri adartsua, hosto berdeak gainetik eta zurixkak azpitik, eta lore zuriak dituena.
oligarka	iz		Oligarkiako kidea.
oligarkia	iz		Aginpidea pertsona multzo txiki baino ahaltsu baten eskuetan dagoen gobernu era.
oligarkiko	izond		Oligarkiari dagokiona.
oligofrenia	iz		Adimenaren atzerapen larria.
olinpiada	iz	A1.	Olinpiar jolasak.
olinpiada	iz	A2.	Bi olinpiar jolasen arteko lau urteko epea.
olinpiar	izlag	A1.	a.-ko 776. urtetik hasita, lau urtean behin egiten ziren soinketa eta atletismo norgehiagokak; 1894. urteaz gero, lau urtean behin egiten diren kirol batzaldi nazioartekoak, munduko kirolari amateur onenak biltzen dituztenak.
olinpiar	izlag	A2.	Olinpoari eta bertako jainkoei dagokiena.
oliobide	iz		Petrolioa eta, eraman ahal izateko hodia.
oliokoi	izond		Olioaren zale dena.
oliondo	iz		Olibondoa.
oliontzi	iz		Olio ontzia.
oliotegi	iz		Olioa gordetzen den tokia; olio biltegia.
oliotsu	izond		Olio asko duena.
olioztatu oliozta olioztazen	ad		Olioz igurtzi edo gantzutu.
olioztatze			olioztatu aditzaren aditz izena.
olo	iz		Lastodunen familiako landarea, buruxkak dilindan dituena, alea zamarien eta hegaztien janaritzat erabiltzen dena.
omen		H1.	Hiztunak aditzera ematen duenaren berri entzunez ez ikusiz jakin duela adierazteko erabiltzen duen partikula. Aditz laguntzailearen eta era trinkoen ezkerrean ezartzen da.
omen	iz	H2.A1.	Ospea, entzutea, izen ona.
omenaldi	iz		Norbait ohoratzeko edo goraipatzeko zertzen den ekitaldi edo egintza.
omendu omen edo omendu omentzen	ad		Omenaldia egin, gorazarre egin.
omengarri	izond		Omena, ospea ematen duena.
omenka	adlag		Beste bati entzunaren arabera.
omentsu	izond		Ospetsua.
omentze			omendu aditzaren aditz izena.
omonier	iz		Kapelaua.
omoplato	iz		Ornodunen bizkarraren albo banatan dauden bi hezurretako bakoitza.
onargarri	izond		Onartua izan dadin merezi duena.
onargarritasun	iz		Onargarri denaren nolakotasuna.
onarkizun			Onartzekoa.
onarpen	iz		Onartzea.
onarrarazi onarraraz onarrarazten	ad		Onartzera behartu.
onartezin	izond		Ezin onartuzkoa.
onartu onar onartzen	ad	A1.	Eskaintzen edo ematen dena borondatez hartu; ontzat hartu.
onartu onar onartzen	ad	A2.	Proposamen, iritzi... bat ontzat, egiazkotzat hartu.
onartze			onartu aditzaren aditz izena.
onasun	iz		Ondasunak.
onasundun	iz		Ondasunduna.
onbehar	izond eta iz		Behartsua.
onbehartu onbehar edo onbehartu onbehartzen	ad		Onbehar bihurtu.
onbera	izond		Bihozbera, errukitsua.
onberatasun	iz		Onbera denaren nolakotasuna.
onbide	iz	A1.	Jarraibide ona, bertutera eramaten duen jarraibidea.
onbide	iz	A2.	Bertutea, ongia egitera eta gaizkitik ihes egitera bulkatzen gaituen indarra.
onbideratu onbidera onbideratzen	ad		Bide ona edo bertutezkoa hartu edo harrarazi.
onbideratze			onbideratu aditzaren aditz izena.
onbidetsu	izond		Bertutetsua.
onbihurtu onbihur onbihurtzen	ad		Oneratu, Jainkoagana bihurtu.
onbihurtze			onbihurtu aditzaren aditz izena.
ondamu	iz		Bekaizkeria.
ondamutsu	izond		Bekaiztia.
ondare	iz		Gurasoengandik jasotzen diren ondasunen multzoa.
ondasun	iz		Eskura daitekeen baliozko gauza.
ondasundun	izond eta iz		Ondasunak dituena, ondasunen jabea.
ondasuntegi	iz		Altxorra; ondasun biltegia.
ondasuntsu	izond		Ondasunduna, ondasunez betea.
ondasunzale	izond		Ondasunen zaleegia dena.
onddo	iz	A1.	Perretxiko mota handia eta mami-lodia Boletus sp.
onddo	iz	A2.	Hostorik, sustrairik ez zurtoinik ez duen landare mota apala, klorofilarik gabea baina zelula gunedunak dituena.
ondeste	iz		Heste larriaren azken zatia, uzkian amaitzen dena.
ondikatu ondika ondikatzen	ad		Atsekabetu, tristarazi.
ondiko	iz		Atsekabea; zorigaitza.
ondo	adlag	H1.	Nahi, espero, behar den bezala; era onez, egokitasunez. Mailaz ongi baino apalagotzat hartzen da.
ondo	iz	H2.	Gauza bati buruz, hura ukitzen edo, dagoen aldea.
ondo	iz	H2.Xa.	Lekuzko testuinguruan.
ondo	iz	H2.Xa.	Lekuzko testuinguruan.
ondo	iz	H2.Xb.	Atzetik espazioan nahiz denboran.
ondo	iz	H2.Xb.	Denborazko testuinguruan.
ondo	iz	H2.Xb.	Denborazko testuinguruan.
ondo	iz	H3.	Zenbait landare edo zuhaitzen banakoa.
ondoez	iz		Zernahi arrazoirengatik ongi ez dagoen pertsonaren egoera.
ondoezte			ondoeztu aditza aren aditz izena.
ondoeztu ondoez edo ondoeztu ondoezten	ad		Ondoeza egin, ondoezik jarri, alditxartu.
ondoko	iz		Ondoan, ondotik datorren pertsona.
ondokotasun	iz		Ondoko izateko nolakotasuna; ondarea; oinordekotasuna.
ondonahi	iz		Onginahia.
ondoratu edo ondora	ad		Ondora joan.
ondoratze			ondoratu aditzaren aditz izena.
ondore	iz	A1.	Egite, egoera edo gertaera batetik berez segitzen den egite, egoera edo gertaera.
ondore	iz	A2.	Norbaitengandik sortutako izakien multzoa.
ondorean	adlag		Ondoren.
ondorego	iz	A1.	Ondorea, norbaitengandik sortutako izakien multzoa.
ondorego	iz	A2.	Ondorea, senipartea.
ondoreko	izlag		Ondorengoa, ondokoa.
ondoren		A2.	Denborazko testuinguruan. Ondoan, ondotik.
ondoren		A1.	Lekuzko testuinguruan. Atzean, ondoan.
ondoren	iz	H2.	Ondorea, ondorioa.
ondoren			-(ren kasu atzizkia hartzen duen izen sintagma baten eskuinean; delako sintagmako izenak, zerbait bizigabe adierazten badu eta eskuinean adjektiborik ez badu, -ren atzizkia eta mugatzailea gal ditzake.
ondorengo	iz	A1.	Ondokoa, ondoan, ondotik datorren pertsona.
ondorengo	iz	A2.	Ondorea, norbaitengandik sortutako izakien multzoa.
ondorio	iz	A1.	Ondorea, norbaitengandik sortutako izakien multzoa.
ondorio	iz	A2.	Egite, egoera edo gertaera batetik berez segitzen den egite, egoera edo gertaera.
ondoriotasun	iz		Ondarea, senipartea.
ondoriotsu	izond		Ondorioz betea.
ondorioztatu ondoriozta ondorioztatzen	ad		Ondorio gisa atera.
ondorioztatze			ondorioztatu aditzaren aditz izena.
ondotxo	adlag	H1.	Ondo adizlagunaren txikigarri adierazkorra.
ondotxo			Ondo posposizioaren.
ondozkatu ondozka edo ondozkatu ondozkatzen	ad		Bataren ondotik bestea jarri edo etorri.
ondozkatze			ondozkatu aditzaren aditz izena.
ondozko	iz		Zuhaitz-banakoa.
ondra	iz		edo beh.. Ohorea, omen ona.
ondragarri	izond		Ohoragarria.
ondratu ondra edo ondratu ondratzen	ad		Ohoratu.
ondu on edo ondu ontzen	ad	A1.	On bihurtu.
ondu on edo ondu ontzen	ad	A2.	Fruituez, belarraz mintzatuz heldu, umotu.
ondu on edo ondu ontzen	ad	A3.	Janariez mintzatuz, prestatu, eta bereziki hura gozatzeko gaiak ezarri.
ondu on edo ondu ontzen	ad	A5.	Literatura lan bat edo idazlan bat, erti lan bat, egin, sortu, moldatu.
ondugabe	izond		Ondu ez dena; heldugabea, umotu ez dena.
onegitasun	iz		Onegia denaren nolakotasuna.
onegite	iz		Egiten den ona.
oneraspen	iz		Jaiera, debozioa.
oneratu onera oneratzen	ad		Onera etorri edo ekarri.
oneratze			oneratu aditzaren aditz izena.
onerizkoa	iz		Maitasuna, amodioa.
onerizte	iz		Maitasuna, amodioa. Cf. ON IRITZI.
onesgarri	izond	A1.	Maitagarria.
onesgarri	izond	A2.	Onargarria.
onesgun	iz		Karitatea, goi maitasuna.
oneski	adlag	A1.	Zintzoki, prestutasunez.
oneski	adlag	A2.	Haragiarekiko garbitasunez, lotsaz.
onesle	iz		Maitalea.
onespen	iz		Bedeinkapena.
onest	izond		Zintzoa, prestua.
onestasun	iz	A1.	Prestutasuna.
onestasun	iz	A2.	Moduzkotasuna.
oneste			onetsi aditzaren aditz izena.
onestidade	iz		Onestasuna.
onetsarazi onetsaraz onetsarazten	ad	A1.	Maitarazi.
onetsarazi onetsaraz onetsarazten	ad	A2.	Ontzat harrarazi, onarrarazi.
onetsi onets onesten	ad	A1.	Maitatu.
onetsi onets onesten	ad	A2.	Ontzat eman.
onetsi onets onesten	ad	A3.	Bedeinkatu.
ongailu	iz	A1.	Janariak ontzeko gaia.
ongailu	iz	A2.	Ongarria.
ongailuztatu ongailuzta ongailuztatzen	ad		Ongarriztatu.
ongailuztatze			ongailuztatu aditzaren aditz izena.
ongaitz	iz		Alde onak eta txarrak.
ongarri	iz	H1.A1.	Lurrak emankorrago bihurtzeko erabiltzen den gaia.
ongarri	iz	H1.A2.	Ongailua, janariak ontzeko gaia.
ongarri	izond	H2.	On egiten duena.
ongarritegi	iz		Simaurtegia.
ongarritsu	izond		Ongarriz betea.
ongarritu ongarri ongarritu ongarri	ad		Lurrei, emankorrago bihurtzeko, ongarria eman.
ongarritze			ongarritu aditzaren aditz izena.
ongarriztatu ongarrizta ongarriztatzen	ad		Ongarria eman, ongarritu.
ongarriztatze			ongarritaztu aditzaren aditz izena.
ongile	iz		Ongi egilea, ongia egiten duena; pertsona edo erakunde bati bere ondasunen bitartez laguntzen dion pertsona.
ongin	iz		Ongilea.
onginahi	iz		Besteenganako nahi edo borondate ona.
ongiro	izond		Onbera, bihozbera.
ongite	iz		Ongia egitea.
ongitu ongi edo ongitu ongitzen	ad		Ondu, oneratu.
ongitxo	adlag		Ongi-ren txikigarri adierazkorra.
ongixko	adlag		Ongitxo.
ongunde	iz		Hitzarmena, abenikoa.
onik	adlag		Ongi, ezbeharrik gabe.
onil	iz		Inbutua.
oniritzi onirizten	ad	H1.A1.	Maitatu.
oniritzi onirizten	ad	H1.A2.	Ontzat eman, onetsi.
oniritzi	iz	H2.A1.	Maitasuna, amodioa.
oniritzi	iz	H2.A2.	Ontzat ematea, onestea.
onkai	iz		Merezimendua.
onkaitu onkai edo onkaitu onkaitzen	ad		Merezi izan.
onkeria	iz		Mizkinkeria, goxokia.
onoidade	iz		Bertutea.
onoimen	iz		Bertutea.
onoimentsu	iz		Bertutetsua.
onomastika	iz		Izen bereziak, eta bereziki pertsona izenak aztertzen dituen jakintza.
onomatopeia	iz		Izendatzen duen gauzari dagokion hotsa irudikatuz edo, haren izena sortzea; horrela sorturiko izena.
ontarte	iz		Mesedea.
ontasun	iz	A1.	Ona denaren nolakotasuna.
ontasun	iz	A2.	Ondasunak.
ontsa	adlag		Ongi, ondo.
ontsala	adlag		Gauzak ongi egiteko.
ontsatasun	iz		Zoriona.
ontsatu ontsa edo ontsatu ontsatzen	ad		Ondu; oneratu.
ontsatzaile	iz		Ontsatzen duena.
ontsatze			ontsasu aditzaren aditz izena.
ontsaxko	adlag		Ongitxo, ondotxo.
ontsu	izond	A1.	Onuratsua.
ontsu	izond	A2.	Ona, ontasunez betea.
onturre	iz		Onura, probetxua.
ontxo	izond		On-en txikigarri adierazkorra.
ontza	iz	A1.	Pisu zaharra, erromatar libraren hamabirena eta libra arruntaren hamaseirena balio zuena.
ontza	iz	A2.	Luzera neurri zaharra, oinaren hamabirena.
ontzaile	iz		Adierazten dena ontzen duen pertsona.
ontze			ondu aditzaren aditz izena.
ontzi	iz	A1.	Ur gainean higitzen den zernahi ibilgailu, bereziki txikia ez dena.
ontzi	iz	A2.	Gauzaki barneduna, isurkariak eta kidekoak edukitzeko edo biltzeko erabiltzen dena; bereziki pl.., sukaldean erabiltzen direnak.
ontzidi	iz		Elkarrekin edo egiteko berean ari diren itsasontzien multzoa.
ontzigile	iz	A1.	Ogibidez ontziak lehen adieran egiten dituen pertsona.
ontzigile	iz	A2.	Ogibidez ontziak bigarren adieran egiten dituen pertsona.
ontzigintza	iz		Ontziak batez ere lehen adieran egiteko jarduna.
ontzikada	iz		Ontzi bigarren adieran baten edukia.
ontziola	iz		Ontziak lehen adieran, itsasontziak egiten diren lantegia.
ontziratu edo ontzira	ad		da-du.
ontziratu edo ontzira	ad	A1.	Norbait ontzira sartu; norbait edo zerbait ontzi batera sartu.
ontziratu edo ontzira	ad	A2.	Janari edo edari bat, batez ere iraunarazteko, ontzian sartu.
ontziratze			ontziratu aditzaren aditz izena.
ontzitegi	iz	A1.	Ontziola, ontziak lehen adieran egiten diren lantegia.
ontzitegi	iz	A2.	Sukaldeko ontziak gordetzen diren apala edo arasa.
ontziteria	iz		Sukaldean erabiltzen diren ontzien multzoa.
ontzitxo	iz		Ontzi-ren txikigarria.
ontzixka	iz		Ontzi txiki eta arina.
ontzizain	iz		Ontzia gidatzen duena, lemazaina, pilotua.
ontzurre	iz		Ontzako urrea, ontza urrea.
onua	iz		Aholkua, kontseilua.
onura	iz		Zerbaitetik, norbaitentzat edo zerbaitentzat gertatzen edo ateratzen den ondorio ona.
onuragarri	izond		Onura dakarrena.
onuragarritasun	iz		Onuragarria denaren nolakotauna.
onurakor	izond		Onuragarria.
onuratsu	izond		Onuraz betea, onuragarria.
onxko	izond		Ona, aski ona.
opa izan opako	ad	A1.	Norbaitentzat zerbait nahi izan.
opa izan opako	ad	A2.	Eskaini.
opagai	iz		Eskaingaia, jainkoei eskaintzen pertsona edo animalia.
opaka	adlag		Opatuz; eskainiz.
opako	izond		Argia igarotzen uzten ez duena.
opakotasun	iz		Opakoa denaren nolakotasuna; gardentasunaren alderantzizkoa.
opaldu opal opaltzen	ad		Eskaini; donkitu.
opalmahai	iz		Aldarea.
opari	iz	A1.	Eskaintza.
opari	iz	A2.	Ohik. Norbaiti eskaintzen zaion gauzakia.
oparitu opari oparitzen	ad		Opari gisa eskaini.
oparitxo	iz		Opari-ren txikigarria.
oparitze			oparitu aditza aren aditz izena.
oparo	adlag	A1.	Ugaritasunez, zikoizkeriarik gabe.
oparo	izond	A2.	Dagokiona edo berezkoa ugari duena; ona eta ugaria.
oparotasun	iz		Oparoa denaren, oparo ematen duenaren nolakotasuna.
oparotsu	izond		Oparoa.
oparri	iz		Jainkoei opariak eskaintzeko harria.
opatu opa opatzen	ad	H1.	Opa izan.
opatu opa opatzen	ad	H2.	Aurkitu.
opatze			opatu aditzen aditz izena.
ope	iz		Opil mehea.
opera	iz		Musikaz erabat hornituriko antzerki lana.
operatu opera operatzen	ad	A1.	Eragin, aritu.
operatu opera operatzen	ad	A2.	Operazio edo ebakuntza bat egin.
operatze			operatu aditzaren aditz izena.
operazio	iz	A1.	Aritzea, eragiketa.
operazio	iz	A2.	Ebakuntza.
opereta	iz		Antzerki lan arin eta samurra, elkarrizketak, musika eta dantza batzen dituena.
opetsi opets opesten	ad		Opa izan.
opildu opil edo opildu opiltzen	ad	A1.	Zapaldu.
opildu opil edo opildu opiltzen	ad	A2.	Pilatu, multzotu.
opiltxo	iz		Opil- en txikigarria.
opilo	iz		Opiltxoa.
opio	iz		Lo-belarraren buruetatik ateratzen den esne modukoa, alkaloideetan aberatsa, sorgortzaile gisa erabiltzen dena.
opor	iz	A1.	Ikasleak edo langileak izaten dituzten atseden egunak edo atseden garaia.
opor	iz	A2.	Lanuztea.
oporketa	iz	A1.	Lanuztea.
oporketa	iz	A2.	Oporraldia, oporrak.
oporraldi	iz		Opor garaia, ikasleek edo langileek izaten dituzten atseden egunak edo atseden denbora.
oposizio	iz	A1.	Kontrakotasuna; aurrez aurre dauden gauzen, pertsonen arteko erlazioa.
oposizio	iz	A2.	Espainian, azterketa mota bat, lanpostu baterako hautagaiek, langune publikorakoek bereziki, egin ohi dutena.
opots	iz		Sega potoa.
optika	iz		Argia eta argiarekiko gertakariak aztergai dituen fisikaren adarra.
optikari	iz		Optika tresnak egiten eta saltzen dituen pertsona.
optiko	izond	A1.	Ikusmenari dagokiona.
optiko	izond	A2.	Optikari dagokiona.
optimismo	iz		Baikortasuna.
optimista	izond eta iz		Baikorra.
or	iz		Zakurra.
orain	adlag	H1.A1.	Une honetan, garai honetan.
orain	adlag	H1.A2.	Izen gisa.
orain	adlag	H1.A2.Xa.	elebakar darabil, elebidun.
orain	adlag	H1.A2.Xb.	Duela gutxi, lehentxeago.
orainaldi	iz	A1.	Oraingo aldia.
orainaldi	iz	A2.	Aditzaren aldietako bat, perpauseko adizlagunak markatzen duen denbora bitartea biltzen duena.
oraindaino	adlag		Orain arte.
oraindanik			Hemendik aurrera, une honetatik aurrera, aurrerantzean.
oraindik	adlag	A1.	Aipaturiko unean egintza edo egoera batek bere hartan dirauela adierazten duen adizlaguna.
oraindik	adlag	A2.	Errepikatzea edo areagotzea adieraziz.
oraindino	adlag		Oraindik.
oraindio	adlag		Oraindik.
orainen	iz		Orina.
orainengo	izlag	A1.	Denboran gertuena, duela gutxikoena.
orainengo	adlag	A2.	Orainago.
oraingo	izlag	A1.	Une honetakoa, garai honetakoa.
oraingotasun	iz		Oraingoa denaren nolakotasuna.
oraingotu oraingo edo oraingotu oraingotzen	ad		Oraingo bihurtu.
oraingotze			oraingotu aditzaren aditz izena.
oraino	adlag		Oraindik.
orainokoan	adlag		Orain arte, oraindaino.
oraintsu	adlag		Duela gutxi.
oraintxe	adlag		Orain bertan.
oraka	adlag		Oratuz.
orakada	iz		Oratzea, besarkada.
orakarri	iz		Heldulekua, euskarria.
orakatu oraka edo orakatu orakatzen	ad		Lokaztu; zikindu, lohitu.
orakatze			orakatu aditzaren aditz izena.
orakulu	iz		Jainkoen erantzuna.
oraldi	iz	H1.	Oratzea, heltzea, oratzen den aldi bakoitza: erasoa.
oraldi	iz	H2.	Ore egitea, oratzea.
oramahai	iz		Gari edo arto irina oratzeko eta inoiz ogiak gordetzeko erabiltzen den aska.
orangutan	iz		Giza itxurako tximino handia, iletsua, zango-motza eta beso-luzea, Borneo eta Sumatrako oihanetan bizi dena.
orano	adlag		Oraindik.
orantza	iz		Legamia, altxagarria.
oraska	iz		Oramahaia, azpira.
oratoria	iz		Jendaurrean hitzaldiak emateko antzea, entzuleak atsegindu eta hunkitzea helburu duena.
oratorio	iz	A1.	Otoiztegia.
oratorio	iz	A2.	Kantataren egitura duen musika lana, erlijiozko gai bati buruz eratua.
oratu ora oratzen	ad	H1.	Eskuaz heldu.
oratu ora oratzen	ad	H2.A1.	Irina, igeltsua edo kideko gaiak urez edo beste isurkari batez nahasiz orea egin.
oratzaile	iz		Orea egiten, oratzen duena.
oratze			oratu aditzen aditz izena.
orazio	iz	A1.	Otoitza.
orazio	iz	A2.	Esaldia, perpausa.
orazukre	iz		Karamelua.
orbain	iz		Ebakiondoa, ebaki edo zauri batek osatu ondoren larruazalean uzten duen seinalea.
orbaindu orbain orbaintzen	ad		Zauri osatuan orbaina eratu.
orbainkor	izond		Zauriez mintzatuz, erraz orbaintzen dena.
orbaintze			orbaindu aditzaren aditz izena.
orban	iz		Larruazalean edo zerbaiten gainaldean gertatzen den zikingunea edo bestelako koloreko zati txikia.
orbandu orban edo orbandu orbantzen	ad		Orbanak egin, orbanez zikindu.
orbangabe	izond		Orbanik ez duena.
orbangabetasun	iz		Orbangabea denaren nolakotasuna.
orbankor	izond		Orbantzeko joera duena, erraz orbantzen dena.
orbantxo	iz		Orban txikia.
orbantze			orbandu aditzaren aditz izena.
orbel	iz	H1.	Zuhaitzetatik eroritako hosto ihartuen multzoa.
orbeldu orbel edo orbeldu orbeltzen	ad		Hostoak orbel bihurtu.
orbeltze			orbeldu aditzaren aditz izena.
orbita	iz		Argizagi batek nagusitzat duen argizagiaren inguruan egiten duen ibilbidea.
orburu	iz		Elkartuen familiako baratze landarea, orri moduko zati haragitsuz osaturiko buru trinko jateko onak dituena.
ordain	iz	A1.	Zerbaiten truke edo baliokidetzat ematen edo hartzen den zera.
ordain	iz	A2.	Baliokidea.
ordain	iz	A3.	Ordekoa, ordezkaria.
ordainagiri	iz		Ordaintze agiria, zerbait ordaindu delako agiria edo sinestamendua.
ordainarazi ordainaraz ordainarazten			~1960. Ordaintzera behartu.
ordainbide	iz		Kalte edo alde txar bat ordaintzea.
ordaindu ordain edo ordaindu ordaintzen	ad		Ordaina eman; ordainetan eman.
ordaingai	izond		Ordaindua izatea merezi duena.
ordaingarri	iz		Zerbait ordaintzen duen zera.
ordaingo	iz		Ordezkatzea; ordeztea.
ordainkatu ordainka ordainkatzen	ad		Ordaina eman, ordainetan eman; ordezkatu.
ordainkatze			ordainkatu aditzaren aditz izena.
ordainketa	iz		Ordaintzea.
ordainkin	iz		Egindako kaltearen ordainetan ematen den zera.
ordainkizun	iz		Ordaintzekoa, ordaintzeko dagoen zera.
ordainsari	iz	A1.	Egintza on baten, lan baten... ordainetan ematen edo hartzen den saria.
ordainsari	iz	A2.	Zerbitzu batengatik ordaitzen den saria.
ordainsaritu ordainsari ordaisaritzen	ad		Ordainsaria eman, saritu.
ordaintza	iz	A1.	Ordaina.
ordaintza	iz	A2.	Ordaingoa, ordezkotza.
ordaintzaile	iz		Ordaintzen duena.
ordaintze			ordaindu aditzaren aditz izena.
ordainzka	adlag		Batak besteari, elkarri.
ordari	iz	A1.	Ordaina.
ordari	iz	A2.	Ordezkoa, ordezkaria.
ordarizkatu ordarizka ordarizkatzen	ad		Ordainkatu.
ordarizkatze			ordarizkatu aditzaren aditz izena.
ordea	junt		"Baina"-ren esanahi bera duen baina perpausaren hasieran g. g. er. ez ezik, barnean edo amaieran ere jar daitekeen juntagailua.
ordean	adlag	H1.A1.	Ordez. -(ren atzizkiaren eskuinean.
ordean	adlag	H1.A2.	Aditzaren era burutuaren, edo (ipar. -tzeko atzizkiaren ondo-ondoan). Beharrean.
ordean	junt	H2.	Ordea. Erabilerari buruz.
ordeinatu ordeina ordeinatzen	ad		Hilburukoa egin.
ordeinu	iz		Hilburukoa, testamentua.
ordeka	iz		Eremu laua, berdina.
ordeko	iz		Beste norbaiten ordez dagoen edo ari den pertsona.
ordelari	iz		Ordezkaria.
ordena	iz	MA.A1.	Edozein era edo motatako arau baten araberako antolamendua eta honen ondoriozko egoera.
ordena	iz	MA.A2.	Hurrenkera.
ordena	iz	MB.A1.	Elizaren zazpi sakramentuetako seigarrena, horretarako prestatuak apaiz bihurtzeko egitekoa duena.
ordena	iz	MB.A2.	Boto nagusiak egin ondoren erlijiozko bizitza daramaten pertsonen elkartea.
ordena	iz	MB.A3.	Antzinako zenbait elkartek hartu zuten izena.
ordena	iz	MB.A4.	Klase bat osatzen duten landare edo animalia taldeetako bakoitza.
ordena	iz	MB.A5.	Aingerukien hurrenkerako talde bakoitza.
ordena	iz	MC.	Agindua, manua.
ordenagabe	izond		Ordenarik ez duena.
ordenagailu	iz		Konputagailua.
ordenamendu	iz		Ordena, antolamendua.
ordenantza	iz		Agindua. manua, legea.
ordenatu ordena edo ordenatu ordenatzen	ad	H1.A1.	Antolatu, apailatu, taxutu.
ordenatu ordena edo ordenatu ordenatzen	ad	H1.A2.	Manatu, agindu.
ordenatu ordena edo ordenatu ordenatzen	ad	H1.A3.	Erlijio ordena eman edo artu.
ordenatzaile	izond eta iz		Ordenatzen edo antolatzen duena.
ordenazale	izond eta iz		Ordenaren zale dena; ohiko gizarte ordenaren aldekoa dena.
ordendu orden ordentzen	ad		Erlijio ordena eman edo artu.
ordentze			ordendu aditzaren aditz izena.
ordetu orde edo ordetu ordetzen	ad		Ordaindu.
ordez	adlag	A1.	-(ren atzizkiaren eskuinean). Adierazten denaren lekuan, ordainetan edo haren truke.
ordez	adlag	A2.	Aditzaren era burutuaren edo -tzeko atzizkiaren ondo-ondoan. Beharrean, orde.
ordezkari	iz		Talde, erakunde edo pertsona baten izenean beste erakunde batean edo toki batean ari den pertsona.
ordezkaritza	iz	A1.	Ordezkariaren kargua edo betekizuna.
ordezkaritza	iz	A2.	Ordezkarien multzoa.
ordezkaritza	iz	A3.	Ordezkariak diharduen tokia, eta bertako zerbitzuen multzoa.
ordezkatu ordezka ordezkatzen	ad	A1.	Norbait edo zerbait beste norbaiten edo zerbaiten ordez jarri; ordez aritu.
ordezkatu ordezka ordezkatzen	ad	A2.	Talde, erakunde edo pertsona baten izenean beste erakunde batean edo toki batean aritu.
ordezkatze			ordezkatu aditzaren aditz izena.
ordezko	izlag eta iz		Ordez jartzen dena edo diharduena.
ordezkotza	iz		Ordez aritzea.
ordezte			ordeztu aditzaren aditz izena.
ordeztu ordez ordezten	ad	A1.	Trukatu.
ordeztu ordez ordezten	ad	A2.	Norbait edo zerbait beste norbaiten edo zerbaiten ordez jarri; ordez aritu.
ordinal	iz		Hurrenkera edo ordena adierazten duen adizlaguna.
ordoki	iz	A1.	Eremu laua, berdina.
ordoki	izond	A2.	Laua, berdina.
ordokitar	iz		Ordokian bizi dena.
ordokitu ordoki edo ordokitu ordokitzen	ad		Ordoki bihurtu, lautu, berdindu, zelaitu.
ordokitze			ordokitu aditzaren aditz izena.
ordots	iz	A1.	Zerri arra, aketza.
ordots	iz	A2.	Arra.
orduan	adlag	A1.	Une hartan.
orduan	adlag	A2.	Kasu horretan, hortaz.
orduantxe	adlag		Orduan bertan.
ordudanik	adlag		Harrezkero, ordutik.
orduko	izlag	A1.	Une, garai hartakoa.
orduko	adlag	A2.	Bezain laster. Aditzaren era burutuaren edo (g. er. erlatibozko baten eskuinean.
orduko	adlag	A3.	Lastertasuna adierazteko. Orduan, ordu bakoitzean.
ordukotz	adlag		Orduko, ordurako, adierazten den unea baino lehen.
ordukotzat	adlag		Orduko, ordukotz.
ordukoxe	adlag	A1.	Adierazten den unean bertan.
ordukoxe	izlag	A2.	Une hartakoa bertakoa.
ordukoxe			-ren indargarria.
ordukoz	adlag		Orduko, ordurako, adierazten den unea baino lehen.
ordulari	iz		Erlojua.
orduraino	adlag		Une artaraino.
ordurako	adlag	A1.	Une hartarako.
ordurako	adlag	A2.	Adierazten den unea baino lehen edo une hartan bertan. Aditzaren era burutuaren eskuinean.
ordutegi	iz		Gertaera jakin batzuk jazotze orduaren arabera adierazten dituen zerrenda.
ordutik	adlag		Une hartatik.
ordutixek	adlag		Ordutik bertatik.
ore	iz	A1.	Hauts eginiko gai gotor bati isurkari bat erantsiz eratzen den nahastura aski trinkoa baina biguna.
ore	iz	A2.	Masa.
oregano	iz		Belar lore-ezpainduna, hosto eta loreak janari-ongarri gisa erabiltzen direna.
orein	iz	A1.	Ugaztun hausnarkari handia, sendoa eta itxura lirainekoa, hanka-luzea eta isats-laburra, oihanean taldetan bizi dena.
oreinki	iz		Orein okela.
oreinkume	iz		Orainaren unea.
oreka	iz		Elkarren aurka ari diren gauza bi edo gehiagoren arteko indar berdintasuna; horrelako indarren eraginpean dagoen gauzaren egoera.
orekatu oreka edo orekatu orekatzen	ad		Oreka sortu; orekan jarri.
orekatze			orekatu aditzaren aditz izena.
oren	iz	A1.	Ordua.
oren	iz	A2.	Erlojua, ordularia.
orentegi	iz		Ordutegia.
orentto	iz		en txikigarria.
orezta	iz		Orina, larruazalean eratzen den orban ilun biribila.
orfeoi	iz		Abesbatza.
orgabide	iz		Orgak ibiltzen diren bidea.
orgadi	iz		Trena.
orgagile	iz		Ogibidez orgak egiten dituen pertsona.
orgagintza	iz		Orgagilearen ogibidea, orgak egiteko jarduna.
organiko	izond	A1.	Organismo bizietatik datorrena; izaki bizietan dauden eta osagarritzat ikazkaia duten hainbat gairi dagokiena.
organiko	izond	A2.	Organoei dagokiena.
organismo	iz		Izaki bizia, animalietariko nahiz landareetarikoa, banakakotzat hartua; hori osatzen duten organoen multzoa; giza gorputza.
organista	iz		Organo-jolea.
organizatu organiza organizatzen	ad		Antolatu, egitura edo antolaketa jakin batez hornitu.
organizatze			organizatu aditzaren aditz izena.
organizazio	iz	A1.	Xede jakin batzuk dituen elkartea.
organizazio	iz	A2.	Organizatzea, antolaketa.
organo	iz	H1.	Haize musika tresna handia, hauspo bidez bultzaturiko haizeak soinua eginarazten dien hodiez osatua eta klabier bat edo gehiagoren bidez jotzen dena.
organo	iz	H2.	Betekizun jakin bat duen izaki biziaren zatia.
organogile	iz		Organoak egin eta konpontzeko ogibidea duen pertsona.
orgari	iz		Orgazaina, orga-gidaria.
orgasmo	iz		Sexu atseginaren bururatze unea, gizonagan hazi isurtzeaz bat gertatzen dena.
orgatara	iz		Orga baten edukia.
orgataraka	adlag		Kopuru handian.
orgategi	iz		Orgak gordetzen diren tokia.
orgatto	iz		Orgatxoa.
orgatxo	iz		Orga txikia, esku orga.
orgazain	iz		Orga daramana, orga-gidaria.
orgia	iz		Bako-ren ohoretan Erroman egiten ziren jaiak; janean, edanean eta bestetan gehiegikeriak egiten diren jaia.
orguileria	iz		Harrokeria, burgoikera.
orientalista	izond		Ekialdeko kulturetan aditua.
orientatu orienta orientatzen	ad		Ostertzeko puntu nagusiei buruz kokatu; norabide jakin bati buruz kokatu edo itzuli.
orientatze			orientatu aditzaren aditz izena.
oriente	iz		Sortaldea, ekialdea.
orijinal	izond		Jatorrizkoa, etorkizkoa, sortzezkoa.
orin	iz	H1.	Gizakien larruazaleko orban txikia.
orka	iz		Ezpalarta.
orkatila	iz		Zangoak eta oinak bat egiten duten tokian alde bietara nabarmentzen den irtengunea, aztal belarria.
orkatz	iz		Oreinaren familiako ugaztun hausnarkaria, ahuntza baino zerbait handiagoa.
orkestra	iz		Hainbat instrumentu mota jotzen dituzten musika-jotzaileen taldea.
orkestratu orkestra edo orkestratu orkestratzen	ad		Musika lan bat hainbat musika tresnez joa izateko pretatu edo antolatu; orkestrarako egokitu.
orkestratze			orkestratu aditzaren aditz izena.
orkidea	iz		Orchidaceae familiako landare hosto-bakuna, mordotan biltzen diren lore ikusgarriak ematen dituena.
orkoi	iz		Oin itxurako atala, oinetakoak egiteko erabiltzen dena.
orkoro	iz		Erpurura, behatz lodia.
orkume	iz		Zakurkumea.
orlegi	izond		Berdea.
ornitologia	iz		Txoriez diharduen zoologiaren atala.
ornitorrinko	iz		Australiako ugaztun errulea, ur-lehortarra, mokoa gogorra eta hankak igeri egiteko prestatuak dituena.
orno	iz		Bizkarrezurra osatzen duten hezurretako bakoitza.
ornodun	izond eta iz		Ornoak dituena, hezurtzaz hornitua.
ornogabe	izond eta iz		Ornorik ez duena, hezurtzaz hornitu gabea.
orobat	adlag		Era berean, berdin.
orobatasun	iz		Orobat denaren nolakotasuna.
orobatsu	adlag		Gutxi gorabehera orobat.
orografia	iz		Mendiez diharduen geografiaren atala.
oroigailu	iz		Oroigarria.
oroigarri	iz	A1.	Zerbait oroitarazten duen gauzakia edo zera; iraganeko zerbait gogoratzeko gordetzen den gauzakia; gertari gogoangarri baten oroitzapenetan egiten den gauzakia.
oroigarri	izond	A2.	Oroitua izatea merezi duena, gogoangarria.
oroimen	iz	A1.	Ikusi, entzun, ikasi edo sentitu diren zerak gogoan gordetzeko eta gogoratzeko ahalmena; gogoa iraganeko oroitzapenen gordelekutzat hartua.
oroimen	iz	A2.	Oroipena, oroitzapena.
oroimengarri	izond		Oroigarria; gogoangarria.
oroipen	iz	A1.	Oroimenean gordetzen den eta gogora datorren iraganeko irudia.
oroipen	iz	A2.	Oroimena.
oroipengarri	iz		Oroigarria.
oroit	ad		Indikatiboko orainaldi eta lehenaldiko adizkiekin laguntzaile gisa, era ez burutuak adieraziz.
oroitarazi oroitaraz oroitarazten	ad		Oroitzera behartu.
oroitarri	iz		Pertsona edo gertaera gogoangarri baten oroigarri egiten den arkitektura edo eskultura lana.
oroite	iz		Oroitza.
oroitu oroit oroitzen	ad		Gogora etorri, gogora ekarri.
oroitza	iz	A1.	Oroimena.
oroitza	iz	A2.	Oroipena.
oroitzapen	iz	A1.	Oroimenean gordetzen den eta gogora datorren iraganeko irudia.
oroitzapen	iz	A2.	Norbaitek, bizi izan dituen gertaera gogoangarriez egiten duen azalpen idatzia.
oroitzapen	iz	A3.	Oroimena.
oroitze			oroitu aditzaren aditz izena.
orojakile	izond		Oro dakiena, orojakina.
orojakin	izond		Oro dakiena.
orojale	izond		Orotarik jaten duena, mota guztietako gaiez, landareetarikoez nahiz animalietarikoez, elikatzen dena.
orokor	izond	A1.	Kasu multzo edo banako multzo bati ez kasu edo banako bati edo batzuei dagokiona.
orokor	izond	A2.	Multzo bateko banako guztiei dagokiena edo guztiak biltzen dituena.
orokorki	adlag		Oro har.
orokortasun	iz		Orokorra denaren nolakotasuna.
orokortu orokor edo orokortu orokortzen	ad		Orokor bihurtu.
orokortze			orokortu aditzaren aditz izena.
orotar	izlag		Leku orotakoa.
orotariko	izlag		Erabatekoa, orori dagokiona.
orots	izond		Abereez eta mintzatuz, arra.
orozbakoz	adlag		Betiko.
orpo	iz	A1.	Giza oinaren atzeko zatia, orkatilaren azpikoa.
orpo	iz	A2.	Zuhaitzaren enborrak sustraiekin bat egiten duen aldea.
orpo	iz	A3.	Ateak eta, finkatzen diren euskarria, erroa.
orratz	iz	A1.	Altzairuzko ziri moduko atal mehe-mehea, mutur batean punta zorrotza eta bestean haria sartzeko begia duena, josteko, birjosteko, ehuntzeko erabiltzen dena.
orratz	iz	A2.	Iskilinba.
orratz	iz	A3.	Metalezko ziria, mutur bat puntaduna edo zorrotza duena, hainbat erabilera dituena.
orratz	iz	A5.	Harkaitz zorrotza.
orratz	iz	A6.	Akula eta zenbait arrain luzaran izendatzeko erabiltzen den izena.
orraze	iz	H1.A1.	Aberaska, abaoa.
orraze	iz	H1.A2.	Bilbea.
orraze	iz	H1.A3.	Hausnartzaileen urdailaren bigarren zatia, zaku txikia.
orrazi	iz		Zurezko, hezurrezko, bolizko... tresna, hortz mehe eta sarriez osatua, ileak bereizteko eta apaintzeko erabiltzen dena.
orrazkera	iz		Orrazteko era, ile apainduen itxura.
orrazketa	iz		Orraztea, orraztaldia.
orraztaldi	iz		Orraztea; orrazten den aldi bakoitza.
orraztari	iz		Orraztatzen, orrazten adiera guztietan duena.
orraztatu orrazta orraztatzen	ad		Orraztu.
orraztatze			orraztatu aditzaren aditz izena.
orrazte			orraztu aditzaren aditz izena.
orraztoki	iz		Orratz ontzia.
orraztu orraz orrazten	ad	A1.	Orraziaren bidez ilea bereizi, leundu edo apaindu.
orraztu orraz orrazten	ad	A2.	Idazlan bati buruz mintzatuz, zuzendu, azken ikutuak eman.
orraztu orraz orrazten	ad	A3.	Era burutua izen gisa erabilia.
orre	iz		Ipurua, alzifrearen familiako zuhaixka.
orri	iz	A1.	Hostoa.
orri	iz	A2.	Lauki formako paper zatia.
orrialde	iz		Paperezko, pergaminozko... orri baten, eta batez ere liburu baten orrien aldeetako bakoitza.
orrika	iz	H1.	Kurrikak.
orrika	iz	H2.	Orrialdea.
orril	iz		Maiatza.
orrits	iz		Asko eta ongi jaten den jaia. Sinposion.
orritsu	izond		Hostotsua.
orritu orri edo orritu orritzen	ad	A1.	Orri itxurako xafla bihurtu.
orritxo	iz		Orri-ren txikigarria.
orritze			orritu aditzaren aditz izena.
orriuldu orriul orriultzen	ad		Orriak kendu.
orriztatu orrizta orriztatzen	ad		Orritu, ostatu.
orro	iz	A1.	Lehoiaren eta beste zenbait basapiztiren oihu ozena.
orroka	adlag		Orro eginez.
orrolari	izond		Orro egiten duena.
orron	adlag		Nora gabe, alderrai.
orsto	iz		Hostoa.
ortodoxia	iz	A1.	Eliza baten alderdi nagusiak egiazkotzat hartzen dituen dotrina eta iritzien multzoa.
ortodoxia	iz	A2.	Ortodoxoa denaren nolakotasuna.
ortodoxo	izond	A1.	Erlijio bateko dogmaren eta dotrinaren araberakoa.
ortodoxo	izond	A2.	Kristau elizez mintzatuz, XI. mendean Erromatik bereizi ziren Sortaldeko elizen dotrinakoa.
ortografia	iz	A1.	Hizkuntza bateko hitzak idazteko era zuzena eta arauen araberakoa.
ortopedia	iz		Gorputzaren akatsak zuzentzea.
ortots	iz		Ostotsa, trumoia.
ortoz	izond		Oinutsik ibiltzen dena, oinutsa.
ortozik	adlag		Oinutsik.
ortoztu ortoz edo ortoztu ortzozten	ad		Oinustu.
ortu	iz		Baratzea.
ortuari	iz		Barazkia.
ortulau	iz		Baratzezaina.
ortuts	adlag		Oinuts, oin-has.
ortutsik	adlag		Oinutsik.
ortuzain	iz		Baratzezaina.
ortzadar	iz		Ostadarra.
ortzegun	iz		Osteguna.
ortzi	iz	H1.A1.	Zeru sabaia, izarrartea.
ortzi	iz	H1.A2.	Ekaitza; oinaztarria; ostotsa.
ortzirale	iz		Ostirala.
orube	iz		Etxeak eraikitzeko lur eremua.
osaba	iz		Aitaren edo amaren anaia; orobat, izebaren senarra.
osabide	iz		Gaitz bat, eritasun bat, hutsegite bat osatzeko bidea.
osaera	iz		Osatzea; zerbait osatua dagoen era.
osaezin	izond		Ezin osatuzkoa.
osagabe	izond		Osatu gabe dagoena; osoa izateko zerbait falta duena.
osagai	iz	A1.	Sendagaia.
osagai	iz	A2.	Zerbait osatzen duten zatietako bakoitza.
osagailu	iz		Osagaia, sendagaia.
osagaitz	izond		Osatzen zaila dena, ia osaezina.
osagarritsu	izond		Osasuntsua, osasungarria.
osagile	iz	A1.	Sendagilea, medikua.
osagile	iz	A2.	Zikiratzailea.
osaketa	iz		Osatzea.
osaki	iz		Sendagaia, osagaia.
osakigin	iz		Botikaria.
osakin	iz		Sendagilea, osagilea.
osakitegi	iz		Botika.
osakuntza	iz	A1.	Sendatzea.
osakuntza	iz	A2.	Osaketa.
osalari	iz		Osagilea, sendagilea.
osasun	iz		Eritasunik gabeko egoera.
osasunbide	iz	A1.	Osasuna lortzeko, gaitz edo ajeren bat osatzeko bidea.
osasunbide	iz	A2.	Higienea.
osasundun	izond eta iz		Osasuna duena, eri ez dagoena.
osasungai	iz		Osagaia, sendagaia.
osasungarri	izond		Gorputzeko (eta gogoko) osasunarentzat onuragarria dena.
osasungarritasun	iz		Osasungarria denaren nolakotasuna.
osasungile	izond		Osasungarria.
osasuntsu	izond	A1.	Osasungarria.
osasuntsu	izond	A2.	Osasunez betea.
osatu osa osatzen	ad	A1.	Zenbait gauzek edo zenbait gauzez osotasun edo banako bat eratu.
osatu osa osatzen	ad	A2.	Zerbaiti osoa edo beteagoa izateko falta zaiona erantsi edo gehitu.
osatu osa osatzen	ad	A3.	Eginiko kalte edo gaitzen ordaina eman.
osatu osa osatzen	ad	A4.	Hautsi den zerbaiten zatiak elkarrekin bildu.
osatu osa osatzen	ad	A5.	Zikiratu, irendu.
osatu osa osatzen	ad	A6.	Sendatu.
osatzailea	iz	A1.	Sendatzailea.
osatzailea	iz	A2.	Zikiratzailea.
osatze			osatu aditzaren aditz izena.
osin	iz	H1.A1.	Ibaietan, urak sakontasun handia duen tokia.
osin	iz	H1.A2.	Leizea, amildegia, tulunbioa.
osin	iz	H2.	Asuna.
oskarbi	adlag		Zeruaz mintzatuz, garbi, hodeirik gabe, batez ere gau, goizalde eta arratsean.
oskarbitu oskarbi edo oskarbitu oskarbitzen	ad		Zeruaz mintzatuz, garbitu, hodeiak desagertu.
oskarbitze			oskarbitu aditzaren aditz izena.
oski	iz		Zapata.
oskigile	iz		Zapatagina, oskiak egiten dituena.
oskigintza	iz		Zapatagintza.
oskol	iz	A1.	Fruitu batzuen azal gogorra.
oskol	iz	A2.	Animalia batzuen babesgarri gogorra, bizkarraldea estaltzen diena.
oskoldun	izond	A1.	Oskola duena.
oskoldun	iz	A2.	Animalia artoprodo errulea, gorputza bina luzakin dituzten segmentuz osatua duena, buru gainean bi antena dituena, zakatz bidez arnasa hartzen duena eta oskola duena.
oskorri			Zeruaz mintzatuz, gorria.
oskorritu oskorri edo oskorritu oskorritzen	ad		Zeruaz mintzatuz, kolore gorria hartu.
osmio	iz		Gai bakuna, platinoaren antzeko metala, oso astuna, 2.700 C-tan urtzen dena Os; at. z 76; at. m. 190,2.
osmosi	iz		Mintz irazkor batean zehar nahasteko gai diren bi isurkari edo gasen artean gertatzen den barreiatzea.
oso	izond	MA.A1.	Zatirik edo osagairik falta ez zaiona; zerbait buru batetik bestera hartzen duena.
oso	izond	MA.A2.	Adizlagun gisa. Zatirik falta ez zaiola.
oso	adlag	MB.	Maila goran, guztiz, erabat.
oso	adlag	MB.A1.	Dagokion adizlagun edo adjektiboaren ezkerrean.
oso	adlag	MB.A2.	Aditz bati dagokiola.
osogune	iz		Zah; g. er.. Betegina denaren nolakotasuna.
osoki	adlag		Erabat, guztiz.
osoki	adlag	A1.	Aditzari dagokiola.
osoki	adlag	A2.	Adjektibo bati dagokiola.
osoko	izlag		Osoa, zatirik falta ez duena.
osorik	adlag	A1.	Eritasunik, gaitzik, zauririk gabe.
osorik	adlag	A2.	Zatirik falta ez zaiola.
osoro	adlag		Erabat, guztiz.
osotara	adlag		Erabat.
osotasun	iz	A1.	Osoa denaren, osorik dagoenaren nolakotasuna.
osotasun	iz	A2.	Multzo baten edo zerbaiten osagaien edo zatien bilketa osoa.
osotoro	adlag		Osoro, osoki.
ospa	interj		Norbaiti, alde egin dezala adierazteko esaten zaion hitza.
ospagarri	izond		Ospea, aintza ematen duena.
ospakizun	iz		Zerbait ospatzea; zerbait ospatzeko antolatzen den ekitaldia edo jaia.
osparazi osparaz osparazten	ad		Ospatu ad.-arren arazlea.
ospatu ospa ospatzen	ad	A1.	Ospe eman, goraipatu, jendaurrean bereziki.
ospatu ospa ospatzen	ad	A2.	Gertaera edo egun jakin bat jai edo ekitaldi bereziren batez gogoratu; gertaera jakin bat dela eta, jai edo ekitaldi bereziren bat egin.
ospatze			ospatu aditzaren aditz izena.
ospe	iz	A1.	Hotsa, zarata.
ospe	iz	A2.	Norbaiti edo zerbaiti buruzko jendarteko iritzi aski hedatua, eta iritzi horren hedadura.
ospe	iz	A3.	Aintza, loria.
ospe	iz	A4.	Hotsandia, arrandia.
ospedun	izond		Ospea, aintza duena.
ospegabe	izond		Osperik ez duena.
ospel	iz	H1.	Hotzak eraginda eskuetan edo oinetan gertatzen den handitu mingarria.
ospel	izond eta iz	H2.	Laiotza.
ospeldu ospel edo ospeldu ospeltzen	ad	H1.	Ospelak atera eskuetan edo oinetan.
ospeldu ospel edo ospeldu ospeltzen	ad	H2.	Ospel, laiotz bihurtu.
ospeltze			ospeldu aditzen aditz izena.
ospetsu	izond	A1.	Ospe edo omen handikoa.
ospetsu	izond	A2.	Hots edo zarata asko egiten duena.
ospetsu	izond	A3.	Hotsandikoa.
ospetsuki	adlag	A1.	Ospez, aintzaz.
ospetsuki	adlag	A2.	Hotsandiz.
ospil	iz		Gerra harrapakina.
ospitaleratu ospitalera ospitaleratzen	ad		Ospitalera joan edo eraman.
ostadar	iz		Zeruan, euria egitean edo egin ondoren eguzkiaren aurrez aurreko aldean gertatzen den uztai argitsua, zazpi kolorez osatua, eguzki-argia euri tantetan islatzen denean agertzen dena.
ostalari	iz	A1.	Ostatu bat zaintzen duen pertsona, ostatuaren buru edo arduraduna.
ostalari	iz	A2.	Ostatu hartzen duen pertsona.
ostaler	iz		-r bakuna.
ostaleria	iz		Ostatua.
ostalertsa	iz		Andre ostalaria.
ostargi	iz	A1.	Zeruko argitasuna.
ostarku	iz		Ostadarra.
ostarte	iz		Hodei arteko eguzkialdea.
ostatari	iz		Ostalaria.
ostatatu ostata ostatatzen	ad		Ostatu hartu edo eman, ostatuz egon; norbaitek norbait bere etxean lo egiteko hartu, norbaiten etxean lo egitera gelditu.
ostatatze			ostatatu aditzaren aditz izena.
ostatu	iz	H1.A1.	Diru truke jan eta lo egiten den etxea.
ostatu	iz	H1.A2.	Batez ere edari biziak zerbitzatzen diren denda.
ostaturatu ostatura ostaturatzen	ad		Ostatura joan.
oste		H3.	ostu aditzaren aditz izena.
oste	iz	H1.A1.	Soldadu taldea, armada osatzen duten soldaduak.
oste	iz	H1.A2.	: jende asko.
oste	iz	H2.A1.	Atzea. -(ren kasu atzizkia hartzen duen izen sintagma baten eskuinean; delako sintagmako izenak, zerbait bizigabe adierazten badu eta eskuinean adjektiborik ez badu, -ren atzizkia eta mugatzailea gal ditzake.
oste	iz	H2.A2.	Errepikatzen den hitz baten ondoan, erantzunetan.
ostegun	iz		Astearen bosgarren eguna, asteazkenaren eta ostiralaren artekoa.
osteka	adlag		Talde handietan.
ostendera	iz		Ezkutalekua.
ostendu osten ostentzen	ad	A1.	Atzeratu.
ostendu osten ostentzen	ad	A2.	Ezkutatu.
ostentze			ostendu aditzaren aditz izena.
ostera	iz	H1.	Joan-etorria.
ostera	adlag	H2.A1.	Berriz, berriro.
ostera	adlag	H2.A2.	Berriz, aldiz, aitzitik.
ostera	interj	H2.A3.	Indargarri gisa.
osterantzean	junt	A1.	Bestela, gainerakoan.
ostertz	iz		Puntu batetik ikus daitekeen lur azala mugatzen duen lerroa; lerro horretatik hurbil dauden lur azaleko eta zeruko zatiak.
osterzuri	iz		Baratzean lantzen den txikoria mota, hostoak luzeak eta kizkurrik gabeak dituena, gatzozpinetan jaten dena.
ostia	iz		Eukaristiako ogia, gaur egun gari irinezko olata txiki biribila dena.
ostiapeko	iz		Patena.
ostikada	iz		Ostikoa.
ostikadaka	adlag		Ostikoka.
ostikarazi oskitaraz ostikarazten	ad		Ostikopean erabilarazi.
ostikatu ostika ostikatzen	ad	A1.	Oinpean, ostikopean erabili.
ostikatu ostika ostikatzen	ad	A2.	Ostiko egin, ostikoz jo, ostikoka erabili.
ostikatze			ostikatu aditza aren aditz izena.
ostiko	iz	A1.	Oinaz ematen den ukaldia; zaldiak eta kideko abereak atzeko hanka bat edo biak atzerantz jaurtikiz egiten duen higidura edo ematen duen kolpea.
ostiko	iz	A2.	Zutik dagoen zerbait bermatzeko jatzen zaion euskarria.
ostiko	iz	A3.	Futbola.
ostikoka	adlag		Ostiko eginez, ostikoz joaz.
ostikoketa	iz		Futbola.
ostikolari	izond	A1.	Ostiko egiten duena, ostikoz jotzen duena.
ostikolari	izond	A2.	Futbolaria.
ostikopean	adlag		Oinpean, hankapean.
ostikoperatu ostikopera ostikoperatzen	ad		Ostikopetu.
ostikopetu ostikope edo ostikopetu ostikopetzen	ad		Ostikopean, oinpean erabili, ostikatu.
ostikopetze			ostikopetu aditzaren aditz izena.
ostilika	iz		Ostadarra.
ostiral	iz		Astearen seigarren eguna, ostegunaren eta larunbataren artekoa.
ostots	iz		Trumoia, tximistaren hotsa, hura ikusiez gero entzuten dena.
ostra	iz		Maskorrak kanpoaldetik ilunak eta latzak, eta barrualdetik zuriak eta leunak dituen itsas soinbera, harkaitzetan itsatsia bizi dena, jateko oso aintzat hartua.
ostruka	iz		Tamaina handiko hegazti lasterkaria, hankak luze eta sendoak, hanketan bina behatz, hegoak motzak, lepoa luzea, eta burua eta lepoa ia soilak dituena, Afrikan eta Arabian bizi dena.
ostu osten	ad	A1.	Ebatsi, lapurtu.
ostu osten	ad	A2.	Ostendu, ezkutatu.
otabera	iz		Otearen antzeko landare arantzatsua.
otadi	iz		Otea hazten den tokia.
otagara	iz		Otalorea.
otailari	iz		Eskultorea, zizelkaria.
otailu	iz		Eskultura lana.
otailugile	iz		Eskultorea, zizelkaria.
otailutu otailu edo otailutu otailutzen	ad		Zizelkatu.
otalako	iz		Abereak jateko aska edo ganbela.
otalore	iz		Otearen lorea.
otalur	iz		Eremua, basamortua.
otamen	iz		Ahamena, mokadua.
otar	iz		Ote mota gogorra.
otardi	iz		Otarra hazten den lurra.
otarrain	iz		Itsas oskoldun hamar-oin handia, begi-irtena, antena luzeak eta sendoak, eta aurreko hankak haginik gabekoak dituena.
otarraintxo	iz		Itsas oskoldun hamar-oina, 12-14 zm.-koa, oskol ahula, antena luzeak eta sabelalde luzanga dituena.
otarre	iz		Gauzak eramateko ontzia, saskia baino handiagoa, euskarriduna, berez zumitzez egina.
otarregile	iz		Ogibidez otarreak egiten dituen eskulangilea.
otarregintza	iz		Otarregilearen ogibidea, otarre egiteko jarduna.
otarretegi	iz		Otarreak egiten eta saltzen diren etxea.
otarretxo	iz		Otarre txikia.
otartu otar edo otartu otartzen	ad		Otez, otarrez bete.
otartze			otartu aditzaren aditz izena.
otasarde	iz		Otea jasotzeko sardea.
otasega	iz		Otea ebakitzeko sega motza.
otatxori	iz		Buztanzuriari eta oro har zuhaixken adar muturretan jartzen diren txoriei ematen zaien izena.
otatza	iz		Otadia.
ote		H2.A1.	Hiztunak, galderetan, zalantza egiazkoa nahiz erretorikazkoa adierazteko edo azpimarratzeko erabiltzen duen partikula. Aditz laguntzailearen eta era trinkoen ezkerrean ezartzen da.
ote		H2.A2.	Izen gisa; goi.
ote	iz		Zuhaixka abartua, hostoak arantza bihurturik dituena, lore hori usaintsuak ematen dituena.
oteketa	adlag		Ote bila.
oteme	iz		Puntarik gabeko ote mota.
oti	iz		Intsektu hegalari eta jauzkaria, kolore arrekoa, oso jatuna, landetan kalte handiak eragiten dituena.
otin	iz		Gorrotoa.
otitis	iz		Belarriaren hantura.
oto	iz		Lgart. Autoa, beribila.
otoika	adlag		Otoitz eginez.
otoitu otoi edo otoitu otoitzen	ad		Otoiztu.
otoitz	iz		Arimaren Jainkoarekiko harremana, Hari maitasuna edo ezagutza adierazteko, edo eskariren bat egiteko.
otoitzaldi	iz		Otoitz egiten den denbora.
otoitze		H2.	otoitu aditzaren aditz izena.
otoizgile	iz		Otoitz egiten duena.
otoizka	adlag		Otoitz egiten, otoitzean.
otoizlari	iz		Otoizgilea.
otoizte			otoiztu aditzaren aditz izena.
otoiztegi	iz		Otoitz egiteko prestaturiko tokia.
otoiztu otoitz edo otoiztu otoizten	ad		Otoitz egin.
otomandar	iz eta izond		Turkiarra.
otondobelar	iz		Baso landare ezpainduna, lore morantzak ematen dituena.
otondo	iz		Ogi apurra, ogi pusketa.
otordu	iz		Mahaian eserita egiten den janaldia.
otorrinolaringologia	iz		Belarriaz, sudurraz eta laringeaz, eta horien eritasunez, diharduen medikuntzaren alorra.
otoz otoan	adlag		Ez-uztean, ustekabean.
otsaihen	iz		Kalamuaren familiako landare igokaria.
otsail	iz		Urtearen bigarren hila, urte arruntetan 28 egun eta bisurteetan 29 egun dituena.
otsalar	iz		zurtoin malguak dituen arrosa aldaera, oso arantzatsua eta lore-zuria.
otsein	iz		Morroia.
otseintza	iz		Morrontza.
otseme	iz		Otso emea.
otserri	iz		Otsoak bizi diren herria, otso lekua.
otso	iz		Ugaztun haragijalea, zakurraren antzekoa, mutur-zorrotza eta belarri-zuta, ilea gris iluna eta isatsa luze iletsua dituena, oso jatuna.
otsobaba	iz		Lupu-belarra Helleborus sp.
otsoko	iz		Otsokumea.
otsokume edo otsakume	iz		Otsoaren kumea.
otsolar	iz		Aihenaren antzeko sasia, orri-gogorra, zuhaitzei itsasten zaiena. Cf.
otsotzar	iz		Otso-ren handigarria.
otu otutzen	ad	A1.	Eskatu, otoiztu.
otu otutzen	ad	A2.	Gogoak eman.
oturuntz	iz	A1.	Otordua.
oturuntz	iz	A2.	Otordu oparo eta bikaina.
oturuntzatu oturuntza edo oturuntza oturuntzatzen	ad		Oturuntza egin.
otutze			otu aditzaren aditz izena.
otxan	izond		Otzana.
otxin	iz		Zortzi edo hamasei erreal balio zuen diru zaharra.
otzan	izond		Agintzen edo eskatzen zaiona kontra egin edo muzindu gabe, baretasunez egiten duena.
otzandu otzan edo otzandu otzantzen	ad		Otzan bihurtu.
otzanki	adlag		Otzantasunez.
otzantasun	iz		Otzana denaren nolakotasuna.
otzantze			otzandu aditzaren aditz izena.
otzara	iz		Otarrea; saskia.
otzaragile	iz		Ogibidez otzarak egiten dituen eskulangilea.
otzarakada	iz		Otzara baten edukia.
otzaratxo	iz		Otzara txikia.
oxala	interj		Baldinba. Aditz jokatuak ba- baldintza aurrizkia hartzen duela.
oxidaezin	izond		Ezin oxidatuzkoa.
oxidagai	izond		Oxida daitekeena, oxidagarria.
oxidagaitz	izond		Erraz oxidatzen ez dena, ia oxidaezina.
oxidagarri	izond eta iz		Oxidatzen duena.
oxidatu oxida oxidatzen	ad		Oxido bihurtu.
oxidatzaile	izond eta iz		Oxidatzen duena.
oxidatze			oxidatu aditzaren aditz izena.
oxidazio	iz		Oxidatzea.
oxido	iz		Metal bat oxigenoarekin elkartzean gertatzen den gaia.
oxigenatu oxigena oxigenatzen	ad		Gai bati oxigenoa erantsi. Ur oxigenatua.
oxigenatze			oxigenatu aditzaren aditz izena.
oxigenazio	iz		Oxigenatzea.
oxigeno	iz		Gai bakuna, kolore eta usainik gabeko gasa, eguratseko airearen bostena osatzen duena gutxi gorabehera O; at. z 8; at. m 16.
ozar	iz	H1.A1.	Zakurra.
ozar	izond	H2.	Errespetu eta begirunerik gabe edo ausarkeriaz jokatzen duena.
ozarkeria	iz		Ozartasuna gaitzesgarritzat markatua; ozarrari dagokion egite gaitzesgarria.
ozarki	adlag		Ozartasunez, ozarkeriaz.
ozartasun	iz		Ozarra denaren nolakotasuna.
ozartu ozar edo ozartu ozartzen	ad		Ozar bihurtu, ozarkeriaz jokatu.
ozartze			ozartu aditzaren aditz izena.
ozeano	iz		Lur azalaren hiru herenak, gutxi gora behera, estaltzen dituen ur gazizko eremu handia; eremu hau banatzen den zati handietako bakoitza.
ozeanografia	iz		Ozeanoak eta itsasoak eta bertan bizi diren izakiak ikertzen dituen jakintza.
ozelote	iz		Ameriketako ugaztun haragijalea, ile gorrixka duen basakatu handia, bezatzen erraza.
ozen	izond	A1.	Hotsez edo hots egiten duten gauzez mintzatuz, ongi edo argi edo indar handiz entzuten dena.
ozen	izond	A2.	Ahotsez mintzatuz, kontsonante huts eta bokal hutsen artekoa dena, hau da, igurzkaria ez izanik jarraitua edo sudurkaria dena. Cf.
ozendu ozen edo ozendu ozentzen	ad		Ozen edo ozenago bihurtu.
ozenki	adlag		Ozentasunez, ongi entzuna izateko moduan.
ozentasun	iz		Ozena denaren nolakotasuna.
ozentze			ozendu aditzaren aditz izena.
ozono	iz		Oxigenoaren aldaera, molekulak hiru oxigeno atomoz osatuak dituena O3, gas urdina eta usaintsua, tximisten eraginez atmosferan sortzen dena.
ozpin	iz	H1.	Aire gaiztoa, tximista.
ozpin	iz	H2.	Ardoaren hartzitzetik sortzen den isurkari mingotsa, janari batzuk prestatzeko, edo barazkiak-eta ontzeko erabiltzen dena.
ozpindu ozpin edo ozpindu ozpintzen	ad		Ardoa ozpin bihurtu.
ozpinkeria	iz		Izaera ozpindua duenari dagokion egitea; garrazkeria.
ozpintsu	izond		Ozpinez, garraztasunez betea.
ozpintze			ozpindu aditzaren aditz izena.
ozta	adlag		Ia ez; zailtasun handiz.
oztin	izond		Urdina.
oztoparazi oztoparaz oztoparazten	ad		Oztopatzera behartu, behaztoparazi.
oztopatu oztopa oztopatzen	ad		Oztopo egin, behaztopatu.
oztopatze			oztopatu aditzaren aditz izena.
oztopo	iz		Bidea ixten duen gauza; zerbait egiteko eragozgarria.
oztopobide	iz		Oztopo egiteko bidea edo zergatikoa.
pabana	iz		Antzinako dantza, geldia eta zeremoniazkoa, XVI. eta XVII. mendeetan boladan egon zena; dantza horren musika.
padar	iz		Eremutarra.
padartza	iz		Padarraren bizimodua.
padera	iz		Zartagina.
padezitu padezi padezitzen	ad		Pairatu, jasan, eraman.
padura	iz		Itsasertzeko edo bokaleko inta edo zingira.
paella	iz		Arrozez, okelaz, arrainez eta abarrez prestatzen den jakia, jatorriz Valentziakoa.
pafapafa	adlag		Bafadaka pipatzen.
paga	iz		Lansaria, saria.
pagadi	iz		Pago oihana, pago basoa.
pagakizun	iz		Ordainkizuna.
pagamendu	iz		Pagatzea, ordaintzea.
paganismo	iz		Paganotasuna.
pagano	iz		Kristautasunaz ateko erlijio batean erlijio politeista batean bereziki sinesten duena.
paganokeria	iz		Paganotasuna gaitzesgarritzat markatua; paganoei dagokien egintza gaitzesgarria.
paganotasun	iz		Paganoa denaren nolakotasuna.
paganotu pagano edo paganotu paganotzen	ad		Pagano bihurtu, paganoen moldeak eta ohiturak hartu.
paganotze			paganotu aditzaren aditz izena.
pagarazi pagaraz pagarazten	ad		Ordainarazi.
pagatu paga edo pagatzen pagatzen	ad		Erosi, hartu edo zor denari dagokion saria eman, ordaindu.
pagatxa	iz	H1.	Pagoaren fruitua, pago ezkurra.
pagatzaile	iz		Pagatzen duena, ordaintzailea.
pagatze			pagatu aditzaren aditz izena.
pagauso	iz		Uso handi basatia, burua, bizkarra eta isatsa gris urdinxkak, sabelaldea zurixka eta hankak moreak dituena, habia zuhaitz garaietan eta landetan egiten duena.
pagoda	iz		Sortalde urruneko Birmania, Txina, India, Japoniako herrietako tenplua.
pagoki	iz		Pagoaren zura.
pagondo	iz		Pago landarea, pagoa.
pagotxa	iz		Hirusta lore-gorria, bazka landare gisa lantzen dena eta abereek berdetan jaten dutena.
pagu	iz		Ordaintzea, ordainketa; ordaina, saria.
pagu			Pozik, alegera.
pagurik	adlag		Pozik.
pagutu pagu edo pagutu pagutzen	ad		Bozkariatu, poztu.
pailardatu pailarda pailardatzen	ad		Pailardiza egin.
pailardiza	iz		Haragizko pekatua, lohikeria.
pailart	iz		Pailardiza egiten duen gizon edo emakumea.
pailazo	iz		Zirkuko artista, itxura, janzkera eta keinu bitxiz irri eragiten duena.
pailazokeria	iz		Pailazoari dagokion ekintza bitxia.
pairabide	iz		Pairatzeko zioa.
pairaezin	izond		Ezin pairatuzkoa, jasanezina.
pairagaitz	izond		Eramangaitza, jasangaitza.
pairakor	izond		Eramankorra, jasankorra.
pairakortasun	iz		Pairakorra denaren nolakotasuna, jasankortasuna.
pairamen	iz	A1.	Jasankortasuna, pairakortasuna.
pairamen	iz	A2.	Pairatzea; pairatu edo eraman behar dena, eramankizuna.
pairamendu	iz		Pairamena.
pairarazi pairaraz pairarazten	ad		Jasanarazi, eramanarazi.
pairatu paira pairatzen	ad		Ezbeharra, kaltea edo gogoko ez duguna amor eman gabe edo etsi gabe eraman, jasan.
pairatze			pairatu aditzaren aditz izena.
pairu	iz	A1.	Pairakortasuna, jasankortasuna, eroapena.
pairu	iz	A2.	Pairamena.
pairutsu	izond		Pairakorra.
pairutsuki	adlag		Pairakortasunez.
paisaje	iz		Ikuspegia, landa ikuspegia.
paita	iz		Ahatea.
pakatu paka pakatzen	ad		Pagatu, ordaindu.
paket	iz		Bilgoa.
paketatu paketa paketatzen	ad		Bilgotu, enbalatu.
pakete	iz		Bilgoa.
pakto	iz		Ituna, hitzarmena.
paku	iz		Ordaina, pagua.
pala	iz	A1.	Gider bati loturiko zurezko edo metalezko xafla zabal batez osaturiko lanabesa.
pala	iz	A2.	Pilotan jokatzeko tresna, heldulekuaren muturrean mehea eta bestean aski zabala den zurezko atal batez osatua.
palankari	iz		Palanka jokoan aritzen dena.
palari	iz		Palan jokatzen duen pilotaria.
palatal	izond		Sabaikaria.
palatalizatu palataliza palatalizatzen	ad		Sabaikari, palatal bihurtu.
palatalizatze			palatalizatu aditzaren aditz izena.
palatalizazio	iz		Palatalizatzea.
palazio	iz		Jauregia.
paldo	iz		Makila, zutoina.
paleografia	iz		Antzinako idazki eta idazkerak aztertzen dituen jakintza.
paleolitiko	izond		Historiaurreko aroez mintzatuz, harri aroaren lehen  -hots, gugandik aldenduen dagoen - aldiari dagokiona.
paleontologia	iz		Historiaurreko izaki biziak fosilen azterketaren bidez ikertzen dituen jakintza.
palma	iz		Palmondoaren adarra edo hostorria.
palmipedo	izond		Igeri-oinduna.
palmondo	iz		Eskualde beroetako zuhaitza, enbor luze, latz eta soilekoa, enborraren buruan hostorriz osaturiko adaburua duena eta loreak mordoetan dituena.
palota	iz		Harginak edo igeltseroak erabiltzen duen lanabesa, xafla batez eta eskutoki batez osatua, kareorea hedatzeko erabiltzen dena.
palotara	iz		Palotak hartzen duen mortero kopurua.
palotatu palota edo palotatu palotatzen	ad		Kareorea palotaz zabaldu.
palotatze			palotatu aditzaren aditz izena.
palu	iz		Makila ukaldia.
paludismo	iz		Malaria.
panda	iz	A1.	Haragijaleen ordenako ugaztuna, hartzaren antzeko itxura duena, ilea zuria eta gorputz adarrak, belarriak, buztana eta begien ingurua beltzak dituena, Txinako oihanetan bizi dena eta banbu hostoz elikatzen dena.
panda	iz	A2.	Haragijaleen ordenako ugaztuna, igokaria, ile leuna eta sarria duena, gaztaina kolorekoa, zuria aurpegian eta beltza hanketan eta sabelaldean, Asiako hegoaldeko mendi oihantsuetan bizi dena eta banbuz elikatzen dena.
panderu	iz	A1.	Zurezko uztaia, larru tenkatu batez hornitua eta kaskabiloz inguratua, soinuaren lagungarri erabiltzen dena, zaldabaia.
panderu	iz	A2.	Pertza.
paneka	iz		Bakailaoaren antzeko itsas arraina, 30 bat cm luze dena.
panfleto	iz		Isilpeko idatzia, propaganda politikoa egiten duena.
pankreas	iz		Urdailaren atzealdeko txegoste aparatuko guruina, urina eta hormonak isurtzen dituena.
panorama	iz		Ostertzaren ikuspegi zabala.
panpa			Kolpe edo elkar jotze baten onomatopeia.
panpaka	adlag		Panpa eginez, ukaldika.
panpako	iz		Ukaldia, kolpea.
panpaldi	iz		Zafraldia, jipoia, astinaldia.
panpalina	iz		Txilina, esku kanpaitxoa.
panpandoja	izond		Sagar mota azal zuri-gorri bati ematen zaion izena.
panpatu panpa edo panpatu panpatzen	ad		Jo, elkarren kontra jo.
panpina	iz	A1.	Gizaki bat, batez ere haur bat, irudikatzen duen jostailua.
panpina	iz	A2.	Emakumetxo polita edo ederki apaindua.
panpina	izond	A3.	Emakumeez mintzatuz, polita, ederki apaindua.
panpinatu panpina edo panpinatu panpinatzen	ad		Apaindu.
panpinatze			panpinatu aditzaren aditz izena.
panpox	izond		Polita, ederki apaindua.
pantaila	iz		Irudiak proiektatzen diren xafla modukoa.
pantaloi	iz		1802.
pantaloi	iz	A1.	Galtzak, frakak.
pantaloi	iz	A2.	Azpiko galtzak.
panteismo	iz		Metafisika dotrina, Jainkoaren eta munduaren arteko orobatasuna edo dena Jainko dela baieztatzen duena.
panteista	izond		Panteismoari dagokiona.
panteoi	iz		Antzinako Erroman eta, jainko guztiei eskainiriko tenplua.
pantera	iz		Lehoinabarra, ugaztun haragijale handia.
pantomima	iz		Hitzik gabeko antzezpena, mimika bidez antzezten dena.
panttupa	iz		Mendixka, muinoa.
pantxo	iz		Bisigu kumea.
pantzera	iz		Frantsesa, Frantziako hizkuntza.
pantzetar			Frantsesa, Frantziako biztanlea.
papa	iz		Ogia.
papagai	iz		Hegazti igokaria, behatz oratzaileak, moko handi sendoa eta oso kakotua, eta kolore biziko lumak dituena, giza ahotsa antzeratzeko gai dena Psittacula sp.
papagaitxo	iz		Papagaiaren antzeko hegazti txikia, berdea, Hego Ameriketakoa, oihu zoliak egiten dituena eta erraz bezatzen dena.
papaia	iz		Papaiondoaren fruitua, meloiaren forma eta tamaina, eta antzeko mamia dituena.
papaiondo	iz		Palma antzeko hosto handiak dituen zuhaitza, enborrean eta hostoetan latex bat daukana, fruitutzat papaiak ematen dituena.
papalardo	iz		Papardoa, itsas arraina.
papao	iz		Umeak beldurtzen dituen mamua.
papar	iz		Papoa, bularraren goialdea.
papardo	iz		Itsas arrain teleosteoa, haragijalea, gorputza zapala, muturra oso motza eta larru antzeko azal lodi gris iluna dituena, jateko ona.
papargorri	iz		Tantxangorria.
paparo	iz	A1.	Hegaztien hestegorriaren zabalunea; bertan gelditzen da janaria errotara igaro aurretik.
paparo	iz	A2.	Papoa, paparra.
papereztatu paperezta papereztatzen	ad		Paretak, hormak paperez estali edo jantzi.
papereztatze			papereztatu aditzaren aditz izena.
papergile	iz		Papera egiten duen pertsona.
papergintza	iz		Papera egiteko jarduna, paper industria.
paperjale	iz		Beti paper eta liburu artean dabilen pertsona gaitzesgarritzat markatua.
papertegi	iz	A1.	Artxiboa.
papertegi	iz	A2.	Paper denda.
papertxo	iz		Tamaina txikiko papera.
papero	iz		Papertxoa.
papila	iz		Zenbait ehunetan muki ehunetan, batez ere dauden pikor itxurako ehunezko bilduma bakoitza.
papiro	iz	A1.	Nilo aldeko landarea, hosto luzeak eta estuak eta bizpahiru metroko zurtoin leuna eta soila dituena.
papiro	iz	A2.	Landare horren zurtoinetik ateratzen den xafla, antzinakoek bertan idazteko erabiltzen zutena.
papourdin	iz		Buztanzuriaren familiako hegazti kantaria; arrak udaberrian kolore urdin bizikoa du lepoaldea.
papo	iz	A1.	Paparra, bularraren goialdea.
papo	iz	A2.	Paparoa.
papogorri	iz		Papargorria, txantxangorria.
papor	iz		Papurra, apurra.
papur	iz		Apurra.
papurtu papur edo papurtu papurtzen	ad		Papurretan zatitu, apurtu.
papurtxo	iz		Apurtxoa.
papurtze			papurtu aditzaren aditz izena.
parabisu	iz		Paradisua.
parabola	iz	H1.	Alegiazko gertaera baten kontakizuna, irakaspen bat gordetzen duena.
parabola	iz	H2.	Puntu finko bati eta lerro zuzen finko bati buruz distantzia berera dauden puntuek osatzen duten lerro makotu irekia.
paraboliko	izond		Parabolari dagokiona.
parada	iz		Aukera, egokiera.
paradigma	iz	A1.	Izen edo aditz joko baten arautzat ematen den eredua.
paradigma	iz	A2.	Testuinguru jakin batean koka daitezkeen hitzen multzoa.
paradisu	iz	A1.	Zintzoen arimek betiereko dohatsutasunaz gozatzen duten lekua.
paradisu	iz	A3.	Toki edo egoera zoragarria, atseginez betea.
paradoxa	iz	A1.	Irudiz zentzugabea edo bere buruaren kontrakoa izanik, egia den edo izan daitekeen esaldia; batera egiazkoa eta gezurrezkoa den perpausa.
paradoxa	iz	A2.	Gehienen ustearen aurrez aurreko iritzia.
parafina	iz		Gai gotorra, zuria, usaingabea, 50 eta 60  C-ren artean urtzen dena, hidrokarburo nahastura batek osatua, kandelak egiteko eta papera irazgaitz bihurtzeko erabiltzen dena.
parafrasi	iz		Testu baten azalpen hedatua.
paragrafo	iz		Prosazko testuetan, letra larriz hasi eta puntu eta bereiz batez bukatzen den atal bakoitza.
paraje	iz		Aurkintza, alderdia.
paralelepipedo	iz		Aurpegiak paralelogramoak diren eta aurrez aurreko aurpegiak berdinak eta paraleloak dituen hexaedroa.
paralelo	izond	A2.	Lur edo zeru esferan, ekuatoreari buruz paralelo den zirkulua.
paralelogramo	iz		Aurrez aurreko aldeak berdinak eta paraleloak dituen laukia.
paralelotasun	iz		Paraleloak diren lerroen edo lauen nolakotasuna edo egoera.
paralesia	iz		Perlesia, herbaltasuna.
paralesiatu	izond eta iz		Paralesiak hartua, elbarria.
paralitiko	izond eta iz		Herbala, elbarria.
parametro	iz		Kopuru aldagaitza, nahierara finkatzen dena, aldagai askezko funtzio baten forma zehazten duena. y = ax2 + b ekuazioan, a eta b.
paramezio	iz		Izaki zelulabakar handia, animaliatzat hartzen dena, mintza betile dardarkariez hornitua duena Parameciidae fam.
paramilitar	izond		Gudaroste baten antolamendua eta ezaugarriak dituena.
paraninfo	iz		Unibertsitateetan, ospakizunak egiteko erabiltzen den gela berezia, ospakizun gela.
paranoia	iz		Ideia bakar bati buruzko buru besterentzea.
parapente	iz		Lauki zuzen baten itxurako jausgailua, kirol hegaldiak egiteko erabiltzen dena.
paraplegia	iz		Gorputz atal simetrikoen bi zango edo bi besoen paralisia.
parapsikologia	iz		Oraindik ongi ezagutzen ez diren gertakari psikikoen azterketa.
parapsikologilari	iz		Oraindik ongi ezagutzen ez diren gertakari psikikoak aztertzen dituen pertsona.
parasito	iz eta izond		Bizkarroia, beste landare edo animalia baten kontura, honi kalte eginez baina hondatu gabe, bizi den landare edo animalia.
parasola	iz		Guardasola, aterkia.
paratu para paratzen	ad	A1.	Jarri.
paratu para paratzen	ad	A2.	Jarri.
paratzaile	iz		Adierazten dena paratzen duena.
paratze			paratu aditzaren aditz izena.
paraxut	iz		Jausgailua.
paraxutista	iz		Paraxutarekin jauzi egiten duena.
pardel	iz	A1.	Zama.
pardel	iz	A2.	Zapi edo zatar batez biltzen den edozein motatako gauzen, eta bereziki bidaldirako eramaten direnen, multzo edo bilduma.
pardeltxo	iz		Pardel txikia.
pare	iz		Batera doazen kideko bi izaki edo gauzaren multzoa.
paregabe	izond		Parerik, berdinik ez duena.
paregabeki	adlag		Parerik gabe.
paregabetasun	iz		Paregabea denaren nolakotasuna.
pareiatu pareia pareiatzen	ad		Parekatu.
parekatu pareka parekatzen	ad	A1.	Pareka jarri.
parekatu pareka parekatzen	ad	A3.	Parean, maila berean jarri.
parekatze			parekatu aditzaren aditz izena.
pareko	izlag		Kidekoa; maila berekoa.
parekotasun	iz		Pareko denaren nolakotasuna; pareko izateko zertzelada.
parentesi	iz		Kakoak, testu batean arteko diren hitzak markatzeko erabiltzen diren ikurrak, "" eta.
pareratu edo parera	ad		Parera heldu.
pareratze			pareratu aditzaren aditz izena.
pareta	iz		Hargin lanezko eraikuntza, plomuan ezarria eta halako luzera batekoa, bitarteak ixteko edo bereizteko, edo sabaiei edo goiei eusteko balio duena.
paretsu		A1.	Berdintsua, kidetsua.
paretsu		A2.	Denbora berean gutxi gorabehera.
paretxo	iz		Pare-ren txikigarria.
pariatu paria pariatzen	ad		Pario egin, apustu egin.
pariatzaile	iz		Pario egiten duena.
pario	iz		Apustua, trabesa.
parispunta			Puntapaxa.
paristar	izlag eta iz		Pariskoa, Parisi dagokiona; Parisko biztanlea.
parizta	iz		Muzina, keinua.
parke	iz		Barruti itxia, zuhaitzez eta landareez hornitua, jauregi bati atxikia edo hiri baten inguruan dagoena.
parking	iz		Autoak aparkatzeko lekua, aparkalekua.
parlamentario	iz		Parlamentuko kidea.
parlamentu	iz		Estatu edo herrialde beregain baten lege agintea duen biltzarra edo biltzarren multzoa, hauteskundeen bidez hautatua.
parodia	iz		Literatura lan baten, idazkera baten edo literatura genero baten isekazko imitazioa.
parpaila	iz		Soinekotik dilindan eramaten den apaingarria.
parranda	iz		Olgeta, jostatze edo jai zaratatsua.
parrasta	iz	A1.	Gauza multzo edo pertsona talde handia.
parrastada	iz		Uraz, haizeaz, aleez mintzatuz, kopuru handia eta bat-batekoa.
parrastaka	adlag		Multzo, kopuru edo talde handietan.
parrizidio	iz		Aita, ama, senarra edo emaztea hiltzen duenaren delitua, aita-hiltzea, ama-hiltzea.
parrokia	iz		Sakramentuak ematen diren eliza, erretore baten ardurapean dagoena; erretore eta eliza horri dagozkion eliztarren multzoa eta barrutia.
parrokiatasun	iz		Elizez mintzatuz, parrokia izateko zertzelada.
parroko	iz		Erretorea.
parropia	iz		Batez ere zub.. Parrokia.
partadera	iz		Atearen edo leihoaren erroa.
partaiatu partaia partaiatzen	ad		Zatitu, banatu.
partale	iz		Partalierra, partzuerra, parte-hartzailea.
partaletasun	iz		Partaliertasuna.
partalier	iz		Parte-hartzailea, esku-hartzailea.
partaliertasun	iz		Parte hartzea, esku hartzea.
partekatu parteka partekatzen	ad	A1.	Zatikatu.
partekatu parteka partekatzen	ad	A2.	Erdibanatu.
partekatze			partekatu aditza aren aditz izena.
parteliant	iz		Partalierra, partzuerra, parte hartzailea.
partiada	iz		Ilkitzea, irteera, abiadura.
partiarazi partiaraz partiarazten	ad		Zatiarazi; banarazi.
partida	iz	A1.	Auzi bateko alderdietako bakoitza.
partida	iz	A2.	Bi lagunen edo bi talderen arteko kirol norgehiagoka.
partidu	iz		esp.. Partida, kirol norgehiagoka.
partiketa	iz		Zatiketa.
partikula	iz	A1.	Hitz laburra, deklinatzen ez jokatzen ez dena.
partikula	iz	A2.	Zatikia.
partikular	izond	A1.	Banako bati edo multzo edo talde txiki bati baizik ez dagokiona; norberarena; orokorra ez dena.
partikular	izond	A2.	Berezia.
partikularki	adlag		Bereziki.
partila	iz		Irabazien banaketa.
partildu partil partiltzen	ad		Irabaziak banatu.
partisano	iz		Bigarren Mundu gerran, Alemaniako nazien aurka borrokatu ziren talde zibiletako kidea.
partitibo	izond		Parte bat, osotasunari buruz, kontuan hartzen duena.
partitu parti partitzen	ad	H1.A1.	Zatitu.
partitu parti partitzen	ad	H1.A2.	Banatu.
partitu parti partitzen	ad	H1.A3.	Bereizi.
partitu parti partitzen	ad	H2.	Joan, irten, abiatu.
partitura	iz		Musika lan bat jotzeko edo kantatzeko behar diren noten eta beste ikurren adierazpen grafikoa.
partitzaile	iz		Banatzailea.
partitze			partitu aditzen aditz izena.
partizipio	iz		Aditzaren forma ez jokatua, adjektiboaren ezaugarriak dituena, aditz adjektiboa.
partxe	iz		*1745.
partxe	iz	A1.	Enplastoa, mantarra.
partxe	iz	A2.	Adabakia.
partxis	iz		Lau abiapuntu dituen taula baten gainean jokatzen den jokoa.
partzial	izond		Zati bati dagokiona; ez osoa.
partzuer			Partalierra, esku-hartzailea.
partzuergo	iz		Partzuerren elkartea edo batasuna.
pasabide	iz		Igarobidea.
pasadizo	iz	A1.	Pasabidea, igarobidea.
pasadizo	iz	A2.	Gertaera.
pasagarri	izond	A1.	Onar daitekeena, baina ez oso ona, nolanahikoa.
pasagarri	iz	A2.	Goseak ez egoteko adinako janari kopurua.
pasaia	iz	A1.	Igarotzea; igarobidea.
pasaia	iz	A2.	Pasartea.
pasaia	iz	A3.	Paseatzea.
pasaia	iz	A4.Xa.	Igarotzean.
pasaia	iz	A4.Xb.	Paseatzen.
pasaka	adlag		Eskularruz egiten den pilota jokoa.
pasakari	iz		Pasaka jokatzen duen pilotaria.
pasakor	izond		Igarokorra.
pasaporte	iz		Herri batetik beste batera eta batez ere estatu batetik beste batera joan ahal izateko baimen idatzia, nortasun agiri baten gisakoa dena.
pasaratu pasara pasaratzen	ad		Hari eta jostorratzez bilbe moduko bat eginik, saretu den ehuna bete, edo urratu edo zulatu dena josi.
pasaratze			pasaratu aditzaren aditz izena.
pasarazi pasaraz pasarazten	ad		Igaroarazi, iraganarazi.
pasarte	iz		Idazlan baten zatia, halako batasuna agertzen duena.
pasatu pasatu	ad	A1.	Igaro, iragan.
pasatu pasatu	ad	A2.	Gertatu, jazo.
pasealeku	iz		Hirietan eta, paseatzeko prestatua den tokia.
paseatu pasea paseatzen	ad		Egurasteko, jostatzeko ibili.
paseatze			paseatu aditzaren aditz izena.
paseo	iz		Paseatzea, ibilaldia.
pasibo	izond eta iz	A1.	Aditz formez mintzatuz, egintza subjektuak jasango bailuen azaltzen duena.
pasibo	izond eta iz	A2.	Jasatera, pairatzera mugatzen dena, egintzarik gabekoa.
pasibotasun	iz		Pasiboa denaren nolakotasuna edo egoera.
pasiera	iz		Paseatzea.
pasillo	iz		Korridorea, trantsitua.
pasio	iz	A1.	Jesukristoren nekaldia.
pasio	iz	A2.	Irrika, grina.
pasionatu pasiona pasionatzen	ad	A1.	Jesukristok nekaldia jasan.
pasionatu pasiona pasionatzen	ad	A2.	Grinatu, irrikatu.
pasiotar	izlag eta iz		Gurutzeko S. Pablok 1735ean sortu zuen erlijio ordenako lekaide edo lekaimea.
pasmatu pasma pasmatzen	ad		Pasmoak hartua edo joa gertatu.
pasmo	iz	A1.	Gorputzeko ehunen hiltze eta usteltzea, gangrena.
pasmo	iz	A2.	Zornea.
paso		H2.	Ados egotea edo onartzea adierazten duen hitza.
paso	iz	H1.	Eskuaz edo ukabilaz ematen den ukaldia.
pasodoble	iz		Martxa musikaren erritmoan egiten den dantza, jatorriz Espainiakoa.
pasoka	adlag		Pasoak emanez.
pasta	iz	H1.	Lan bat egiteko behar diren ekaiak.
pasta	iz	H2.	Orea.
pastanagre	iz		Azenarioa.
pastel	iz	H1.	Barruan gai gozoren bat duen ore azukreduna, labean errea; orobat barruan haragia, arraina... duena.
pastel	iz	H2.	Ore gotortuaz eta pigmentuez egindako margo hauskorra, makilatxo formakoa.
pastelgile	iz		Pastelak egiten dituen gozogilea.
pasterurizatze			pasteurizatu aditzaren aditz izena.
pastetx	iz		Arto irinezko opila.
pasteurizatu pasteuriza pasteurizatzen	ad		Zenbait isurkaritako bakterio kaltegarriak beroaren bidez hil edo indargabetu.
pasteurizazio	iz		Pasteurizatzea, zenbait isurkaritako bakterio kaltegarriak beroaren bidez hil edo indargabetzeko prozedura.
pastikagarri	izond		Pastikatzen duena, aspergarria, gogaikarria.
pastikatu pastika pastikatzen	ad		Eneatu, aspertu, gogaitu.
pastikatze			pastikatu aditzaren aditz izena.
pastilla	iz		Ore gotor baten zati txikia.
pastixe	iz		Idazle, artista baten estiloaren, moduaren imitazioa; antzeratze horren bidez sorturiko erti lana.
pastiza	iz		Barruan gai gozoren bat duen ore azukreduna, labean errea; orobat barruan haragia, arraina... duena.
pastoral	iz		Zuberoako herri antzerkia, herriko plazan egin ohi dena.
pata	iz	A1.	Oina.
pata	iz	A2.	Eskua.
patar	iz		Aldapa, aldatsa, malda.
patari	iz		Piztia, aberea.
patartsu	izond		Aldapatsua.
patata	iz		Jatorriz Ameriketakoa den landare urterokoa, hosto-zatitua, lore zuri edo moreak ematen dituena.
pate	iz		Sukaldaritzan, haragi edo gibel xehetuaz, zerri edo hegaztienaz batik bat, egindako orea.
patena	iz		Urrezko, zilarrezko edo metal urreztatuzko platertxoa, mezan ostia erdibitzen denean zatiak uzteko erabiltzen dena.
patentatu patenta patentatzen	ad		Asmakari edo aurkikunde baten patentea lortu.
patentatze			patentatu aditzaren aditz izena.
patente	iz	A1.	Erregeak edo esku zuenak egindako izkribua, eskubide edo onura bat adieraziz.
patente	iz	A2.	Zenbait lanbidetan aritzeak dakarren zerga; zerga hori ordaindu dela adierazten duen agiria.
patente	iz	A3.	Tresnaren bat asmatu edo aurkikunde bat egin duenari Estatuak ematen dion agiria, asmakari edo aurkikunde horren onurez bera bakarrik balia daitekeela adierazten duena.
paternalismo	iz		Babes ematearen aitzakian, mendekoei edo ogipekoei askatasuna edo eskubideak murrizteko joera.
paternalista	izond		Paternalismoari dagokiona; paternalismoaren aldekoa.
paternoster	iz		Aitagurea.
patetiko	izond		Hitzez, egiteez mintzatuz, zirrara edo sentimen sakona, mingarria askotan, eragiten duena.
patin	iz	H1.	Uraska, ur zuloa.
patin	iz	H2.	Irristailua, izotz gainean edo lur lau gogorrean irristatzeko erabiltzen den tresna, oinari edo zapatari lotzen zaiona.
patinatu patina patinatzen	ad		Patinekin irristatu.
patinatzaile	iz		Patinatzen duena; irristalaria.
patinatze			patinatu aditzaren aditz izena.
patio	iz		Espainiako etxeetako barne barruti ez estalia.
patogeno	izond		Eritzailea, eritasun-ekarlea, eritasuna sortzen duena edo sortzen ahal duena.
patologia	iz		Eritasunen eta horien ondorioen azterketa eta ikerketa helburutzat duen sendagintzaren atala.
patriarka	iz		Aitalehena.
patriarkal	izond		Patriarkatuari dagokiona.
patriarkatu	iz		Aitak haurrei izena ematen dien gizarte antolamendua; aginte politikoa eta familiarena gizonaren esku dagoen gizartea.
patroi	iz	A1.	Eredua.
patroi	iz	A2.	Nagusia, ugazaba.
patroi	iz	A3.	Santuez mintzatuz, zaindaria.
patronatu	iz		Erakunde ongilea.
pats	iz	A1.	Sagar, mahats eta antzeko fruituetatik, sakatu ondoren gelditzen den hondarra edo hondakina.
pattanttun	iz		Pattarra.
pattar edo patar	iz		Ardoa edo beste zenbait gai destilatuz ateratzen den edari bizia.
patu	iz	H1.	Zoria, zenbaiten ustean etorkizuna halabeharrez gidatzen duen ahalmena.
patu	iz	H2.	Hitzarmena.
patxada	iz	A1.	Kanpoko itxura.
patxada	iz	A2.	Ezergatik larritzen ez den pertsonaren tasuna.
patxadatsu	izond		Patxadazkoa.
patxo	iz		Pa-ren txikigarria.
pauma	iz		Hegazterrena, indioilarraren itxura eta tamainako hegaztia, jatorriz Asiakoa, oso kolore biziak dituena, bereziki arrak; honek lumazko gandorra, eta herrestan daraman baina altxa eta haizemaile baten gisa heda dezakeen lumazko isats ikusgarria du.
pausaje	iz		Urratsaren laster-geldia.
pausaldi	iz		Atsedenaldia.
pausaleku	iz		Pausatzeko, atseden hartzeko lekua.
pausarazi pausaraz pausarazten	ad		Pausatzera behartu, atseden harrarazi.
pausatu pausa pausatzen	ad	A1.	Gelditu.
pausatu pausa pausatzen	ad	A2.	Atseden hartu.
pausatu pausa pausatzen	ad	A3.	du aditza Ipar. Jarri, ipini.
pausatuki	adlag		Geldiro, emeki, astiro.
pausatze			pausatu aditzaren aditz izena.
pauso	iz		Urratsa.
pausu	iz	H1.	Igarobidea.
pausu	iz	H2.	Atsedena.
pazia	iz		Egosteko erabiltzen den ontzia.
paziagile	iz		Paziak egiten edo konpontzen dituen eskulangilea.
pazienki	adlag		Pairakortasunez, eroapenez.
pazient	izond		Jasankorra, pairu handikoa.
pazientzia	iz		Eroapena, eramankizuna, jasankortasuna.
pazientziatsu	izond		Pazientzia handia duena.
pazko	iz		Judutarren festa nagusia, Egiptoko gatibutasunaren amaiaren oroitzapenetan martxoan egiten dena; kristau erlijioan, Kristoren biztuera ospatzen den festa.
pazkoaldi	iz		Pazko aroa.
pazkokari	adlag		Pazko oro.
pe	iz		Azpia. Erabileraz.
pedagogia	iz		Haur hezibidea, haurrak hezteko jakintza.
pedagogo	iz		Pedagogian aritzen den pertsona; irakaskuntzaren sena duen pertsona.
pedal	iz		Oinaz eragiten zaion palanka edo bestelako atala.
pedante	izond eta iz		Jakinduria alferra eta lekuz kanpokoa erakusteko joera duena.
pedantekeria	iz		Pedanteria.
pedanteria	iz		Pedantearen jokamoldea; pedantea denaren nolakotasuna; hitz edo egite pedantea.
pedaxatu pedaxa pedaxatzen	ad		Adabatu, antolatu.
pedaxatzaile	iz		Pedaxatzen duena.
pedaxu	iz		Adabakia.
pederasta	iz		Sexu harremanak haur edo mutilekin dituen gizona.
pederastia	iz		Gizonen eta gaztetxoen arteko sexu harremana.
pediatra	iz		Haur-sendagilea.
pediatria	iz		Haurraren eritasunak aztertzen dituen medikuntza adarra; haur medikuntza.
pegar	iz		Lurrezko ontzi handia, sabela zabala eta ahoa eta hondoa estuak dituena.
pegargile	iz		Pegarrak eta egiten dituen eltzegilea.
pegartara	iz		Pegar baten isurkari-edukia.
pegartegi	iz	A1.	Sukaldean, pegarrak dauden tokia.
pegartegi	iz	A2.	Sukaldeko isurbidea.
pegartxo	iz		Pegar txikia.
pegatu pega pegatzen	ad	A1.	Kutsatu.
pegatu pega pegatzen	ad	A2.	Itsatsi.
pegesa	iz		Huskeria.
pegeseria	iz		Huskeria.
peia	iz		Galga; eragozgarria.
peiatu peia edo peiatu peiatzen	ad		Orgez, zamariez mintzatuz, higitzeko eragozgarri bat ezarri.
peioratibo	izond		Hitzez, esapideez mintzatuz, gutxiesgarria.
peitu	iz		Gabezia, falta.
peitutasun	iz		Urritasuna, gabezia.
peka	iz		Orezta.
pekada	iz		Oilagorra.
pekatsu	izond		Oreztaz edo orbanez betea.
pekatu peka pekatzen	ad		Hutsegite baten ondorioak ordaindu.
pekatze			pekatu aditzaren aditz izena.
peko	iz	H1.	Azpikoa, mendekoa.
peko	iz	H2.	Susmoa.
pekora	adlag		Mendean.
pelagiko	izond		Itsaso zabalari dagokiona.
pelakatu pelaka pelakatzen	ad		Pelatu.
pelat	iz		Erromatarren kobrezko dirua, oso balio gutxikoa; ardita.
pelatu pela pelatzen	ad	A1.	Blai egin, guztiz busti.
pelatu pela pelatzen	ad	A2.	Iraindu.
pelatze			pelatu aditzaren aditz izena.
pelbis	iz		Gorputz enborrari eusten dion hezur multzoa.
peldo	iz		Menda.
pelea	iz		Borroka.
peleatu pelea edo peleatu peleatzen	ad		Borrokatu.
pelegrin	iz		Erromesa, beilaria.
pelegrinaia	iz		Erromesaldia, beila.
peligro	iz		Arriskua.
pelikano	iz		Hegazti igeri-oinduna, uretakoa, luma-zuria, moko-luze eta zabala, behe barailan umeak elikatzeko janaria gordetzen duen boltsa gisako bat duena.
pelikula	iz		Filma.
pelkar	izond		Malkarra, malkartsua.
pello	izond		Kaikua, zozoa.
pellokeria	iz		Pelloa denaren nolakotasuna; kaikukeria, zozokeria.
pena	iz	A1.	Zigorra.
pena	iz	A2.	Oinazea, nekea.
pena	iz	A3.	Nahigabea, bihozmina.
penagarri	izond	A1.	Oinazea edo nekea eragiten duena, oinazegarria.
penagarri	izond	A2.	Pena ematen duena, deitoragarria, negargarria.
penarazi penaraz penarazten	ad		Penatzera behartu, oinazea edo nekea harrarazi.
penatsu	izond		Penaz betea; penagarria.
penatu pena edo penatu penatzen	ad	A1.	Zigortu.
penatu pena edo penatu penatzen	ad	A2.	Oinazetu, nekea eman.
penatu pena edo penatu penatzen	ad	A3.	Gaur ipar. edo beh.. Nahigabetu, atsekabetu.
penatuki	adlag		Oinazeturik.
penatzaile	izond		Penatzen, oinazetzen duena.
penatze			penatu aditzaren aditz izena.
pendiz	iz		Aldapa.
pendoitz	iz		Pendiza, amildegia.
pendulu	iz		Ardatz horizontal batetik zintzilik dagoen gorputz zurruna, lurraren erakar indarrari esker atzera eta aurrera balantzaka mugitzen dena.
pendura	iz		Joera, jaidura.
penduratu pendura edo penduratu penduratzen	ad		Makurtu, joera izan.
penintsula	iz		Erdiuhartea, kontinentearekin lotzen duen alde bat izan ezik, gainerako alde guztiak urez inguratuak dituen lur zatia.
penitente	iz	A1.	Aitortzailea.
penitente	izond eta iz	A2.	Damuduna.
penitente	izond eta iz	A3.	Penitentzigilea.
penitentzia	iz	A1.	Bekatu eginez Jainkoa iraintzeagatik izaten den damu bizia eta berriro bekatu ez egiteko asmoa.
penitentzia	iz	A2.	Apaizak aitortzaileari ipintzen dion zigorra.
penitentzigile	izond eta iz		Penitentzia egiten duen pertsona.
penizilina	iz		ateratako antibiotikoa, 1928an A. Fleming-ek aurkitua.
pentaedro	iz		Bost aurpegi dituen poliedroa.
pentagono	iz		Bost alde dituen poligonoa.
pentagrama	iz		Bost marra paraleloren multzoa, musika notak idatzeko erabiltzen dena.
pentametro	iz		Ahapaldi lerroez mintzatuz, bost oin dituena.
pentano	iz		Bost ikazkai atomo dituen hidrokarburo asea.
pentoka	iz		Muinoa.
pentokao	iz		Muino txikia.
pentsabide	iz		Pentsateko modua.
pentsaera	iz		Gauzak gogoaren bidezikusteko era; norbaiten iritzien eta ikuspuntuen multzoa.
pentsaezin	izond		Ezin pentsatuzkoa.
pentsaketa	adlag		Pentsatzen, gogoetan.
pentsaketa	iz	A2.	Pentsatzea, gogoeta.
pentsakizun	iz		Pentsatzea, gogoeta.
pentsakor	izond		Pentsatzeko joera duena.
pentsalari	izond		Pentsatzen duena.
pentsamen	iz		Pentsatzeko erabiltzen den ahalmena.
pentsamendu	iz	A1.	Gogoeta, gogapena.
pentsamendu	iz	A2.	Pentsamena, gogamena.
pentsamendu	iz	A3.	Burutazioa.
pentsamolde	iz		Pentsatzeko modua.
pentsarazi pentsaraz pentsarazten	ad		Pentsatzera behartu, gogoeta eginarazi.
pentsatu pentsa pentsatzen	ad		Gogoeta egin, gogoan erabili; ideiak edo arrazoibideak eratu edo elkartu.
pentsatzaile	izond		Pentsalaria, pentsatzen duena.
pentsatze			pentsatu aditzaren aditz izena.
pentsio	iz		Pertsona bati aldian oro ordaintzen zaion diru saria.
pentsu	iz		Gogoeta, pentsamendua.
pentsu	iz	H2.	Batez ere beh.. Abereen bazka, janaria, bereziki lehorra.
pentze	iz		Belardia, zelaia.
pentzuda	iz		Uste ona.
peoi	iz		Maila apaleko langilea, inongo trebetasunik eskatzen ez duten lan neketsuetan diharduena.
peonia	iz		Urrebotoiaren familiako landarea, hosto handi zatituak dituena eta bere lore ikusgarriengatik lantzen dena.
peontza	iz		Peoiaren lanbidea.
perbertsio	iz		Senen eta joeren desbideratzea; bereziki, sexu jokabide ez ohikoa.
perdigoi	iz		Ehizarako munizioa osatzen duen berunezko alea.
perediku	iz	A1.	Pastoralen lehen zati edo hitzaurreari.
perfektoki	adlag		Betegintzarrez; bikainki, ezin hobeki.
perfektotasun	iz		Perfektoa denaren nolakotasuna.
perfektu	izond	A1.	Hutsik edo akatsik gabea; hobetzerik ez duena, betegina.
perfekzio	iz		Perfektotasuna, betegintzarrea.
perfekzionatu perfekziona perfekzionatzen	ad		Hobetu.
perfume	iz		Urrina.
pergamino	iz		Bertan idazteko edo liburuak josteko prestatu den abere larrua, larru papera.
pergola	iz		Lorategietako eraikuntza txikia, zutabe batzuek eusten dieten habe horizontalez osatua, landare igokarien euskarri gertatzen dena.
pergut	izond		Zorrak ordaintzen ez dituena.
perifrasi	iz		Itzulingurua, hitz baten bidez eman daitekeen adigaia hitz multzo batez ematea.
perigeo	iz		Astron. Ilargiaren orbitan, Lurretik hurbilen dagoen puntua.
perihelio	iz		Astron. Planeta baten orbitan. Eguzkitik hurbilen dagoen puntua.
perikardio	iz		Bihotza biltzen duen mintza.
perikarpio	iz		Fruituan, hazia inguratzen duten ehunen multzoa.
peril	iz		Arriskua.
perilos	izond		Arriskutsua.
perimetro	iz		Irudi lau bat mugatzen duen lerroaren luzera.
periodiko	izond	H1.	Erregulartasun edo maiztasun jakinez egiten edo gertatzen dena, aldizkakoa.
periodiko	iz	H2.	Egunkaria.
periodista	iz		Kazetaria.
periodo	iz		Aldia, aroa.
periskopio	iz		Zuzenean ikus ahal izatea galarazten duen eragozgarriaren gainetik zerbait begiztatzeko balio duen optika tresna, funtsean prismez osatua.
peritoneo	iz		Hestartekoa, sabel barrunbearen barnealdea estaltzen eta bertako errai bakoitza inguratzen duen mintza tolesdun gerlitsua.
peritonitis	iz		Hestartekoaren hantura.
peritu peri peritzen	ad		Galdu; hil.
perka	iz		Ibaietako arraina, bizkarraldea berdaxka, sabelaldea zilarkara eta alboak urre kolorekoak eta zerrenda beltzez hornituak dituena, jateko ona.
perkal	iz		Kotoizko ehuna, fina eta sarria.
perkatx	izond		Maratza, pizkorra.
perla	iz		Ostretan eta beste soinbera batzuen maskorraren barnean eratzen den nakarrezko ale gisakoa, gehienetan biribila, bitxi gisa erabiltzen dena.
perleria	iz		Perla multzoa.
perlesia	iz		Elbarritasuna, higikortasunaren edo sentiberatasunaren galera.
perlesiadun	izond eta iz		Elbarria, elbarritua.
perloi	iz		Triglidae familiako arrainei ematen zaien izena.
permatu perma permatzen	ad		Bermatu.
permis izan	ad		Zilegi izan, haizu izan.
permisione	iz		Baimena.
permititu permiti permititzen	ad		Utzi, ez eragotzi.
pernil	iz		Urdaiazpikoa.
perone	iz		Zangoaren kanpoaldeko hezur luze mehea, belaunetik orkatileraino doana.
perpaus	iz	A1.	Solasa.
perpaus	iz	A2.	noan etxea berria da, natorren herria ez zait batere gustatu.
perpendikular	izond		Zuta.
perrail	iz		Ahoa hondoa baino zabalagoa duen ontzi biribil eskutokiduna.
perraitz	iz		Apo-perrexila.
perreka	izond		Piltzarra bezalakoa dena, balioarik gabekoa, baztergarria, herresta.
perrekeria	iz		Gauza perreka.
perrentean	adlag		Ausarkeriaz, lotsagabeki.
perretxiko	iz		Oin eta txapel batez osaturiko zernahi onddo.
perrexil	iz		Belar landare ginbailduna, oso usaintsua, hostoak hiru zati horzdunetan banatuak dituena, janariak ontzeko erabiltzen dena.
perspektiba	iz	A1.	Gainalde lau batean gauzakien hiru dimentsioak irudikatzeko antzea.
perspektiba	iz	A2.	Gauzakien elkarren arteko itxura edo eitea, ikuslearekiko dauden distantziak eragina.
pertika	iz	A1.	Gurdiaren edo orgaren endaitza.
pertika	iz	A2.	Makila edo haga luzea.
pertola	iz		Arrainak harrapatzeko tresna, kono gisako luze batez eta haren ahoan barrualdera ezartzen den kono zulodun motzago batez osatua.
pertseberantzia	iz		&KORTXA;erd.&KORTXB;. Irautea, iraupena.
pertseberatu pertsebera pertseberatzen	ad		Iraun, erabaki denari eutsi, egon.
pertsegitu pertsegi pertsegitzen	ad		Esetsi.
pertsegitzaile	izond eta iz		Esesten duena.
pertsekutatu pertsekuta pertsekutatzen	ad		Esetsi.
pertsekutatzaile	izond eta iz		Esesten duena.
pertsekuzio	iz		Esetsaldia.
pertsiera	iz		Pertsiako hizkuntza indoeuroparra, idazkera arabiarrez idazten dena.
pertsona	iz	A1.	Giza motako banakoa.
pertsona	iz	A2.	Literatura lan baten ekintzan esku hartzen duten gizakietako bakoitza.
pertsona	iz	A3.	Izenordainak eta adizkiak aldatzen dituen gramatika kategoria, hitz egiten duenari.
pertsonaia	iz		Pertsona, antzerkian, zineman, literaturan, esku hartzen duten gizakietako bakoitza.
pertsonatasun	iz		Pertsona denaren nolakotasuna.
pertxenta	izond		Liraina, zalua, txairoa.
pertz	iz		Egosteko eta erabiltzen den ontzia, euskarri bakarra eta mugikorra duena; bereziki laratzean zintzilik egoten dena.
pertzepzio	iz		Gauzaki baten irudikatzea, kontzientziak sentipenetatik abiatuta egina.
perutar	izlag eta iz		Perukoa, Peruri dagokiona; Peruko biztanlea.
perzkin	iz		Pertzak egiten edo konpntzen dituen eskulangilea.
pesia	iz	A1.	Kopuru handia.
pesia	iz	A2.	Uholdea.
pesiaka	adlag		Kopuru handian; uholdeka.
pesimismo	iz		Ezkortasuna.
pesimista	izond		Ezkorra.
peskiza	iz		Itxaropena.
peso	iz		Hego Ameriketako zenbait herritako dirua.
peste	iz		Izurritea.
petalo	iz		Lore hostoa, korola osatzen duten hostoetako bakoitza.
petardo	iz		Bolboraz edo beste lehergai batez betetzen den hodi formako ontzia, lehergaia ondo estutu eta su emanez leherrarazten dena.
petatxatu petatxa petatxatzen	ad		Adabatu.
petatxu	iz		Adabakia, puska.
petenta	iz		Belarritakoak.
petizio	iz		Eskaria.
peto	iz	H1.A1.	Balio gutxiko dirua, pelata; huskeria.
peto	iz	H1.A2.	Hutsegitea.
peto	izond	H2.	Berdina.
petral	iz	A1.	Soinekoaren beheko ertza, barrena.
petral	iz	A2.	Zamarien sabela inguratzen duen hedea.
petral	iz	A3.	Lotsagabea, bazter-nahastailea; esanahi zehatzik gabeko irain hitza.
petraldu petral petraltzen	ad		Petral bihurtu.
petralkeria	iz		Petralari dagokion egite gaitzesgarria; lotsagabekeria, zitalkeria.
petraltze			petraldu aditzaren aditz izena.
petrikilo	iz		Sasimedikua, sendalaria.
petrolio	iz		Isurkari itsaskorra, arre iluna eta usain bortitzekoa, lurpeko hobietan pilatzen dena eta energia iturri gisa erabiltzen dena.
petroliontzi	iz		Petrolioa edo petrolioaren antzeko erregaiak garraiatzeko itsasontzia.
pettar	iz	A1.	Zuberotarrez mintzatuz, Maule ingurukoa.
pettar	iz	A2.	Beterria, bereziki Zuberoakoa.
petxa	iz	H1.	Zerga.
petxa	iz	H2.	Hutsa, akatsa.
petxatu petxa edo petxatu petxatzen	ad		Zerbaiti petxa, zerga ipini.
pezakatu pezaka pezakatzen	ad		Pezetan banatu.
pezakatze			pezakatu aditzaren aditz izena.
pezatu peza pezatzen	ad		Pisatu.
pezeta	iz		Espainiako dirua, gaur egun bertako diru-banakoa.
pezetatxo	iz		Pezeta-ren txikigarria.
peziolo	iz		Hosto txortena, hostoa zurtoinarekin lotzen duena.
pezoi	iz		Hesia.
pezu	iz eta izond		Pisua.
pianista	iz		Piano-jolea, ogibidez edo, pianoa jotzen duen artista.
piano	iz		Musika tresna handia, klabierduna, harpa gisako egitura batean kokatzen diren eta mailu moduko batzuek jotzen dituzten hariak dituena.
pianola	iz		Mekanikoki jo daitekeen pianoa.
piastra	iz		Ekialdeko herri batzuetako behinolako eta oraingo dirua.
pietate	iz		Errukia.
pieza	iz	A1.	Zatia, atala, peza.
pieza	iz	A2.	Musika lan laburra eta beste baten zati ez dena.
pigmentazio	iz		Ehun batzuetan pigmentu sortzea edo pilatzea.
pigmentu	iz	A1.	Biokim.Animali edo landare ehunetan gertatzen den gaia, kolore jakin bat sortzen duena.
pigmentu	iz	A2.	Koloregaia.
pigmeo	iz		Nilo aldean bizi zen elezaharretako nano herri bateko kidea.
pijama	iz		Lo egiteko jantzi arin eta mehea, jakak eta galtzek osatua.
pijo	izond	A1.	Adoretsua.
pijo	adlag	A2.	Adorez, irmo.
pik	adlag		Pilotaz mintzatuz, paretaren eta lurraren arteko zokoan jotzen duela.
pikabuztan	iz	A1.	Karrozetan, zangoa, igotzean, finkatzeko burdina.
pikabuztan	izond	A2.	Buru-arina, ganoragabea.
pikada	iz		Mokokada.
pikadore	iz		Zezenketetan, zezena pikaz nekarazten duen zalduna.
pikain	iz		Zerbaiten zatirik onena.
pikalaport	iz		Antzandobia.
pikaldi	iz		Ebakialdia.
pikarazi pikaraz pikarazten	ad		Pikatzera behartu, ebakiarazi.
pikarda	iz		Orbana.
pikardia	iz		Egite edo esate gaitzesgarria.
pikaro	iz	A1.	Azeria, barrabasa, frikuna.
pikaro	iz	A2.	Espainiako literatura tradizioko pertsona abenturazalea.
pikarrai	adlag		Biluzik.
pikarraitu pikarrai pikarraitzen	ad		Biluzi.
pikart	izond		Nabarra.
pikatu pika pikatzen	ad	H1.A1.	Ebaki; moztu.
pikatu pika pikatzen	ad	H1.A2.	Harriaz mintzatuz, landu.
pikatzaile	iz		Pikatzen duena.
pikatze			pikatu aditzaren aditz izena.
piko	iz	H2.A1.	Tresna aho-zorrotz batez eginiko ebakia.
piko	iz	H2.A2.	Esaldi mingarria edo zirikagarria, ateraldi bizia.
piko	iz	H2.A3.	Dantzan, oinak hurbiltzen eta urruntzen diren jauzia.
piko	iz	H2.A4.	Bertso lerroaren indar guneak.
piko	iz	H3.	Mokoa.
piko	izond	H4.	Aldapatsua.
pikoi	iz		Goldeez mintzatuz, nabarra.
pikoka	adlag		Mokoka.
pikor	iz	A1.	Alea, garaua.
pikorka	adlag		Apurka.
pikorkatu pikorka edo pikorkatu pikorkatzen	ad		Pikorretan desegin edo xehatu.
pikorkatze			pikorkatu aditzaren aditz izena.
pikorta	iz		Aurpegian agertzen den pikor gisakoa.
pikortatsu	izond		Pikortaz betea.
pikortsu	izond		Pikorrez betea.
pikota	iz		Nafarreria, baztanga.
pikotx	iz		Lurra edo zorua lantzeko lanabesa, alde bat zorrotza eta bestea lauagoa duen burdin batez eta gider batez osatua.
pikotxean	adlag		Kokoriko, orkatilen gainean eseririk.
pikuondo	iz		Klima epeletako zuhaitz edo zuhaixka, masustondoaren familiakoa, hosto handi gingildunak dituena eta fruitutzat pikua ematen duena.
pikupe	iz		Pikuondo azpia.
pilpil	adlag	A1.	Bihotzaz mintzatuz, pilpiratuz.
pilpil	adlag	A2.	Borborka.
pila	iz		Gauzak elkarren gainean ipinita egiten den multzoa, bereziki inolako antolamendurik gabea.
pila	iz	H2.	Bateria, energia kimikoa energia elektriko bihurtzen duen tresna.
pilaka	adlag		Kopuru handian.
pilare	iz		Harroina, zutabea.
pilarri	iz		Harroina, zutabea.
pilatu pila edo pilatu pilatzen	ad		Gauzak elkarren gainean, pila bat osatzen dutela bildu.
pilatxo	iz		Pila txikia.
pilatzaile	iz		Pilatzen duena.
pilatze			pilatu aditzaren aditz izena.
pilda	iz		Zarpaila, gehiegi erabili den soinekoaren puska.
pilixka	iz		Kopuru txikia.
pilo	iz		Pila.
pilota	iz		Jolasean ibiltzeko erabiltzen bola biribila, gomazkoa, trapu hertsatuzkoa edo hariz estuturiko gomazkoa, gehienetan larruz estalia; izen bereko euskal jokoan erabiltzen dena.
pilotagile	iz		Pilotak egiten dituena.
pilotaleku	iz		Pilota jokoaren motaren batean aritzeko prestaturik dagoen lekua.
pilotari	iz		Pilotan jokatzen duen pertsona; pilota jokoa lanbidetzat duena.
pilotatoki	iz		Pilotalekua.
pilotazale	iz		Pilota jokoaren zalea dena.
pilotu	iz		Itsasontzi bat gidatzen duen pertsona.
pilotutza	iz		Pilotuaren lanbidea.
pilpilka	adlag		Pil-pil.
pilpira	iz		Bihotzaren eta zainen aldizkako uzkurtze eta hanpatze higidura.
pilpiraka	adlag		Pilpiratuz.
pilpiratu pilpira edo pilpiratu pilpiratzen	ad		Bihotza aldizkako higiduraz uzkurtu eta hanpatu.
pilpiratzen			pilpiratu aditzaren aditz izena.
piltzar	iz	A1.	Ehun zati edo zatar hondatua.
piltzar	izond	A2.	Zarpaila, arlotea.
piltzarketari	iz		Piltzar-biltzailea, piltzarrak bilduz eta salduz bizibidea ateratzen duen pertsona.
piltzarki	iz		Piltzar zatia.
piltzartu piltzar edo piltzartu piltzartzen	ad		Piltzar bihurtu.
piltzartze			piltzartu aditzaren aditz izena.
pilula	iz		Sendagai bat daukan bolatxo edo pastila txikia, irensten dena.
pinaburu	iz		Pinuaren ordenako zuhaitzen fruitua, kono itxurakoa, haziak gordetzen dituzten ezkata gogorrez osatua.
pinakoteka	iz		Pintura museoa.
pinazi	iz		Pinu-hazia, pinaburuan gordetzen dena.
pindar	iz		Txinparta.
pindardun	izond		Pindarrak aurtikitzen dituena.
pindarka	adlag		Pindarrak aurtikiaz.
pindartsu	izond		Pindarrez betea, pindarrak aurtikitzen dituena.
pindartu pindar pindartzen	ad	A1.	Haserretu.
pindartu pindar pindartzen	ad	A2.	Pindarrak aurtiki.
pindartze			pindartu aditzaren aditz izena.
pindaro	iz		en txikigarria.
pingpong	iz		Mahaiko tenisa.
pinguino	iz		Itsas hegazti igeri-oinduna, arrainjalea, lumak zuriak eta beltzak dituena, itsaso izoztuetan bizi dena Spheniscus sp.
pinoi	iz		Mekanismo bateko gurpil horztun txikia, kate edo ardatz baten bidez beste gurpil bati higidura igortzen diona.
pinpilinpauxa	iz		Tximeleta, inguma.
pinpirina	iz	A1.	Hego koloretsu ikusgarriak dituen intsektua, tximeleta, inguma.
pinpirina	iz	A2.	Lore kuskua, pipila.
pinpirina	izond	A3.	Pertxenta.
pinporta	iz		Kimua, begia.
pinta	iz		Eduki neurri zaharra, pitxerraren erdia balio zuena.
pintarazi pintaraz pintarazten	ad		Pintatzera behartu.
pintarratu	izond		Nabarra, orban ilunak dituena.
pintatu pinta pintatzen	ad		Margotu.
pintatzaile	iz		Margolaria.
pintatze			pintatu aditzaren aditz izena.
pinterdi	iz		Pinta erdia.
pintore	iz		Margolaria, pintatzailea.
pintura	iz	A1.	Margolana.
pintura	iz	A2.	Margolaritza.
pintura	iz	A3.	Margoa.
pintz	iz		Larruazaleko handitu urtsua, maskuria.
pintza	iz		Bi besoz osatutako tresna, gauzak heldu edo hartzeko erabiltzen dena.
pintzel	iz		Gider edo kirten baten muturrean itsasten den ile edo zuntz sorta batez osaturiko gauzakia, gainalde batean margoa edo antzeko gairen bat hedatzeko erabiltzen dena.
pinu	iz		Zuhaitz erretxinaduna, zur aski gogorra eta ona, orratz itxurako hosto berde iraunkorrak, eta lore ar eta emeak adar desberdinetan dituena, fruitutzat pinaburuak ematen dituena.
pinudi	iz		Pinuz landaturiko lekua, pinu basoa.
pio	iz		Txioa, txori txikien oihua.
pioka	adlag		Pio eginez.
piolet	iz		Mendizaleek, elurretan edo izotzetan mugimenduak segurtatzeko, erabili ohi duten tresna.
piorrea	iz		Zorne jarioa.
pipa	iz	A1.	Tabakoa eta antzeko gaiak erretzeko erabiltzen den tresna, erretzekoa jartzeko ontxixka batez eta kea ahoratzeko tutu batez osatua.
pipa	iz	A2.	Upel handia.
pipakada	iz		Pipa baten edukia.
pipatara	iz		Pipa baten edukia.
pipatu pipa edo pipatu pipatzen	ad		Pipa hartu, pipa erre.
pipatxo	iz		Pipa-ren txikigarria.
pipatzaile	iz		Pipatzen duena, pipa-hartzailea.
pipatze			pipatu aditzaren aditz izena.
piper	iz	A1.	Tomatearen familiako baratze landarea, lantza itxurako hostoak eta lore zuri txikiak dituena, eta bere fruituagatik lantzen dena.
pipermin	iz		Piper gorri mehe eta luzea, oso mina.
pipermorro	iz		Piper mota lodia.
piperrauts	iz		Piper gorri iharrak ehoz eginiko hautsa, janarien ongarri gisa erabiltzen dena.
pipertsu	izond		Bizia, piper asko irudizko adieran duena.
pipertu piper edo pipertu pipertzen	ad		Erresumindu.
pipertze			pipertu aditzaren aditz izena.
pipi	iz	H1.	Kakalardoaren ordenako intsektua, oso txikia eta kolore ilunekoa, beldar egoeran dagoenean zur landua jaten duena Anobiidae fam.
pipi	iz	H2.	Oiloa edo zernahi hegazti.
pipiatu pipia edo pipia pipiatzen	ad		Pipiak jo, pipiak joa gertatu.
pipiatze			pipiatu aditzaren aditz izena.
pipil	iz		Oraindik ireki ez den lorea.
pipildu pipil edo pipildu pipiltzen	ad		Landareez mintzatuz, pipilak eman.
pipiltze			pipildu aditzaren aditz izena.
pipita	iz		Hegaztien aholegarra.
pipitika	iz		Igerkizuna, asmakaia.
piragua	iz		Kanoa handia, arraunez edo belaz higitzen dena, Ameriketako eta Ozeaniako indiarrak erabiltzen dutena. Ik.
piramide	iz	A1.	Egiptoko faraonen hilobi gisa erabiltzen zen eraikuntza handia, oinarria laukia eta lau aurpegiak triangeluak zituena.
piramide	iz	A2.	Oinarritzat zernahi poligono eta aurpegitzat hiruki gailur-kideak dituen poliedroa.
pirata	iz		Itsaslapurra.
piraa	iz		Amazoniako ur gezetan bizi den arrain haragijalea Pygocentrus sp., Pygopristis sp., Serrasalmo sp.
pirita	iz		urrearen kolorekoa, batez ere garratz sulfurikoa ekoizteko erabiltzen dena.
piro	iz		Ahatez, antzarez mintzatuz, kumea.
piromania	iz		Suteak eragiteko edota ikusteko zaletasuna sorrarazten duen adimenaren eritasuna.
piromano	izond eta iz		Piromaniak joa dagoena.
piroteknia	iz		Su artifizialen, eta hauen gisakoen osakeraz eta ekoizpenaz arduratzen den teknika.
pirrinta	iz		Bolada.
pirripita	iz	A1.	Gurpila.
pirripita	iz	A2.	Txirrindua, bizikleta.
piru	iz		Haria; hari edo kable bat osatzen duten izpietako bakoitza.
piruka	adlag		Piruak eginez.
pisagailu	iz		Pisatzeko erabiltzen den tresna.
pisaldi	iz		Pisatzea; pisatzen den aldietako bakoitza.
pisatu pisa pisatzen	ad	A1.	Zerbaiten pisua neurtu.
pisatu pisa pisatzen	ad	A2.	Zerbaiten alde onak eta txarrak arretaz aztertu.
pisatzaile	iz		Pisatzen duena.
pisatze			pisatu aditzaren aditz izena.
pista	iz	H1.	Makarra.
pista	iz	H2.	Helburu jakin baterako prestaturiko eremu edo bidea.
pistatsu	izond		Makartsua.
pistilo	iz		Lorearen organo emea, obulutegiak, estiloak eta estigmak osatua.
pistola	iz		Su arma motza, esku batez erabiltzen dena.
pisudun	izond		Pisuzkoa.
pisugarri	izond		Pisutzen, pisuago bihurtzen duena.
pisuki	adlag		Pisutasunez, astunki.
pisutasun	iz		Pisua denaren nolakotasuna.
pisutsu	izond		Pisu handikoa.
pisutu pisu edo pisutu pisutzen	ad		Pisu edo pisuago bihurtu.
pisutze			pisutu aditzaren aditz izena.
pita	iz		Hostoetan zuntz gogorrak, sokak egiteko erabiltzen direnak, dituen landarea.
pitar	iz		Lehen hartzidura edo irakinaldiko hondakinez eginiko sagardoa.
pitika	iz		Antxumea.
pitilin	iz		Zakila.
pitin	izond	MA.	Batez ere bizk.. Txikitxoa.
pitin	iz	MB.	Apurra, zati guztiz txikia. Batez ere.
pitinka	adlag		Apurka.
pitoi	iz		Suge handi pozoi gabea, burua hiruki formakoa edo luzarana izaten duena Python sp.
pitonisa	iz		Antzinako Grezian, emakumezko igarlea, Delfos-ko tenpluan orakuluak ematen zituena.
pitotx	iz		Ugaztun haragijalea, buru-txikia, gorputz-mehea eta buztan-luzea, ilea leuna eta sarria duena.
pitrail	iz		Gapirioa.
pittin	iz		Pitina.
pittinka	adlag		Pitinka.
pitxer	iz	A1.	Edaria edukitzeko eta edontziak betetzeko erabiltzen den beirazko, metalezko edo lurrezko ontzia, kirdenduna, lepoan mehartua eta ahoa luzatua duena.
pitxer	iz	A2.	Eduki neurri zaharra, bi litro baino zertxobait gehiago balio zuena.
pitxerdi	iz		Pitxer erdia.
pitxerditxo	iz		Pitxerdi-ren txikigarria.
pitxergile	iz		Ogibidez pitxerrak egiten dituen eskulangilea.
pitxerkada	iz		Pitxer betearen edari kopurua.
pitxertara	iz		Pitxer betearen edukia.
pitxi	izond		Polita, apaina.
pitxo	iz		Zakila.
pitzadura	iz		Pitzatua, arrakala, artesia.
pitzarazi pitzaraz pitzarazten	ad		Piztera behartu.
pitzarazle	iz		Pitzarazten duena.
pitzatu pitza pitzatzen	ad	A1.	Ebaki luzea eta sakona egin, arrakalatu.
pitzatu pitza pitzatzen	ad	A2.	Era burutua izen gisa.
pitzatze			pitzatu aditzaren aditz izena.
pixa	iz		Gernua.
pixagale	iz		Pixa egiteko gogoa.
pixagaletu pixagale edo pixagaletu pixagaletzen	ad		Pixagalea etorri.
pixagaletze			pixagaletu aditzaren aditz izena.
pixar	iz		Pizarra.
pixka	iz		Kopuru txikia, apurra.
pixkaka	adlag		Apurka.
pixkana	adlag		Pixkaka.
pixkanaka	adlag		Pixkaka.
pixkatxo	iz		Pixka-ren txikigarria.
pixoihal	iz		Haur txikiei ipurdi aldean pixa xurgatzeko ipintzen zaien oihala edo zelulosazko azpiko galtza.
pixontzi	iz		Pixa jasotzeko erabiltzen den ontzia, beirazkoa, faiantzazkoa edo metalezkoa.
pizar	iz		Izpia; apurra.
pizberritu pizberri pizberritzen	ad		Berpiztu.
pizgailu	iz		Pizten duen adiera guztietan gauza.
pizgarri	izond eta iz		Pizten duena adiera guztietan.
pizkunde	iz		Biztea, biztuera.
piztarazi piztaraz piztarazten	ad		Piztera behartu.
pizte			piztu aditzaren aditz izena.
piztia	iz		Giza eskumendetik at bizi den animalia, batez ere etxeko abereentzat edo ehiza animalia txikientzat kaltegarri gertatzen dena, ugaztuna bereziki.
piztikeria	iz		Aberekeria.
piztitzar	iz		Piztia-ren handigarria.
piztu pitz pizten	ad	A1.	Gauzaren batetik sua edo argia sorrarazi.
piztu pitz pizten	ad	A2.	Hilik dagoen bati bizia bihurtu.
piztuera	iz		Biztea.
plaga	iz		Izurria.
plaia	iz		Hondartza.
plainitu plaini plainitzen	ad		Pleinitu, auhendu.
plainu	iz		Pleinua, auhena.
plajiatu plajia plajiatzen	ad		Besterenak diren obrak, norberak eginak balira bezala azaltzeko, kopiatu edo antzeratu.
plajiatze			plagiatu aditzaren aditz izena.
plajio	iz		Lit. Plajiatzea, besterenak diren obren kopia edo antzeratzea, norberak eginak balira bezala azaltzeko egina.
plaka	iz		Xafla.
plaketa	iz		Arrautza formako zelula txikia, odolaren osagai nagusietako bat, odolaren gatzatzean parte hartzen duena.
plama	iz		Orrialdea.
plan	iz		Egitasmoa.
planeagailu	iz		Motor gabeko hegazkina.
planeta	iz	A1.	Argizagi edo izar ibiltaria, zeruan beti toki berean ez dagoena.
planeta	iz	A2.	Astron. Eguzki sistemako argizagi handia, berezko argirik ez duena, eguzkiaren inguruan harenganik beti distantzia beretsuan dagoela biratzen dena.
planetario	iz		Ortzia irudikatzen duen kupula batean, Eguzki sistema osatzen duten argizagiak eta haien mugimendua erakusten duen eraikuntza.
plangintza	iz		Plan edo egitasmo baten araberako antolaketa.
planisferio	iz		Zeru edo lur esferak irudikatzen dituen planoa.
plankton	iz		Itsasoan edo ur gezatan dauden organismo gehien bat txikien multzoa.
plano	iz	A1.	Gainalde laua.
plano	iz	A2.	Hiri, eraikuntza baten adierazpen grafikoa, proiekzio horizontalean.
planta	iz		Itxura.
plantain	iz		Zain-belarra.
plantatu planta plantatzen	ad	A1.	Jarri.
plantatu planta plantatzen	ad	A2.	Prestatu, antolatu.
plantigrado	izond		Oin zolaren gainean ibiltzen dena.
planto egin			Gelditu.
plantxa	iz	A1.	Xafla.
plantxa	iz	A2.	Lisa-burdina.
plantxatu plantxa edo plantxatu plantxatzen	ad		Lisatu.
plasma	iz		Odolaren zati isurkaria.
plastada	iz		Zaplada, masailekoa.
plastateko	iz		Plastada, zaplada.
plastika	iz		Helburutzat formak moldatzea duen antzea edo ertia.
plastiko	izond	A1.	Plastikari dagokiona.
plastiko	iz	A2.	Gai kimikoa, gehienetan organikoa eta sintesiz lortua, polimero egitura duena eta egite prozesuan moldekatzen ahal dena.
plastre	iz		Gisua, igeltsua.
plataforma	iz		Lur edo gainalde laua, ingurua baino gorago kokatua dagoena.
platano	iz	H1.A1.	Alboa.
platano	iz	H1.A2.	Platanaceae familiako beste zenbait zuhaitzen izena.
platano	iz	H2.	Banana.
platanondo	iz	A1.	Platanoa.
platanondo	iz	A2.	Bananondoa.
plater	iz		Ontzi biribila, ertza altxatua eta hondoa laua duena, jateko eta erabiltzen dena.
platerkada	iz		Plater baten edukia.
platertxo	iz		Plater txikia.
platika	iz		Hitzaldia, eleiz hitzaldia.
platino	iz		Gai bakuna, zilarraren koloreko metal baliotsua, oso astuna eta gogorra, 1773 C-tan urtzen dena Pt; at. z 78; at. m. 195, 23.
platondar	izlag eta iz		Platonen jarraitzailea.
platoniko	izond		Platonen filosofiari dagokiona.
platonismo	iz		Platonen eta haren jarraitzaileen filosofia sistema.
platuxa	iz		Mihi-arrainaren antzeko itsas arraina, gainaldea arrea orban zuriekikoa duena, jateko ona baina ez oso aintzat hartua.
plaun	izond		Laua.
plaust			Zerbaiten erortzearen onomatopeia; kolpe edo elkar jotze batzuen hotsa irudikatzen duen hitza.
plausta	iz		Intsusa.
plaustada	iz		Jaustea, erortzea.
plaza	iz	A1.	Hiri edo herrietan, gehienetan eraikinez inguraturik, izaten den leku aski zabala.
plaza	iz	A2.	Jolastokitzat edo jendaurreko edo jendarteko lekutzat hartua.
plaza	iz	A3.	Merkatu lekutzat hartua.
plaza	iz	A4.	Tokia, lekua.
plazagizon	iz		Jendaurrean edo jendartean askotan aritzen eta trebeki moldatzen dena.
plazaratu edo plazara	ad		da.
plazaratu edo plazara	ad	A1.	Plazara joan.
plazaratu edo plazara	ad	A2.	Jendaurrean agertu edo azaldu.
plazaratze			plazaratu aditzaren aditz izena.
plazatu plaza edo plazatu plazatzen	ad		Ezarri, jarri, kokatu.
plazatxo	iz		Plaza txikia.
plazenki	adlag		Atseginez.
plazent	izond		Atsegina.
plazer	iz		lehen -r biguna; gaur, gogorra.
plazer	ad	Xa.	Nahi izan.
plazer	ad	Xb.	Atsegin izan.
plazerki	adlag		Atseginez.
plebe	iz		Antzinako Erroman, herritar xehea.
plebeiu	izond		Plebekoa; plebeari dagokiona.
plebiszito	iz		Aginpidea hartu duenari ematen zaion uste onari buruz hautesleen multzoak baiaren edo ezaren bitartez ematen duen botoa.
plegarazi plegaraz plegarazten			Plegatzera behartu.
plegatu plega plegatzen	ad	A1.	Tolestu, izurtu.
plegatu plega plegatzen	ad	A2.	Makurtu, menderatu.
pleiplei	adlag		Erabat, osoki.
pleini izan	ad		Pleinitu, auhenka aritu.
pleinitu pleini edo pleinitu pleinitzen	ad		Auhenka aritu, intziri egin.
pleinu	iz		Auhena, intziria, kexua.
pleitu	iz		Auzia.
plekari	iz		Plekako jokoan aritzen den pilotaria.
pleura	iz		Birikak alde batetik eta bularraldearen barnealdea bestetik inguratzen dituen mintza.
plistiplasta			Esku eta oinez ura jotzearen onomatopeia.
plomatu ploma plomatzen	ad		Plomuan ezarri.
plomu	iz	H1.	Berunezko zati batez eta hari batez osaturiko tresna, uraren sakontasuna neurtzeko.
plomu	iz	H2.	Beruna.
plubiometro	iz		Euri neurgailua, denbora jakin batean leku batean zenbat euri erori den jakiteko erabiltzen den tresna.
pluma	iz		Luma, bereziki idazteko erabiltzen dena.
plural	iz		Hitz edo sintagma bat pertsona edo gauza bati baino gehiagori dagokiola adierazten duen gramatika kategoria.
plus			Zenbaki edo kopuru positibo bat izendatzeko erabiltzen den zeinuaren izena.
plutonio	iz		Gai bakuna, uranioa baino atomo zenbaki goragoa duen metala, uranio 238-tik lortzen dena Pu; at. z 96; at. m. 244.
pneumatiko	izond	A1.	Aireari edo gasei dagokiena.
pneumatiko	izond	A2.	Aire konprimituz alha dena.
pneumatiko	izond	A3.	Airez beteriko hodia, ibilgailuen gurpil uztai gisa erabiltzen dena.
pneumonia	iz		Alborengoa, biriketako ehunaren hantura.
poblu	iz		Herria, populua.
pobre	izond eta iz		Behartsua, txiroa; urria.
pobreki	adlag		Behartsuki, pobretasunez.
pobretasun	iz		Behartasuna, pobrearen egoera, pobrearen nolakotasuna.
pobretu pobre edo pobretu pobretzen	ad		Pobre, behartsu bihurtu.
pobretxo	izond		ren txikigarria.
pobretze			pobretu aditzaren aditz izena.
pobreza	iz		Pobretasuna, behartasuna.
pobrezia	iz		Pobretasuna, behartasuna.
podium	iz		Kirol norgehiagoka baten irabazlea bertara igotzeko prestatzen den taulada.
podore	iz		Boterea.
poema	iz		Olerkia, olerti lana. Hiribarrenen Eskaldunak.
poemagile	iz		Olerkaria.
poemagintza	iz		Olerkigintza.
poesia	iz	A1.	Olertia, mintzairaren antzea, zerbait adierazteko hitz neurtuaren, erritmoaren eta hoskidetasunaren armoniaz eta irudiez baliatzen dena.
poesia	iz	A2.	Olerkia.
poeta	iz		Olerkaria.
poetika	iz		Olertiari buruzko jardun liburua.
poetiko	izond		Olertiari dagokiona.
poetikotasun	iz		Poetikoa denaren nolakotasuna.
poker	iz	H2.	Musaren antzeko karta jokoa, bost kartaz jokatzen dena, karta sail hobenera duen  -edo duela sinestarazten duen - jokalariak irabazten duena.
polar	izond		Poloei, lurburuei dagokiena; lurburuetatik gertu dagoena.
polaritate	iz		Bi polo bereiz daitezkeen sistemaren edo gorputzaren egoera.
polarizazio	iz		Uhin elektromagnetikoen bereziki argiaren ezaugarria, uhin horiek osatzen dituzten dardaren noranzkoa era berezian banatzean datzana.
polemika	iz		Izkribuzko eztabaida, bizia edo zakarra.
polemiko	izond		Polemika eragiten duena.
polemista	iz		Polemikan jarduten den, polemikaren zale den pertsona.
polen	iz		Lorautsa, lorezilak daukan hauts ernalgarria.
poliandria	iz		Senar bat baino gehiago duen emakumearen egoera.
poliedro	iz		Hiru aurpegi baino gehiago dituen geometria gorputza.
poliester	iz		Garratz organiko baten eta alkohol baten polimerizatzeaz eratzen den erretxina sintetikoa.
polifonia	iz		Zenbait ahotsen konbinazioa; aldi bereko zenbait ahotsetako kantua.
poligamia	iz		Emazte bat baino gehiago duen gizonaren egoera.
poligamo	iz eta izond		Gizonez mintzatuz, emakume bat baino gehiago dituena; emakumeez mintzatuz, gizon bat baino gehiago dituena.
poliglota	iz		Eleaniztuna, hainbat hizkuntzaz mintzatzen dena.
poligono	iz		Zuzenkiz mugaturiko irudia.
poliki	adlag	A1.	Era politez, aski egoki edo ederki.
poliki	adlag	A2.	Astiro.
polikiro	adlag		Poliki.
polikitxo	adlag		Poliki-ren txikigarria.
polikixko	adlag		Polikitxo.
polikio	adlag		Polikitxo.
poliklinika	iz		Hainbat motatako eritasunak artatzeko zerbitzu bereziez osaturiko sendategia.
polikopia	iz		Paper berezi batean idatzi dena ugaltzeko prozedura.
polikopiatu polikopia polikopiatzen	ad		Polikopiaz ugaldu.
polikopiatze			polikopiatu aditzaren aditz izena.
polikromo	izond		Kolore askotakoa.
polimerizatu polimeriza polimerizatzen	ad		Gai bat, osaera bera baino molekula pisua haren bikoitza, hirukoiza... duen beste gai batean aldatu.
polimerizatze			polimerizatu aditzaren aditz izena.
polimero	iz		Beste gai batetik polimerizatze bidez lorturiko gaia. Bentzenoa.
polimorfismo	iz		Zenbait organismok, izaera aldatu gabe, forma aldatzeko duten gaitasuna.
polinesiar	izlag eta iz		Polinesiakoa, Polinesari dagokiona; Polinesiako biztanlea.
polinomio	iz		Hainbat monomioren batuketaz osaturiko aljebra adierazpena. ax3.
poliomielitis	iz		Eritasun kutsakorra, bizkar muinean kokatzen den birus batek sortua, ezaugarritzat giharren endurtzea eta elbarritasuna dituena.
polipo	iz	A1.	Gorputza zaku luze baten itxurakoa duen itsas animalia, mutur bat itxia eta harkaitzei edo itsas hondoari itsatsia eta bestea irekia eta garroz inguratua duena Fil. Coelenterata [batzuk.
polipo	iz	A2.	Muki mintzetan gertatzen den handitsua.
polisemia	iz		Hitz edo adierazle batek adiera edo adierazi bat baino gehiago izatea.
polisindeton	iz		Ohiko dena baino lokailu gehiago erabiltzean datzan erretorika irudia.
polit	izond		Itxura edo eite atsegingarria duena, halako edertasun bat duena.
politasun	iz		Polita denaren nolakotasuna.
politeismo	iz		Jainkoak hainbat direla onartzen duen dotrina.
politeista	izond		Hainbat jainkotan sinesten duena; politeismoari dagokiona.
politika	iz	A1.	Estatuen edo nazioen gobernatzearen antzea eta praktika; estatu bat gobernatzeko.
politika	iz	A2.	Egiteko bat bereziki herriegiteko bat aurrera eramateko era.
politikari	iz		Politikoa, politika edo gobernu gaietan diharduen pertsona.
politikero	iz		Politikoa gaitzesgarritzat markatua.
politiko	izond	MA.A1.	Politikari dagokiona.
politiko	izond	MA.A2.	Estatuari edo estatuen arteko harremanei dagokiona.
politiko	iz	MB.	Politika edo gobernu gaietan diharduen pertsona.
politikoki	adlag		Politika aginpideari dagokionez; ikuspuntu politiko batetik.
polito	adlag		Poliki.
politu polit edo politu politzen	ad		Polit edo politago bihurtu.
poliza	iz		Diru kopuru jakin bat kobratzeko eskubidea adierazten duen agiria.
polizia	iz	A1.	Gobernua, antolaketa.
polizia	iz	A2.	Ordena publikoa zaintzeko eta lege-hausleak epaileen aurrera eramateko zeregina duten erakundeen multzoa.
polka	iz		Poloniar jatorriko dantza, erritmo bizikoa.
polo	iz	A1.	Lurburua.
polo	iz	A2.	Iman baten buruetako bakoitza.
polones	izlag eta iz		Poloniarra.
poloniera	iz		Poloniako hizkuntza ofiziala.
poltsa	iz	A1.	Dirua gordetzeko zakutoa.
poltsa	iz	A2.	Esku zorroa, gehienetan txikia, larru edo oihalezkoa, itxituraz eta askotan heldulekuz hornitua, emakumeek dirua eta hainbat gauzaki eramateko erabiltzen dutena.
poltsatxo	iz		Poltsa txikia.
poltsiko	iz		Sakela, patrikera.
ponpa	iz	H1.	Hotsandia, arrandia.
ponpa	iz	H2.	Isurkari bat edo gas bat lekualdatzeko tresna.
ponpatu ponpa edo ponpatu ponpatzen	ad		Ura edo beste isurkari bat ponparen bidez goratu.
ponpatze			ponpatu aditzaren aditz izena.
ponte	iz		Bataiarria.
pop musika	iz		Musika joera, rock and roll musikatik eratorria.
popa	iz	A1.	Itsasontziaren atzealdea.
popa	iz	A2.	Ipurtaldea.
popaldi	iz		Ipurtaldea.
popandi	izond		Ipurtandia.
pope	iz		Eliza kristau ortodoxoetako apaiza.
populu	iz		Herria; herri edo lurralde bateko jendea, bereziki xehea.
pordoi	iz		Erromesak edo bidaztiak eraman ohi duen makila luzea.
porlan	iz		Zementua.
pornografia	iz		Literatura edo erti lanaren izaera lizuna; izaera horretako literatura edo arte obra.
poro	iz		Landare eta animalien azaleko zulo guziz txikietako bakoitza; bereziki ugaztunen azalekoa, izerdi guruinen isurbidea gertatzen dena.
porotsu	izond		Zulo txiki asko dituena.
porro	iz		Puska.
porrokarazi porrokaraz porrokarazten	ad		Porrokatzera behartu.
porrokatu porroka porrokatzen	ad	A1.	Hautsi, xehatu.
porrokatu porroka porrokatzen	ad	A2.	Era burutua izenondo gisa. Amorratua, sutsua.
porrokatze			porrokatu aditzaren aditz izena.
porroska	iz		Puska txikia, hondarra, hondakina.
porroskatu porroska porroskatzen	ad		Porrokatu, xehatu, suntsitu.
porroskatzaile	iz		Porroskatzen duena.
porroskatze			porroskatu aditzaren aditz izena.
porroskeria	iz		Hondar, hondakin multzoa; lohikeria.
porrot	iz		Porrot egitea eta horren ondorioa.
portaera	iz		Jokabidea, portatzeko modua.
portale	iz	A1.	Harresietako, gazteluetako... ate handia.
portale	iz	A2.	Ataria; ezkaratza, bebarrua.
portale	iz	A3.	heg.: Betleemeko heia, Jesus haurra jaio zen harpea.
portamen	iz		Portaera.
portatu porta portatzen	ad		Jokatu, adierazten den moduan aritu edo jardun.
portatze			portatu aditzaren aditz izena.
portu	iz		Itsasontziak babes hartzeko, edo karga hartu edo uzteko leku egokia, berezkoa nahiz eraikia.
portugaldar	izlag eta iz		Portugalekoa, Portugali dagokiona; Portugaleko biztanlea.
portugalera	iz		Portugalen, Brasilen eta portugaldarren kolonia ohietan hitz egiten den hizkuntza.
portuges	iz	A2.	Portugalera.
portuges	izlag eta iz	A1.	Portugaldarra.
porturatu edo portura	ad		Portura heldu.
porturatze			porturatu aditzaren aditz izena.
portutxo	iz		Portu txikia.
portzelana	iz		Gai zeharrargia, irazgaitza, buztingintza finean erabiltzen dena.
poseditu posedi poseditzen	ad	A1.	Eduki, jabe izan.
poseditu posedi poseditzen	ad	A2.	Hartu.
posesibo	izond		Kasuez mintzatuz, jabetasuna adierazten duena.
posibilitate	iz		Ahalbidea; ahala.
posible	izond		Daitekeena, litekeena.
positibo	izond	A1.	Esperientzian soilik oinarritzen dena, hari soilik dagokiona.
positibo	izond	A2.	Baiezkoa.
positibo	izond	A3.	+ zeinua plus.
positibo	izond	A4.	mendean eman zitzaion izena beiran elektrizitatea neurriz gain zela uste zen.
posizio	iz	A1.	Egongunea.
posizio	iz	A2.	Egoera, jarrera.
pospolin	iz		Poxpolina, galeperra.
pospolinka	adlag		Gapelerraren oihua egiten.
pospolo	iz		Zotz txiki eta mehea, buruan igurtzien bidez pizten den gai bat duena, supiztekoa.
posposizio	iz		Dagokion hitz edo sintagmaren atzean kokatzen den hitza.
posta	iz	A1.	Zaldiak aldatzeko tokia, pertsonen eta gutunen garraioa bermatzeko bidean zehar, bi edo hiru lekoan behin, jartzen zena; zaldi horien multzoa; posten arteko bidea.
posta	iz	A2.	Korrespondentziaren garraioa; garraio horren ardura duen herri zerbitzua.
postari	iz		Posta zerbitzuko mutila.
postetxe	iz		Hiri bateko posta zerbitzua antolatzen den etxea edo bulego nagusia.
postontzi	iz		Posta gutunak botatzeko kutxa edo ontzi irekiduraduna.
postu	iz	A1.	Soldadu bat edo gudari talde bat, buruzagien aginduz, kokaturik dauden lekua.
postu	iz	A2.	Erabilera jakin baterako gunea.
postura	iz		apustuan jokatzen den diru kopurua.
pot	iz		Musua, norbait edo zerbait ezpainez ukitzea, adiskidetasuna, maitasuna, begirunea erakustearren.
pota	iz		Xibiaren antzeko soinbera, ez hain fina.
potasa	iz		Potasio karbonatoa, landare errautsetatik batez ere ateratzen dena.
potasio	iz		Gai bakuna, zilar koloreko metal malgua, 63,5 C-tan urtzen dena eta oso erraz oxidatzen dena K; at. z 19; at. m. 39, 1.
potentzia	iz	A1.	Ahalmena.
potentzial	izond eta iz	A1.	Ahalmenari dagokiona.
potentzial	izond eta iz	A2.	Ahalera.
potiko	iz		Mutikoa.
potikoka	adlag		Lauhazka, lauoinka.
potin	iz		Bitarteko tamainako txalupa mota, arrantzan erabiltzen dena.
potintxo	iz		Potin txikia.
potka	adlag		Pot eginez.
poto	iz	A1.	Ontzia; bereziki kontserba ontzia.
poto	iz	A2.	Bertsolariak oin bera esanahi beraz bertsoaren bi puntutan errepikatzean egiten duen hutsa.
potolo	izond		Gizena, lodia.
pototxin	iz		Ontzia.
potret	iz	A1.	Egiazko pertsona bat, eta bereziki, haren aurpegia, irudikatzen duen margolana edo marrazkia.
potret	iz	A2.	Argazkia.
potro	iz		Zaldi gaztea, zaldioa.
potro	iz	H2.	Barrabila.
pottoka	iz		Zaldi txikia, bereziki erdi basa.
pottoko	iz		Behorraren kume arra.
potxo	iz	A1.	Zakurra.
potxo	iz	A2.	Zaldi kumea.
potxolo	izond		Lodixkoa, gizentxoa gehienetan deiki gisa, edo xerazko abarduraz.
poxelagarri	iz		Eragozgarria; oztopoa.
poxelatu poxela poxelatzen	ad	A1.	Eragotzi, oztopoak jarri, trabatu.
poxelatu poxela poxelatzen	ad	A2.	Emakume bat haurdun utzi.
poxelatzaile	iz		Poxelatzen duena.
poxelatze			poxelatu aditzaren aditz izena.
poxelu	iz		Oztopoa, eragozpena.
poxi	iz		Ahamena; apurra, zati guztiz txikia. Batez ere.
poxika	adlag		Apurka.
poxpolin	iz	A1.	Galeperra.
poxpolin	izond	A2.	Pertxenta, liraina, zalua, txairoa.
pozaldi	iz		Pozezko denbora.
pozarren	adlag		Pozik, oso pozik; pozaren pozez.
pozbide	iz		Pozteko zioa.
pozgabe	iz		Pozik eza.
pozgabetasun	iz		Pozik gabeko egoera.
pozgabetu pozgabe edo pozgabetu pozgabetzen	ad		Poza galdu edo kendu.
pozgabetze			pozgabetu aditzaren aditz izena.
pozgarri	izond	A1.	Poza ematen duena.
pozgarri	iz	A2.	Poza ematen duen gauza.
pozik	adlag		Pozez, poztasunez.
pozkari	iz		Poza, alaitasuna; pozgarria.
pozkida	iz		Nahigabeen aringarria.
pozkidagarria	izond		Pozkidatzen duena.
pozkidatsu	izond		Pozkidaz betea.
pozkidatu pozkida edo pozkidatu pozkidatzen	ad		Pozkida eman, pozkida hartu.
pozkidatze			pozkidatu aditzaren aditz izena.
pozkiro	adlag		Pozik.
pozkor	izond		Pozteko, pozik egoteko joera duena.
pozoatu pozoa pozoatzen	ad		Pozoitu, pozoindatu.
pozoi	iz		Organismo baten heriotza edo hondamendi larria dakarren edozein gai.
pozoidun	izond		Pozoia duena.
pozoikeria	iz	A1.	Pozoitzea.
pozoikeria	iz	A2.	Gauza pozoitsua.
pozoindatu pozoinda pozoindatzen	ad		Pozoitu.
pozoindatzaile	iz		Pozoitzailea.
pozoindatze			pozoindatu aditzaren aditz izena.
pozoitsu	izond		Pozoia duena, pozoiez betea.
pozoitu pozoi edo pozoitu pozoitzen	ad	A1.	Pozoia hartuz, harraraziz edo emanez hil edo hil zorian ezarri.
pozoitu pozoi edo pozoitu pozoitzen	ad	A2.	Pozoia nahasi, ipini.
pozoitzaile	iz		Pozoitzen duen pertsona.
pozoitze			pozoitu aditzaren aditz izena.
poztasun	iz		Poza, pozezko egoera.
pozte			poztu aditzaren aditz izena.
poztu poz edo poztu pozten	ad		Poz hartu, poz eman, pozez bete.
pragmatika	iz		Hizkuntzalaritzaren adarra, mintzaira, hiztunen eta hizketaldia gertatzen den egoeraren eta zertzeladen aldetik aztertzen duena.
pragmatiko	izond		Ekintzari, eta ez gogoetari, dagokiona; praktikari, ekintzari lehentasuna ematen diona.
pragmatismo	iz		Egia irizpidetzat ideia baten balio praktikoa erabiltzen duen dotrina; gertakari edo gauzaki bati buruz dugun ideia, haren ondorio praktikoei buruz dugun ideia besterik ez dela dioen dotrina.
praktika	iz	A1.	Otoitza edo erlijiozko zernahi ariketa, bereziki, agerikoa.
praktika	iz	A2.	Ondorio jakin bati begiratuz aritzea; jardun batean aritzeko molde jakina.
praktiko	izond		Ekintzari, errealitatearen eraldatzeari dagokiona; baliagarritasunari, onuragarritasunari begiratzen diona.
praktikotasun	iz		Pratikoa denaren nolakotasuna.
praube	izond		Pobrea, behartsua.
praxi	iz		Helburutzat mundua eraldatzea duen jardunen multzoa; ondorio bat eta ez ezagutza, ezta izatea ere lortzera zuzentzen den jarduna.
predestinazio	iz		Hainbat teologia sistematan, Jainkoaren erabakia, betierekoa, gizaki batzuk salbatzen eta besteak kondenatzen dituena.
predikadore	iz		Predikaria.
predikalki	iz		Prediku aulkia, eliz hitzaldia egiteko mintzaleku garaia.
predikarazi predikaraz predikarazten	ad		Predikatzera behartu.
predikari	iz		Predikatzen duena; eliz hitzaldiak ematea egiteko nagusitzat duen elizgizona.
predikatu predika predikatzen	ad	H1.A1.	Jainkozko egia erakutsi.
predikatu predika predikatzen	ad	H1.A2.	Subjektoaz zerbait predikatuaren bidez esan.
predikatu	iz	H2.A1.	Perpaus batean subjektoaz esaten dena.
predikatu	iz	H2.A2.	Perpausaren bigarren zatia, hitz egiten denaz baieztatzen edo ezeztatzen dena daukana.
predikatzaile	iz		Predikaria.
predikatze			predikatu aditzaren aditz izena.
prediku	iz		Eliz hitzaldia.
prefazio	iz		Sagara aurrea, sagara aitzina.
preferentzia	iz		Lehentasuna, nahiagotasuna.
prefet	iz		Frantziako departamendu baten buru dagoen karguduna, estatuko eta departamenduko aginpidearen ordezkari dena.
prefosta	adlag		Dudarik gabe.
pregoi	iz		Aldarrikapena, iragartze ageria; udal deia.
pregonari	iz		Pregoi-jotzailea, aldarrikaria.
pregonatu pregona pregonatzen	ad		Aldarri egin, aldarrikatu.
prehistoria	iz		Historiaurrea.
prelatu	iz		Elizako goi karguduna.
preludio	iz		Musika lana, beste musika lan luzeago baten sarrera gisa jotzen dena.
premia	iz		Beharra, bereziki behar handia, larria edo hertsia.
premiadun	iz		Premia duena, beharduna, behartsua.
premialdi	iz		Beharraldia.
premiatasun	iz		Premia.
premiatsu	izond		Premia handikoa.
premiatu premia edo premiatu premiatzen	ad		Behartu, hertsatu.
premiatze			premiatu aditzaren aditz izena.
premio	iz		Saria.
premisa	iz		Argudioen abiapuntutzat hartzen den perpausa edo perpaus multzoa.
premu	iz		Seme nagusia.
premugo	iz		Premutasuna.
premuntza	iz		Premutasuna.
premutasun	iz		Oinordekotza, premuaren eskubidea.
prenda	iz	A1.	Bahia, zorraren ordainketaren seinaletzat uzten den gauza.
prenda	iz	A2.	Dohaina.
prentsatu prentsa edo prentsatu prentsatzen	ad		Prentsan sakatu.
prentsatze			prentsatu aditzaren aditz izena.
prentsaurreko	iz		Pertsona edo talde batek kazetariekin egiten duen bilera, zerbaiten berri emateko edo haien galderei erantzuteko.
preparatu prepara preparatzen	ad		Prestatu, gertutu, apailatu.
preposizio	iz		Dagokion osagarriaren aurre-aurrean doan gramatika hitza, perpausaren barnean hitz batzuk beste batzuen mende ipintzen dituena eta lotzen dituen osagaien arteko erlazioa adierazten duena.
presa	iz	H1.A1.	Zerbait laster eta astirik galdu gabe egiteko premia.
presa	iz	H2.	Ibaietan, ura biltzeko egiten edo eraikitzen den eragozpena.
presa	iz	H3.	Harraldia.
presagain	iz		Presak biltzen duen ur geldia.
presape	iz		Ibaian, presaren behealdean gertatzen den osina.
presarazi presaraz presarazten	ad		Presatzera behartu.
presatu presa edo presatu presatzen	ad	H1.	Presa hartu edo eman.
presatu presa edo presatu presatzen	ad	H2.	Ura presa baten bidez bildu.
presatze			presatu aditzen aditz izena.
presentatu presenta presentatzen	ad		Aurkeztu.
presentatze			presentatu aditzaren aditz izena.
presente	iz		Oparia, eskuerakutsia.
presente	izond		edo.
presente	izond	A1.	Aurrean dena edo dagoena.
presente	izond	A2.	Oraingoa; orainaldikoa.
presentzia	iz	A1.	Aurrean izatea.
presentzia	iz	A2.	Itxura, eitea.
preserbatibo	iz		Koitoan zakilean jartzen den estalkia, antisorgailu gisa edo sexu bidezko eritasunak eragozteko erabiltzen dena.
preseski	adlag		Hain zuzen.
presidente	iz		Lehendakaria, gobernu burua; Errepublika bateko estatu burua.
presidenteorde	iz		Lehendakariordea.
presidentetza	iz		Lehendakaritza.
presio	iz		Sakadura, zapaldia.
preso	adlag	A1.	Pertsonez mintzatuz, espetxean edo ezin alde egin dezakeela lotua.
preso	adlag	A2.	Izen gisa.
presondegi	iz		Presoak gordetzeko prestatua dagoen eraikina edo lekua.
presoner	iz		Presoa, espetxeratua.
presozain	iz		Espetxean, presoak zaintzen dituen enplegatua.
prestaera	iz		Prestatzea; prestatzeko era edo modua.
prestaketa	iz		Pestaera; prestamena.
prestakizun	iz		Prestamena.
prestakuntza	iz		Norbait egiteko edo lanbide bateko prestatzea; prestatze horren ondorioa.
prestalan	iz		Zerbait prestatzeko egiten diren lanak.
prestamen	iz	A1.	Zerbait prestatzeko egiten diren gauzak.
prestamen	iz	A2.	Prestaera.
prestamentu	iz		Prestaera.
prestamu	iz		Mailegua.
prestarazi prestaraz prestarazten			~1760. Prestatzera behartu.
prestasun	iz		Prest dagoenaren egoera edo nolakotasuna.
prestatu presta prestatzen	ad	A1.	Zerbait edo norbait, edo nork bere burua zerbaiterako gai edo gauza egin; erabilia izateko eran edo bere egitekoa betetzeko moduan ipini.
prestatu presta prestatzen	ad	A2.	Mailegatu, maileguz eman.
prestatzaile	iz	A1.	Maileguz emailea.
prestatzaile	iz	A2.	Prestatzen duena.
prestatze			prestatu aditzaren aditz izena.
prestidijitadore	iz		Eskujokaria.
prestijio	iz		Ospe handiko egoera, arrakastaren, eraginaren, aberastasunaren... bidez lortua; eragiteko edo zirrara sortzeko gaitasuna.
prestik	adlag		Prest, gertu.
prestu	izond		Eskatzen zaizkion bertuten eta tasunen jabe dena.
prestuez	izond		Prestua ez dena.
prestuezkeria	iz		Prestuezari dagokion egintza gaitzesgarria.
prestuki	adlag		Prestutasunez.
prestutasun	iz		Prestua denaren nolakotasuna.
prestutu prestu edo prestutu prestutzen	ad		Prestu edo prestuago bihurtu.
presuna	iz		Persona.
prezagarri	izond		Prezatua izatea merezi duena.
prezarazi prezaraz prezarazten			Prezatzera behartu.
prezatu preza prezatzen	ad	A1.	Aintzakotzat hartu, balioetsi.
prezatu preza prezatzen	ad	A2.	Harrotu.
prezatze			prezatu aditzaren aditz izena.
preziatu prezia preziatzen	ad	H1.	Prezatu.
preziatu	izond	H2.	Prezio edo balio handikoa.
prezio	iz		Ondasun bat saltzen edo erosten den diru kopurua.
prezioso	izond		Preziatua, baliotsua.
preziotsu	izond		Preziatua, baliotsua.
pribatizatu pribatiza pribatizatzen	ad		Enpresa edo ondasun publiko bat pribatu bihurtu.
pribatu priba pribatzen	ad	H1.	Gabetu.
pribatu	izond	H2.	Jendaurreko edo jendartekoa ez dena; jendeak sarrera ez duena.
pribilejio	iz		Abantaila, norbaitek edo zerbaitek edozein aldetatik duen lehentasuna edo nagusitasuna.
prima	iz		Anderegaia.
primadera	iz		Udaberria.
primario	izond		Lehena, nagusia; lehen-; beste zerbaiten aurretikoa, oinarrizkoa.
primate	iz eta izond		Eskuak oratzaileak, azazkalak lauak eta ahalmen psikiko aurreratua duten ugaztunen ordena, gizakia eta tximinoak hartzen dituena.
primitibo	izond	A1.	Lehena, hasierakoa.
primitibo	izond	A2.	Giza taldeez mintzatuz, idazkera eta mendebaleko gizarte formak eta teknikak ezagutzen ez dituena.
primizia	iz		Hasikinak.
printza	iz		Izpia.
printzatu printza printzatzen	ad		Arrakalatu, pitzatu.
printzatze			printzatu aditzaren aditz izena.
printze	iz	A1.	Erregeren seme nagusia; errege familiaren kidea.
printze	iz	A2.	Kide lehena edo nagusia.
printzerri	iz		Printze baten jaurgoari atxikiriko lurraldea; printze tituluko bat burutzat duen estatu txiki burujabea.
printzesa	iz		Errege baten alaba; printze baten alaba edo emaztea.
printzetu printze edo printzetu printzetzen	ad		Printze egin, printze bihurtu.
printzipal	izond		Nagusia; garrantzizkoena.
printzipalki	adlag		Nagusiki, batez ere.
printzipio	iz	A1.	Hasiera, hastea.
printzipio	iz	A2.	Hatsapena, oinarrizko edo funtsezko egia edo legea, frogatzen ez dena edo beste arau edo adigaien iturburu gertatzen dena.
priore	iz		Halako komentu batzuetako burua.
prismatiko	izond	A1.	Prismari dagokiona, prisma formakoa.
prismatiko	izond	A2.	Opt. Pl.. Urrutiko gauzak begiztatzeko erabiltzen den tresna, betaurreko parearen gisakoa.
proba	iz	A1.	idi dema.
proba	iz	A2.	Froga.
proba	iz	A3.	edo.
probabilitate	iz		Gertaera baten izaera aleatorioa neurtzen duen zenbakia.
probaketa	iz		Saioa, esperimentua.
probalari	iz		Probatan esku hartzen duena.
probaldi	iz		Proba.
probaleku	iz		Demak edo probak egiteko egokitua dagoen lekua.
probantza	iz		Frogantza.
probatu proba edo probatu probatzen	ad	A1.	Frogatu.
probatu proba edo probatu probatzen	ad	A2.	Zerbait, omen den bezalakoa ote den, saio edo azterketa bidez egiaztatu.
probatu proba edo probatu probatzen	ad	A3.	Dastatu.
probatze			probatu aditzaren aditz izena.
probe	iz		Pobrea, behartsua.
probeditu probedi probeditzen	ad		Hornitu.
probestu	iz		Amabia, udal enplegatua, alkatearen aginduak betearazten zituena.
probetxarazi probetxaraz probetxarazten			Probetxatzera behartu.
probetxatu probetxa probetxatzen	ad		Baliatu.
probetxos	izond		Probetxuzkoa.
probetxugabe	izond		Probetxurik ez duena, probetxurik ateratzen ez zaiona.
probetxugarri	izond		Onuragarrria, probetxuzkoa.
probidentzia	iz		Jainkoaren arta eta ardura izakienganako.
probintzia	iz	A1.	Antzinako Erroman, Italiatik at bereganaturiko lurraldea, erromatar legeen eta gobernari baten mendean ipinia; hainbat erreinu edo estatu, edo horietako eskualdeak, banatzen diren zatietako bakoitza.
probintzia	iz	A2.	P larriz. Nafarrek, bizkaitarrek eta, Gipuzkoari ematen dioten izena.
problema	iz	A1.	Arazoa, erabakitzeko edo konpontzeko edozein eratako eragozpenak agertzen dituen egitekoa.
problema	iz	A2.	Argitu edo ebatzi behar den arazoa, zenbait argibidetatik abiatuz emaitza ezezaguna aurkitzean edo horretarako metodoa zehaztean datzana.
produktibitate	iz		de 1977; cf. produktibotasun *1977.
produktu	iz		Ekoizpena.
produkzio	iz		Produzitzea.
produzitu produzi produzitzen	ad		Ekoiztu.
produzitze			produzitu aditzaren aditz izena.
profanatu profana profanatzen	ad		Gauza, toki sakratu bat behar den begirunea gabe erabili.
profanatzaile	iz		Profanatzen duena.
profanatze			profanatu aditzaren aditz izena.
profano	izond		Erlijiozkoa ez dena; gauza sakratuak behar den begirunearekin erabiltzen ez dituena.
profeitu	iz		Probetxua.
profesa	iz		Lekaide edo lekaime batek erlijiozko ordena bateko botoak beteko dituelako adierazpena edo zina egiten den elizkizuna.
profesional	izond eta iz		Halakoa lanbidez, ogibidez dena.
profeta	iz		Jainkoak argiturik eta haren izenean egia ezkutuen edo etorkizuneko gertaeren berri ematen omen duen pertsona.
profetizatu profetiza profetizatzen	ad		Profeziazko dohainaren bidez iragarri.
profezia	iz		Profeta batek iragarria dena.
profil	iz		Soslaia.
profilaxi	iz		Eritasunen aurretiko zaintzarako edo eritasunaren zabaltzea eragozteko metodoen multzoa.
programa	iz	A1.	Egitaraua.
programa	iz	A2.	Ikastaro bateko ikasgaien edo azterketa baten gaien adierazpena; ikastaro baten erakusten diren eta azterketa batean eskatzen diren gaien multzoa.
programa	iz	A3.	Ondorio edo emaitza bat iristeko eman asmo den urratsen segida; pertsona, talde, alderdi... baten asmoen adierazpena.
programa	iz	A4.	Konputagailu batek eragiketak egiteko behar dituen aginduen multzo hurrenkeratu eta formalizatua.
programatu programa edo programatu programatzen	ad		Programa egin; programa zehaztu.
programatze			programatu aditzaren aditz izena.
programazio	iz		Programatzea.
progresibo	izond		Mailaz maila garatzen dena; progresio baten arabera garatzen dena.
progresio	iz		Lege jakin bati jarraitzen dioten zenbakiez osaturiko segida.
progu	iz	H1.	Dolua, norbaiten heriotzak sortzen duen atsekabearen ageriko adikerazpena.
proiektatu proiekta proiektatzen	ad		du-da.
proiektatu proiekta proiektatzen	ad	A1.	Puntu bat edo puntu multzo bat zuzen bati buruz edo gainalde bati buruz irudikatu.
proiektatu proiekta proiektatzen	ad	A2.	Opt. Argi izpiak, irudiak eta itzalak, gainalde batean ikusgai egin.
proiektore	iz		Argi irraden sorta indartsu bat urrutira bidaltzen duen tresna.
proiektu	iz		Egitasmoa.
proiekzio	iz		Proiektatzea; proiektatu den irudia.
prokontsul	iz		Antzinako Erroman, probintzia bateko gobernua ematen zitzaion kontsul ohia, aginpide osoa bereganatzen zuena.
prokuradore	iz	A1.	Auzitara jotzen dutenak epaimahaiaren aurrean ordezkatzen dituen legelaria.
prokuradore	iz	A2.	Salatari publikoa.
proletario	iz		Bizitzeko bere soldata besterik ez duen pertsona, eskuzko lana egiten duena eta bizitze maila apala duena, burgesa edo kapitalista ez dena.
promes	iz		Agintza, zerbait egingo dela aginduz ematen den hitza.
promestu promes edo promestu promesten	ad		Hitz eman, agindu.
prometatu prometa prometatzen	ad		Hitz eman, agindu.
prono	iz		Predikua, sermoia.
pronostiko	iz	A1.	Iragarpena.
pronostiko	iz	A2.	Eguraldiaren eta astronomia gertakarien berri ematen zuen egutegia.
pronto	adlag		Prest.
propaganda	iz		Jendartean egiten den ekintza antolatua, politika edo gizarte ideia jakin batzuetara herri iritzia lerrarazteko, edo gobernu baten, ordezkari baten... alde egin dezan lortzeko; norbaiten edo zerbaiten merezimenduak, haren aldeko atxikimendua jasotzeko, gehiegikeriaz goraipatzea.
propano	iz		Hidrokarburo asea, gas sukoia, gas naturalaren osagaia dena.
propietate	iz		Tasuna, nolakotasuna.
propina	iz		Eskupekoa.
propio	izond	MA.A1.	Berekia.
propio	adlag	MB.	Berariaz.
proportzional	izond		Proportzioari dagokiona; proportzioa duena.
proporzio	iz	H1.A1.	Gauza baten zatien arteko, zati baten eta osotasunaren arteko egokitasuna.
proporzio	iz	H1.A2.	Zatidura biren arteko berdintasuna.
proporzio	iz	H2.	Aukera, abagunea, bereziki ezkontzeko.
proposamen	iz		Eskaintza; proposatzen den gauza.
proposatu proposa proposatzen	ad		Norbaiti zerbait azaldu edo adierazi, ongi baderitzo onar dezan.
proposatze			proposatu aditzaren aditz izena.
propositu	iz		Asmoa.
proposizio	iz		Perpausa.
propultsio	iz		Bulkatzea, aurreranzko bultzada.
prosa	iz		Hitz neurtuen inongo legerik betetzen ez duen esateko edo idazteko era.
prosalari	iz		Prosazko obren idazlea.
prosazale	izond eta iz		Prosaren zale dena.
prosodia	iz		Hotsen luze-laburraren eta doinuaren alderdiak, neurtitzetan zerikusirik duten aldetik; alderdi horiei dagozkien arauak.
prosodiko	izond		Prosodiari dagokiona.
prospektiba	iz		Aurreikuspena, oraingo datuetan eta joeretan oinarrituta egiten den etorkizuneko gizarteari buruzko ikerketa.
prostata	iz		Maskuriaren muturrean eta gernubidearen inguruan kokaturik dagoen guruina, isurkari zurixka eta likatsua dariona.
prostituta	iz		Diru truke sexu harremanetara ematen den emakumea.
prostituzio	iz		Diru truke norbaitek bere gorputza sexu harremanetara ematea eta hori bizibide bihurtzea; harreman mota horretan aritzea; aritze hori gizarte gertakaritzat hartua.
protagonista	iz		Antzezlan, zinema obra, irratsaio... batean parte nagusia jokatzen duen pertsona.
proteina	iz		Zatitzean aminoazidoek ematen dituzten molekula pisu garaiko gai nitrogenodun naturalen multzo izena, zelula bizien oinarrizko osagai direnak.
protektoratu	iz		Babes herria.
protesi	iz		Gorputz atal bat edo atal baten zati bat falta denean, edo akats larriren bat duenean, haren ordez ezartzen den tresna edo atala.
protesta	iz		Ez-adostasunaren, arbuioaren adierazpena.
protestante	iz eta izond		Luteroren edo kideko eraberritzaileen dotrinen bati jarraitzen dion kristaua, Aita Santuaren aginpidea arbuiatzen duena.
protestantismo	iz	A1.	XVI. mendean sortu zen erlijiozko higikunde eraberritzailea, Eliza katolikotik bereizi zena, eta beraren sinesteak; eliza protestanteen multzoa.
protestantismo	iz	A2.	Herri, lurralde bateko protestanteak.
protestatu protesta protestazen	ad	A1.	Aitortu; adierazi.
protestatu protesta protestazen	ad	A2.	Arbuioa, ez-adostasuna adierazi; zerbaiten aurkako jarrera erakutsi.
protestatze			protestatu aditzaren aditz izena.
protoi	iz		Atomoen guneko zatikia, zama elektriko positiboa duena, elektroiak baino masa askoz handiagoa duena. Hidrogenoaren atomoaren gunea.
protokolo	iz	A1.	Nazioarteko biltzar baten erabakien agiria edo agiri multzoa.
protokolo	iz	A2.	Zeremonietan begiratu behar diren arauen multzoa.
protoplasma	iz		Zelula biziaren eduki osoa, gunea eta zitoplasma barne.
protozoo	iz		Animalia zelulabakarra.
proximo	iz		Lagun hurkoa.
prozedura	iz	A1.	Jarduera, lege arazoetan aritzeko era eta bete beharreko administrazio urratsen multzoa.
prozedura	iz	A2.	Jarduera, ondorio batera heltzeko erabiliriko metodoa.
prozesio	iz		Erlijiozko ibilaldia, halako ospe edo arrandia ageri duena, abestuz eta otoiztuz egiten dena.
prozesu	iz	H1.	Auzia.
prozesu	iz	H2.	Eragiletzat eta denboran antolatutzat hartzen den gertakari multzoa.
prudentzia	iz		Zuhurtzia, zuhurtasuna.
psike	iz		Giza arima edo gogoa.
psikiatra	iz		Buru eritasunetan espezialista edo aditua den sendagilea.
psikiatria	iz		Buru eritasunak aztertzen eta artatzen dituen sendagintzaren adarra.
psikiko	izond		Buruko jarduerari, kontzientzia egoerei, dagokiena.
psikoanalisi	iz		Gogo prozesuak aztertzeko eta buru eta gogo nahasmenduak tratazeko metodoa, gogoaren alderdi sakonena azaleratzean eta ikertzean datzana.
psikoanalista	iz		Psikoanalisian aditua; psikoanalisi metodoak erabiltzen dituena.
psikolinguistika	iz		Hizkuntzaren psikologia, hizkuntzaren psikologia alderdien azterketa.
psikologia	iz	A1.	Giza arimaren azterketa, Metafisikaren adartzat hartua.
psikologia	iz	A2.	Gogoari eta pentsamenari dagozkien gertakarien azterketa, jakintzaren metodoez egina.
psikologia	iz	A3.	Pertsona baten, herri baten pentsatzeko edo jokatzeko era.
psikologiko	izond		Psikologiari dagokiona.
psikologo	iz	A1.	Psikologian aditua edo espezialista dena.
psikologo	iz	A2.	Giza arima ezagutzen duena.
psikopedagogia	iz		Pedagogiaren psikologia alderdien azterketa.
psikosi	iz	A1.	Buru eritasunen izen orokorra.
psikosi	iz	A2.	Ideia finkoa, hisia.
pubertaro	iz		Haurtzarotik gaztarorako iragaitza gertatzen den garaia, ernal aparatuen heldutasuna dakarrena.
pubertasun	iz		Pubertaroan gertatzen diren fisiologia eta psikologia aldakuntzen multzoa.
pubis	iz		Sabelaldearen erdi behealdea, nerabe aroan ilez estaltzen dena, sabelpea.
publikano	iz		Zergalaria.
publikatu publika publikatzen	ad	A1.	Zabaldu, hedatu barreiatu.
publikatu publika publikatzen	ad	A2.	Argitaratu.
publiko	izond	A1.	Herri edo gizarte osoari dagokiona; estatuari dagokiona.
publiko	izond	A2.	Ageria, agerikoa.
publikoki	adlag		Ageriki.
publizitate	iz		Berri baten zabalkundea egiteko bitartekoen multzoa; merkataritza helburuak direla medio, jendearen gogoa erakartzeko antzea edo teknika.
puda	iz		Aihotz mota, abarrak mozteko eta inausteko lanabesa.
pudatxa	iz		Puda txikia.
puerikultura	iz		Haurzaintza, haur heziera.
puies			Deabrua, sorginak uxatzeko erabiltzen den hitza.
pulpitu	iz		Prediku aulkia, eliz mintzalekua, eliz hitzaldia egiteko mintzaleku garaia.
pultsu	iz	A1.	Odol zainen bereziki arteria baten pilpira, bihotz taupaden oihartzuna dena eta ukitzean antzematen dena, berezk. eskumuturraren barrualdean.
pultsu	iz	A2.	Beso soilen indarra.
pulunpa	iz	H1.	Murgila, urpeko igerialdia.
pulunpaka	adlag		Pulunpatzen.
pulunparazi pulunparaz pulunparazten	ad		Pulunpatzera behartu.
pulunpatu pulunpa edo pulunpatu pulunpatzen	ad		Murgildu, isurkari batean besterik adierazten ez bada uretan osorik sartu.
pulunpatze			pulunpatu aditzaren aditz izena.
puma	iz		Ameriketako ugaztun haragijalea, katuaren antzekoa.
punimendu	iz		Zigortzea, zigorra.
punitu puni punitzen	ad		Zigortu.
punpa	iz	H1.	Pilotaren botea.
punpaka	adlag		Punpa eginez.
punparazi punparaz punparazten	ad		Punpatzera behartu.
punpatu punpa edo punpatu punpatzen	ad		Punpa, jauzi egin.
punpatze			punpatu aditzaren aditz izena.
punpuila	iz		Burbuila.
punta	iz	A1.	Mutur edo buru zorrotza.
punta	iz	A2.	Gauza meheen muturra edo burua; muturra.
puntada	iz	H1.	Puntua, mementua.
puntada	iz	H2.	Orratz puntua, jostean orratzaren bi zulatzeren artean gertatzen den hari zatia.
puntadun	izond		Punta duena, puntaz hornitua.
puntapax	iz		Iltze txiki buru-zabala.
puntarengo	izlag		Gailena.
puntta	iz		Punta.
puntu	iz	A1.	Denbora une mugatua eta berezia.
puntu	iz	A2.	Dimentsiorik gabeko espazio gunea.
puntu	iz	A3.	Mintzaldi, eztabaida, arrazoibide, auzi... bateko gaietako bakoitza.
puntu	iz	A4.	Marka edo seinale guztiz txikia.
puntu	iz	A5.	Eskala bateko maila berezia.
puntu	iz	A6.	Joko, kirol, azterketa e. a.-etako parte-hartzaile bakoitzari egokitzen zaion banako bakoitza.
puntu	iz	A7.	jostean, orratzaren bi zulatzeren artean gertatzen den hari zatia.
puntu	iz	A8.	Euskal bertsoetan, errimarainoko esaldia edo lerroa.
pupu	iz		Mina.
pure	iz		Barazkiak eta, egosi, txikitu eta iraziz egiten den orea.
purga	iz		Heste-aringarria, hestea arintzeko hartzen den sendagaia.
purgategi	iz		Purgatorioa.
purgatorio	iz		Garbitokia, infernuratzen ez diren arimak, zerura joan baino lehen, beren bekatuekin egin duten zor guztia ordaindu arte egoten diren toki oinazezkoa.
purgatu purga edo purgatu purgatzen	ad	A1.	Garbitu, xahutu, araztu.
purgatu purga edo purgatu purgatzen	ad	A2.	Hesteak arindu, purga hartu.
purgatze			purgatu aditzaren aditz izena.
purifikatu purifika purifikatzen	ad		Araztu.
purismo	iz		Garbizaletasuna; garbizalekeria.
purista	iz		Garbizalea.
puritano	iz	A1.	Ingalaterrako protestanteetatik bereiziriko talde bateko kidea, kristautasunik garbienaren eta zorrotzenaren aldeko dena. XV.
puritano	iz	A2.	Egiaz edo itxuraz, morala begiratzeari eta erlijioaren oinarriak gordetzeari buruz zorroztasunik itsuena erakusten duen pertsona.
purpura	iz	A1.	Kolore gorri biziko margo gaia, grekoek eta erromatarrek erabiltzen zutena.
purpura	iz	A2.	Kolore gorri iluna, morerantz jotzen duena.
purra	interj		Oiloei deitzeko hitza.
purrust	iz		Irria, iseka.
purrustada	iz		Iseka edo iraina.
purrustadaka	adlag		Purrustadak eginez.
purrustaka	adlag	A1.	Ugari.
purrustaka	adlag	A2.	Purrustadaka.
purrustan	adlag		Purrustaka, ugari.
purtzil	izond		Txikia, kaskarra, arbuiagarria.
purtzilkeria	iz		Purtzila denaren nolakotasuna; purtzila denari dagokion egite gaitzesgarria.
pusaka	adlag		Bultzaka.
pusako	iz		Bultzada.
pusatu pusa pusatzen	ad	A1.	Bultzatu.
pusatu pusa pusatzen	ad	A2.	Dei egin.
pusatze			pusatu aditzaren aditz izena.
puska	iz	A1.	Gauza edo gauzaki batetik bereizia izen den zatia.
puska	iz	A2.	Zatia; kopurua.
puska	iz	A3.	Bidaztiak eramaten dituen arropen eta tresnen bilduma.
puskaka	adlag		Hainbat puskatan.
puskakatu puskaka edo puskakatu puskakatzen	ad		Zatikatu, hainbat puska egin.
puskakatze			puskakatu aditzaren aditz izena.
puskatu puska edo puskatu puskatzen	ad		Hautsi; zatitu, puskak egin.
puskatxo	iz		Puska-ren txikigarria; puska txikia.
puskatzaile	iz		Puskatzen duena.
puskatzar	iz		Puska handia.
puskatze			puskatu aditzaren aditz izena.
pusketa	iz		Puska, zatia.
pusketaka	adlag		Puskaka.
pusketatxo	iz		Puskatxoa, zatitxoa.
pusla	iz		Larruazalean egiten den handitu urtsua.
puslatu pusla edo puslatu puslatzen	ad		Puslez bete.
puslatze			puslatu aditzaren aditz izena.
puta	iz		Diru truke sexu harremanetara ematen den emakumea.
putakume	iz		Puta semea.
putaner	izond		Putazalea.
putar	iz		Zaldiaren edo astoaren ostikoa.
putarka	adlag		Ostikoka.
putazale	iz		Puten lagunartea atsegin duena, putekin ibiltzen dena.
putiko	iz		Mutikoa.
putinka	adlag	A1.	Geldirik dauden zaldiez mintzatuz, aurreko hankak orain bat orain bestea altxatuz eta lurra gogor joaz beheratuz.
putre	iz		Saia.
putzontzi	izond		Harroa.
putzu	iz	A1.	Lurpeko urak ateratzeko, lurrean, ertzak harriz edo adreiluz jantzirik, egiten den zulo estu eta biribila.
putzu	iz	A2.	Istila, euria egiten duenean eratzen den ur geldizko hedadura txikia, bereziki bideetan edo espaloietan gertatzen dena.
putzuratu edo putzura	ad		Putzura joan.
puxant	izond		Ahaltsua.
puxantza	iz		Ahalmena.
puxika	iz		Bixika.
puxka	iz		Puska.
puxtarri	iz		Haurrak jolasean ibiltzeko erabiltzen dituzten beirazko edo buztinezko bolatxo bakoitza.
puzgailu	iz		Gomazko gurpilak eta, puzteko aire ponpa.
puzka	adlag	A1.	Putz eginez.
puzka	adlag	A2.	Putzak boteaz.
puzker	iz		Uzkerra.
puztatu puzta puztatzen	ad		Erdeinatu, belztu.
puzte			puztu aditzaren aditz izena.
puztu putz edo puztu puzten	ad	A1.	Airez edo beste gasen batez bete, handiturik eta tinkaturik utziz.
puztu putz edo puztu puzten	ad	A2.	Handitu, hanpatu.
puztuki	iz		Jolasean ibiltzeko puzten den gomazko puxika modukoa.
puzzle	iz		Atal txikiez osatutako jokoa, zati horiek modu egokian elkartuz irudi bat osatzean datzana.
pual	iz		Sastakaia.
q	iz		Euskal alfabetoko hemezortzigarren letra.
quantum	iz		Sistema batek truka dezakeen energia kopuru txikiena.
quasar	iz		Izar moduko gauzakia, irrati uhinen eta beste energia eren iturri ahaltsua.
radar	iz		Oso maiztasun handiko uhinen bidez gauzaki baten norabidea eta distantzia zehazten dituen aurkitze sistema edo tresna.
ramadan	iz		Erl. Musulmanen egutegiko bederatzigarren hila, barau gogorra egiten dutena.
rapsoda	iz		Antzinako Grezian poema epikoak abestuz herriz herri zebilen kantaria.
rapsodia	iz	A1.	Rapsodek abesten zituzten poema zatien bilduma.
rapsodia	iz	A2.	Beste obren pasartez edo herri doinuz ondutako musika lana, egituraz oso askea.
renio	iz		Gai bakuna, metal zuri distiratsua Re; at. z 75; at. m. 186, 3.
restaurant	iz		Jatetxea.
robot	iz	A1.	Giza itxurako makina, higitzeko eta aritzeko gai dena.
robot	iz	A2.	Eragiketa jakin batzuek gizakiaren ordez egin ditzakeen mekanismo automatikoa.
rock	iz		etik sortu ziren eta ororen gainetik erritmoa azpimarratzen duten musika moten multzoa.
rococo	iz		Luis XV.aren erregeordetzaren garaian sortu zen arte estiloa.
rodio	iz		Gai bakuna, metal zuria, platinoaren antzekoa, gogorra eta hauskorra Rh; at. z 45; at. m. 102, 91.
ron	iz		Azukre kanaberaren zukua destilatuz egiten den edari bizia.
rubidio	iz		Gai bakuna, 39 C-tan urtzen den metal, zuria Rb ; at. z 37; at. m. 85, 48.
runba	iz		Kubako dantza, jatorriz afrikarra; dantza horren musika.
rutenio	iz		Gai bakuna, metal zuria, gogorra eta hauskorra, platinoarekin batean aurkitzen dena Ru; at. z 44; at. m. 101, 07.
sabai	iz	A1.	Ukuiluko goialdeko edo gainaldeko lastategi edo belartegia.
sabaiaurreko	izlag		Ahotsez mintzatuz, mihi punta edo gaina aho sabai gogorraren aurrealdera hurbilduz ebakitzen dena.
sabaikari	izond		Ahotsez mintzatuz, mihia aho sabai gogorrera hurbilduz ebakitzen dena.
sabana	iz		Tropikoko eta Tropiko inguruko ordoki lehorra.
sabant	izond		Jakintsua.
sabeloindun	izond eta iz		Gasteropodoa, herrestan ibiltzeko sabelaldeko oin zabal haragitsu bat duten soinberen klasea.
sabelalde	iz	A1.	Giza enborraren behealdeko barrunbea, txegoste aparatoaren, gernu aparatuaren eta ernal aparatuaren hainbat organu dauzkana.
sabelalde	iz	A2.	Artropodoen gorputzeko atzeko zatia.
sabelaldi	iz	A1.	Erditze berean munduratzen diren umeen edo haurren multzoa.
sabelaldi	iz	A2.	Janaldia.
sabelandi	izond		Sabela handia, irtena duena.
sabelbete	iz		Asealdia, asebetea.
sabeldarraio	izond		Sabelkoia.
sabeldarraiotasun	iz		Sabelkeria.
sabeldu sabel edo sabeldu sabeltzen	ad	A1.	Beherakoa izan.
sabeldu sabel edo sabeldu sabeltzen	ad	A2.	Horma, pareta, haga bati sabela egin.
sabeldura	iz		Beheitikoa, beherakoa.
sabeleko	iz		Beherakoa.
sabeleratu edo sabelera	ad		Sabelera eraman, jan.
sabeleratze			sabeleratu aditzaren aditz izena.
sabeleri	iz		Ardien eta ahuntzen beherakoa.
sabelkeria	iz		Gehiegikeriaz jaten duenaren bizioa.
sabelki	iz		Sabeleko okela.
sabelkide	izond		Ama berekoa.
sabelkoi	izond		Jan-edanaren neurririk gabeko zalea dena.
sabelkoikeria	iz		Sabelkeria.
sabelmin	iz		Sabeleko mina.
sabeloi	iz		Haur txikiek buruan duten zahi gogorra.
sabelpe	iz		Sabel azpia.
sabelsare	iz		Hestartekoa.
sabeltara	iz	A1.	Sabelaldia, umaldia.
sabeltara	iz	A2.	Sabelaldia, asealdia.
sabeltasun	iz		Beherakoa.
sabeltxo	iz		Sabel-en txikigarria.
sabeltzain	izond		Sabelkoia, tripazaina.
sabeltze			sabeldu aditzaren aditz izena.
sabelzuri	izond		Itxuratia, elezuria.
sabi	iz	A1.	Sapia, landare sortu berria.
sabi	iz	A2.	Landare apaingarria, lore gorri ugari mulkotan ematen dituena Amaranthus sp.; landare horren lorea.
sabindar	izond eta iz		Sabino Aranaren jarraitzailea.
sable	iz	H1.	Hondarra, harea.
sable	iz	H2.	Arma zuria, ezpataren antzekoa, zerbait makotua eta gehienetan aho-bakarra.
sabotaje	iz		Gizarte edo politika liskarretan, berariaz eragindako kalteen bidez, zerbaiten funtzionatzea oztopatzea, zerbait lortzeko presiobide gisa.
sabuka	iz		Intsusa.
saburdin	iz		Xabiroi txikia.
sadiko	izond	A1.	Sadismoa erakusten duena.
sadiko	izond	A2.	Sofriarazten edo besteak pairatzen ikusiz atsegin hartzen duena; gaiztoa, ankerra.
sadismo	iz		Oinazea edo mina ematean atsegina, eta bereziki sexu atsegina, hartzen duenaren jokaera.
saduzear	izlag eta iz		Arimaren hilezkortasuna eta gorputzaren biztuera ukatzen zuten judu talde bateko kidea.
safari	iz		Afrika beltzean, basapiztia nagusiak ehizatzeko egiten den bidaldia.
sagailo	iz		Itsaskia, itsasoa gorabehera handiz inarrosten duen higidura.
sagara	iz		Mezaren erdia, apaizak ogia eta ardoa Jesukristoren gorputz eta odol bihurtzen dituen eta altxatzen dituen unea.
sagaratu sagara edo sagaratu sagaratzen	ad		Apaizak mezatan ogia eta ardoa Jesukristoren gorputz eta odol bihurtzen dituzten hitzak esan.
sagaratze			sagaratu aditzaren aditz izena.
sagardi	iz		Sagastia, sagarrondoz landaturiko saila.
sagardo	iz		Sagarren zukua hartzituz egiten den edari bizia.
sagardotegi	iz		Sagardoa egiten, edaten eta saltzen den etxea edo denda.
sagarroi	iz		Trikua, animalia arantzaduna.
sagarrondo	iz		Arrosaren familiako zuhaitza, ez oso handia, lore zuri-arrosak dituena eta fruitutzak sagarrak ematen dituena.
sagartze	iz		Sagarrondoa.
sagasti	iz		Sagarrondoz landaturiko saila.
sagastitxo	iz		Sagasti-ren txikigarria.
sagrario	iz		Tabernakulua, aldare gainean osti ontzia dagoen gordetegia.
sagu	iz	A1.	Ugaztun marraskaria, arratoiaren antzekoa baino hura baino txikiagoa, etxeetan kalte handiak eragiten dituena.
sagutegi	iz		Saguak harrapatzeko artea edo tresna.
sagutxo	iz		Sagu-ren txikigarria.
saguzar	iz		Chiroptera ordenako zernahi ugaztuni ematen zaion izena; gau animaliak dira eta mintzezko hegoak dituzte.
sahaski	iz		Sahats zura.
sahasti	iz		Sahatsak dauden edo hazten diren tokia.
sahats	iz		Leku hezeetan hazten den zuhaitz handia.
sahatsuri	iz		Satitsua.
sai	iz		Hegazti harraparia, handia, mokoa kakoduna eta burua eta lepoa soilak dituena, batez ere abere hilak jaten dituena.
saiakera	iz		Saiatzea.
saiaketa	iz		Saiatzea.
saiakuntza	iz		Saiaketa, saiatzea.
saialdi	iz		Zerbait lortzeko egiten den saioa, edo egiten den ahalegitenako bakoitza.
saiarazi saiaraz saiarazten			1924. Saiatzera behartu.
saiarre	iz		Saia.
saiatu saia saiatzen	ad	A1.	Ahalegindu, saioa egin.
saiatu saia saiatzen	ad	A2.	Soineko bat, batez ere behin-behinekoz josia dagoenean jantzi, neurriak ongi hartuak dauden, gorputzari egokitzen zaion ikusteko.
saiatze			saiatu aditzaren aditz izena.
saieta	iz		Gezia, dardoa.
saietera	iz		Leiho meharra.
saihal	iz		Oihal edo ehun latz eta landerra.
saihera	iz		Taldea.
saihesbide	iz		Hirigune bat erditik ez zeharkatzeko, aldirietan zehar egiten den errepidea, hirigunea saihesten duen bidea.
saiheska	adlag		Aurrez aurrekoa ez den norabidean edo egoeran.
saiheskari	izond		Saiheska joateko joera duena.
saiheski	iz	A1.	Malkarrean dagoen landa.
saiheski	iz	A2.	Saihetseko okela; saihets hezurrari atxikia dagoen haragia.
saihespe	iz		Beheko saihetsen azpiko aldea.
saiheste			saihestu aditzaren aditz izena.
saihestu saihets edo saihestu saihesten	ad	A1.	Aldaratu, bidetik atera edo baztertu.
saihestu saihets edo saihestu saihesten	ad	A2.	Kaltegarria, zaila, ez atsegina edo arriskutsua gertatzen den zerbaiti buru ez egiteko, hari itzurtzeko edo hura alboratzeko eran aritu.
saihets	iz	A1.	Gizakien edo abereen enborraren albo bakoitza.
saihets	iz	A2.	Saiets hezurra.
sail	iz	A1.	Alorra, lantzen den lur zati mugatua.
sail	iz	A2.	Erakunde baten antolaketan bereizten diren zatietako bakoitza.
sail	iz	A3.	Talde batean, irizpideren baten arabera bereizten den zatia edo zatietako bakoitza.
sail	iz	A4.	Multzo batean, irizpideren baten arabera bereizten den zatia edo zatietako bakoitza; kideko diren eta hurrenez hurren datozen gauzen multzoa.
sailburu	iz		Erakundeen antolaketan, sail baten burua edo arduraduna dena.
sailburuorde	iz		Sailburuaren ordekoa edo laguntzailea.
sailburuordetza	iz		Administrazio sail bat banatzen den zatietako bakoitza, sailburuorde batek zuzentzen duena.
sailka	adlag		Sailetan.
sailkapen	iz		Sailkatzea; sailkatzearen ondorioa.
sailkatu sailka edo sailkatu sailkatzen	ad		Multzo edo talde bat, arau edo irizpideren baten arabera sailetan banatu.
sailkatze			sailkatu aditzaren aditz izena.
sailtxo	iz		Sail-en txikigarria.
sain	iz		Arrain gantza.
saindu	izond eta iz		Santua.
saindueste			sainduetsi aditzaren aditz izena.
sainduetsi sainduets sainduesten	ad		Santutu, saindu egin.
sainduki	adlag		Santutasunez.
saindutasun	iz		Santutasuna.
saindutu saindu edo saindutu saindutzen	ad		Santutu.
saindutze			saindutu aditzaren aditz izena.
saintu	izond eta iz		Santua.
saio	iz	A1.	Norbaitek zerbaitetan duen gaitasuna ikusteko egiten duen ariketa; ondorioaz ziur egon gabe aritzea.
saio	iz	A2.	Jardunaldia, jendaurrekoa batez ere.
saiotxo	iz		Saio-ren txikigarria.
sakabanatu sakabana sakabanatzen	ad		Barreiatu.
sakabanatzaile	izond		Sakabanatzen duena.
sakabanatze			sakabanatu aditzaren aditz izena.
sakadura	iz		Gainalde jakin batean ari den indarra; gainalde banakoko gehienetan zentimetro koadroko ari den indarraren neurria.
sakaila	iz	A1.	Sarraskia, hilkintza.
sakaila	iz	A2.	Sakia, zauria.
sakailarazi sakailaraz sakailarazten	ad		Sakailatzera behartu, suntsiarazi.
sakailatu sakaila edo sakailatu sakailatzen	ad		Zauriz bete; erabat desegin, suntsitu.
sakailatze			sakailatu aditzaren aditz izena.
sakalari	iz		Botaria.
sakan	iz		Lur azaleko sakongunea, mendiartea.
sakarina	iz		Gai zuria eta guztiz eztia, azukrearen ordez erabiltzen dena.
sakarosa	iz		Azukre arruntaren jakintza izena.
sakarri	iz		Botarria.
sakats	iz	H1.	Alboak, saihetsak.
sakats	izond	H2.	Bihurria.
sakatu saka edo sakatu sakatzen	ad	H1.A1.	Jo.
sakatu saka edo sakatu sakatzen	ad	H1.A2.	Zapaldu.
sakatu saka edo sakatu sakatzen	ad	H1.A3.	Ziria sartu, atzipetu, engainatu.
sakatu saka edo sakatu sakatzen	ad	H1.A4.	Era burutua izen gisa.
sakatu saka sakatzen	ad	H2.	Sakea atera.
sakatze			sakatu aditzen aditz izena.
sake	iz		Pilota jokoan eta, jokaldia hasteko pilota jaurtitzea.
sakela	iz	A1.	Poltsa.
sakela	iz	A2.	Jantziei egiten zaizkien irekiduretan josten diren poltsa modukoetako bakoitza; orobat, gainean ehun zati bat josirik egiten dena.
sakeladun	izond		Sakela edo sakelak dituena.
sakelaratu sakelara sakelaratzen	ad		Sakelara sartu; dirua eskuratu.
saki	iz		Lanabes edo arma ebakitzaile batek eginiko zauria.
sakitu saki sakitzen	ad		Saki egin, zauritu.
sakitze			sakitu aditzaren aditz izena.
sakon	izond	A1.	Hondoa oso behean edo gainaldetik oso urrun duena; asko barneratzen dena.
sakon	izond	A2.	Oso barnean sortzen dena; azalekoa ez dena, hondoraino doana, asko barneratzen dena.
sakon	izond	A3.	Adizlagun gisa.
sakondu sakon edo sakondu sakontzen	ad	A1.	Hondorantz edo azaletik urrun dagoen alderantz jo; sakongunea egin.
sakondu sakon edo sakondu sakontzen	ad	A2.	Zerbait arretaz aztertu edo hausnartu, hura hobeto ulertu eta ezagutzeko.
sakonera	iz		Sakontasunaren neurria; hirugarren dimentsioaren neurria.
sakongune	iz		Lur azalean, ingurukoak baino berehako dagoen zatia.
sakonki	adlag		Sakontasunez.
sakontasun	iz		Sakona denaren nolakotasuna.
sakontze			sakondu aditzaren aditz izena.
sakosta	iz		Sakongune txikia.
sakramentu	iz		Jesukristok bere Elizari utzi zion seinale agiria, hartzen duenari grazia eta bertuteak eman edo gehitzen dizkiona.
sakratu	izond		Jainkoari dagokiolako begirunerik handiena eskatzen duena; ukitua edo erabilia ezin izan daitekeena.
sakre	iz		Arnegua, madarikazioa.
sakreka	adlag		Arneguka.
sakrifikatu sakrifika sakrifikatzen	ad	A2.	Hil.
sakrifikatu sakrifika sakrifikatzen	ad	A1.	Eskaini, oparitzat eman.
sakrifizio	iz		Eskaintza, oparia.
sakrilejio	iz		Pertsona, toki edo gauza sakratu bat profanatzea.
sakristau	iz		Elizkizunetan apaizari laguntzea, eliz jantziak zaintzea eta eliza txukun edukitzea egitekotzat dituen pertsona, elizako giltzaina.
sakristautza	iz		Sakristauaren lanbidea edo kargua.
sakristia	iz		Elizetan, apaizak janzten eta elizkizunetako gauzakiak gordetzen diren tokia.
sala	iz		Aretoa.
salabardo	iz		Arrantzaleak erabiltzen duten esku sare makiladuna.
salakera	iz		Salaketa, salatzea.
salaketa	iz		Salatzea.
salakuntza	iz		Salaketa.
salarazi salaraz salarazten	ad		Saltzera behartu.
salatari	iz	A1.	Zerbait edo norbait salatzen duen pertsona.
salatari	izond	A2.	Salaketan aritzen dena.
salataritza	iz		Salatariaren jarduna.
salati	izond		Salaketan aritzen dena.
salatu sala salatzen	ad		Gauza edo egintza gaitzesgarri bat jakinarazi; norbait erruduntzat hartzen dela adierazi.
salatzaile	iz		Salataria, zerbait edo norbait salatzen duen pertsona.
salatze			salatu aditzaren aditz izena.
salbabide	iz		Salbatzeko bidea.
salbadore	iz		Salbatzailea.
salbagarri	izond eta iz		Salbatzen duena; betiko heriotzatik salbatzen duena. Gauzei dagokie.
salbagile	izond eta iz		Salbatzailea.
salbai	izond eta iz		Basa, basatia.
salbaikeria	iz		Basakeria, aberekeria.
salbaiki	adlag		Basaki, abereki.
salbamen	iz	A1.	Betiko heriotzatik begiratzea, zeruratzea.
salbamen	iz	A2.	Salbatzea.
salbamendu	iz		Salbamena, betiko heriotzatik begiratzea, zeruratzea.
salbarazi salbaraz salbarazten	ad		Salbatze-ra behartu.
salbatu salba salbatzen	ad	A1.	Arrisku larri batetik onik atera edo aterarazi; hondamenetik, suntsitzetik begiratu.
salbatu salba salbatzen	ad	A2.	Salbamena lortu, zeruratzea erdietsi.
salbatzaile	izond eta iz		Salbatzen duena. Batez ere pertsonei dagokie.
salbatze			salbatu aditzaren aditz izena.
salbazio	iz		Salbamena, betiko heriotzatik begiratzea, zeruratzea.
salbia	iz		Landare ezpainduna, eremu lehorretan hazten dena, lore more handiak dituena eta sendagintzan erabiltzen dena.
salbide	iz		Saltzeko aukera edo bidea.
salboin	iz		Xaboia.
salbu	adlag	A1.	Salbaturik; salbamena erdietsirik.
salbu	adlag	A2.	Izan ezik.
salbuespen	iz		Kideko guztiei dagokien edo guztiak hartzen dituen lege edo arau batetik at gelditzen den gauza edo gertaera.
salbueste			salbuetsi aditzaren aditz izena.
salbuetsi salbuets salbuesten	ad		Adierazten den lege, arau edo multzotik at zerbait edo norbait utzi edo uzten dela adierazi.
salda	iz		Okela edo beste jakiren bat egosten denean gelditzen den zuku urtsua.
saldatsu	izond		Salda ugari duena.
saldo	iz	A1.	Taldea, bereziki handia.
saldoka	adlag		Taldeka; saldo handitan.
saldu sal saltzen	ad	A1.	Norbaiti zerbait eman diru kopuru baten truke.
saldu sal saltzen	ad	A2.	Leialtasuna zor diogun norbaiti edo zerbaiti kalte edo iruzur egin; norbaitenganako leialtasuna hautsi, bereziki diru edo onuraren baten truke.
saldukeria	iz		Leialtasuna zor zaion zerbait edo norbait saltzea.
salera	iz		Saltzea.
salerosgai	iz		Salerosketa baten gai izan daitekeen gauza edo gauzakia.
salerosi saleros salerosten	ad	H2.	Saldu edo erosi; saltzen eta erosten aritu.
salerosi	iz	H1.	Saltzen eta erosten aritzea.
salerosketa	iz		Salerosia.
salerosle	iz		Salerosian aritzen dena, merkataria.
salerospen	iz		Salerosia.
saleroste			salerosi aditzaren aditz izena.
salerostegi	iz		Salerosian aritzeko lekua.
salerostun	iz		Saleroslea.
salesiano	iz		Salestarra.
salestar	iz		Joan Bosco-k XIX. mendean sortu zuen "San Frantzisko Saleskoaren Bazkuna" izeneko erlijiozko ordenako kidea.
saletxe	iz	H1.	Ardientzako bazka gordetzen den lekua.
saletxe	iz	H2.	Gauzak saltzen diren, salmentak egiten diren etxea.
salgai	adlag	A1.	Saltzeko.
salgai	iz	A2.	Salerosketa baten gai izan daitekeen gauza edo gauzakia.
salgaizta	iz		Gezurrezko lekukotasuna.
salketa	iz		Saltzea, salmenta.
salkindari	izond eta iz		Saldukeria-egilea.
salmahai	iz		Dendetan eta, salgaiak ipintzen diren mahaia.
salmenta	iz		Saltzea.
salmo	iz		Juduen eta kristauen Jainkoa goraipatzeko kanta; Bibliako liburu bat osatzen duten eresietako bakoitza.
salmogile	iz		Salmoak egiten dituena.
salneurri	iz		Prezioa.
salo	izond		Jatuna.
salobre	izond		Jatuna.
salpen	iz		Saltzea, salmenta.
saltarazi saltaraz saltarazten	ad		Saltatzera behartu.
saltari	izond		Jauzkaria.
saltatu salta saltatzen	ad		Salto egin, jauzi egin.
saltatze			saltatu aditzaren aditz izena.
saltegi	iz		Denda, saltokia.
salto	iz		Jauzia.
saltoka	adlag		Jauzika, salto eginez.
saltokari	izond		Jauzkaria, saltaria.
saltoki	iz		Zerbait saltzen den, salmentak egiten diren tokia.
saltsa	iz	A1.	Janari batzuk gozatzeko maneatzen den nahastura, uretan, esnetan... desegiten diren zenbait gai koipetsu eta urrintsuz osatua.
saltsa	iz	A2.	Nahaste-borrastea.
saltsatu saltsa edo saltsatu saltsatzen	ad		Saltsa bat eginez nahasi, saltsa batean nahasi.
saltsatze			saltsatu aditzaren aditz izena.
saltzaile	izond eta iz	A1.	Zerbait saltzen duena edo saldu duena; ogibidetzat saltzea duena.
saltzaile	izond eta iz	A2.	Saldukeria bat egin duena.
saltzapen	iz		Saltzea, salmenta.
saltze			saldu aditzaren aditz izena.
salutantzia	iz		Agurra.
salutatu saluta salutatzen	ad		Agurtu.
sama	iz	A1.	Lepoa.
sama	iz	A2.	Eztarria.
samalda	iz	A1.	Izaki bizidunez osaturiko taldea, bereziki handia.
samaldaka	adlag		Talde handietan.
samar	adlag		Dagokion izenondo edo adizlagunaren ondo-ondotik doan hitza, "areago asko gutxi baino" esanahia duena.
samar	adlag	A1.	Izenondo baten ondoan, eta hortaz, eskubian artikulua edo beste mugatzaileren bat duela.
samar	adlag	A2.	Adizlagun baten edo adizlagun gisa ari den izenondo baten eskubian, eta hortaz, inongo markarik gabe edota adizlagun batek har ditzakeen markak soilik hartzen dituela.
samar	iz	H2.	Izpia.
samariar	izlag eta iz		Antzinako Palestinako herrialde zen Samariakoa.
samaritano	izlag eta iz		Samarriarra.
samartu	ad		Aditz baten era burutuaren ondoan, horrek adierazten duena gutxi baino gehixeagoko neurrian gertatu dela adieraziz. cf.
samartxo			Samar-en txikigarria.
samats	iz		Simaurra, ongarria, bereziki landare hondakinez egiten dena.
samin	izond	A1.	Garratza, mingotsa.
samin	izond	A2.	Garratza irudizko adieran, atsekabea edo nahigabea eragiten duena.
saminaldi	iz		Egoera samina jasaten den denbora.
saminarazi saminaraz saminarazten	ad		Samintzera behartu.
samindu samin	ad		da-du.
samindu samin	ad	A1.	Mindu, hasarretasunezko, nahigabezko, samintasunezko egoeran jarri.
samindu samin	ad	A2.	Mindu, garraztu.
samindura	iz		Samintasuna, samina.
samingarri	izond		Samintzen duena.
saminki	adlag		Samintasunez, era saminez.
saminkiro	adlag		Saminki.
saminkor	izond		Erraz samintzen dena, samintzeko joera duena.
samintasun	iz		Atsekabea, nahigabea.
samintsu	izond		Samintasunez betea.
samintze			samindu aditzaren aditz izena.
samur	izond	MA.A1.	Hauskorra.
samur	izond	MA.A2.	Erraz murtxikatzen dena; tresna ebakitzaile batek erraz zulatzen edo ebakitzen duena.
samur	izond	MA.A3.	Gogortasunik ez duena, gogorkeriarik agertzen ez duena.
samur	izond	MB.	Haserrea, beltzuritua.
samurbera	izond		Samurtzeko, sentimen samurrek hunkitua izateko joera duena.
samurdura	iz		Samurgoa, haserrea.
samurgo	iz		Haserrea.
samurkeria	iz		Samurtasuna gaitzesgarritzat hartua.
samurki	adlag		Samurtasunez.
samurkiro	adlag		Samurki, samurtasunez.
samurkor	izond		Haserrekorra.
samurraldi	iz	A1.	Haserrealdia.
samurraldi	iz	A2.	Samurtasunezko aldia.
samurrarazi samurraraz samurrarazten	ad		Samurtzera behartu, haserrearazi.
samurrik	adlag		Samurturik, haserre.
samurtasun	iz		Samurra denaren nolakotasuna; norbaitenganako sentipen edo joera samurra.
samurtu samur edo samurtu samurtzen	ad	A1.	Haserretu.
samurtu samur edo samurtu samurtzen	ad	A2.	Samur edo samurrago bihurtu.
samurtze			samurtu aditzaren aditz izena.
sanba	iz		Brasildar etorkiko dantza, erritmo bizikoa.
sandalia	iz		Oinetako arina, zola batek eta honi eusteko hede batzuek osaturikoa, behatzak agerian uzten dituena.
sandalo	iz		Hego Asia eta Australiako zuhaitza, zurgintzan erabiltzen den zur argia eta usainduna duena.
sandia	iz		"Urlia"-ren ondoan, beste pertsona ez mugatu bat aipatzeko erabiltzen den izena.
sandu	izond eta iz		Santua.
sanfret	iz		Odol hotza, ausartasuna.
sangratu sangra sangratzen	ad		Odolustu, odol ateratzea egin.
sangria	iz		Odolustea, odol ateratzea.
sanja	iz		Txanda.
sanjakor	izond		Aldakorra.
sanjakortasun	izond		Aldakortasuna.
sanjatu sanja edo sanjatu sanjatzen	ad		Aldatu.
sankristau	iz		Sakristaua.
sankristia	iz		Sakristia.
sano	izond	A1.	Osasuntsua, sendoa.
sano	adlag	A2.	Oso; asko.
sanskrito	iz		Antzinako Indiako  hizkuntza indoeuroparra.
santandertar	iz		Santanderko biztanlea.
santidade	iz		Santutasuna.
santifikatu santifika santifikatzen	ad		Santutu.
santiguatu santigua santiguatzen	ad		Aitaren egin.
santugile	iz		Elizetarako eta, santuen irudiak egiten dituen eskulangilea.
santuki	adlag		Santutasunez.
santuro	adlag		Santutasunez, santuki.
santutasun	iz		Pertsona edo gauza santu baten nolakotasuna; santuari dagokion izaera edo egoera.
santutegi	iz		Santu entzutetsu baten irudia edo erlikia gurtzen den eliza edo lekua.
santutoki	iz		Santutegia.
santutu santu edo santutu santutzen	ad		Santu bihurtu; zerbait Jainkoari eskaini.
santutzaile	izond		Santutzen duena.
santutze			santutu aditzaren aditz izena.
sapa	iz	A1.	Sargoria.
sapa	iz	A2.	Karra.
sapa	iz	A3.	Landareen izerdia.
sapa	iz	A4.	bizk.; g. er.: txima.
sapailo	iz		Balkoia.
sapar	iz		Laparra, laharra, sasia.
sapar	iz	H2.	Abarasketako argizari hondakina.
sapatsu	izond		Txima-luzea.
sapelar	iz		Belar-landarea, hosto txikiak eta lore zuriak dituena.
sapi	iz		Landare sortu berria.
sapinu	iz		Garba, ezpatatzeko lanabesa.
saratera	iz		Sartzea eta ateratzea.
sarilki	iz		Sar-atera, sar-jalgia.
sarjalgi	iz		Sartzea eta ateratzea.
saraldi	iz		Saratzea, saratzen den aldi bakoitza.
sarale	iz		Abereen bazkarako erabiltzen den belar iharra.
saratu sara saratzen	ad		Lantzeko lurra, belar txarrak eta kenduz, garbitu.
saratze			saratu aditzaren aditz izena.
sarbide	iz		Sartzeko bidea.
sarbide	iz	A2.	Ikuskari edo emanaldi batera sartzeko aukera ematen duen txartela.
sarbide	iz	A3.	Hitzaurrea, atarikoa.
sarda	iz	H1.A1.	Aldra.
sarda	iz	H1.A2.	Itsasoan elkarrekin ibiltzen den mota bereko arrain multzoa.
sardana	iz		Kataluniako herri dantza; dantza honen musika.
sardeka	iz		Bi hortzeko sardea.
sardetu sarde edo sardetu sardetzen	ad		Bide bat, adar bat... bitan banatu.
sardetxe	iz		Lau hortzeko sardea.
sardetze			sardetu aditzaren aditz izena.
sardexka	iz		Mahaiko labanesa, hiruzpalau hortz dituena, jakiak ziztatu eta ahoratzeko erabiltzen dena.
sardina	iz		Itsas arrain txikia, urdinxka, itsasertzetik gertu baltsatan bizi dena, jateko oso aintzat hartua.
sardinzar	iz		Itsas arraina, sardinaren antzekoa baina hura baino handiagoa eta ez hain aintzat hartua.
sardio	iz		Kaltzedonioaren aldaera arre kolorea, aintzat hartzen den harri fina.
sardonize	iz		Agata horixka, zerrenda argiagoak eta ilunagoak dituena.
sarealdi	iz		Sarea jaurtitzea; sarean jasotzen diren arrainen, usoen... multzoa.
saregile	iz		Sareak egiten dituen eskulangilea.
sarekada	iz		Sarean jasotzen diren arrainen, usoen... multzoa, sarealdia.
sareratu sarera sareratzen	ad		Sarera sartu.
sareratze			sareratu aditzaren aditz izena.
sareta	iz		Zurezko zerrendatxoez egiten den sare gisakoa, leihoetan eta ipintzen dena.
saretu sare edo saretu saretzen	ad	A1.	Ehun batek, higatzen denean, sare itxura hartu.
saretu sare edo saretu saretzen	ad	A2.	Sareztatu, pasaratu.
saretu sare edo saretu saretzen	ad	A3.	Sarea ipini, sarez inguratu.
saretxo	iz		Sare-ren txikigarria.
saretze			saretu aditzaren aditz izena.
sarezain	iz		Uso harrapatzeko sarea zaintzen duena.
sareztatu sarezta sareztatzen	ad	A1.	Sarea ipini, sarez inguratu.
sareztatu sarezta sareztatzen	ad	A2.	Hari eta jostorratzez bilbe moduko bat eginik, saretu den ehuna bete edo urratu edo zulatu dena josi.
sareztatze			sareztatu aditzaren aditz izena.
sargazo	iz		Itsaso beroetan igeri dauden eta Ozeano Atlantikoan eremu handi bat estaltzen duten alga mota.
sargori	iz		Eguraldi bero itogarria.
sargoritu sargori edo sargoritu sargoritzen	ad		Sargori egin.
sargoritze			sargoritu aditzaren aditz izena.
sargu	iz		Sarrera.
sargune	iz		Sarrera, sartzeko gunea.
sari	iz		Egin den lanaren, egintza onaren edo zerbitzuaren, edo irabazi den norgehiagoketaren ordaintzat hartzen den ondasuna.
sarigarri	izond	A1.	Saria merezi duena.
sarigarri	iz	A2.	Saritzat ematen den gauza.
sariketa	iz		Hainbat parte-hartzaileren artean sari bat edo batzuk banatzeko egiten den lehiaketa.
saripeko	iz		Soldatapekoa.
saritu sari edo saritu saritzen	ad		Norbaiti eginiko zerbitzuaren edo lan onaren ordainetan saria eman.
saritxo	iz		Sari-ren txikigarria.
saritzaile	iz		Saritzen duena, sari-emailea.
saritze			saritu aditzaren aditz izena.
sariztatu sarizta sariztatzen	ad		Saritu.
sariztatzaile	iz		Sariztatzen duena, saritzailea.
sariztatze			sariztatu aditzaren aditz izena.
sarjentu	iz	A1.	Herriko mutila, herrizaina.
sarjentu	iz	A2.	Ofizialaren agindupeko gudari burua.
sarkofago	iz		Harrizko hilkutxa.
sarkoma	iz		Ehun konjuntiboan sortzen den tumor gaiztoa.
sarkor	izond		Erraz edo oso barnera sartzen dena.
sarkorki	adlag		Era sarkorrez.
sarkortasun	iz		Sarkorra denaren nolakotasuna.
sarkortu sarkor edo sarkortu sarkortzen	ad		Sarkor bihurtu.
sarkortze			sarkortu aditzaren aditz izena.
sarkura	iz		Sarrera; sarbidea.
sarna	iz		Hazteria.
sarnadun	izond eta iz		Hazteritsua.
sarobe	iz		Saroia, behiak bazkatzen diren zelaia.
saroi	iz	A1.	Zelaia edo bazka lekua ondoan duen borda.
saroi	iz	A2.	Behiak bazkatzen diren zelaia.
saroi	iz	A3.	Basoa, oihana.
sarpoil	iz		Zurtoin etzanak dituen ezkai mota.
sarraila	iz		Ateetan, kutxetan... kokatzen den metalezko tresna, haiek giltzaz ixteko eta irekitzeko erabiltzen dena.
sarrailagile	iz		Sarrailak egiten dituen eskulangilea.
sarrailagintza	iz		Sarrailagilearen lanbidea; sarrailak egiteko jarduna.
sarrakio	iz		Beldur izugarria.
sarraldi	iz		Sartzea, norbait edo zerbait nonbait sartzen den aldi bakoitza.
sarrarazi sarraraz sarrarazten	ad		Sartzera behartu.
sarrarazle	iz		Norbait nonbait sarrarazten duena.
sarraski	iz	A1.	Hilikia, abere hil baten gorputza, usteltzen ari dena.
sarraski	iz	A2.	Hilkintza, gizaki askori bizia kentzea.
sarraski	iz	A3.	Zauri sakona.
sarraskitu sarraski edo sarraskitu sarraskitzen	ad	A1.	Basatiki eta kupuru handitan hil, sarraski handia egin.
sarraskitu sarraski edo sarraskitu sarraskitzen	ad	A2.	Bere burua ezin babestu duena basatiki sakailatu edota hil.
sarraskitze			sarraskitu aditzaren aditz izena.
sarrastatu sarrasta sarrastatzen	ad		Urratu; zirrara eragin.
sarrastatze			sarrastatu aditzaren aditz izena.
sarrats	iz		Hilikia, sarraskia.
sarrazeno	izond eta iz		Arabiarra edo Arabian jatorria duena.
sarrera	iz	A1.	Sartzea.
sarrera	iz	A2.	Ikuskari edo emanaldi batera sartzeko aukera ematen duen txartela.
sarri	adlag	MA.A1.	Berehala; aurki, laster.
sarri	adlag	MA.A2.	Maiz, asko aldiz, askotan. Ik.
sarriro	adlag		Sarri, sarritan.
sarritu sarri edo sarritu sarritzen	ad		Zerbait sarriago, maizago egin.
sarritxo	adlag		Maiztxo.
sarritze			sarritu aditzaren aditz izena.
sartaldetar	izlag eta iz		Sartaldekoa, sartaldeari dagokiona; sartaldeko biztanlea.
sartan	iz		Gaztainak erretzeko danbolina.
sartaurre	iz		Atarikoa, hitzaurrea.
sartu sar sartzen	ad	A1.	Barrura joan, barrura igaro.
sartu sar sartzen	ad	A2.	Norbait edo zerbait barrura joanarazi, barrura igaroarazi.
sartuirten	iz		Sar-atera, sartzea eta ateratzea.
sartzaiera	iz		Sarrera.
sartzaile	iz		Adierazten dena sartzen duena.
sartze			sartu aditzaren aditz izena.
sasiama	iz		Zuhaixka aihentsua, lore usaintsuak ematen dituena Lonicera sp.
sasiarte	iz		Sasidia, sasitza.
sasiatu sasia sasiatzen	ad		Ase.
sasidi	iz		Sasiz beteriko lekua edo saila.
sasieskola	iz		Eskola huts egitea, eskolara ez joatea.
sasiezkontza	iz		Elizaz at egiten den ezkontza.
sasijakintsu	izond eta iz		Jakintsu itxurak egiten dituena.
sasijakitun	izond eta iz		Sasijakintsua.
sasiko	izlag	A1.	Basatia.
sasiko	izlag eta iz	A2.	Ezkontzaz kanpo jaioa; legezkoa edo bidezkoa ez dena.
sasikume	iz		Sasiko seme edo alaba, ezkontzaz at jaiotako haurra.
sasilar	iz		Sasia, laharra.
sasiletradu	iz		Legegizona izan gabe legegizonarenak egiten dituena.
sasimediku	iz		Medikuntza ikasketak egin gabe sendagintzan aritzen den pertsona.
sasipe	iz		Sasi azpia; sasia.
sasiprofeta	iz		Profeta aizuna.
sasite	iz		Sasidia, sasitza.
sasitegi	iz		Sasidia, sasitza, sasitea.
sasitsu	izond		Sasiz betea.
sasitu sasi edo sasitu sasitzen	ad		Sasiz bete, sasiak jana gertatu.
sasitza	iz		Sasidia, sasiz beteriko lekua edo saila.
sasitze			sasitu aditzaren aditz izena.
saskar	izond		Zakarra.
saskara	iz		Hondakina, zarama.
saski	iz		Gauzak eramateko ontzia, berez zumitzez egina, gehienetan euskarririk gabea.
saskibaloi	iz		Bosna jokalariz osaturiko bi talderen artean jokatzen den kirola, baloi bat eskuekin jaurtita, aski gora dagoen saski batean sartzean datzana.
saskigile	iz		Ogibidez saskiak egiten dituen eskulangilea.
saskigintza	iz		Saskigilearen ogibidea, saski egiteko jarduna.
saskil edo saskel	izond		Narrasa, lardatsa, arlotea.
saskildu saskil edo saskildu saskiltzen	ad		Narrastu, lardastu.
saskiltze			saskildu aditzaren aditz izena.
saskitara	iz		Saski betearen edukia, saski batek eduki dezakeen kopurua.
saskitto	iz		Saskitxoa.
saskitxo	iz		Saski txikia.
sasoal	izond		Osasuntsua, sasoian dagoena.
sasoi	iz	A1.	Nekazaritzari dagokion lanen batean aritzeko garai egokia; landaredian gertatzen diren egoeretatik baterako garaia.
sasoi	iz	A2.	Garaia.
sasoi	iz	A3.	Giza bizitzaren garai bakoitza.
sasoitsu	izond		Sasoikoa, sasoian dagoena.
sast			Gauzaki zorrotz bat beste batean sartzearen onomatopeia.
sastada	iz		Sastatzea, sastakoa.
sastakada	iz		Sastatzea, sastakoa.
sastakai	iz		Arma zuria, laburra, altzairuzko mutur zorrotzaren bidez zauritzen duena.
sastakatu sastaka edo sastakatu sastakatzen	ad		Gauzaki edo arma sarkor bat sartu.
sastakatze			sastakatu aditzaren aditz izena.
sastako	iz		Sastatzea; gauzaki sarkor batez eginiko zauria.
sastar	iz		Zakarrak.
sastatu sasta sastatzen	ad		Ziztatu, gauzaki zorrotz edo sarkor batez zulatu edo zauritu.
sastegi	iz		Zakartegia, simaurtegia.
sastraka	iz		Basa zuhaixka abartsu eta sarriz beteriko lekua.
sastre	iz		Jostuna.
sastu sasts edo sastu sasten	ad		Simaurtu.
satagin	iz		Basa sagua.
satai	iz	A1.	Kontrapisua.
satai	iz	A2.	Makila, pertika.
satan	iz		Deabrua.
satandera	iz		Erbinudea.
sataneria	iz		Pastoraletan, satanen multzoa.
satarri	iz		Pozoia.
satarte	iz		Sagu-artea, sagutegia.
satelite	iz		Planeta baten inguruan biratzen den argizagia.
satifatu satifa satifatzen	ad	A1.	Ordaindu.
satifatu satifa satifatzen	ad	A2.	Gogoa bete.
satira	iz		Norbait edo zerbait irrigarri jartzeko ontzen den idazlana.
satiro	iz		Erdi jainko basatia, giza gorputza eta aker hanka eta adarrak dituena, haragikeriara oso emana.
satisfazio	iz	A1.	Ordaintzea, kitatzea.
satisfazio	iz	A2.	Atsegina, pozbidea.
satitsu	iz		Ugaztun txikia, intsektujalea, saguaren antzekoa baino mutur-luzea.
sator	iz		Oso ile leuneko ugaztun txiki intsektujalea, begiak oso txikiak dituena, bost behatz azkazaldunez osaturiko eskuez lurpean zulo bideak egiten dituena.
satrapa	iz		Antzinako Pertsiako probintzia bateko gobernaria.
sats	iz		Simaurra, zaborra.
satsitu satsi satsitzen	ad		Simaurtu.
satsu	izond		Lohia, zikina.
satsudura	iz		Kutsadura.
satsukeria	iz		Lohikeria, zikinkeria.
satsutasun	iz		Lohitasuna, zikintasuna.
satsutu satsu edo satsutu satsutzen	ad		Lohitu, zikindu.
satzutze			satsutu aditzaren aditz izena.
sauna	iz		Finlandiarren eran oso lurrin berozko bainuak hartzen diren etxea.
saxofoi	iz		Metalezko musika tresna giltzaduna, gehienetan "U" forma duena, ahoa klarinetearena bezalakoa duena.
saxofonista	iz		Saxofoi-jotzailea.
sazerdote	iz		Apaiza.
seda	iz		Zenbait intsekturen beldarrei darien gaia, zuntzak osaten dituena, ehungintzan erabiltzen dena.
sedimentatu sedimenta sedimentatzen			Jalki, isurkari batean suspentsioan dauden gaiak hondoan pilatu, sedimentua eratuz.
sedimentatze			sedimentatu aditzaren aditz izena.
sedimentazio	iz		Sedimentatzea.
sedimentu	iz		Urak, haizeak utzitako gaiez hondarrez, buztinez eratutako meta, jalkina.
seduzitu seduzi seduzitzen	ad		Limurtu.
seduzitzaile	izond eta iz		Limurtzailea.
sefardi	iz eta izond		Erdi Aroan Iberiako Penintsulan bizi izan ziren juduez eta haien ondorengoez esaten da.
sega	iz	A1.	Laboreak edo belarra lur-arras ebakitzeko lanabesa, bi eskutoki dituen gider luze batez eta honen beheko muturrean finkatzen den altzairuzko xafla luze makotu batez osatua.
sega	iz	A2.	Zerra.
segada	iz		Txoriak atzemateko lakioa edo artea.
segail	izond		Gizonez nahiz emakumeez mintzatuz, luzea eta mehea, mami gutxi eta hezur handikoa.
segalari	iz		Segaria.
segari	iz		Segaz ebakitzen duen pertsona.
segarri	iz		Sega zorrozteko erabiltzen den harria, sega harria.
segatu sega edo segatu segatzen	ad	A1.	Zerratu.
segatu sega edo segatu segatzen	ad	A2.	Segaz ebaki.
segeretu	iz		Sekretua.
segida	iz	A1.	Ondorioa.
segida	iz	A2.	Jarraipena.
segida	iz	A3.	Saila, kideko diren eta hurrenez hurren datozen gauzen multzoa.
segika	adlag		Segituz, jarraika.
segitu segi segitzen	ad	A1.	Jarraitu.
segitu segi segitzen	ad	A2.	Zerbaitek beste zerbait ondoriotzat ekarri.
segituan	adlag		Batez ere beh.. Berehala.
segitzaile	iz		Segitzen duena, jarraitzailea.
segitze			segitu aditzaren aditz izena.
segizio	iz	A1.	Jarraigoa, norbaiti bereziki hilari lagun egiten dioten pertsonen multzoa.
segizio	iz	A2.	Jarraipena.
segmentu	iz		Artropodoetan eta beste zenbait animalietan, egitura beretsua duten hurrenez hurreneko zatietako bakoitza.
segretario	iz		Idazkaria.
segundo	iz		Minutuaren hirurogeirena.
segur	adlag	A1.	Batez ere ipar.. Dudarik gabe, zalantzarik gabe.
segur	izond	A2.	Batez ere ipar.. Zalantzarik, dudarik gabea; arriskurik gabea.
segur			-r bakuna.
segurantza	iz	A1.	Arriskuetatik at dagoela uste duenaren lasaitasunezko egoera; egiazko arrisku gabeziatik sortzen den egoera.
segurantza	iz	A2.	Segura denaren nolakotasuna.
segurantza	iz	A3.	Segurtamena, zalantzarik ez duenaren, oker egoteko inolako beldurrik ez duenaren gogo egoera.
segurantzia	iz		Segurantza.
seguratu segura seguratzen	ad		Segurtatu.
segurik	adlag	A1.	Segurki.
segurik	adlag	A2.	Bederen.
segurki	adlag		Dudarik, zalantzarik gabe.
segurtamen	iz		Zalantzarik ez duenaren, oker egoteko inolako beldurrik ez duenaren gogo egoera.
segurtasun	iz		Segurantza, segurtamena.
segurtatu segurta segurtatzen	ad	A1.	Norbaiti zerbaiten segurtamena eman.
segurtatu segurta segurtatzen	ad	A2.	Segurki egiaztatu; segurki eduki.
segurtatze			segurtatu aditzaren aditz izena.
seguru	adlag	A1.	Ziur, dudarik edo zalantzarik gabe.
seguru	izond	A2.	Ziurra, dudarik edo zalantzarik gabekoa; arriskurik gabekoa.
segurutu seguru edo segurutu segurutzen	ad		Segurtatu.
sehaska	iz		Haurrentzako ohe txikia, gehienetan kulunka daitekeena.
sehaskaratu edo sehaskara	ad		Sehaskara joan.
sehaskaratze			sehaskaratu aditzaren aditz izena.
sehaskatu sahaska sehaskatzen	ad		Haurra sehaskan kulunkatu.
sehaskatxo	iz		Sehaska-ren txikigarria.
sehi	iz		Etxeko zerbitzaria, gizona nahiz emakumea.
sei	zenbtz zehazt		Bost eta bat, 6.
seiehun	zenbtz zehazt		Sei bider ehun.
seiehungarren	ord		Zerrenda batean aurretik bostehun eta laurogeita hemeretzi dituena.
seigarren	ord		Zerrenda batean aurretik bost dituena 6.
seiko	iz		Seik osaturiko zera.
seikote	iz		Sei lagunez osaturiko taldea.
seina			Bakoitzari sei, bakoitzak sei.
seinaka	adlag		Seinako multzotan.
seinalagarri			Seinalatzen duena, adierazgarria.
seinalarazi seinalaraz seinalarazten	ad		Seinalatzera behartu.
seinalatu seinala seinalatzen	ad	A1.	Nabarmendu, bereizi.
seinalatu seinala seinalatzen	ad	A2.	Seinale bat ezarri nabarmentzeko, seinale edo keinu baten bidez adierazi.
seinalatze			seinalatu aditzaren aditz izena.
seinale	iz	A1.	Zerbait adierazten, ezagutarazten edo nabarmentzen duen ikurra.
seinale	iz	A2.	Ezaugarria, adierazgarria.
seinale	iz	A3.	Zerbait jakinarazteko, argibideren bat emateko erabiltzen den ikur abenikozkoa.
seindun	iz		Haurduna.
seingintza	iz		Haurgintza.
seinkeria	iz		Haurkeria.
seintxo	iz		Sein-en txikigarria.
seintzain	iz		Haurtzaina.
seintzaro	iz		Haurtzaroa.
seira			Seina.
seirazka	adlag		Seinaka.
seiren	iz		Sei zati berdinetan banatu den osotasun baten zati bakoitza.
sekail	izond		Segaila.
sekante	izond eta iz		Lerro edo gainalde bat ebakitzen duen beste lerro edo gainaldea.
sekera	iz	A1.	Leku idorra.
sekera	iz	A2.	Hetika, biriketakoa; hetikazko sukarra.
sekeretu	iz eta izond		Sekretua.
seko	adlag	A2.	Hilda.
seko	izond	A1.	Idorra; gizenik gabea.
sekretario	iz		Idazkaria.
sekretu	iz	A1.	Gehienek ez dakiten gauza, dakienak jakinarazi behar ez duena.
sekretu	izond	A2.	Isilekoa, ezkutukoa, gehienek ez dakitena.
sekretuki	adlag		Isilean.
sekta	iz		Erlijio baten barruan dotrina bera duen pertsona talde egituratua.
sektore	iz	A1.	Alorra, eremua.
sektore	iz	A3.	Helburu bera duten edo sailkapen berean sartzen diren jarduera eta enpresa multzoa.
sekuentzia	iz	A1.	Elementu ordenatuen segida.
sekuentzia	iz	A2.	Zineman, kontakizunaren atal bakoitza osatzen duten planoen multzoa.
sekulabelar	iz		Hirusta.
sekula	adlag		izena eta noiz.
sekula	iz	A1.	Gizaldia, mendea.
sekula	adlag	A2.	noiz.
sekula	adlag	A3.	beti.
sekulako	izlag	A1.	Betikoa.
sekulako	adlag	A2.	Betiko, beti-betiko.
sekulakotasun	iz		Betikotasuna.
sekulan	adlag		Sekula. Baiezko ez diren esaldietan.
sekular	izond	A1.	Laikoa.
sekular	izond	A2.	Elizgizonez mintzatuz, monasterio edo ordena baten araupean ez dagoena.
sekuoia	iz		Pinuaren ordenako zuhaitza, jatorriz Kaliforniakoa, guztiz handia, 150 metroko garaiera iritsi dezakeena Sequoia sp.
sekzio	iz		Epaia.
selauru	iz		Bihitegia, aletegia.
selenio	iz		Gai bakuna, ez-metal oso pozoitsua, 217 C-tan urtzen dena Se; at. z 34; at. m. 78,96.
semaforo	iz	A1.	Itsasbazterrean ezartzen den optika telegrafoa.
semaforo	iz	A2.	Zirkulazio argiak.
semaiko	iz		Sei marabediko dirua.
semantika	iz		Hitzen esanahiaz diharduen hizkuntzalaritzaren adarra; ikurren eta dagozkien gauzakien arteko harremanen azterketa.
semantiko	izond		Semantikari dagokiona; esanahiari dagokiona.
seme	iz		Gizakumea bere gusaroekiko.
semebitxi	iz		Seme besoetakoa.
semen	iz		Esperma, hazia.
semeorde	iz	A1.	Semetzakoa.
semeorde	iz	A2.	Ezkonlagunetako batekiko, besteak aurreko ezkontza batean izen duen semea.
semetasun	iz		Semea gurasoekin elkartzen duen lotura.
semetxo	iz		Seme-ren txikigarria.
semetzako	iz		Semetzat hartzen den gizakumea.
semetzakotu semetzako edo semetzakotu semetzakotzen	ad		Semetzat hartu.
semezko	izlag		Semeari dagokiona.
seminario	iz		Apaizgaitegia.
semiologia	iz		Zeinuak eta zeinu sistemak aztertzen dituen jakintzaren alorra.
sen	iz	H1.A1.	Zentzu ona, gogo oreka.
sen	iz	H1.A2.	Joera ahalmentsua, sortzetikakoa eta ez ikasia, izaki bizidun guztiek edo mota bateko banako guztiek batera dutena.
senadore	iz		Senatuko kidea.
senar	iz		Gizon ezkondua, emaztearekiko.
senardun	izond		Emakumeez mintzatuz, senarra duena.
senargabe	izond		Alarguna.
senargai	iz		Norbaiti buruz, ezkontzeko hitza eman dion gizona.
senartu senar edo senartu senartzen	ad		Gizonaz mintzatuz, ezkondu.
senartze			senartu aditzaren aditz izena.
senatu	iz	A1.	Antzinako Erromako kontseilu gorena eratzen zuen aitoren semeen biltzarra; antzinako edo erdi aroko errepubliketako zenbait biltzar politikori ematen zitzaien izena.
senatu	iz	A2.	Bi legebiltzar dituzten zenbait estatutan, gehienbat ohorezko biltzarra dena.
sendabelar	iz		Sendagintzan erabiltzen den belarra.
sendabide	iz		Eritasun edo gaitz bat sendatzeko bidea.
sendaezin	izond		Ezin sendatuzkoa.
sendagai	iz		Eritasun edo gaitz bat sendatzeko erabiltzen den gaia.
sendagaila	iz		Balentria, egitandia.
sendagailu	iz		Sendagaia, erremedioa.
sendagaitz	izond		Sendatzen zaila dena, ia sendaezina.
sendagile	iz		Ogibidetzat sendagintza duen pertsona, horretarako gai bihurtzen duten ikasketa jakinak egin dituena.
sendagintza	iz		Eriari osasuna mantentzea edo bihurtzea helburutzat duen jakintza; giza eritasunak sendatzeko edo haiei aurrea hartzeko antzea.
sendakari	iz		Sendagaia, sendagailua.
sendaketa	iz		Sendatzea; sendatzearen ondorioa.
sendakin	iz		Sendagilea.
sendakizun			Senda daitekeena.
sendakuntza	iz		Sendaketa.
sendalari	iz	A1.	Sendagilea, medikua.
sendalari	iz	A2.	Sendatzen duen pertsona.
sendarazi sendaraz sendarazten	ad		aditzaren arazlea.
sendatu senda sendatzen	ad	H1.	Norbaiti osasuna bihurtu; gorputzeko gaitz batetik begiratu; eritasuna desagertu edo kendu.
sendatzaile	iz		Sendatzen duen pertsona.
sendatze			sendatu aditzaren aditz izena.
sendesle	iz		Sendesten duena.
sendeste			sendetsi aditzaren aditz izena.
sendetsi sendets sendesten	ad		Berretsi.
sendi	iz		Familia, ahaidetasun hurbilak lotzen dituen lagunen multzoa, batez ere gurasoek eta seme-alabek osatzen dutena.
sendo	izond	A1.	Lodia edo gorputz handikoa delako, indartsua edo irmoa pertsonez eta mintzatuz, orobat osasuntsua, sasoikoa dena.
sendo	izond	A2.	Adizlagun gisa. Irmoki, bortizki.
sendo	izond	A3.	Osasuna duena.
sendoagotu sendoago edo sendoagotu sendoagotzen	ad		Sendoago bihurtu.
sendoagotze			sendoagotu aditzaren aditz izena.
sendogarri	iz	A1.	Sendotzen duen gauza.
sendogarri	izond	A2.	Sendotzen duena.
sendoki	adlag		Irmoki, bortizki.
sendokote	izond		Pertsonez mintzatuz, lodixko eta sendoa.
sendor	iz	H2.	Zama.
sendorik	adlag		Osasunez.
sendoro	adlag		Sendoki.
sendotasun	iz		Sendoa denaren nolakotasuna.
sendotu sendo edo sendotu sendotzen	ad	A1.	Sendatu.
sendotu sendo edo sendotu sendotzen	ad	A2.	Sendo edo sendoago bihurtu.
sendotza	iz		Elizaren sakramentua, bataioan harturiko grazia sendotzen duena.
sendotzaile	izond		Sendatzailea.
sendotze			sendotu aditzaren aditz izena.
sendun	izond		Zentzuduna.
seneko	izlag		Zentzuduna.
seneratu edo senera	ad		Senera etorri, nor bere onera etorri edo ekarri.
sengabe	izond		Burugabea, zentzugabea.
senge	izond		Antzua.
senide	iz	A1.	Anai-arrebetako bakoitza.
senide	iz	A2.	Ahaidea.
senidetasun	iz	A1.	Ahaidetasuna.
senidetasun	iz	A2.	Senideak elkartzen dituen lotura.
senidetu senide senidetu senide			Senide bihurtu; ahaidetu.
senidetza	iz	A1.	Senitartea.
senidetza	iz	A2.	Ahaidetasuna.
senidetze			senidetu aditzaren aditz izena.
senikera	iz		Senidetasuna, ahaidetasuna.
seniparte	iz		Gurasoek seme-alabei utzitako ondasun multzotik senide bakoitzari dagokion partea.
senitarte	iz	A1.	Ahaideen multzoa, ahaideria.
senitarte	iz	A2.	Anai-arreben multzoa.
senitarteko	iz		Ahaidea, familiakoa.
sententzia	iz		Epaia.
sentiarazi sentiaraz sentiarazten	ad		Sentitzera behartu.
sentibera	izond		Sentimenduak erraz hunkitzen duena.
sentiberatasun	iz		Sentibera denaren nolakotasuna.
sentidu	iz		Zentzumena.
sentiera	iz		Sentipena.
sentigarri	izond	A1.	Zentzumenen bidez nabari daitekeena.
sentigarri	izond	A2.	Atsekabea, nahigabea sortzen duena, deitoragarria.
sentikaitz	izond		Sorgorra.
sentikizun	iz	A1.	Nahigabea, atsekabea.
sentikizun	iz	A2.	Sentipena, sentiera.
sentikor	izond	A1.	Pertsonez mintzatuz, erraz mintzen dena edo sentipenak pairatzen ez dituena.
sentikor	izond	A2.	Sentibera.
sentikortasun	iz		Sentikor denaren nolakotasuna.
sentikortu sentikor edo sentikortu sentikortzen	ad		Mindu.
sentimen	iz	A1.	Bihotzondoak eta intuizioak osakaitzat dituen ezaguera; gogo egoera edo jarrera, bihotzondoak edo zirrararen batek eragina.
sentimen	iz	A2.	Sentitzeko ahalmena.
sentimendu	iz		Sentimena.
sentimental	izond	A1.	Sentimen samurrek hunkitzen dutena; sentimen samurrak adierazten dituena.
sentimental	izond	A2.	Sentimenei, batez ere sentimen samurrei eta maitasunari berezi-ki, dagokiena.
sentipen	iz	A1.	Sentimena, sentimendua.
sentipen	iz	A2.	Zentzumenen bidezko edo bestelako eraginen baten ondorioz nabaritzen den gogo egoera berezia.
sentitu senti sentitzen	ad	A1.	Zerbaiten sentipena izan.
sentitu senti sentitzen	ad	A2.	Damu izan; atsekabe izan.
sentitze			sentitu aditzaren aditz izena.
senton	izond		Agure edo atso guztiz zaharra.
sentondu senton edo sentondu sentontzen	ad		Zahartu, guztiz zahartu.
sentontasun	iz		Sentonaren adina; sentona izateko zertzelada.
sentsazio	iz		Sentipena.
sentsu	iz	H1.	Zentzumena, sentipen mota jakin bat hartako den organo baten bidez hartzeko ahalmena.
sentsual	izond		Zentzuei, sentipenei dagokiena.
sepa	iz		Haserre bizia.
separatismo	iz		Lurralde edo herrialde baten bereizkuntzaren alde egiten duen politika dotrina.
separatista	izond eta iz		Separatismoaren aldekoa.
separatu separa separatzen	ad		Bereizi.
sepultura	iz		Ehorzketa.
serafin	iz		Aingerukien hurrenkerako bederatzi taldeetako lehena osatzen dutenen kide bakoitza, hiru hego parez irudikatzen dena.
serbitu serbi serbitzen	ad		Zerbitzatzu.
serbokroaziera	iz		Hegoaldeko taldeko hizkuntza eslabiarra, Jugoslavia ohiaren lurralde gehienetan mintzatzen dena.
serenata	iz		Gauez eta toki agirian egiten zen musika saioa.
sereno	iz		Gauzaina.
serigrafia	iz		Inprimatze sistema, sedazko edo beste gai batezko baheen bidez egiten dena.
serio	izond	A1.	Barrez edo txantxetan gutxitan aritzen dena.
serio	izond	A2.	Txantxetakoa edo axalekoa ez dena, larria.
serios	izond	A1.	Irriz edo arrailerian gutxitan aritzen dena.
serios	izond	A2.	Txantxetakoa edo axalekoa ez dena, larria.
serioski	adlag		Zin-zinez, arraileriarik gabe.
seriostasun	iz		Seriosa denaren nolakotasuna.
seriotasun	iz		Serioa denaren nolakotasuna.
sermoi	iz		Eliz hitzaldia.
sermoigile	iz		Sermolaria.
sermoitegi	iz		Pulpitua.
sermoitxo	iz		Sermoi-ren txikigarria.
sermolari	iz		Eliz hizlaria, sermoiak egiten dituen apaiza; sermoi jakin baten egilea.
serora	iz	A1.	Moja, lekaimea.
serora	iz	A2.	Elizaren ardura duen, apaizari laguntzen dion andrea.
seroragai	iz		Serora izateko prestatzen ari den emakumea.
seroratasun	iz		Seroraren erlijiozko egoera.
serorategi	iz		Serora komentua, serora etxea.
seroratu serora edo seroratu seroratzen	ad		Serora sartu, seroratasuna besarkatu.
seroratze			seroratu aditzaren aditz izena.
seroretxe	iz		Serora etxea, serora bizi den etxea.
serum	iz		Esnea, odola edota linfa gatzatzean bereizten den isurkaria.
sesamo	iz		Belar landarea, jatorriz Indiakoa, hazi oliotsu eta jateko onak ematen dituena.
sesio	iz		Istilua.
sesitu sesi sesitzen	ad		Atzeman, lotu.
seska	iz		Kanabera.
seskadi	iz		Kanaberadia.
sestante	iz		Astr. Argizagi baten kokagunearen luzera eta latitudea kalkulatzeko erabiltzen den itsasketa tresna.
set egin			Etsi.
seta	iz	A1.	Sekta.
seta	iz	A2.	Gogor eta amore eman gabe eusten zaion uste edo iritzia; asmo, erabaki... bati gogor eta amore eman gabe eusten dionaren jarrera edo jokabidea.
setakeria	iz		Setatsuaren jarrera; uste, iritzi, asmo, erabaki... bati gogor eta amore eman gabe eustea.
setati	izond		Setatsua.
setatsu	izond		Uste, iritzi, asmo, erabaki... bati gogor eta amore eman gabe eusten diona.
setatu seta edo setatu setatzen	ad		Uste, iritzi, asmo, erabaki... bati gogor eta amore eman gabe eutsi; setan gogortu.
setatze			setatu aditzaren aditz izena.
seteme	iz		Iraila.
setiatu setia setiatzen	ad		Giza talde bat, ehizaki bat eta bereziki hiri bat, atzemateko edo hartzeko, inguratu, setioa ezarri.
setiatzaile	izond eta iz		Setiatzen duena; setio batean esku hartzen duena.
setiatze			setiatu aditzaren aditz izena.
setio	iz		Gudaroste bat, hiri edo gotorleku bat hartzeko, jartzen den tokia; hiri edo gotorleku bat hartzeko egiten dituen operazioen multzoa.
setoso	iz		Setatsua.
sexagesimal	izond		Oinarritzat hirurogei zenbakia duena.
sexologia	iz		Sexualitatea eta harekiko jarrerak aztertzen dituen psikologiaren alorra.
sexual	izond		Sexuari dagokiona.
sexual	izond		Sexuari dagokiona.
sexualitate	iz		Sexu senari eta hura betetzeari dagozkien jokabideen multzoa.
sexubakar	izond		Loreez mintzatuz, sexu bakarrekoa, arra edo emea, duena.
si	iz		Latin herrietan, eskalako zazpigarren nota, germaniar herrietako B notari dagokiona.
siamdar	izlag eta iz		Tailandiarra.
sibaritar	izlag		Jokabidearen helburutzat bizitzako leuntasunak eta zentzumenen atseginak bilatzea duen pertsona.
sibilante	iz		Txistukaria.
sideral	izond		Argizagiei dagokiena.
siderurgia	iz		Burdingintza.
sierpe	iz		Narrastia, eta batez ere sugea.
siesta	iz		Biaoa, bazkalondoko loaldia.
sifilis	iz		Sexu bidez kutsatzen den eritasuna, bakteria batek.
sifoasa	iz		Edergailua, apaindura.
sigisaga	iz	A1.	Elkarren kontrako norabideko bihurgune edo bira saila.
sigisaga	adlag	A2.	Sigi-sagan, ikur-makurka.
sigisagaka	adlag		Sigi-sagan.
sigla	iz		Akronimoa.
sikate	iz		Lehortea, agortea, idortea.
sikatu sika sikatzen	ad		Lehortu.
sikatze			sikatu aditzaren aditz izena.
siklo	iz		Hebrearren zilarrezko dirua, ontza erdiko pisua zuena.
siku	izond	A1.	Lehorra.
siku	adlag	A2.	Seko.
silaba	iz		Ahots igortze bakar batean ahoskatzen diren kontsonante eta bokalen multzoa, fonetikaren oinarrizko banakoa.
silababakar	izond		Silaba bakar batek osatua.
silabagile	izond		Ahotsez mintzatuz, berak bakarrik silaba osa dezakeen edo haren gune izan daitekeena.
silabiko	izond		Silabarekin zerikusia duena.
silatu sila silatzen	ad		Zigilatu.
silex	iz		Jalkin harri gogorra, osagai nagusia silizea duena.
silikato	iz		Silizearen eta metal oxidoen arteko konbinatzeetako bat.
silikona	iz		Oxigenoa eta talde organikoak osagaitzat dituzten silizioaren eratorriei ematen zaien izena; bakunenak olioak dira eta askotarikoenak kautxuaren kidekoak.
silize	iz		gai gotorra, oso gogorra, zuria edo koloregabea, izadian oso ugaria.
silizio	iz		Ikazkaiaren saileko gai bakuna, grisa kolorez, izadian, silizean eta silikatoetan,guztiz ugari aurkitzen dena Si; at. z.: 14; at. m 28,06.
silogismo	iz		Bi perpausez eta horietatik nahitaez ondorioztatzen den beste batez osatzen den arrazoibidea.
silu	iz		Zigilua.
simaur	iz		Abereen gorotza, bereziki ongarri gisa erabiltzen dena; gai organiko ustelezko ongarria.
simaurketa	iz		Simaurtzea, simaurrez ongarritzea.
simaurtegi	iz		Ukuiluko simaurra gordetzen den tokia.
simaurti	izond		Simaur asko ematen duena.
simaurtu simaur edo simaurtu simaurtzen	ad	A1.	Simaurrez ongarritu.
simaurtu simaur edo simaurtu simaurtzen	ad	A2.	Simaurrez zikindu, kakaztu.
simaurtza	iz		Simaur kopuru handia; simaurtegia.
simaurtze			simaurtu aditzaren aditz izena.
simetria	iz	A1.	Zatien arteko neurriztasuna eta armonia.
simetria	iz	A2.	Aurrez aurreko zatien erabateko egokitasuna forman, tamainan eta egongunean;irudi edo gauzaki baten zatien banaketa kidekoa puntu, ardatz edo lau bati buruz.
simetriko	izond		Simetria duena.
sinadura	iz		Izenpea.
sinagoga	iz	A1.	Juduen erlijiozko batzarra.
sinagoga	iz	A2.	Juduen tenplua; juduak otoitz egitera eta Moisesen dotrina entzutera biltzen diren etxea.
sinalefa	iz		Hitz baten amaierako eta hurrengoaren hasierako bokalak silaba bakar gisa ebakitzea.
sinarazi sinaraz sinarazten	ad		Izenpearazi.
sinatu sina sinatzen	ad		Izenpetu.
sinatze			sinatu aditzaren aditz izena.
sinbiosi	iz		Organismo batzuen bizitza mota, mota desberdineko bi organismoren artekoa bereziki.
sinboliko	izond		Sinboloari dagokiona; sinbolo gisa diharduena; sinboloaren bidez adierazia.
sinbolismo	iz		Sinboloak erabiltzea; sinboloen bidezko irudikatzea edo adierazpena; sinbolo sistema.
sinbolo	iz	A1.	Elizak bere fedea laburbiltzen duen formula.
sinbolo	iz	A2.	Egokitasun baten bidez beste gauza bat irudikatzen duena; bere forma edo izateagatik, aurrean ez dagoen edo abstraktua den zerbait gogora ekartzen duen gauzakia.
sindikalismo	iz		Sindikatuen higikundea; sindikatoen gizarte dotrina.
sindikalista	iz		Sindikatu batean buruzagi edo arduradun gisa aritzen den kidea.
sindikatu	iz		Lanbidearekiko interesak babestea helburutzat duen elkartea; batez ere, langileen interesak babesten dituena.
sindiku	iz		Antzinako zenbait erakundetako ordezkaria.
sindrome	iz		Eritasun bat ezaugarritzen duten sintomen multzoa.
sinekdoke	iz		Errt. Hitz bati berez dagokiona baino zentzu zabalagoa edo estuagoa eta ematean datzan irudia.
sinesbera	izond		Sineskorra.
sinesberatasun	iz		Sineskortasuna.
sinesgabe	izond eta iz		Sinesten ez duena, fedegabea.
sinesgabetasun	iz		Fedegabetasuna.
sinesgai	iz		Erlijioak sinestera behartzen gaituen baiezpena.
sinesgaitz	izond	A1.	Sinesgogorra.
sinesgaitz	izond	A2.	Nekez sinets daitekeena, sinesten zaila.
sinesgaiztasun	iz		Sinesgogortasuna, sinesgabetasuna.
sinesgaiztokoa	izlag		Sinisgogorra.
sinesgarri	iz	A1.	Zerbait sinestarazten duen gauza.
sinesgarri	izond	A2.	Sinestekoa.
sinesgarritasun	iz		Sinesgarri denaren nolakotasuna.
sinesgogor	izond		Nekez sinesten duena, zalantzatzeko joera duena.
sinesgogorkeria	iz		Sinesgogortasuna, gaitzesgarritzat hartua.
sinesgogortasun	iz		Sinesgogorra denaren nolakotasuna.
sineskera	iz		Sinestea, norbaitek sinesten duena.
sineskeria	iz		Sinesgarri ez diren gauzei buruzko sinesmena; fedeaz kanpoko eta arrazoiaren aurkako gauzak sinestera bultzatzen gaituen jokaera; halako ikur eta egintza batzuek, modu estalian eta halabeharrez ondorio onak edo txarrak ekartzen dituztela sinestea.
sineskeriatsu	izond		Sineskeriara emana; halako seinale edo egintza batzuetan aldeko edo aurkako ikurrak ikusten dituena.
sineskizun	iz		Sinesgaia.
sineskor	izond		Erraz sinesten duena, esaten diotena sinesteko joera duena.
sineskorkeria	iz		Sineskortasuna, gaitzesgarritzat hartua.
sineskortasun	iz		Sineskor denaren nolakotasuna.
sinesle	iz		Sinestuna.
sinesmen	iz		Erlijioko egia eta dogmei buruzko sinestea.
sinesmendun	iz		Fededuna.
sinestamendu	iz	A1.	Sinismena.
sinestamendu	iz	A2.	Zerbait sinestarazten duena.
sinestarazi sinestaraz sinestarazten	ad		Sinestera behartu.
sinestatu sinesta sinestatzen	ad		Sinetsi.
sineste			sinetsi aditzaren aditz izena.
sinestedun	izond eta iz		Sinestuna, sineste duena.
sinestegabe	izond eta iz		Sinesgabea, sinesterik ez duena.
sinestegabekeria	iz		Fedegabetasuna.
sinestezin	izond		Ezin sinetsizkoa, ezin sinetsia.
sinestun	izond eta iz		Sinesten duena, fededuna.
sinetsarazi sinetsaraz sinetsarazten	ad		Sinestarazi.
sinetsi sinets sinesten	ad	A1.	Frogatua edo egiaztatua ez den zerbait egiazkotzat hartu.
sinetsi sinets sinesten	ad	A2.	"zertan". Sinesmena edo fedea izan; sineste eman.
sinetsi sinets sinesten	ad	A3.	Obeditu.
sinfonia	iz		Sonata forma duen musika lana, orkestrarentzat ondua.
sinfonia	iz	H2.	Gehiegikeriazko keinu multzoa.
single	izond		Sendotasunik edo trinkotasunik ez duena.
singular	izond	A1.	Berezia.
singular	izond	A2.	Hitz edo sintagma bat pertsona edo gauza bati eta ez askori dagokiola adierazten duen gramatika kategoria.
sinistu sinis sinisten	ad		Sinetsi.
sinkopa	iz		Hitz baten barruan letra bat edo silaba bat kentzea.
sinkope	iz		Konortea galtzea.
sinkronia	iz		Hizkuntza baten bilakaeraren une jakin batean sistema baten osatzailetzat hartzen diren hizkuntza egitateen multzoa.
sinkroniko	izond		Garai berean baina toki desberdinetan jazoriko gertaerak aztertzen edo aurkezen dituena; multzo ber batean bere bilakaeraren une bateko hainbat alderdiri dagokiena.
sinodo	iz	A1.	Kontzilioa.
sinodo	iz	A2.	Eliz barrutiko edo probintziako egitekoez aritzeko apezpikuak edo artzapezpikuak deitzen duen elizgizonen batzarra.
sinonimo	izond		Hitzez edo esapideez mintzatuz, esanahi bera edo beretsua duena.
sinple	izond	A1.	Ergela, leloa.
sinple	izond	A2.	Bakuna; laoa; tolesgabea.
sinpleki	adlag		Sinpletasunez, laoki.
sinpletasun	iz		Bakuntasuna, laotasuna.
sintagma	iz		Perpausaren barnean bakar daitekeen elkarren ondoko elementu saila, bereziki perpausaren antolaketaren banakoetako bat osatzen duena.
sintaxi	iz		Joskera, hitzen hurrenkera esaldian; hitzen hurrenkera, eta perpausen eraketa gauzatzen duten arauen azterketa; arau horiek.
sintesi	iz	A1.	Bakunetik elkartura, osagaitik osora diharduen ariketa; adigai bati buruzko ezagutza osagaiak osotasun batera biltzen dituen buru ariketa.
sintesi	iz	A2.	Gai elkartu bat osatzea, haren osagaietatik edo formula bakunagoko gai batetik abiatuz.
sintetiko	izond		Sintesi bidezkoa.
sintetizatu sintetiza sintetizatzen	ad		Sintesi bidez elkartu edo batu.
sintetizatze			sintezitatu aditzaren aditz izena.
sintoma	iz		Eritasun bat ezagutarazten duen gertakaria.
sinu	iz	A1.	Angelu baten funtzio trigonometrikoa, angelu hori hartzen duen triangelu angeluzuzenaren aurkako aldearen luzera hipotenusaren luzeraz zatituz lortzen dena.
sinu	iz	A2.	Zenbait hezurretako barrunbea.
sinusitis	iz		Aurpegiko sinuetako muki ehunaren hantura.
sionismo	iz		Palestinaren kolonizatzearen eta Israeleko estatuaren aldeko higikundea.
sionista	izond eta iz		Sionismoari dagokiona; sionismoaren aldekoa.
sirats	iz	A1.	Zoria, patua.
sirats	iz	A2.	Atsegina.
sirena	iz	A1.	Elezaharretako aberea, burua eta gorputz erdia emakumearenak eta sabelalde eta buztana arrainarenak zituena, itsasturiak galarazten zituena.
sirena	iz	A2.	Itsasontzietan, fabriketan... seinale gisa erabiltzen den hots tresna edo adar ozena.
siriera	iz		Aramear taldeko hizkuntza, Edesan erabilia, antzina kristauek literatura hizkuntza gisa erabili zutena. Kefa.
sistema	iz	A1.	Adigaien edo buru gauzakien multzo egituratua.
sistema	iz	A2.	Mota bereko edo funtzio bereko gauzakien edo osagaien multzo egituratua.
sistematiko	izond		Sistema bati dagokiona edo jarraitzen diona, sistema baten araberakoa dena.
sistematizatu sistematiza sistematizatzen	ad		Sistema baten arabera zerbait antolatu edo sistema batera mugatu.
sistematizatze			sistematizatu aditzaren aditz izena.
sits	iz		Gau tximeleta txikia, zurixka edo arrea, beldar egoeran dagoenean oihala eta larrukiak jaten dituena.
sobera	adlag		Gehiegi.
soberakin	iz		Dagokiona edo aski duena kendu ondoren gelditzen dena, gainerakoa.
soberania	iz		Gehiegia, soberakina, gaindidura.
soberano	izond		Goiena, oroz gainekoa.
soberanoki	adlag		Guztiz.
soberarik	adlag		Sobera.
soberatasun	iz		Gehiegitasuna.
soberatu sobera soberatzen	ad		Soberakin gisa gelditu.
soberaxe	adlag		Soberaxko.
soberaxko	adlag		Gehiegitxo.
soberbia	iz		Hantustea, harrokeria.
soberbio	izond		Harroa, hantustetsua.
sobiet	iz		Errusian, 1917ko iraultzaren garaiko langileen edo soldaduen ordezkarien batzordea.
sobietar	izlag		Sobietei dagokiena.
sobra	adlag		Sobera, gehiegi.
sobratu sobra sobratzen	ad		da.
sobratu sobra sobratzen	ad	A1.	Gelditu, aski dena baino gehiago egon.
sobratu sobra sobratzen	ad	A2.	Aurreratu, aurreztu.
soda	iz		Itsas landare batzuk erreaz  -edo gaur egun industrian - lorturiko sodio karbonatoa.
sodio	iz		Gai bakuna, zilarraren kolorea eta distira dituen metala, oso arina eta argizaria bezain biguna Na; at. z 11; at. m. 23.
sodomia	iz		Uzki bidezko sexu elkartzea.
sofa	iz		Jarleku erosoa, bizkarra eta besoak dituena, lagun bi edo gehiagorentzakoa.
sofisma	iz		Egia itxurako arrazoibide faltsua.
sofista	iz	A1.	Antzinako Grezian, filosofia eta erretorikako maisua, jendeaurrean hitz egiteko eta eztabaidetan garaile irteteko antzea herriz herri erakusten ibiltzen zena.
sofista	iz	A2.	Sofismez baliatzen den pertsona.
sofistikazio	iz	A1.	Itxuraz, jarreraz mintzatuz, naturaltasun falta.
sofistikazio	iz	A2.	Konplexutasun tekniko handia.
sofriarazi sofriaraz sofriarazten	ad		Sofritzera behartu, pairarazi, jasanarazi.
sofriarazle			~1840. Sofriarazten duena.
sofrikario	iz		Sofritzea; pairamena, oinazea, nekea.
sofrimendu	iz		Sofrikarioa, pairamena.
sofritu sofri sofritzen	ad		Nekea edo oinazea pairatu edo jasan.
sofritze			sofritu aditzaren aditz izena.
sohorna	iz		Etxe arteko kale meharra.
soil	izond	A1.	Buruan ilerik ez duena.
soil	izond	A2.	Lagungarri edo apaingarri guztiez gabetua.
soil	izond	A3.	Bakarra.
soildu soil edo soildu soiltzen	ad		Ilea edo hosto-abarrak edo landaredia galdu edo kendu; lagungarri edo apaingarri guztiez gabetu edo gabetua gertatu; soil bihurtu.
soilgune	iz		Zuhaitzik gabeko oihan zati, belarrik gabeko belardi zati edo ilerik gabeko azal zati txikia.
soilik	adlag	Xa.	Lagungarri edo apaingarririk gabe.
soilik	adlag	Xb.	Bakarrik.
soilketa	iz		Soiltzea.
soilki	adlag		Bakarrik, soilik.
soiltasun	iz		Soila denaren nolakotasuna.
soiltze			soildu aditzaren aditz izena.
soinbera	iz		Gorputz biguneko animalia ornogabea, segmenturik eta luzakin giltzaturik ez duena eta ia beti maskor batek babesten duena.
soinburu	iz	A1.	Besaburua, besagaina.
soineko	iz		Jantzia; batez ere gorputz enbor osoa estaltzen duena.
soingain	iz		Besagaina, besaburua.
soingaineko	iz		Janzki luzea, mahukarik gabea, soina eta besoak estaltzen dituena eta soinekoaren gainean ipintzen dena.
soinka	adlag		Bizkarrean.
soinkari	iz		Zamak eramaten aritzen den langilea.
soinketa	iz		Gimnastika.
soinu	iz	A1.	Hotsa.
soinu	iz	A2.	Musika tresna baten hotsa, belarriari atsegin zaion hotsa.
soinu	iz	A3.	Musika, batez ere herri dantza saioetakoa.
soinugailu	iz		Musika tresna.
soinulari	iz		Musika-jotzailea, batez ere herri dantza saioetan soinua jotzen duena.
soinutxo	iz		Soinu-ren txikigarria.
soja	iz		Landare lekaduna, jatorriz Asiakoa, babarrunaren antzeko fruitu jateko onak ematen dituena.
soka	iz	A1.	Elkarrekin bihurtzen diren ezpartzu edo kalamuzko hari multzoa.
soka	iz	A2.	Erabilera bereziak.
sokagile	iz		Bizibidea sokak eginez ateratzen duen eskulangilea.
sokaginza	iz		Sokagilearen lanbidea.
sokatxo	iz		Soka laburra eta mehea.
sokatzar	iz		Soka luze eta lodia.
sokil	iz	A1.	Ore trinko eta biribila.
sokil	iz	A2.	Zuhaitz enborra.
sokil	iz	A3.	Mokorra, lur zati trinkoa.
sokorri	iz		Helpidea, laguntza.
sokorritu sokorri edo sokorritu sokorritzen	ad		Laguntza eman, lagundu.
sokorru	iz		Laguntza, sorospena.
sol	iz		Latin herrietan, eskalako bosgarren nota, germaniar herrietako G notari dagokiona.
solairu	iz	A1.	Etxe edo eraikin bateko zatitze horizontaletako bakoitza.
solairu	iz	A2.	Etxe bateko gelen lurra, zola, zorua.
solamente	adlag		Soilik, bakarrik.
solas	iz	A1.	Hizketa.
solasaldi	iz		Hizketaldia, solasa.
solasbide	iz		Hizpidea, solasgaia.
solasgai	iz		Hizketa gaia.
solaskide	iz		Hizketa laguna.
solastatu solasta solastatzen	ad		Solas egin, mintzatu.
solastatze			solastatu aditzaren aditz izena.
solastoki	iz		Hitz egiteko tokia.
solasturi	izond eta iz		Hiztuna.
soldadeska	iz		Soldadutza.
soldadu	iz		Gudaroste batean diharduen zernahi gizon; maila apaleneko armada kidea.
soldadugo	iz		Soldadutza.
soldadutasun	iz		Soldadutza.
soldadutu soldadu edo soldadutu soldadutzen	ad		Soldadu bihurtu.
soldadutza	iz	A1.	Soldadu bizitza.
soldadutza	iz	A2.	Hiritar batek bake garaian armadan aritzea, eta han igaro behar duen denbora.
soldaduzka	iz		Soldadutza.
soldaduzko	iz		Soldadutza.
soldata	iz		Langileak, morroiak... eginiko lanaren truke hartzen duen diru saria.
soldatako	iz		Soldataren truke lan egiten duen morroia edo langilea.
soleimendu	iz		Soleitzea, laguntzea.
soleitu solei soleitzen	ad		Arindu, arinagotu.
soleitze			soleitu aditzaren aditz izena.
solemne	izond		Hotsandikoa.
solemneki	adlag		Hotsandiz.
solemnitate	iz		Hotsandia, arrandia.
solfeatu solfea solfeatzen	ad		Musika zati bat abestuz eta notak izendatuz irakurri.
solfeatze			solfeatu aditzaren aditz izena.
solfeo	iz		Solfeatzea.
soliba	iz		Solairuari edo sabaiari eusten dioten haga paraleloetako bakoitza.
solidario	izond		Elkartasunezkoa, besteren helburu edo asmoekin bat egiten duena.
solido	izond		Gotorra, sendoa, azkarra.
solo	iz	H2.	Koru edo tresna talde baten barruan, bakarlariak kantatu edo jotzen duen musika lan edo pasartea.
solomo	iz		Azpizuna, abereen bizkarreko haragi zerrenda guztiz aintzat hartua.
solstizio	iz		Eguzkia ekuatoretik urrunen aurkitzen den aldia.
soltatu solta soltatzen	ad		Askatu.
solte	adlag		Askaturik, lokarririk gabe.
soltura	iz		Baimena.
soluzio	iz		Gorputz baten molekulak isurkari batean barreiatzea; barreiatze horretatik sortzen den nahastura homogeneoa.
somier	iz		Ohearen oinen edo egituraren gainean jartzen den egitura arina, lastairari eusten diona.
sona	izond	A1.	Bizk.; g. er.. Pertsonez mintzatuz, itxura ederrekoa.
sona	iz	A2.	Ospea, omena.
sonar	iz		Urpean diren gorputzak atzemateko erabiltzen den tresna.
sonatu	izond		Ospetsua, entzutetsua.
soneto	iz		Hamalauduna.
soperna	iz		Uholdea.
soprano	iz		Ahozko musikan, emakumezkoaren ahotsik garaiena.
sormintzaira			1902. G. er.. Haurretan amaren ezpainetatik ikasten den mintzaira.
sor		H2.	Mojei ematen zaien izena edo trataera.
sor	izond	H1.A1.	Gorra.
sor	izond	H1.A2.	Inongo sentimen edo sentipenik eragiten ez diona.
soraio	izond	A1.	Legenduna.
soraio	izond	A2.	gogo edo arimako gauzetarako nagitasuna edo sentimenik eza agertzen duena.
soraioarazi soraioaraz soraioarazten	ad		Inor soraiotzea erdietsi edo gertarazi, soraiotzera behartu.
soraiokeria	iz		Soraiotasuna gaitzesgarritzat hartua.
soraiotasun	iz	A1.	Legena.
soraiotasun	iz	A2.	Sortasuna, gogo edo arimako gauzetarako nagitasuna edo sentimenik eza.
soraiotu soraio edo soraiotu soraiotzen	ad	A1.	Legendun bihurtu.
soraiotu soraio edo soraiotu soraiotzen	ad	A2.	Soraio, sor bihurtu.
soraiotze			soraiotu aditzaren aditz izena.
sorbalda	iz		Besagaina; sing. edo plurala bizkarraren gainaldea.
sorbaldako	iz		Sorbaldan jotzen den ukalditxoa.
sorbaldaratu sorbaldara sorbaldaratzen	ad		Sorbaldan ipini.
sorbaldaratze			sorbaldaratu aditzaren aditz izena.
sorbatz	iz		Tresna ebakitzaile baten ahoa.
sorbeltz	iz		Enararen antzeko txori luma-beltza.
sorberri	izond		Sortu berria.
sorberritu sorberri edo sorberritu sorberritzen	ad		Berriro sortu, jaioberritu.
sorberritze			sorberritu aditzaren aditz izena.
sorbide	iz		Sortzeko bidea.
sorburu	iz	H1.	Jatorria, etorkia, iturburua.
sorburu	iz	H2.	Sorbalda.
sordeits			Gaiztoagoa, okerragoa, makurragoa.
sordies	izond		Bitxia.
sordieski	adlag		Era sordiesean.
sordieste			sordiestu aditzaren aditz izena.
sordiestu sordies sordiesten	ad		Sordies bihurtu.
sorgarri	izond eta iz		Sor uzten duena.
sorgin	iz		Herri sineskeriaren arabera, deabruarekiko hitzarmen baten ondorioz edo, indar ezkutuen jabe den gizona.
sorgin	iz	Xa.	Burruntzia Libellula.
sorgin	iz	Xb.	Kardu mota bat.
sorgindu sorgin edo sorgindu sorgintzen	ad	A1.	Sorgin bihurtu.
sorgindu sorgin edo sorgindu sorgintzen	ad	A2.	Sorginkeriaz menderatu.
sorgingo	iz		Sorginaren lanbidea; sorginaren antzea.
sorginkeria	iz		Sorginari dagokion egite harrigarri eta gaitzesgarria.
sorgintasun	iz	A1.	Sorginkeria.
sorgintasun	iz	A2.	Magiazkoa dirudien egite edo eragina.
sorgintza	iz		Sorginkeria.
sorgintze			sorgindu aditzaren aditz izena.
sorgor	izond		Sor eta gor dagoena, inongo sentimen edo sentipenik eragiten ez diona.
sorgortasun	iz		Sorgor denaren nolakotasuna edo egoera; sentimenik edo sentipenik eza.
sorgortu sorgor edo sorgortu sorgortzen	ad		Sorgor bihurtu, sentiberatasuna kendu edo galdu.
sorgortzaile	izond		Sorgortzen duena.
sorgortze			sorgortu aditzaren aditz izena.
sori izan			Zilegi izan, haizu izan.
sorkan	adlag		Elkarren kontra bultzaka.
sorkari	iz		Sortua, ezerezetik ilkia izan den izakia edo gauza.
sorketa	iz		Sortzea.
sorki	iz	A1.	Zatarra, oihala.
sorki	iz	A2.	Buruan, suila edo zernahi gauza pisu eramateko ipintzen den zapi biribila.
sorkide	iz		Herrikidea.
sorkunde	iz	A1.	Ama Birjina bere amaren sabelean sortzea; mirari hori gogoratzen duen egunean Elizak egiten duen festa.
sorkunde	iz	A2.	Amaren sabelean sortzea.
sorkura	iz		Sortzea, jaiotzea.
sorleku	iz		Sortze lekua, jaioterria.
sormen	iz		Sortzeko, ahalmena, burulanak sortzekoa bereziki.
soro	iz	A1.	Zelaia, belardia, belar saila.
soro	iz	A2.	Lantzen den lur saila.
soro	iz	A3.	Bigarren ebakialdiko belarra.
soropil	iz		Soroa, belardia; soroko belarra.
soroski	iz		Sorospena.
sorospen	iz		Helpidea, laguntza.
sorotsi sorots sorosten	ad	A1.	Adi egon.
sorotsi sorots sorosten	ad	A2.	Helpide eman, heldu, lagundu.
sorraldi	iz	H1.A1.	Zerbait sortzen den aldietako bakoitza.
sorraldi	iz	H1.A2.	Belaunaldia.
sorraldi	iz	H2.	Sorgortasunezko aldia.
sorrarazi sorraraz sorrarazten	ad		Sortzea eragin, sortzera behartu.
sorrarazle	iz eta izond		Sorrerazten duena.
sorrera	iz	H1.	Sor geratzea.
sorrera	iz	H2.	Sortzea, amaren sabelean gorpuztea.
sorta	iz	A1.	Loreak, laboreak eta antzeko landareak bilduz egiten den multzoa.
sorta	iz	A2.	Zama.
sortaka	adlag		Sortetan.
sortalde	iz		Ostertzeko lau puntu nagusietako bat, eguzkia ateratzen den aldeari dagokiona.
sortaldetar	izlag eta iz		Sortaldekoa, sortaldeari dagokiona.
sortasun	iz		Sorra denaren egoera edo nolakotasuna.
sortatu sorta sortatzen	ad		Zamatu.
sortatxo	iz		Sorta txikia.
sortatze			sortatu aditzaren aditz izena.
sortegi	iz	A1.	Sortaldea. 2. Sorrera.
sortegun	iz	A1.	Urtebetetzea.
sortegun	iz	A2.	Jaioteguna.
sorterri	iz		Antzinakoen amor fati.
sorterritar	iz		Sorterrikoa.
sorterro	iz		Etorkia.
sortetxe	iz		Jaiotetxea.
sortitz	iz		Izaera.
sortitz	iz	A2.	Izadia.
sortu sor sortzen	ad	H1.A1.	Izatea, bizia hartu edo eman; artean ez zen zerbait egin.
sortu sor sortzen	ad	H1.A2.	Jaio, amaren sabeletik irten.
sortu sor sortzen	ad	H2.A1.	Sor gelditu edo utzi, sentiberatasuna galdu edo kendu.
sortu sor sortzen	ad	H2.A2.	Harritu.
sortzaile	iz		Sortzen duena.
sortze			sortu aditzen aditz izena.
sos	iz		Liberaren hogeirena balio duen txanpona; liberaren hogeirena.
sosdun	izond		Diruduna.
sosegamendu	iz		Sosegua.
sosegatu sosega sosegatzen	ad		Baretu, lasaitu, ematu.
sosegu	iz		Baretasuna.
soskari	izond		Diruzalea.
soslai	adlag		Alboka, albokera, saiheska.
sospetxa	iz		Susmoa.
sost	adlag		Bat-batean.
sostor	izond		Kozkorra, tamaina txikikoa.
soso	iz		en txikigarria.
sotana	iz		Elizgizonen soineko luzea, aurrean botoiak dituena.
sotil	izond	A1.	Itxura ederrekoa.
sotil	izond	A2.	Pertsonez mintzatuz, trebea, amarrutsua, eta bereziki, gehienek bereizten edo atzematen ez dituzten abardurez edo aldeez ohartzen trebea dena.
sotil	izond	A3.	Arina, xehea.
sotildu sotil edo sotildu sotiltzen	ad		Sotil bihurtu.
sotilki	adlag		Sotiltasunez.
sotiltasun	iz		Sotila denaren nolakotasuna.
sotiltze			sotildu aditzaren aditz izena.
soto	iz		Etxe baten azpian, lurraren mailatik behera dagoen gela edo tokia.
sozial	izond		Gizarteari dagokiona.
sozialdemokrata	izond		Sozialdemokraziari dagokiona, Sozialdemokraziaren aldekoa.
sozialdemokrazia	iz		Sozialismo eraberritzailea, ez iraultzailea.
sozialismo	iz		Estatuaren erakundeez baliatuz gizartearen interes orokorra banakoen interesen gainetik nagusiaraztea eta gizarteko klase apalen alde egitea helburu dituen dotrina.
sozietate	iz	A1.	Lagunartea.
sozietate	iz	A2.	Gizartea.
sozilinguistiko	izond		Soziolinguistikari dagokiona.
sozio	iz		Bazkidea.
soziolinguistika	iz		Hizkuntzaren soziologia, hizkuntzaren gizarte alderdien azterketa.
soziologia	iz		Gizarteen sortze eta garapena, eta gizarte egitura, joera edo jokabideak oro har aztertzen dituen jakintza.
soziologiko	izond		Soziologiari dagokiona.
soziologo	iz		Soziologia gaietan lan egiten duen pertsona.
stress	iz		Gorabehera psikologiko eta biologikoak eragiten dituen eta organismoaren funtzionamendua eragozten duen estuasun egoera.
sueten	iz		Su armen bidezko borrokaren etenaldia.
suakartu suakar suakartzen	ad		Su hartu, suak hartu.
sualdi	iz		Sutea.
subdiakono	iz		Diakonoa baino maila bat beheragoko elizgizona.
suberatu subera suberatzen	ad		Altzairuz eta mintzatuz, gozoa kentzeko berriro berotu.
suberatze			suberatu aditzaren aditz izena.
subil	iz		Enborra.
subjektibo	izond	A1.	Subjektuari dagokiona.
subjektibo	izond	A2.	Norberaren aurreiritzien, interesen edo zaletasunen mende dagoena.
subjektiboki	adlag		Subjektibotasunez.
subjektibotasun	iz		Subjektiboa denaren nolakotasuna.
subjektu	iz		Perpaus batean, predikatuan esaten dena dagokion pertsona edo gauza.
subjuntibo	iz		Mendeko perpausen aditzaren gramatika modua; euskaraz, -n edo -la atzikiaz hornituriko -dadi- edo -deza- laguntzaileen saileko adizkiak izendatzeko erabiltzen da.
substantibo	iz		Izena.
suburu	iz		Beheko suaren tokia.
sudandar	izlag eta iz		Sudanekoa, Sudani dagokiona; Sudaneko biztanlea.
sudiakre	iz		Subdiakonoa.
sudun	izlag		Sua duena.
sudupil	iz		Abereez mintzatuz, muturreko zuloak.
sudur hauts	iz	A1.	Tabako hautsa, sudurretik hartzen zena.
sudur hauts	iz	A2.	Tabakoa.
sudur	iz	A1.	Aurpegiaren erdiko irtenunea, bi zulo dituena, bekokiaren eta goiko ezpainaren artean dagoena eta usaimenaren organoa daukana.
sudur	iz	A2.	Abereez mintzatuz.
sudur	iz	A3.	Usaimena.
sudurkari	izond		Fonemez mintzatuz, haizea sudurretik irtenda ahoskatzen dena.
sudurpeko	iz		Bibotea.
sudurreko	iz		Sudurrean hartzen edo ematen den kolpea.
suediera	iz		Sueziako hizkuntza ofiziala.
suertatu suerta suertatzen	ad		Gertatu, egokitu.
suerte	iz	A1.	Mota.
suerte	iz	A2.	Zoria, gertaera on eta txarren iturburutzat hartzen den kausa zehaztugabea.
suete	iz		Ezkaratza, sukaldea.
sufragio	iz		Bozkatzea, hauteskundeetan edo erabaki bat hartzean botoa ematea.
sufre	iz		Gai bakuna, 119 C-tan urtzen den ez-metal horia, gar urdinez erretzen dena S; at. z 16; at. m. 32,06.
sufredun	izond		Sufrea duena.
sufretsu	izond		Sufre asko duena.
sufreztatu sufrezta sufreztatzen	ad		Sufre geruza batez estali.
sufreztatze			sufreztatu aditzaren aditz izena.
sugai	iz		Su egiteko erabiltzen den gaia; erregaia.
sugaiketa	adlag		Sugai bila.
sugandila	iz		Muskerraren itxurako narrastia, hura baino txikiagoa, arrea.
sugar	iz		Garra.
sugarastatu sugarasta sugarastatzen	ad		Gardostu.
sugartu sugar edo sugartu sugartzen	ad		Sugarretan jarri; bat-batean su hartu.
sugartze			sugartu aditzaren aditz izena.
suge	iz		Zilindro itxurako gorputz luzea duen narrasti hankarik gabea.
suge	iz	Xa.	Arto beltza.
suge	iz	Xb.	*1905, 1956.
sugegorri	iz		Hiruki formako burua duen sugea, azal-grisa, bizkarrean sigi-sagan marra iluna eta ahoan bi hortz pozoidun dituena.
sugekume	iz		Sugearen umea.
sugetzar	iz		Suge-ren handigarria.
sugurdi	iz		Lokomotora.
suhar	izond		Lehia biziz betea, gartsua, sutsua.
suharki	adlag		Lehia biziz, gartsuki.
suharri	iz		Kuartzo mota trinkoa, gris horixka, sua pizteko erabiltzen zena.
suharriki	iz		Kuartzoa.
suhartasun	iz		Suharra denaren nolakotasuna.
suhi	iz		Alabaren senarra.
suhigai	iz		Alabaren senargaia.
suhiltzaile	iz		Suteak iltzaltzeko eta hainbat arrisku motatan gertatzen den jendeari laguntzeko eraturiko talde bateko kidea.
suila	iz		Isurkariak eta batez ere ura ekartzeko zilindro itxurako ontzia, bereziki zurezkoa dena eta burdinazko uztaiak dituena.
suiltara	iz		Suil baten edukia.
suizida	iz		Bere buruaz beste egiten duena.
suizidio	iz		Buruaz beste egitea.
sujet	iz	A1.	Mendekoa.
sujet	iz	A2.	Gaia.
sukaldari	iz		Ogibidetzat edo egitekotzat janariak prestatzea edo maneatzea duen pertsona.
sukaldaritza	iz		Sukaldariaren lanbidea; janariak prestatzeko edo maneatzeko antzea.
sukalde	iz		Janariak prestatzeko egokitua dagoen etxeko gela eta zatia.
sukaldezain	iz		Ostatu, komentu, jauregi... batean sukaldearen ardura duena.
sukalkin	iz		Sukaldaria.
sukalkintza	iz		Sukaldaritza.
sukar	iz	A1.	Gorputzaren hozberoaren goratze ez ohikoa, eritasunen baten ondoriozkoa izaten dena.
sukar	iz	A2.	Garra, lehia bizia.
sukardun	izond		Sukarra duena.
sukarraldi	iz		Sukar jauzialdia.
sukarti	izond		Sukar handia duena.
sukartsu	izond		Sukar handia duena.
sukatilu	iz		Arragoa.
sukoi	izond		Erraz su hartzen duena.
sukor	izond		Erraz sutzen edo haserretzen dena.
sukortasun	iz		Sukorra denaren nolakotasuna.
sulfato	iz		Garratz sulfurikoaren gatza.
sulfito	iz		Garratz sulfurosoaren gatza.
sulfuro	iz		Garratz sulfidrikoaren gatza.
sultan	iz		Turkiarren enperadorea.
suma	iz	H1.	Kopurua.
suma	iz	H2.	Usna, usaimena.
sumaezin	izond		Ezin sumatuzkoa.
sumagai	izond		Sumatua izateko gai dena, suma daitekeena.
sumagaitz	izond		Sumatzen zaila dena, ia sumaezina.
sumagarri	izond	A1.	Suma daitekeena.
sumagarri	iz	A2.	Zentzumena.
sumantzatu sumantza sumantzatzen	ad		Ugaldu.
sumarazi sumaraz sumarazten	ad		Inork sumatzea erdietsi edo gertarazi, sumatzera behartu.
sumatu suma edo sumatu sumatzen	ad	H2.A1.	Sentipen edo sentimen bat nabaritu.
sumatu suma edo sumatu sumatzen	ad	H2.A2.	Igerri, antzeman; asmatu.
sumatu suma sumatzen	ad	H1.	Ugaldu.
sumatze			sumatu aditzaren aditz izena.
sumendi	iz		Gai goriak eta sutuak igortzen dituen edo igorri dituen mendia.
sumetitu sumeti sumetitzen	ad		Menean ezarri, mendean jarri.
sumin	iz	A1.	Haserre bizia.
sumin	izond	A2.	Haserre bizikoa.
suminaldi	iz		Haserrealdi bizia.
suminbera	izond		Erraz sumintzen dena.
sumindu sumin edo sumindu sumintzen	ad	A1.	Biziki haserretu.
sumindu sumin edo sumindu sumintzen	ad	A2.	Gorputzaren alderen bat sorgortu.
sumindura	iz		Sumina, haserre bizia.
sumingarri	izond		Sumintzen duena.
suminki	adlag		Suminez, haserre bizian.
suminkor	izond		Suminbera.
suminkortasun	iz		Suminkorra denaren nolakotasuna.
suminkortu suminkor edo suminkortu suminkortzen	ad		Suminkor bihurtu.
suminkortze			suminkortu aditzaren aditz izena.
sumintze			sumindu aditzaren aditz izena.
sunda	iz		Usaina, besterik adierazten ez bada sarkor eta ez atsegina.
sunpur	iz		Enborra.
suntsiarazi suntsiaraz suntsiarazten	ad		Ezer suntsitzea erdietsi edo gertarazi, suntsitzera behartu.
suntsikor	izond		Erraz suntsitzen dena, suntsitzeko joera duena.
suntsitu suntsi suntsitzen	ad		Izatea edo egitura galdu, desegin edo deuseztatu.
suntsitze			suntsitu aditzaren aditz izena.
suomiar	izlag eta iz		Finlandiarra.
suomiera	iz		Finlandiera.
supazter	iz		Sutondoa.
super	izond		Harroa, hantustetsua.
superbia	iz		Hantustea, harrokeria.
superbio	izond		Harroa, hantustetsua.
superbiotasun	iz		Hantustea, harrokeria.
superior	iz		Goikoa, nagusia, burua.
superlatibo	iz		Nolakotasun baten mailarik gorena adierazten duen hitza; bereziki, erkaketaren maila gorena.
supermerkatu	iz		Norberak hartzen eta irteerako kutxan pagatzen dituen janari produktu eta bestelako salgaiez hornitua dagoen saltegi handia.
superstizio	iz		Sineskeria.
supertasun	iz		Hantustea, harrokeria.
supitu	izond		Bat-batekoa.
supituki	adlag		Bat-batean.
supizki	iz	A1.	Supazterra, sutondoa.
supizki	iz	A2.	Supazterraren kebidea.
supizteko	iz		Pospoloa.
suplikatu suplika suplikatzen	ad		Otoiztu, arrenka eskatu.
suplizio	iz		Estira.
suportatu suporta suportatzen	ad		Pairatu, eraman, jasan.
suposatu suposa suposatzen	ad		Uste izan, -koan egon.
supositorio	iz		Sendagaia gorputzaren tenperaturan urtzen diren gaiekin nahastuta den botika mota, uzkitik sartzen dena.
suprefet	iz		Prefetaren azpiko karguduna, arrondisamendu baten administrazio burua dena.
surgu	iz		Muga.
surmur	iz		Murmurra, hots arina, jarraitua eta ozentasun txikikoa.
susaldi	iz		Behia susara egoten den denbora.
susaldu susal susaltzen	ad		Behia susara jarri.
susaltze			susaldu aditzaren aditz izena.
susara	adlag		Behia arreske.
susmaezin	izond		Ezin susmatuzkoa.
susmagaitz	izond		Nekez susma daitekeena, ia susmaezina.
susmagarri	izond eta iz		Susmatzekoa; susmarazten duena, susmoak eragiten dituena.
susmarazi susmaraz susmarazten	ad		Susmoak eragin, susmatzera behartu.
susmatu susma susmatzen	ad		Itxurak edo aztarnek hartaraturik, norbaitez edo zerbaitez, zerbait bereziki ona ez den zerbait pentsatu edo uste izan, susmoa hartu.
susmatu susma susmatzen	ad	A2.	Sumatu.
susmatze			susmatu aditzaren aditz izena.
susmo	iz		Zerbaiti buruzko burutapena edo ustea, batez ere txarra, aztarna edo aieru hutsetan oinarritzen dena.
suspense	iz		Film, kontakizun batean, larridura sortzen duen unea edo pasartea; sentipen hori sor dezakeenaren nolakotasuna.
suspentsio	iz		Gai gotor baten zatiki oso txikiak isurkari edo gas batean barreiaturik, baina soluzio bat osatu gabe, dituen nahastura heterogeneoa.
suspirio	iz		Hasperena, intziria.
suspitxa	iz		Susmoa.
sustagarri	izond eta iz		Sustatzen duena. Gauzei dagokie.
sustantzia	iz		Mamia, muina.
sustatu susta sustatzen	ad	H1.	Bultzatu, bulkatu.
sustatu susta sustatzen	ad	H2.	Beldurtu, ikaratu.
sustatzaile	izond		Sustatzen duena. Pertsonei dagokie.
sustatze			sustatu aditzen aditz izena.
sustengatu sustenga sustengatzen	ad		Eutsi; eduki.
sustengatzaile	izond		Euslea, laguntzailea.
sustengu	iz		Euskarria.
susto	iz		Beldurra, beldurraldia.
sustrai	iz	A1.	Landareen beheko zatia, berez lurpekoa, finkatzeko, eta elikatzeko gaiak hartzeko balio diona.
sustrai	iz	A2.	Oinarria, zimendua; jatorria, iturburua.
sustraigabe	izond		Sustrairik ez duena.
sustraitsu	izond		Sustrai asko duena.
sustraitu sustrai edo sustraitu sustraitzen	ad	A1.	Sustraiak egin, lurrari sustraien bidez atxiki.
sustraitu sustrai edo sustraitu sustraitzen	ad	A2.	Sakon eta irmoki finkatua.
sustraitze			sustraitu aditzaren aditz izena.
sustratu	iz		Geruza baten azpian, haren oinarri gisa dagoen harri ama.
sutan	adlag	A1.	Suak harturik, erretzen.
sutan	adlag	A2.	Haserre bizian, sumindurik.
sutantz	iz		Sutondoa.
sutauts	iz		Hauts nahastura lehergaia.
sute	iz		Kalteak eragiten dituen su handia.
sutegi	iz	A1.	Oletan edo errementariaren lantegian, landu behar diren burdina edo gainerako metalak goritzen diren su bizia, gehienetan hauspoduna; metalak lantzeko su hori duen lantegia bera.
sutegi	iz	A2.	Sutondoa, supazterra.
suteo	iz		Purpura, gorrindola.
sutokari	iz		Sumendia.
sutondo	iz		Euskal baserrietan eta oro har zernahi etxetan beheko sua dagoen tokia.
sutopil	iz		Errauts azpian erretzen den gari irinezko opila.
sutsu	izond	A1.	Erraz haserretzen, berotzen edo sutzen dena.
sutsu	izond	A2.	Gartsua, lehia biziz betea.
sutu su edo sutu sutzen	ad	A1.	Su hartu, su eman.
sutu su edo sutu sutzen	ad	A2.	Biziki haserretu.
sutunpa	iz		Kanoia.
sutunpadi	iz		Artilleria.
sutzaile	izond		Sutzen duena.
sutzar	iz		Su-ren handigarria.
sutze			sutu aditzaren aditz izena.
suziri	iz		Barnean erretzen den bolboraren edo erregaiaren gasek bulkaturik higitzen den jaurtigaia.
tabakorri	iz		Tabako orria, tabakoa bigarren adieran.
taberna	iz		Batez ere edari biziak zerbitzatzen diren denda.
tabernakulo	iz		Israeldarrek, tenplua eraiki aurretik testamentuko Kutxa gordetzen zuten denda.
tabernari	iz		Taberna bat zaintzen duen pertsona, tabernaren buru edo arduraduna.
tabernazale	izond		Tabernan egoteko, tabernaz taberna ibiltzeko zale dena.
tabu	iz		Sakratutzat edota ez garbitzat hartzen denari ezartzen zaion debekua.
taiga	iz		Lurralde hotzetako basoa.
taila	iz		Zerga.
tailer	iz		Lantegia.
tailu	iz		Izaki bizi baten gorputz osoko irudia. Cf.
tailu	iz	H1.	Moldea, mota.
tailu	iz	H2.	Gorpuzkera, gorputzaren neurria.
tailugile	iz		Tailuak egiten dituen zizelkaria.
tailuntza	iz		Tailua, izaki bizi baten gorputz osoko irudia.
takataka	adlag		Oinez ibiltzen.
taka	iz		Orbana, narrioa.
takar	izond		Zakarra.
takateko	iz		Kolpea, ukaldia.
taket	iz	A1.	Hesiak egiteko edo gurdian jartzeko makila moduko atal lodia eta motza.
taket	izond eta iz	A2.	Ergela, adimen laburrekoa.
takigrafia	iz		Idazkera sistema lasterra, ikurren eta laburduren bidezkoa.
takikardia	iz		Bihotz taupaden maiztasunaren lastertzea.
takoi	iz		Zapata orpoa.
taktika	iz	A1.	Gerra ekintzak zuzentzeko eta bideratzeko antzea; estrategia planak egoera jakin batera egokiturik gauzatzea.
taktika	iz	A2.	Ondorio bat lortzeko erabiltzen diren bideen multzoa.
talaia	iz		Itsasoko edo lehorreko eremu zabala begiztatzeko erabiltzen den jasogunea edo egiten den dorrea.
talaiari	iz		Talaiatik begiratzen duen pertsona.
talamazoka	iz		etab.
talde	iz		Mota bereko izaki bizidunen multzoa.
taldeka	adlag		Taldeetan.
taldekatu taldeka edo taldekatu taldekatzen	ad		Taldeetan bildu edo bereizi.
taldekatze			taldekatu aditzaren aditz izena.
taldekeria	iz		Talde jokabide gaitzesgarria.
taldekide	iz		Talde berekoa.
taldetxo	iz		Talde txikia.
talentu	iz	A1.	Antzinako greziarren pisu-banakoa, hogeita bosten bat kiloren baliokidea.
talentu	iz	A2.	Gaitasun berezia; adimena.
talka	iz		Kopet adardunez jotako ukaldia.
talkari	izond		Ahariez, zezenez mintzatuz, talkan egiten duena, talkak jotzen dituena.
talko	iz		Magnesio silikato berezkoa, biguna eta ukitzean leuna, hauts bihurtua sendagai prestatetan erabiltzen dena.
talmud	iz		Juduen ohiko dotrinaren bilduma zabala dakarren liburua.
talo	iz	A1.	Arto irinez eginiko opila, mehea eta biribila.
talo	izond	A2.	Buru-argiegia eta zorrotzegia ez dena.
talofito	iz		Hostorik, sustrairik eta zurtoinik gabeko behe landarea.
talogile	iz		Taloak egiten dituen pertsona.
tamtam	iz		Afrikan, musika tresna gisa eta mezuak igortzeko erabiltzen den danborra.
tamaina	iz		Batez ere beh.. Gauza baten neurria edo handi-txikia.
tamal	iz		Mende hau arte g. er.
tamal	iz	A1.	Nahigabea.
tamaldu tamal edo tamaldu tamaltzen	ad		Nahigabetu.
tamalgarri	iz		Deitoragarria, negargarria.
tamarindo	iz		Lekadunen familiako zuhaitz handia, loreak mordoetan dituena, lurralde beroetan hazen dena.
tamariz	iz		Milazka.
tandem	iz		Txirrindu mota, bi lagun edo gehiagorentzat egokitua.
tanga	iz	H1.	Tanta.
tanga	iz	H2.	Ezkila hotsa; ezkila hotsaren onomatopeia.
tangente	iz		Angelu baten funtzio trigonometrikoa, angelu hori hartzen duen hiruki zuzenaren aurkako aldearen luzera, alboko aldearen luzeraz zatituz lortzen dena.
tango	iz		Jatorriz argentinarra den dantza, bi aldiko erritmo geldokoa, bikoteak oso loturik dantzatzen duena; dantza horren musika.
tankan	adlag		Airerik ez beste gasik igarotzen uzten ez duela.
tanke	iz		Gudu orga.
tankera	iz		Itxura.
tankeratu tankera edo tankeratu tankeratzen	ad		Tankera eman, itxuratu; moldatu.
tankeratzen			tankeratu aditzaren aditz izena.
tanpatanpa	adlag		Ukaldi edo urrats araudunez.
tanpez	adlag		Bet-betan, bat-batean.
tanpoi	iz		Kotoi edo zelulosaz egindako zilindro modukoa, hilekoaren odol jarioa xurgatzeko ematutuan ezartzen dena.
tanta	iz	A1.	Forma biribila hartzen duen isurkari kupuru txikia.
tantai	iz	A1.	Zuhaitz garaia eta zuzena.
tantai	izond eta iz	A2.	Basoko zuhaitzez mintzatuz, behealdean besangak ez dituena eta egurretarako erabiltzen ez dena.
tantai	izond eta iz	A3.	Abarrik gabeko enbor edo adar nagusia.
tantaitsu	izond		Tantai asko dagoena.
tantaka	adlag	A1.	Tantaz tanta.
tantaka	iz	A2.	Tanta.
tantatxo	iz		Tanta-ren txikigarria.
tanto	iz	A1.	Joko eta kirol batzuetan irabazten diren puntuei ematen zaien izena; puntu horiek seinalatzen dituen alea edo gauzakia.
tanto	iz	A2.	Tanta, xorta.
tanto	iz	A3.	Beste kolore bateko gune edo zati txikia, orbana.
tantotu tanto edo tantotu tantotzen	ad		Tanto edo orban txikiz zipriztindu.
tantotze			tantotu aditzaren aditz izena.
tanu	iz		Landareetikako gaia, larruak ontzeko eta apaintzeko erabiltzen dena.
taoismo	iz		Sortalde Urruneko herri erlijioa, Lao-tse antzinateko filosofoaren liburuetan oinarriturikoa.
taoista	iz		Erlijiotzat taoismoa duen pertsona.
tapatapa	adlag		Urrats aski labur eta lasterrez.
tapa	iz		Estalkia.
tapagailu	iz		Tapa, estalkia.
tapaki	iz		Burusia, ohe estalkia.
tapatu tapa edo tapatu tapatzen	ad		Estali.
tapatze			tapatu aditzaren aditz izena.
tapioka	iz		Maniokaren sustraietatik ateratzen den gaia, jateko ona.
tapitu	izond		Sarria.
tapiz	iz		Etxe eta jauregietan, hormen, pareten eta lurren estalgarri edo apaingarri ipintzen den oihal landua.
tapizatu tapiza tapizatzen	ad		Tapizez estali edo apaindu.
tapizatzaile	iz		Tapizatze lanak egiten dituen langilea.
tapizatze			tapizatu aditzaren aditz izena.
tapizeria	iz		Tapiz multzoa.
tapoi	iz		Zulo bat tapatzeko erabiltzen den gauza; ontzien nahiz botilen ahoan sartzen den atala, haiek ixteko balio duena.
tapotz	iz		Tapoia, zipotza.
tarantula	iz		Armiarma handia, ziztada pozoitsua duena.
tardatu tarda tardatzen	ad		Berandutu.
tarifa	iz		Prezioen, zergen taula.
tarin	iz		Karnabaren neurriko txoria, gehien bat berde kolorekoa, beste txori batzuen kantua antzeratzen duena.
tarranta	iz		Automobila, beribila.
tarrapata	iz	H1.A1.	Presa, lehia; presakako lasterra.
tarrapata	iz	H2.	Zalaparta, kalapita.
tarrapataka	adlag		Tarrapatan.
tarratada	iz		Tarratatzea, oihaleko edo arropako urratua.
tarratatu tarrata tarratatzen	ad		Oihal bat edo arropa urratu.
tarratatze			tarratatu aditzaren aditz izena.
tarritamendu	iz		Zah; g. er.. Tarritatzea, narritadura.
tarritatu tarrita tarritatzen	ad		Narritatu.
tarro	iz		Handi samarra, sendo samarra.
tarrotu tarro edo tarrotu tarrotzen	ad		Tarro bihurtu, handi samar bihurtu.
tarrotze			tarrotu aditzaren aditz izena.
tarta	iz		Batez ere irinez, gurinez eta azukrez osaturiko oreaz eginiko gozoki handia.
tartail	izond	A1.	Arlotea, baldresa.
tartail	izond	A2.	Totela, mihi-motela.
tartain	izond		Bizia, jauzikaria.
tartamutu	izond eta iz		Totela, mihi-motela.
tarte	iz	A1.	Bi gauzaren edo bi punturen artean gertatzen den hutsunea edo hedadura.
tarte	iz	A2.	Denborari dagokiola.
tarteka	adlag	A1.	Tarteak utziz, tarteak hartuz.
tartekatu tarteka edo tartekatu tartekatzen	ad		Zerbait tartean jarri.
tartekatze			tartekatu aditzaren aditz izena.
tartetu tarte edo tartetu tartetzen	ad		Tartekatu.
tartiku	iz		Hazietatik olio heste-aringarri bat ateratzen den esne-belar mota baten izena.
tartso	iz		Oinaren atzealdeko hezur multzoa.
tatarras	adlag		Arrastaka, herrestan.
tati egin			Eskaini eta ez eman.
tatuaje	iz		Azalpean margoa txertatuz egiten den marrazki ezabaezina.
tatxa	iz		Hutsa, akatsa.
tatxagabe	izond		Tatxarik ez duena.
taula	iz	A1.	Ohola.
taula	iz	A2.	Zerrenda gisa aurkezten den emaitza edo argibide multzoa.
taula	iz	A3.	Taulena.
taulada	iz		Taulak, ikuskizun baterako eraikitzen den zurezko lurra.
taulen	iz		Baratzeez mintzatuz, alorra, barazki jakin bat lantzen den zatia.
taupada	iz		Pilpira, bihotzaren eta zainen aldizkako uzkurtze eta hanpatze higidura.
taupadaka	adlag		Pilpiraka.
tauromakia	iz		Zezenketa.
tautologia	iz		Predikatuak subjektuari ezer gehitzen ez dion perpausa; nolanahi ere egia den perpaus elkartua, hots, perpaus osagaien egia balioaren gorabehera egia den perpaus elkartua.
taxi	iz		Bidaldiaren saria adierazten duen kontagailu bat daraman automobil gidariduna.
taxidermia	iz		Hildako animaliak, disekzio bidez, bizi itxuran gordetzea.
taxu	iz	A1.	Itxura, tankera. Cf.
taxu	iz	A2.	Mota. Cf.
taxugabe	izond		Taxurik ez duena, itxuragabea.
taxugabekeria	iz		Gauza taxugabea; itxuragabekeria.
taxutu taxu edo taxutu taxutzen	ad	A1.	Taxua eman, itxuratu, moldatu.
taxutu taxu edo taxutu taxutzen	ad	A2.	Kalkulatu.
taxutze			taxutu aditzaren aditz izena.
taza	iz		Kikera.
teatro	iz	A1.	Antzertia, jendaurrean gertaera sail bat irudikatzean datzan edertia.
teatro	iz	A2.	Antzokia.
teatrogile	iz eta izond		Antzerkigilea, teatro lanak ontzen dituen idazlea.
teatrozale	izond		Teatroaren zale dena.
tegi	iz	A1.	Leku itxi eta estalia, abereak aterpetzeko erabiltzen dena.
tegi	iz	A2.	Jendetza; aldra.
teila	iz		Baserriak eta eraikinak estaltzeko erabiltzen diren buztin errezko atal bakoitza.
teilaberritu teilaberri teilaberritzen	ad		Eraikin bati teila berriak ezarri.
teilaberritze			teilaberritu aditzaren aditz izena.
teilagin	iz		Teilak egiten dituen langilea.
teilagintza	iz		Teilaginaren jarduna, teilak egiteko lanbidea.
teilape	iz		Teilen azpiko bitartea; babesa.
teilatu	iz		Baserri baten edo eraikin baten estalkia, bereziki makurtua eta teilaz egina.
teileria	iz		Teilak eta kidekoak egiten diren etxea edo lantegia.
teiu	izond		Zikina, lohia.
teiutu teiu edo teiutu teiutzen	ad		Lohitu, zikindu.
teiutze			teiutu aditzaren aditz izena.
tekila	iz		Mexikoko edari bizia, alkohol gradu askokoa.
tekla	iz		Giltza, hatzez sakatzean, musika tresna bat edo mekanismo bat funtzionarazten duen atala.
teklatu	iz		Klabierra, musika tresna baten tekla multzoa.
teknika	iz	A1.	Antze batek erabiltzen dituen jardunen edo jardueren multzoa.
teknika	iz	A2.	Ondasunen ekoizpenean erabiltzen diren eta jakintza ezagueran oinarritzen diren prozedura sistematikoen multzoa.
teknikari	iz		Teknika jakin bat ezagutzen duen pertsona; jakintzen aplikazioak ekoizpenaren alorrean ezagutzen dituen eta erabiltzeko gai den pertsona.
tekniko	izond	A1.	Teknikaria.
tekniko	izond	A2.	Teknikari dagokiona.
teknokrata	iz		Gobernuko teknikari goi karguduna, arazoen alderdi teknikoei, gizartearekiko ondorioen kaltean, lehentasuna emateko joera duena.
teknokrazia	iz		Aginpidearen alderdirik garrantzizkoena teknikarien eskuetan dagoen politika sistema.
teknologia	iz		Tekniken, lanabesen, makinen aztertze edo ikerketa; jakintzen aplikazioa industrian; aplikatze hori zuzentzen duten metodoak eta jarduerak.
tela	iz	A1.	Ehuna.
telebista	iz	A2.	Telebista hargailua.
teleferiko	iz		Kableetatik zintzilik airean ibiltzen diren bagoiez garraiabidea.
telefonatu telefona telefonatzen	ad		Telefonoz deitu.
telefonia	iz		Hitza igortzeko telekomunikabide sistema; telefonoari dagozkion ezagueren eta tekniken multzoa.
telefonista	iz		Telefonozaina, telefono bidezko harremanez arduratzen den pertsona.
telefono	iz		Ahotsa distantzian zehar igortzeko behar diren tresnen eta harien multzoa.
telefonozain	iz		Telefono bidezko harremanez arduratzen den pertsona.
telegidatu telegida telegidatzen	ad		Uhin hertziarren bidez ibilgailu bat gidatu.
telegidatze			telegidatu aditzaren aditz izena.
telegrafia	iz		Telegrafo bidezko igorpenaren teknika.
telegrafista	iz		Telegrafia mezuak hartzeko eta igortzeko lanbidea duen pertsona.
telegrafo	iz		Mezuak urrutira igortzeko tresnen multzoa; batez ere, mezua seinale elektriko bihurtuz hari eroaleen bidez igortzen dena.
telegrama	iz		Telegrafia mezua; telegrafia mezua hartzen den orri berezia.
telekomunikabide	iz		Distantzian zehar mezuak igortzeko prozeduren multzoa.
telekopia	iz		Telefonoaren bitartez kopiak egiteko sistema.
teleosteo	izond eta iz		Arrainez mintzatuz, hezurdura osoa duena, hezurduna eta ezkataduna.
telepatia	iz		Pentsamenduaren bidezko eta distantzian zeharko komunikatze sentipena; zentzumenez kanpoko komunikazioa.
telesaio	iz		Telebista emanaldia.
teleskopio	iz		Urrutiko gauzakiak eta bereziki argizagiak ikusteko optika tresna.
teletipo	iz		Testuak urrutira igortzen eta urrutitik jasotzen dituen telegrafia tresna.
tema	iz	H1.	Gogor eta amore eman gabe eusten zaion uste edo iritzia; asmo, erabaki... bati gogor eta amore eman gabe eusten dionaren jarrera edo jokabidea.
temati	izond		Tematsua, setatia.
tematsu	izond		Uste, iritzi, asmo, erabaki... bati gogor eta amor eman gabe eusten diona.
tematu tema edo tematu tematzen	ad		Uste, iritzi, asmo, erabaki... bati gogor eta amore eman gabe eutsi; teman gogortu.
tematze			tematu aditzaren aditz izena.
temoso	izond		Tematsua.
tendoi	iz		Zaina, gihar-zaina.
tenia	iz		Zizare-nagusia.
teniente	iz		Armadako ofiziala, kapitainaren azpian hurrengoa.
tenis	iz		Sare baten alde banatara kokatzen diren bi edo lau jokalari aritzen diren eta erraketak erabiliz elkarri pilota jaurtitzean datzan kirola.
tenitu izan	ad		Behartua izan; nork bere burua behartua ikusi.
tenk egin		Xa.	Gelditu.
tenk egin		Xb.	Tenkatu.
tenkatu tenka edo tenkatu tenkatzen	ad		Bi buruetan elkarren aurkako indarrak eginez zuzendu edo zurrundu.
tenkatze			tenkatu aditzaren aditz izena.
tenkor	izond		Irmea, tinkoa.
tenor	iz		Gizon ahotsen artean gorena; ahots hori duen pertsona.
tenore	iz		Garaia; ordua.
tenperantzia	iz		Neurritasuna.
tenperatura	iz		Eguratsaren hotz edo bero maila, hozberoa; gorputzaren.
tenpesta	iz		Ekaitza.
tenplantza	iz		Neurritasuna.
tenplu	iz		Erlijio elizkizunetarako edo jainko bati gurtza egiteko eraikin publikoa.
tenporal	izond	A1.	Mundu honetakoa dena, betikotasunekoa ez dena.
tenporal	izond	A2.	Aldi batekoa.
tentabide	iz		Tentaldi zioa.
tentagarri	iz	A1.	Tentatzen duen gauza.
tentagarri	izond	A2.	Tentatzen duena, tentaldia dakarrena.
tentaldi	iz		Zirikaldia, zerbait egitera bultzatua sentitzen denaren egoera.
tentamendu	iz		Tentaldia.
tentari	izond		Tentatzailea.
tentatu tenta tentatzen	ad	H1.	Zirikatu, zerbait egitera, eta bereziki gaitzera edo bekatura, bultzatu.
tentatzaile	izond eta iz		Pertsonez mintzatuz, tentatzen duena.
tentatze			tentatu aditzaren aditz izena.
tentazio	iz		Tentaldia.
tente	adlag		Zutik, zuzen.
tentel	izond		Inozoa, adimen gutxikoa.
tenteldu tentel edo tenteldu tenteltzen	ad		Tentel bihurtu, inozotu.
tentelkeria	iz		Tentelari dagokion egintza, gaitzesgarritat hartua.
tenteltzar	izond		Tentel-en handigarria.
tentetze			tentetu aditzaren aditz izena.
tentsio	iz	A1.	Tenka.
tentsio	iz	A2.	Voltajea, tenka.
tentu	iz	A1.	Zentzua, sena.
tentu	iz	A2.	Ahalegina, saioa; tentaldia.
teodizea	iz		Erl.
teodizea	iz	A1.	Munduko gaizkia dela eta Jainkoaren izatea eta ontasuna zalantzan jartzen dituzten argudioei erantzuten dien teologiaren adarra.
teodizea	iz	A2.	Jainkoari buruzko metafisika.
teodolito	iz		Top. Betaurreko batez hornituriko tresna, topografian eta astronomian angeluak neurtzeko erabiltzen dena.
teogonia	iz		Erlijio politeistetan, jainkoen jaiotza eta jatorria azaltzen duen kontakizuna eta sistema.
teokrazia	iz		Aginpidea apaiz leinu baten edo jainkotzat hartzen den norbaiten eskuetan dagoen gobernu era.
teologal	iz	A2.	Teologia irakasteaz arduratzen den kalonjea.
teologia	iz		Jainkoaren izateari, izaerari eta nolakotasunei buruzko dotrina; erlijio arazoen azterketa, batez ere goi agerkundean, dogmetan eta tradizioan oinarritua.
teologiko	izond		Teologiari dagokiona.
teologilari	izond eta iz		Teologian aditua den pertsona.
teologo	izond eta iz		Teologilaria, teologian aditua.
teologotzako	iz		Bere burua teologotzat duena.
teoria	iz		Gertakari sail jakin baten azterketatik jakintzak ateratzen dituen ezagutzen sintesi sistematikoa; alor jakin bati buruzko ideien edo adigai abstraktuen multzo egituratua.
teoriko	izond		Teoriari dagokiona, teoriazkoa.
teorilari	iz		Alor jakin batean, batez ere teoria aldetikako arazoez arduratzen den pertsona.
teosofia	iz		Jainkoaren ezagutza barne bizitzaren sakontzeaz eta goi agerkundetik at lortzea helburutzat duen erlijio edo dotrina.
terapeuta	iz		Eriak zaintzen dituen pertsona; terapeutikan aditua.
terapeutika	iz		Eriak zaintzeko eta sendatzeko bideak aztertzen dituen sendagintzaren adarra.
terapeutiko	izond		Eriak zaintzeko eta sendatzeko bideei eta ekintzei dagokiena.
terapia	iz		Terapeutika.
tergal	iz		Frantziako ehun artifizial baten izen patenteduna.
terma	iz		Antzinako herri bainutegi ur berozkoak.
termainu	iz		Epea.
termal	izond		Uraz mintzatuz, iturritik bero ateratzen dena eta tasun sendagarriak dituena.
termiko	izond		Beroari eta tenperaturari dagokiena.
termino	iz	A1.	Epea.
termino	iz	A2.	Barrutia.
terminologia	iz	A1.	Jakintza edo erti bati dagozkion teknika hitzen multzoa.
terminologia	iz	A2.	Teknika hitzen ezaugarriak aztertzen dituen jakintza.
termite	iz		ere esaten zaiona, eskualde beroetakoa, inurriak bezala talde handi egituratuetan bizi dena.
termitegi	iz		Termite kabia, lur gogorrezko meta modukoa osatzen duena.
termodinamika	iz		Beroaren eta energia eraldaketen inguruko legeak aztertzen dituen fisikaren adarra.
termodinamiko	izond		Termodinamikari dagokiona.
termometro	iz		Tenperatura neurtzeko tresna, barnean zilarbizia edo alkohola daukan hodi mehe eskaladun batez osatua eskuarki.
termostato	iz		Bero iturri baten tenperatura aldatu gabe mantentzen duen tresna.
terrakota	iz		Suaren bidez erabat deshidrataturiko buztina; buztin horrekin egindako gauzakia.
terral	iz		Lehor haizea.
terraza	iz	A1.	Lorategietan eta, lur zerrenda laua, maila bat osatzen duena.
terraza	iz	A2.	Etxe bateko teilatu laua, bertan egon ahal izateko egokitua.
terraza	iz	A3.	Espaloian, jatetxe edo edaritegi baten aurreko tokia, bezeroentzako mahaiak eta aulkiak dituena.
terreina	iz		Garbi-ontzia, garbiketa ontzia.
terrenta	iz		Gauza beraren errepika nekagarria.
terrenteria	iz		Terrenta, beti-batekotasun gaitzesgarria.
terrible	izond		Izugarria.
terrore	iz		Izua, politika jarduera gisa erabiltzen denean.
terrorismo	iz		Politika helburu bat lortzeko izua sistematikoki erabiltzea.
terrorista	iz	A1.	Robesbierre erorikoaren ondoan, haren laguntzaile eta aldekoei eman zitzaien izena.
terrorista	iz	A2.	Terrorismoa ekintza bide gisa erabiltzen duen organizazio bateko kidea.
tertulia	iz		Adiskideen arteko bilera, bilera.
tertzio	iz		Unea, puntua.
tesaur	iz		Altxorra.
tesi	iz	A1.	Argudio bidez eusten zaion perpausa edo teoria.
tesi	iz	A2.	Doktoregoa lortzeko aurkezten den idazlana.
tesoro	iz		Altxorra.
test	iz		Gaitasuna, adimena... neurtzeko proba, emaitza mekanikoki neur daitekeena.
testamentu	iz	A2.	Norbaitek bere azken nahiaz egiten duen adierazpen idatzia, bera hilez gero bere ondasunez erabakitakoa aditzera ematen duena; adierazpen hori biltzen duen legezko dokumentua.
testigantza	iz		Lekukotasuna.
testigu	iz		Lekukoa.
testigutza	iz		Lekukotasuna.
testimonio	iz		Lekukotasuna.
testu	iz		Idazlan bat osatzen duten hitzak edo esaldiak.
testuinguru	iz		Hitz, esaldi, pasarte bat inguratzen duen testua, batez ere haren esanahia edo balioa argitzen duena.
tetanos	iz		Eritasun kutsakorra, Nicolaiev-en baziloak eragina, gorputzean zaurietatik sartzen dena, giharren uzkurtze oinazetsuak ezaugarri dituena.
tetele	izond		Ergela, inozoa.
tetelekeria	iz		Ergelkeria, inozokeria.
tetraedro	iz		Hirukiak diren lau aurpegi dituen poliedroa.
tetragonal	izond		Lau angelu dituena.
tetrarka	iz		Antzinatean, lau eskualdetan banaturiko probintzia baten zatiotako baten buruzagia.
tibia	iz		Bernezurra.
tieso	izond		Zuzena, irmoa.
tiesotasun	iz		Irmotasuna.
tifoi	iz		Tropikoko zikloi mota.
tifus	iz		Sukar handia eta sorgortasuna eragiten duten zenbait eritasunen izena.
tigre	iz	A1.	Larrua nabarra edo marratua duten ugaztun haragijale handiei ematen zitzaien izena.
tigre	iz	A2.	Ugaztun haragijalea, Asia eta Indonesiakoa, handia eta indartsua, ile horia beltzez marratua duena, oso basatia, harrapakin bila gauez ateratzen dena.
tikitaka			Urratsez urrats ibiltzearen onomatopeia; erloju edo makina baten beti-bateko hotsaren onomatopeia.
tilape	iz		Ontzi batean, eskuarki urpean gelditzen den alderdia.
tilburi	iz		Bi gurpil handi eta bi eserlekuko orga, arina eta estalkirik gabekoa, zaldi bakarrak mugiarazten duena.
tilet	iz		Puntua, koma, azentua edo kideko zernahi idazkera marka.
tina	iz	H1.	Suila mota.
tina	iz	H2.	Kuskula, landare bizkarroia.
tinako	iz		Tina txikia.
tinbal	iz		Danborraren antzeko musika tresna, kutxa metalezkoa duena.
tinbre	iz	A1.	Hotsaren berezko ezaugarrietako bat, goratasun eta intentsitate bereko hotsak bereizten dituena.
tindarazi tindaraz tindarazten			1976. Tindatzera behartu.
tindarazte			tindarazi aditzaren aditz izena.
tindatu tinda tindatzen	ad	A1.	Ehun batean edo, koloregai edo tindu bat finkatu.
tindatu tinda tindatzen	ad	A2.	Margotu, pintatu.
tindatzaile	iz		Bizibidea arropak-eta tindatuz irabazten duen langilea.
tindatze			tindatu aditzaren aditz izena.
tindu	iz		Tindatzeko erabiltzen den koloregaia.
tinel	izond		Agudoa, artatsua.
tini	iz		Goiko aldea, gailurra.
tinkaldi	iz		Tinkatzea, estutzea.
tinkarazi tinkaraz tinkarazen	ad		Tinkatzera behartu.
tinkarazte			tinkarazi aditzaren aditz izena.
tinkatu tinka tinkatzen	ad	A1.	Tenkatu.
tinkatu tinka tinkatzen	ad	A2.	Estutu.
tinkatu tinka tinkatzen	ad	A3.	Finkatu, irmo kokatu.
tinkatzaile	iz		Finkatzen, estutzen, zapaltzen duen pertsona.
tinkatze			tinkatu aditzaren aditz izena.
tinketz	adlag		Guztiz, erabat.
tinki	adlag		Tinko, finki.
tinko	izond	A1.	Estutua.
tinko	izond	A2.	Irmoa, sendoa.
tinkotasun	iz		Tinkoa denaren nolakotasuna.
tinpano	iz	A1.	Belarri barneko mintza, hots dardarak belarriko hezurtxoei igortzen dizkiena.
tinpano	iz	A2.	Ark. Ateburuaren gaineko hiruki formako gunea.
tinpla	iz		Haize orratza.
tint	adlag		Oso.
tinta	iz		Idazteko erabiltzen den isurkaria, beltza edo beste kolore batekoa.
tintoleta	iz		Marrazoaren familiako itsas arrain handia eta indartsua, oso jatuna, gorputza luzarana eta urdina duena.
tintontzi	iz		Idazteko tinta daukan ontzi txikia.
tipitapa	adlag		Urrats aski labur eta lasterrez.
tipilki	adlag		Bipilki, itzulingururik gabe, argi.
tiple	iz		Sopranoa.
tipografia	iz		Irar-letren bidez inprimatzeko tekniken multzoa.
tipologia	iz		Jakintza baten aztergaian bereizten diren moten azterketa eta sailkapena.
tipula	iz		Baratxuriaren familiako baratze landarea, geruzatan eraturiko erraboila jateko ona duena.
tipulatx	iz		Erraboilak baratxuriak bezala multzokatuak dituen tipula mota lore-morea, janariak ontzeko erabiltzen dena.
tipulin	iz		Baratxuriaren antzeko landarea, lore-urdina, janariak ontzeko erabiltzen dena.
tipustapats	adlag		Ustekabean.
tipuski	adlag		Bet-betan, bat-batean.
tipustapan	adlag		Bet-betan, bat-batean.
tira	iz	H2.	Eskari edo salmenta handia.
tira			Solasaldiaren harian, amore ematen dela edo adierazteko erabiltzen den hitza.
tirabira	iz	H1.A1.	Batak alde batera eta besteak bestera tiratzea.
tirabira	iz	H1.A2.	Auzi edo eztabaida baten inguruan aurkarien artean gertatzen diren gorabeherak edo liskarrak.
tirabiraka	adlag		Armairuetan eta, bere erako zuloan sar nahiz atera daitekeen kutxatila edo ontzi modukoa.
tiragale	iz		Nagiak ateratzea.
tiraina	iz	A1.	Itsaso edo ibaiko ur-lasterra.
tiraina	iz	A2.	Uhina.
tiraka	adlag		Tiratuz.
tirakai	iz		Tirogaia.
tirakiloi	iz	A1.	Herri-sendalariek handitsuak sendatzeko erabiltzen zuten ukendua.
tirakiloi	iz	A2.	Enplastoa.
tiraldi	iz		Tiratzea; tiratzen den aldietako bakoitza.
tiramen	iz		Helmena, irispidea.
tirania	iz		Tiranokeria, tiranotasuna.
tiranizatu tiraniza tiranizatzen	ad		Tiraniaz agindu; tiraniaz jokatu.
tiranizatze			tiranizatu aditzaren aditz izena.
tirano	iz		Antzinako grekoen artean, agintaritza indarraren bidez eskuratzen zuena.
tiranokeria	iz		Tiranoaren gobernatze zapaltzailea.
tiranotasun	iz		Tiranokeria.
tirari	iz		Tiro egiten duen, su armak erabiltzen dituen pertsona.
tiratu edo tira	ad		du.
tiratu edo tira	ad	A1.	Jaurti, bota jaurtikigai bat.
tiratu edo tira	ad	A2.	Nork beregana erakarri, bereganako alderantz eraman indar eginez.
tiratzaile	iz		Tiraria, tiro egiten duen edo su armak erabiltzen dituen pertsona.
tiratze			tiratu aditzaren aditz izena.
tiro	iz		Su arma batek jaurtigaia aurtikitzea; aurtikitze horretan gertatzen den danbada.
tirogai	iz		Su armak kargatzeko jaurtigaia.
tiroide	iz		Zintzur hestearen aurrealdean eta goialdean dagoen barne jarioko guruina.
tiroka	adlag		Tiroak jaurtiz.
tirokatu tiroka edo tirokatu tirokatzen	ad		Tiro egin, tiroak jaurtiki.
tirokatze			tirokatu aditzaren aditz izena.
tiroketa	iz		Tiro jasa, tirokatzea.
tirria	iz		Irrika, nahi bizia, grina.
tirriagarri	izond		Tirria sortzen duena, desiragarria, gutiziagarria.
tirriarazi tirriaraz tirriarazten	ad		Tirriaz desirarazi.
tirriatu tirria edo tirriatu tirriatzen	ad		Tirria sentitu.
tirriatuki	adlag		Tirriaz.
tirriatze			tirriatu aditzaren aditz izena.
tirrit			Erabateko ukatzea edo adostasunik eza adierazteko hitza.
tita	iz		Orban txikia, tantoa.
titakatu titaka titakatzen	ad		Titaz ziliportatu.
titakatze			titakatu aditzaren aditz izena.
titare	iz		Jostean, orratza bultzatzen duen hatzean ezartzen den estalki babesgarria.
titiburu	iz		Ugatzaren burua, botoi itxurakoa, edoskitzean umeak ahoan sartzen duena.
titulikatu titulika titulikatzen	ad		Balakatu, losintxatu.
titulikatze			titulikatu aditzaren aditz izena.
titulu	iz	A1.	Izenburua.
titulu	iz	A2.	Lanbide batean aritzeko edo kargu bat betetzeko eskubidea adierazten duen agiria.
titulu	iz	A3.	Erregezkoen edo aitonen semeen maila adierazten duen ohorezko izendatzea.
tituludun	iz		Tituluren bat duena.
tiuta	iz		Txioa.
tiutaka	adlag		Txioka.
to		H1.A1.	Gizonezkoei edo animalia arrei deitzeko erabiltzen den hitza.
to		H1.A2.	Harridura, mirespena... adierazteko hitza.
to			Aditz forma.
tobera	iz	A1.	Herriko mutilek andregaiari ezkon-bezperan egiten zioten musika joaldia.
toil	iz	H1.	Marrazoaren eta arraiaren ordenako itsas arraina, handi samarra eta gorputz-luzea, azala latza eta kolorez grisa duena.
toil	izond	H2.	Pisua, motela.
toildu toil edo toildu toiltzen	ad		Toil edo toilago bihurtu, moteldu, nagitu.
toiltze			toildu aditzaren aditz izena.
toka	adlag	H1.	Gizonezko bati hika.
toka	iz	H2.	Sagardotegietako jokoa, kutxa batean finkaturiko burdin zati batera burdinazko peza biribilak jaurtikitzean datzana.
tokamen	iz		Banatu behar den irabazi batetik, eta batez ere ondaretik, norbaiti egokitzen zaion partea.
tokatu toka tokatzen	ad		Batez ere beh.. Egokitu bigarren adiera, egon.
tokatze			tokatu aditzaren aditz izena.
toketa	iz		Gizonezkoarekiko hitanoa.
toki	iz		Espazioaren zati jakina, lekua.
toki	iz	A3.	Enfasi esaldietan, mugatzailerik gabe eta leku atzizkiren batekin.
tokialdaketa	iz		Tokialdatzea.
tokialdatu tokialda tokialdatzen	ad		Tokiz aldatu.
tokialdatze			tokialdatu aditzaren aditz izena.
tokika	adlag		Guneka; han-hemenka, han eta hemen.
tokikotasun	iz		Tokikoa denaren nolakotasuna.
tokikotu tokiko edo tokikotu tokikotzen	ad		Tokiko egin.
tokikotze			tokikotu aditza aren aditz izena.
tokilabilaso	iz		Tokilasoa.
tokilaso	iz		Aitonaren aitona, hirugarren aitona.
tokilo	izond		Moldakaitza, jendetasunik gabekoa.
tokiratu tokira tokiratzen	ad		Delako tokira joan edo eraman; jarri.
tokitar			Aipatu den tokikoa den pertsona.
tokitsu	izond		Zabala, hedatsua.
tokitu toki edo tokitu tokitzen	ad		Delako tokian kokatu edo jarri.
tokitxo	iz		Toki-ren txikigarria.
tokitze			tokitu aditzaren aditz izena.
tokolo	izond		Potoloa.
tokor	iz		Kozkorra.
tolde	izond		Sotila ez dena; moldakaitza.
toleatu tolea toleatzen	ad		Nekarazi, pairarazi, oinaztatu.
toleiu	iz		Nekagarria, estira.
tolerante	izond		Tolerantziaz jokatzen duena.
tolerantzia	iz		Norberarenak ez bezalakoak diren pentsamoldeak eta jarduerak besteengan onartzen dituenaren jarrera.
toles	iz	A1.	Gai malgu baten zatia, beraren beste zati baten gainean, lodiera bikoiztuz, biltzen dena.
toles	iz	A2.	Itzulingurua; itxurakeria, zurikeria.
tolesdun	izond		Itxuratia, zuria, tolesez betea.
tolesgabe	izond		Tolesik, amarrurik edo zurikeriarik gabea; gainerakoek beti zuzen eta azpikeriarik gabe jokatzen dutela uste duena.
tolesgabeki	adlag		Tolesik gabe, tolesgabetasunez.
tolesgabetasun	iz		Tolesgabea denaren nolakotasuna.
tolesgarri	izond		Toles daitekeena.
tolesge	izond		Tolesgabea.
toleskeria	iz		Itxurakeria, zurikeria; tolesari dagokion egite gaitzesgarria.
toleskor	izond		Toles-erraza, malgua.
tolestatu tolesta tolestatzen	ad	A1.	Tolestu, gauzaki malgu baten zati bat beste baten gainean gertarazi, behin edo gehiagotan.
tolestatu tolesta tolestatzen	ad	A2.	Metatu, pilatu.
tolestatze			tolestatu aditzaren aditz izena.
toleste			tolestu aditzaren aditz izena.
tolestu toles edo tolestu tolesten	ad	A1.	Gauzaki malgu baten zati bat beste zati baten gainean gertarazi, behin edo gehiagotan.
tolestu toles edo tolestu tolesten	ad	A2.	Metatu, pilatu.
tolestura	iz		Tolesa.
tolet	iz	A1.	Karelean edo txalupa ertz gainean arraunari eusteko ipintzen den ziria.
tolet	iz	A2.	Endaitzaren buruan uztarriari eusteko ipintzen den ziria.
tomate	iz		Jatorriz Ameriketako den baratze landarea, fruitu biribila, gorria, zukutsua eta haziz betea ematen duena; fruitua bera, jateko ona.
tomismo	iz		Akinoko San Tomasen filosofia eta teologia sistema.
tomista	izond eta iz		Akinoko San Tomasi edo tomismoari dagokiona.
tomo	iz		Liburukia.
tona	iz	H1.	Orbana, narrioa.
tona	iz	H2.	Pisu handientzat erabiltzen den banakoa, mila kiloren baliokidea.
tonba	iz		Hilobia.
tonbola	iz		Zozketa publikoa, hainbat opari zozketatzen direna; delako zozketak egiten diren tokia.
tonika	iz		Eskala bateko lehen nota.
toniko	izond		Tonuari dagokiona.
tontakeria	iz		Ergelkeria, zozokeria.
tonto	izond	A1.	Ergela, zozoa, memeloa, adimen gutxikoa. Ez da emakumezkoekin erabiltzen.
tonto	izond	A2.	Motela, moldakaizki edo geldi higitzen dena.
tontokeria	iz		Tontakeria.
tontoki	adlag		Ergelki, zozoki.
tontor	iz	A1.	Goragunea, gailurra.
tontor	iz	A2.	Handitua.
tontor	iz	A3.	Gandorra.
tontor	iz	A4.	bizk.: azukre koskorra.
tontordun	izond		Tontorra duena edo tontorrak dituena.
tontorka	adlag		Gainezka.
tontortu tontor edo tontortu tontortzen	ad		Gainezka bete.
tontotasun	iz		Ergeltasuna, tontoa denaren nolakotasuna.
tontotu tonto edo tontotu tontotzen	ad		Ergeldu, tonto bihurtu.
tonu	iz	A1.	Doinua.
tonu	iz	A2.	Ahotsaren edo hotsaren garaiera.
topaleku	iz		Aurkitze lekua.
topatu topa edo topatu topatzen	ad	A1.	Aurkitu.
topatu topa edo topatu topatzen	ad	A2.	Edan aurretik edontziak elkar jo, topa egin.
topazio	iz		Harri bitxia aluminio eta fluor silikatoa, beilegia eta gardena.
tope	iz		Talka.
topeka	adlag	A1.	Talkaka.
topiko	iz eta izond		Egia arrunta, askotan errepikatzen den esamoldea edo ustea.
topografia	iz		Eremu aski zabal bat mapa aski zehatz batean irudikatzeko teknika.
topografo	iz		Topografia lanetan diharduen pertsona.
toponimia	iz		Eskualde edo hizkuntza bateko leku izenen multzoa, toki izendegia.
toponimo	iz		Leku izena.
torax	iz	A1.	Ugaztunetan, bularraldea, lepoaren eta sabelaldearen arteko gorputzaren zatia.
torax	iz	A2.	Intsektuetan, buruaren eta abdomenaren arteko zatia, hankak eta hegoak txertaturik dituena.
toreatu torea toreatzen	ad		Zezenak jokatu.
toreatzaile	iz		Zezenketaria.
toreatze			toreatu aditzaren aditz izena.
tori			Norbaiti zerbait ematean esaten zaion hitza.
torloju	iz		Iltze itxurako gauzakia, buru batean hariz hornitua, biraraziz zurean, zulo batean... sartzen dena.
torlojugintza	iz		Torlojuak egiteko jarduna.
tormenta	iz	H1.	Ekaitza.
tormenta	iz	H2.	Estira.
tormentatu tormenta tormentatzen	ad		Estira eman, oinaztatu, oinazetu.
tormentu	iz		Estira.
tornado	iz		Indar handiko haize-erauntsia, kiribilean igotzen dena.
tornu	iz	A1.	Maila.
tornu	iz	A2.	Bira.
tornu	iz	A3.	Birarazten den atal bat duen lanabesa edo makina-lanabesa, atal horretan finkatzen den peza moldatzeko erabiltzen dena.
torpedo	iz		Urpeko jaurtigaia.
torraka	adlag		Torratuz, igurtziz. Begiei edo.
torratu torra torratzen	ad		Igurtzi.
torratze			torratu aditzaren aditz izena.
torroil	izond		Harroa, hanpatua.
torropilo	izond		Potoloa.
torta	izond		Motela, bizitasunik gabea.
tortika	iz	A1.	Azalean edo zerbaiten gainean eratzen den lohia.
tortika	iz	A2.	Tanua.
tortikatu tortika edo tortikatu tortikatzen	ad		Lohitu, zikindu.
tortiko	iz		Zirtoa, izkirimiria.
tortikolis	iz		Lepagogorra.
tortilla	iz		Arrautzopila.
tortoil	iz		Usapala.
tortolox	iz		Zangoko eta oineko hezurren giltzadurako hezurra; arkumearena, haurrek jolasteko erabiltzen dutena.
tortotx	iz		Artelatza.
tortura	iz		Pertsona bati, aitorpenen bat lortu edo zigortzearren, eragindako oinaze fisiko edo psikologiko larria.
torturatu tortura edo torturatu torturatzen	ad		Tortura eman, tortura bidez oinazetu.
torturatzaile	iz eta izond		Torturatzen duena.
torturatze			torturatu aditzaren aditz izena.
tortxa	iz		Zuzia, lastargia.
toska	iz		Aluminio silikato hutsa, portzelana egiteko erabiltzen den buztin mota zuria.
tosta	iz		Txalupetan eta gainerako arraun ontzietan, jarlekutzat alde batetik bestera dauden oholetako bakoitza, arraun aulkia.
tostarte	iz		Tosten arteko bitartea.
tostarteko	iz		Arraun ontzi bateko marinel soila.
total	izond	A1.	Osoa, erabatekoa.
total	izond	A2.	Artagabea, laxoa, zabarra.
totalitario	izond		Gobernu eraz mintzatuz, demokraziak ezagutzen dituen gizabanakoaren eskubideak eta gizarte askatasuna ezeztatzen dituena eta agintaritza mota oro eskuratzen duena.
totalitarismo	iz		Gobernu era totalitarioen politika sistema.
totalkeria	iz		Laxokeria, zabarkeria.
totelmotel	izond		Totela, motela.
totelmoteltasun	iz		Toteltasuna, moteltasuna.
totelmoteltsu	adlag		Toteltasunez, moteltasunez.
totel	izond eta iz		Mintzatzeko debekua duena, zenbait silaba errepikatuz hitz egiten duena.
toteldu totel edo toteldu toteltzen	ad		Mintzatzeko debekua izan edo etorri, totel bihurtu.
totelka	adlag		Mintzatzeko debekuz, zenbait silaba errepikatuz.
totelkeria	iz		Toteltasuna gaitzesgarritzat markatua.
toteltasun	iz		Mintzatzeko debekua; totela denaren nolakotasuna.
toteltze			toteldu aditzaren aditz izena.
totem	iz		Leinuaren arbaso eta babesletzat hartzen den aberea edo izadiko zernahi izaki, tabu eta gurtza gai dena.
totil	izond		Ederra.
toto	iz		Zakurra.
totolo	izond		Potoloa, lodikotea.
totolotu totolo totolotzen	ad		Zozotu, ergeldu.
toton	iz		Porrota.
toxa	iz		Tabako ontzia.
toxiko	iz eta izond		Pozoitzen duena; pozoitsua.
toxikomania	iz		Gai pozoitsuekiko eta, batez ere, sorgarriekiko atxikimendua.
toxina	iz		Pozoia, bereziki animalia edo landare batek sortua.
traba	iz		Oztopoa, eragozpena.
trabagarri	iz		Trabatzen duen gauza, eragozgarria.
trabailarazi trabailaraz trabailarazten			Lan eragin.
trabailari	iz		Langilea.
trabailatu trabaila trabailatzen	ad		Lan egin.
trabailu	iz		Lana.
trabatu traba edo trabatu trabatzen	ad		Aurrera ez atzera ezin eginik gelditu edo utzi, traba jarri, traba egin.
trabatze			trabatu aditzaren aditz izena.
trabes	iz	H1.	Apustua.
trabeskatu trabeska trabeskatzen	ad		Trebes ezarri.
trabestitu	iz		Beste sexukoen janzkera, jarrerak etabar dituen pertsona.
trabu	iz		Traba, oztopoa, eragozpena.
traditu tradi traditzen	ad		Trahitu, saldu.
tradizio	iz	A1.	Mendez mende hitzez erakutsi den erlijiozko dotrina edo praktika; bide honetatik helarazi diren dotrina eta praktiken multzoa.
tradizio	iz	A2.	Iraganalditik ondare gisa jasotzen den pentsatzeko, egiteko edo aritzeko era.
tradizional	izond		Ohikoa.
tradizionalismo	iz		Tradizioaren zaletasuna, ohiturazko politika eta erlijio moldeei eutsi behar zaiela aldarrikatzen duen dotrina.
tradizionalista	izond eta iz		Tradizionalismoari dagokiona; tradizionalismoari atxikia.
tradiziozale	izond eta iz		Tradizioaren, ohituraz datorrenaren zale dena.
trafikatu trafika trafikatzen	ad		Trafikoa egin, legez kanpoko salerostean aritu.
trafikatzaile	iz		trafikante 1977. Trafikoan diharduen pertsona, legez kanpoko saleroslea.
trafikatze			trafikatu aditzaren aditz izena.
trafiko	iz	A1.	Merkataritza, salerosketa.
trafiko	iz	A2.	Ezkutukoa, legez kanpokoa edo lotsagarria- edo den merkataritza.
tragatu traga tragatzen	ad		Irentsi.
tragaza	iz		Gezia.
trago	iz		Hurrupa, batean ahoratzen edo irensten den edari kopurua.
tragotxo	iz		Trago-ren txikigarria.
trahitu trahi trahitzen	ad		Saldu.
traidore	izond eta iz		Saltzailea, saldukeria egiten duena.
traidorekeria	iz		Saldukeria.
traila	iz		Abarka haria.
trailatu traila trailatzen	ad		Garia larrainean jo.
trailatze			trailatu aditzaren aditz izena.
trailu	iz		Garia larrainean jotzeko tresna.
trajedia	iz		Gai goibel edo latz batez diharduen eta halabeharrez dohakabeki amaitzen den antzerki lana; obra mota honek osatzen duen antzerti jeneroa.
trajiko	izond		Trajediari dagokiona; trajediarekin zerikusia duena.
trajikomedia	iz		Osagai trajikoak eta komikoak dituen antzezlana.
traka	iz		Itxura.
trakea	iz		Zintzur hestea, arnas aparatuaren osagai den kartilagozko hodia, laringetik bronkioetara doana.
trakeotomia	iz		Aireari igarobidea zabaltzeko, trakean zulo bat egitean datzan ebakuntza.
trakeskeria	iz		Traketsa denaren nolakotasuna gaitzesgarritzat markatua; traketsari dagokion egitea.
trakeski	adlag		Trakestasunez, trakeskeriaz, era traketsean.
trakeste			trakestu aditzaren aditz izena.
trakestu trakets edo trakestu trakesten	ad		Trakets bihurtu.
trakets	iz	A1.	Zarpaila, piltzarra.
trakets	izond	A2.	Moldakaitza; xehetasunik, sotiltasunik, dotoretasunik ez duena.
traktore	iz		Goldeetatik edo gainerako nekazari lanabes edo makinetatik tiratzeko erabiltzen den ibilgailu motorduna.
trakzio	iz		Ibilgailu bat noranzko jakin batean mugiarazteko behar den erakarpen indarra.
tramana	iz		Itsas arraina, arraiaren antzekoa, arantza luze eta zorrotz bat daukan buztan luze zigor modukoa duena.
tramankulu	iz		Egiteko jakin baterako moldatzen den tresna modukoa, batez ere handia, landugabea edo bitxia dena.
tranbe	iz		Tranbia.
tranbia	iz		Hiri eremuetan errailen gainean zirkulatzen duen ibilgailua, argindarrez higitzen dena.
tranga	iz		Ezpata, hots, lihoa eta antzeko landareak zehatzeko erabiltzen den lanabesa.
trangatu tranga edo trangatu trangatzen	ad		Ezpatatu, lihoa eta antzeko landareak trangaz zehatu.
trangatze			trangatu aditzaren aditz izena.
trankart egin			Engainatu, atzipetu.
trankil	izond		Lasaia; barea.
trankildu trankil edo trankildu trankiltzen	ad		Lasaitu, baretu.
trankilitate	iz		Trankiltasuna, lasaitasuna.
trankilki	adlag		Lasaitasunez, soseguz, geldiki.
trankiltasun	iz		Lasaitasuna, baretasuna.
trankiltze			trankildu aditzaren aditz izena.
tranpa	iz	A1.	Sabai zuloa.
tranpa	iz	A2.	Engainua; iruzurra.
tranpal	iz		Zurubi batean, bi maila sailen arteko zati laua.
transatlantiko	iz		Bidaia luzeak egiteko itsasontzi handia, bidaiariak eramaten dituena bereziki.
transexual	izond		Pertsonez mintzatuz, medikuntzako edo kirurgiako tratamendu baten bidez, beste sexuari dagozkion ezaugarri fisikoak eta jokaera hartzen dituena.
transfiguratu transfigura transfiguratzen	ad		Irudialdatu, antzaldatu.
transformadore	iz		Elekr. Korronte elektrikoaren era edo tenka aldatzeko balio duen tresna.
transformatu transforma transformatzen	ad		Eraldatu; formaldatu.
transformazio	iz		Eraldatzea.
transformismo	iz		Espezien bilakaerari buruzko teoria, izaki motak, batzuk besteetatik datozela dioena.
transfusio	iz		Isuraldatzea, pertsona baten odola beste batengana igaroaraztea.
transkribatu transkriba transkribatzen	ad		Testuez mintzatuz, aldatu, berridatzi.
transkripzio	iz		Testu aldatzea eta horren ondorioa, kopia.
translazio	iz		Lurrak Eguzkiaren inguruan egiten duen higidura.
transmigrazio	iz	A1.	Migrazioa.
transmigrazio	iz	A2.	Erl. Arima gorputz batetik bestera aldatzea.
transmisio	iz		Transmititzea.
transmisore	iz		Igorlea, hainbat motatako seinaleak, elektrikoak eta hotsezkoak esaterako, igortzen dituen tresna.
transmititu transmiti transmititzen	ad	A1.	Igorri; zerbait leku batetik bestera igorri, bidali, helarazi, hedatu.
transmititu transmiti transmititzen	ad	A2.	Eritasun bat kutsatu.
transzendental	izond		Esperientziaz aurrekoa, abstrakzioan oinarri duena edo abstrakzioari dagokiona.
trantsitu	iz		Etxe barruan, gelen edo aretoen arteko igarobide mehar eta luzea.
trantze	iz		Estualdia, larrialdia, herstura.
trapezio	iz	A1.	Bi alde paralelo soilik dituen laukia.
trapezio	iz	A2.	Buruetatik bi sokak eusten dioten barra, soinketa eta oreka ariketak egiteko erabiltzen dena.
trapezista	iz		Trapezioan ariketak egiten dituen akrobata, zirkuetan batez ere.
trapu	iz		t. tzarra.
trapukeria	iz		Alprojakeria.
trapuketari	iz		Trapu eta paper zaharrak bilduz eta salduz bizibidea ateratzen duen pertsona, piltzarketaria.
traste	iz	A1.	Altzari, tresna edo gauza, batez ere zaharra edo erabiltzen ez dena, bereziki etxekoa.
traste	izond	A2.	Itxura txarrekoa, ezertarako balio ez duena.
trasteleria	iz		Traste multzoa.
trasteria	iz		Trasteleria.
tratabide	iz		Gizakien arteko harremana.
trataera	iz		Tratatzeko era, norbait erabiltzeko era edo harekiko jokaera.
tratakaitz	izond		Zakarra.
tratamendu	iz		Tratatzeko era, norbait erabiltzeko era edo harekiko jokaera.
tratatu trata tratatzen	ad	A1.	Erabili, norbaiti buruz delako eran jokatu edo aritu.
tratatu trata tratatzen	ad	A2.	Harremanak izan.
tratu	iz	A1.	Tratatzea, tratatzeko edo erabiltzeko era.
tratu	iz	A2.	Saleroste jarduna, saleroste egiunea; salerostea.
tratugile	iz		Tratularia.
tratulant	iz		Tratularia.
tratulari	iz		Tratuan ibiltzen den, tratuak egiten dituen pertsona, merkataria.
trauma	iz	A1.	Kanpo eragile batek, kolpe batek bereziki, eraginiko zauria.
trauma	iz	A2.	Psik. Zirrara bortitza, jasaten duenaren nortasunean eragina duena.
trauskil	izond		Baldana, baldresa.
trauskildu trauskil edo trauskildu trauskiltzen	ad		Trauskil bihurtu, baldrestu.
traza	iz	A1.	Trebetasuna; antzea.
traza	iz	A2.	Itxura.
trebantzia	iz		Trebetasuna, barrukotasuna.
trebarazi trebaraz trebarazten	ad		Trebatzera behartu.
trebatu treba trebatzen	ad	A1.	Trebe bihurtu, trebetasuna hartu edo eman.
trebatu treba trebatzen	ad	A2.	"Norekin.
trebatze			trebatu aditzaren aditz izena.
trebekeria	iz		Trebetasun gaitzesgarria.
trebeki	adlag	A1.	Trebetasunez.
trebeki	adlag	A2.	Barrukotasunez.
trebero	adlag		Trebeki.
trebes	adlag	H1.A1.	Zeharka.
trebesatu trebesa trebesatzen	ad		Aldean beste iragan, zeharkatu.
trebesia	iz	A1.	Ezbeharra, zorigaitza.
trebesia	iz	A2.	Trabesatzea, iragaitza.
trebeska	adlag		Trebes, zeharkatzen.
trebetasun	iz	A1.	Trebea denaren nolakotasuna.
trebetasun	iz	A2.	Barrukotasuna.
trebukagarri	iz		Oztopoa, behaztopagarria.
trebukamendu	iz		Behaztopatzea.
trebukatu trebuka trebukatzen	ad		Oztopatu, behaztopatu.
trebuku	iz		Behaztopatzea; behaztopoa.
trefla	iz		Hirusta Trifolium sp.
tregoa	iz	A1.	Su-etena; borroka-etena.
tregoa	iz	A2.	Epea.
tregoharri	iz		Trikuharria.
treineru	iz		Arraun ontzi aski handia, gaur egun batez ere estropadetan erabiltzen dena.
tremes	iz	A1.	Birzahizko ogia.
tremes	iz	A2.	Zahi txikia.
tren	iz		Lokomotorak eta honek herrestan daramatzan bagoiek osaturiko multzoa.
trenbide	iz	A1.	Trena dabilen bidea, bi errail paraleloz osatua.
trenbide	iz	A2.	Burdinbidea.
trenkada	iz		Holtza, pareta mehea, hala nola etxe bateko gelak bereizten dituena; hargin lana ez den pareta mehea, gela edo barne bateko zatiak bereizten dituena.
trenkarazi trenkaraz trenkarazten	ad		Trenkatzera behartu.
trenkatu trenka trenkatzen	ad	A1.	Hautsi, ebaki.
trenkatu trenka trenkatzen	ad	A2.	Erabaki, ebatzi.
trenkatzaile	izond		Trenkatzen duena.
trenkatze			trenkatu aditzaren aditz izena.
trenpatu trenpa trenpatzen	ad		Busti, zopatu.
trenpu	iz		Sasoia.
trenputxartu trenputxar trenputxartzen	ad		Alditxartu.
trepeta	iz		Tramankulua, tresna.
trepetxu	iz		Zeregin baterako behar diren gauzakiak edo lanabesak.
tresabi	iz		Ganbela, aska.
tresna	iz	A1.	Soinekoa, jantzia.
tresna	iz	A2.	Zamariei eta, karga eraman ahal izateko, jartzen zaizkien gauzakiak.
tresna	iz	A2.	Lan bat egiteko, eta oro har eginkizun bat betetzeko, erabiltzen den atalen eta osagaien multzo egituratua.
tresna	iz	A3.	Izenondo gisa.
tresnagabetu tresnagabe edo trenagabetu tresnagabetzen	ad		Zamariei eta, tresnak kendu.
tresnagabetze			tresnagabetu aditzaren aditz izena.
tresnatu tresna edo tresnatu tresnatzen	ad	A1.	Zamariei eta, tresnak jarri.
tresnatu tresna edo tresnatu tresnatzen	ad	A2.	Jantzi.
tresnatu tresna edo tresnatu tresnatzen	ad	A3.	Dagozkion tresnez hornitu.
tresnatxo	iz		Tresna-ren txikigarria.
tresnatzar	iz		Tresna-ren handigarria.
tresnatze			tresnatu aditzaren aditz izena.
tresneria	iz	A1.	Lanbide edo egiteko batean erabiltzen diren tresnen multzoa.
tresneria	iz	A2.	Sukaldean erabiltzen diren ontzien multzoa.
tresor	iz		Altxorra.
tretza	iz		Arrantzu aparailua, soka luze bati atxikiriko soka amudun batzuez osatua.
triangelu	iz	A1.	Hirukia.
triangelu	iz	A2.	Hiruki itxura duen metalezko musika tresna.
tribu	iz		Leinua.
tribunal	iz	A1.	Auzitegia.
tribunal	iz	A2.	Epaimahaia.
trikaldi	iz		Geldialdia.
trikarazi trikaraz trikarazten	ad		Geldiarazi.
trikarazte			trikarazi aditzaren aditz izena.
trikatu trika trikatzen	ad		Gelditu.
trikatze			trikatu aditzaren aditz izena.
trikitraka	adlag		Neurrizko urrats edo higiduraz.
trikimailu	iz		Engainua, tranpa.
trikimako	iz		Akuilu-makuluak, zurezko zangoak.
trikina	iz		Hari itxurako harra, mikroskopiorik gabe ia ezin ikus daitekeena, heldua denean zerrien eta beste zenbait abereren hesteetan bizkarroi, eta beldar egoeran giharretan kisteak osatuz bizi dena.
trikiti	iz		Panderu-jotzaile batek lagundurik jotzen den soinu txikia, euskal erromerietan ohikoa dena; horrela jotako musika.
trikitilari	iz		Trikiti-jotzailea, eta are bere laguna.
trikota	iz		Jertsea.
trikotatu trikota edo trikotatu trikotatzen	ad		Orratzen bidez eta puntadak emanez ehuna egin, puntu egin.
trikotatzaile	iz		Trikotatzen duen pertsona.
trikotatze			trikotatu aditzaren aditz izena.
triku	iz		Ugaztun intsektujalea, gorputzaren gaina eta alboak arantzaz beteak dituena.
trikuharri	iz		Neolito aroko oroitarria, mahai gisako bat osatzen duten zenbait harri landugabek osatua eta sarrera sartalderantz duela eraikia.
trikuntrakun egin			Buhameez mintzatuz, ebatsi, lapurreta egin.
trilioi	iz		Milioi bat bilioi.
trimendu trimen trimentzen	ad		Zapaldu, trinkotu.
trimin egin			Trimindu, hauts bihurtu.
trimindu trimin trimintzen	ad		Suntsitu, desegin, hauts bihurtu.
trinitate	iz		Hirutasuna.
trinket	iz	H1.	Alboko bi hormak dituen pilotaleku itxia eta estalia.
trinket	iz	H2.	Txalupako edo zernahi ontzitako aurreko haize oihala, hiruki formakoa.
trinketlari	iz		Trinketean jokatzen duen pilotaria.
trinko	izond	A1.	Hutsarterik gabe baturik edo elkarturik dauden zatiz osatua.
trinko	izond	A2.	nator eta dakart.
trinkotasun	iz		Trinkoa denaren nolakotasuna.
trinkotu trinko edo trinkotu trinkotzen	ad		Trinko edo trinkoago bihurtu.
trinkotze			trinkotu aditzaren aditz izena.
trinpontzi	izond		Tripazaina.
trintxera	iz		Lubakia.
trio	iz		Hiru musika tresnatarako edo hiru ahotsetarako idatzitako musika lana.
trionfa	iz		Garaipena.
tripa	iz		Sing. edo pl.. Sabela.
tripakada	iz		Betekada.
tripaki	iz		Hausnartzaileen urdail zatiak, egosiak jaten direnak.
tripala	iz		Tripako mina.
tripaldi	iz		Asealdia, tripakada.
tripaundi	izond		Tripa handia duena.
tripazain	izond		Oso jatuna, tripontzia.
tripazainkeria	iz		Tripazainaren bizioa.
triperre	izond		Ipurterrea, erretxina.
tripot	iz		Odolkia, ardiarekikoa bereziki.
tripotx	iz	A1.	Ardi erraiak; hegazti erraiak.
tripotx	iz	A2.	Tripota, odolkia.
triptiko	iz		Hiru orri edo zatiz osaturiko ohol gaineko margolana.
triptongo	iz		Silaba berean ebakitzen den bokal hirukotea.
triska egin			Triskatu.
triska	iz		Jauzia; dantza.
triskantza	iz		Triskatzea; horren ondorioa.
triskatu triska triskatzen	ad		Apurtu, suntsitu, desegin.
triskatze			triskatu aditzaren aditz izena.
triskilatu triskila triskilatzen	ad	A1.	Triskatu, desegin.
triskilatu triskila triskilatzen	ad	A2.	Ardiei eta, ilea moztu.
triskilatze			triskilatu aditzaren aditz izena.
tristagarri	izond		Tristatzen duena.
tristarazi tristaraz tristarazten	ad		Tristatu, tristatzera behartu.
tristatu trista tristatzen	ad		Triste jarri, tristuraz bete, goibeldu.
tristatze			tristatu aditzaren aditz izena.
tristeagotu tristeago tristeagotzen	ad		Tristeago jarri.
tristeagotze			tristeagotu aditzaren aditz izena.
tristeki	adlag		Tristuraz, tristerik, triste.
tristerik	adlag		Tristuraz, goibeltasunez, triste.
tristetasun	iz		Tristura.
tristezia	iz		Tristura.
tristura	iz		Arimaren egoera bihotz-mingarri, bare eta iraunkorra; nahigabeak edo oinazeak gogoa hartzea.
triziklo	iz		Hiru gurpil, bat aurrean eta bi atzean, dituen txirrindu txikia.
trobadore	iz		Erdi Aroko olerkaria; berzk., garai hartako okzitanozko poeta lirikoa, gorteetan aritzen zena.
trofeo	iz		Etsaiaren gauzakia, garaileak hartzen diona.
troglodita	iz		Leize gizona, harpetarra.
troka	iz		Sakana, amildegia.
trokarte	iz		Haitzartea, mendiartea.
trokatu troka trokatzen	ad	A1.	Ok egin.
trokatu troka trokatzen	ad	A2.	Hezurrez eta mintzatuz, lokatu, bere tokitik atera.
trokatze			trokatu aditzaren aditz izena.
trolebus	iz		Aireko kable batetik hartzen duen argindarraz ibiltzen den autobus mota.
tronadura	iz		Zola edo sabaia estaltzen duen zureria.
tronatu trona tronatzen	ad		Zolan tronadura ezarri.
tronatze			tronatu aditzaren aditz izena.
tronboi	iz		Haize musika tresna, tronpeta handi baten gisakoa; batez ere U formako tutu lerrakor batez hornitua dena.
tronbosi	iz		Odol zain batean edo bihotzaren barrunbe batean odolbildu bat eratzea.
tronko	iz		Enborra.
tronpa	iz	A1.	Adarra, musika tresna.
tronpa	iz	A2.	Elefanteez eta mintzatuz, muturra. II Intsektu batzuek duten mizto uzkurkor zurgatzailea, miztoa.
tronpagarri	izond eta iz		Tronpatzen duena.
tronpatu tronpa tronpatzen	ad	A1.	Nahasi, gauza bat beste bat-tzat hartu.
tronpatu tronpa tronpatzen	ad	A2.	Enganatu, atzipetu.
tronpatzaile	izond eta iz		Tronpatzen duena.
tronpatze			tronpatu aditzaren aditz izena.
tronperia	iz		Enganioa.
tronpeta	iz		Haize musika tresna metalezkoa, buru batean ahoa duen eta bestean zabalduz doan tutu batez osatua.
tronpetari	iz		Tronpeta-jotzailea.
trontza	iz		Arpana, mutur bakoitzean eskutokia duen zerra handia.
tronu	iz		Jargoia, jauralkia, errege aulkia.
tropa	iz	A1.	Taldea.
tropa	iz	A2.	Ostea.
tropela	iz		Saldoa, samalda.
tropelaka	adlag		Samaldaka.
tropikal	izond		Tropikokoa, tropikoari dagokiona.
tropiko	iz		Ekuatoretik 23 27'-tara, iparraldera eta hegoaldera, Lurrean nahiz zeru esferan, dauden bi paraleloetako bakoitza.
tropo	iz		Lit. Erretorika irudia, hitz bat berezko adieraz bestelako batean erabiltzean datzana.
troposfera	iz		Meteor. Atmosferaren zatia, lur azalaren eta estratosferaren artekoa.
troskismo	iz		L. Trotski-ren dotrina iraultzailea.
troskista	iz eta izond		L. Trotski-ren eta haren dotrinaren jarraitzailea.
trosta	iz		Zaldiaren eta kidekoen ibilmoldeetako bat, urratsezkoaren eta lauoinkakoaren artekoa.
troxa	iz		Haur oihalak.
troxatu troxa edo troxatu troxatzen	ad		Troxetan bildu.
trublatu trubla trublatzen	ad		Nahasi, asaldatu.
trufaka	adlag		Trufatuz.
trufakeria	izond		Trufa.
trufania	iz		Errege eguna.
trufari	iz		Isekaria.
trufatu trufa edo trufatu trufatzen	ad	A1.	Trufa, iseka egin.
trufatu trufa edo trufatu trufatzen	ad	A2.	Erdeinatu, arbuiatu.
trufatzaile	iz		Isekaria.
trufatze			trufatu aditzaren aditz izena.
trukada	iz		Trukatzea.
trukaera	iz		Trukatzea, aldaketa.
trukatu truka trukatzen	ad		Aldatu; gauza bat eman eta haren ordez beste bat hartu.
trukatzaile	iz		Trukatzen duena; ogibidetzat diru trukea duen pertsona.
trukatze			trukatu aditzaren aditz izena.
trukes	iz	A1.	Kurrikak, metalezko lanabesa, erdialdean giltzatzen diren, eta alde bat gidertzat erabiltzen den eta besteak baraila moduko bat egiten duen bi atalez osatua.
trukes	izond	A2.	Moldakaitza, traketsa; itsusia, gaizki egina.
trumilka	adlag	A1.	Samaldaka.
trumilka	adlag	A2.	Biraka.
trumoi	iz		Tximistaren hotsa, hura ikusiez gero entzuten dena.
trumoitsu	izond		Trumoia maiz jotzen duena; zaratatsua.
trumonada	iz		Trumoia.
trunko	iz	A1.	Diru ontzia.
trunko	iz	A2.	Enborra.
trunko	iz	A3.	Alperra.
trunpilo	iz		Handitua, kozkorra.
trust	iz		Empresa askoren arteko finantza elkartea.
truxu	iz		Euri jasa, erauntsia.
tsar	iz		Errusiako behinolako enperadoreei, eta serbiar eta bulgariar erregeei ematen zitzaien izena.
ttantta	iz		Tanta.
ttattar	iz		Korbata.
ttipi	izond		Txikia.
ttipitasun	iz		Txikitasuna.
ttipitto	izond		ren txikigarria.
ttipitu ttipi edo ttipitu ttipitzen	ad		Txikitu.
ttipitze			ttipitu aditzaren aditz izena.
ttirritta	iz		Kilkerra.
ttotta	iz		Ttantta.
ttunttun	iz		Tuntuna, danbolina.
tuaxa	iz	A1.	Mertxika.
tuaxa	iz	A2.	Arbeletxekoa.
tuberkulosi	iz		Hetika, biriketakoa.
tuka	adlag		Tu eginez.
tuku	iz		Susmoa, goganbeharra.
tulipa	iz		Zitoriaren familiako landarea, sustrai erraboilduna eta hosto luzaranak dituena, eta kolore biziko lore ikusgarria, behealdean hanpatua eta ahoan itxiagoa, ematen duena.
tulubio	iz	A1.	Uholdea.
tulubio	iz	A2.	Ekaitza.
tulunbio	iz		Amildegia; lezea.
tumor	iz		Gorputz ehun baten hantura ez ohikoa edo gaiztoa.
tumulu	iz		Historiaurreko hilobi bat edo gehiago estaltzen dituen lur edo harri pila.
tuna	iz		Orbana, zeta.
tunante	izond		Alproja, zitala.
tunatu tuna tunatzen	ad		Orbandu, lohitu.
tundra	iz		Geog. Lurralde hotzetako eremu zabal laua.
tunel	iz		Lur azpian egiten den igarobidea; batez ere mendi bat edo, alderik alde igarotzen duena.
tungsteno	iz		Wolframa.
tunika	iz		Grekoen eta erromatarren soineko zabala eta luzea, soingainekoaren azpian alkondara gisa eramaten zutena.
tuntitu tunti tuntitzen	ad		Kantitu.
tuntun	iz	H1.	Danbolina, ezkerreko besotik zintzilikaturik, txistuaren edo txirularen lagungarri, zotz bakar batez jotzen den danborra.
tuntun	izond	H2.	Emakumezkoez mintzatuz, ergela, zozoa, memeloa, adimen gutxikoa.
tuntundu tuntun edo tuntundu tuntuntzen	ad		Tuntun bihurtu.
tuntuntze			tuntundu aditzaren aditz izena.
tuntur	iz	H1.	Muturra; gaina.
tuntur	izond	H2.	Konkorduna, korkoxa.
tuntux	iz		Buia, arrantza aparailua zintzilik duen ur gaineko bonbila.
tuparri	iz		Buztinez eta kare haitzez osaturiko harria.
tupiki	iz	A1.	Kobrea.
tupiki	iz	A2.	Labe garaietatik ateratzen den burdina, altzairuak baino ikazkai gehiago duena, hauskorra.
tupina	iz		Eltzea.
tupinagile	iz		Tupinak egiten dituen eskulangilea.
tupust egin			Oztopatu, behaztopatu.
tupustarri	iz		Behaztopa harria.
tupustean	adlag		Bat-batean, ustekabean.
tupusteko	izlag		Bat-batekoa, ustekabekoa.
turbina	iz		Uraren, lurrinaren, gas baten... indarrez biratzen den gurpil paladun batek osatzen duen motorra.
turbustu turbuts turbusten	ad		Uhertu, arretu.
turismo	iz		Atsegin hartzeko bidaiatzea; atsegin hartzeko bidaldien inguruko jardunen multzoa.
turista	iz		Turismoa egiten ari den pertsona.
turkiera	iz		Turkiako hizkuntza ofiziala.
turko	izond eta iz		Turkiarra.
turnada	iz		Txanda, ostatuan lagun taldeak aldi berean hartzen dituen edarien multzoa.
turnatu turna turnatzen	ad	A1.	Bihurtu.
turnatu turna turnatzen	ad	A2.	Itzuli.
turroi	iz		Amandak edo urrak xehetuak edota osoak eztiz eta abarrez nahasiz egiten den gozokia.
turrusta	iz		Ur edo beste isurkari baten azao formako jarioa, zulo batetik ateratzen edo zernahi tokitatik erortzen dena.
turrustaka	adlag		Ugari.
turrut egin			Porrot egin; erreka jo.
turtube	iz		Dortoka.
turtuki	iz		Azelina.
turuta	iz	A1.	Tronpeta, eta bereziki tronpetaren antzeko musika tresna, hura baino txikiagoa.
turuta	iz	A2.	Autoetan eta, abisatzeko tresna.
tuta	iz		Anezka.
tutarrez	adlag		Osoro, erabat.
tute	iz		Karta joko baten izena.
tutore	iz		Pertsona adingabe baten arduraduna, lege auzietan haren ordezkari dena.
tutu	iz	A1.	Turuta, adarra.
tutu	iz	A2.	Zilindro formako gauzaki barne-hutsa, mutur bietan irekia, isurkariak bertatik igarotzeko erabiltzen dena.
tutulikatu tutulika tutulikatzen	ad		Engainatu, atzipetu; liluratu.
tutulu	iz		Inozoa, adimen gutxikoa.
tuztatu tuzta tuztatzen	ad		Tu egin, tuz zikindu.
txatxatxa	iz		Kuban sorturiko dantza berria, runba eta manbotik eratorria.
txaberama	iz		Dortoka, apoarmatua.
txabola	iz		Txiroki eraikitako bizileku txiki eta arrunta.
txabolatxo	iz		Txabola-ren txikigarria.
txadon	iz		Eliza.
txahal	iz		Behiaren umea, arra nahiz emea.
txahalki	iz		Txahal okela, txahalaren haragia.
txaide	iz		Kalea.
txairo	izond		Dotorea edo apaina izanik arina edo baldartasunik gabea dena.
txairotasun	iz		Txairoa denaren nolakotasuna.
txakal	iz		Azeriaren antzeko ugaztun haragijalea, Asian eta Afrikan bizi dena, batez ere animalia hilen haragiaz elikatzen dena.
txakil	izond		Pertsonez mintzatuz, ezdeusa.
txakolin	iz		Euskal Herriko itsasaldean bertako mahatsez egiten den ardo mota arina eta apur bat garratza.
txakur	iz	A1.	Zakurra.
txakur	iz	A2.	heg.: pezetaren hamar eta bost zentimoko txanpon zaharrak.
txalaparta	iz		Antzinako euskal musika tresna, makila labur batzuez jotzen diren bi oholez osatua.
txalapartari	iz		Txalaparta-jotzailea.
txalburu	iz		Apoaren edo igelaren kumea, apaburua.
txaldan	izond		Funtsik gabekoa, ganorarik gabea.
txaldandu txaldan edo txaldandu txaldantzen	ad		Txaldan bihurtu.
txaldankeria	iz		Txaldana denaren nolakotasuna gaitzesgarritzat markatua; txaldanari dagokion egite gaitzesgarria.
txaleko	iz		Barneko motza.
txali	iz		Platera.
txalin	iz		Platera.
txalma	iz		Astoari eta kidekoei, zama garraiatzeko ezartzen zaien tresna, ez oso sendoa.
txalmagin	iz		Bizibidea txalmak eginez irabazten duen eskulangilea.
txalmagintza	iz		Txalmaginaren lanbidea.
txalmatu txalma edo txalmatu txalmatzen	ad		Txalma ipini.
txalmatze			txalmatu aditzaren aditz izena.
txalo	iz		Esku ahurrak elkarren aurka jotzea, eta jotze horretan ateratzen den hotsa; gehienetan pl., batez ere, onespen, mirespen edo gogo beroaren erakusgarri dena.
txalogarri	izond		Txaloak merezi dituena.
txaloka	adlag		Txalo eginez, txaloak joaz.
txalokatu txaloka edo txalokatu txalokatzen	ad		Txalo ugari egin, txaloka eta oihuka aritu.
txalokatze	ad aren aditz izena		txalokatu.
txalotu txalo edo txalotu txalotzen	ad		Onespen, mirespen edo gogo beroaren erakusgarritzat txalo egin, txaloak jo.
txalotze			txalotu aditzaren aditz izena.
txalupa	iz		Arraun ontzia, handia ez dena bereziki.
txaluparatu edo txalupara	ad		Txalupan sartu.
txaluparatze			txaluparatu aditzaren aditz izena.
txalupari	iz		Txalupa darabilena.
txalupatxo	iz		Txalupa txikia.
txamarra	iz		Jaka.
txanbelin	izond		Polita, txairoa.
txanbil	iz		Suila, pegarra, txantxila.
txanda	iz	A1.	Aldia, era bereko egite sail edo hurrenkera batean, norbaiti edo zerbaiti berea dagokion unea.
txanda	iz	A2.	Tabernan, lagun taldeak aldi berean hartzen dituen edarien multzoa.
txandaka	adlag		Elkarri txanda hartuz.
txandakatu txandaka edo txandakatu txandakatzen	ad		Aldizkatu.
txandakatze			txandakatu aditzaren aditz izena.
txandatu txanda edo txandatu txandatzen	ad		Elkarri txanda hartuz aritu.
txandatze			txandatu aditzaren aditz izena.
txanel	iz		Arraun ontzi txikia, hondoa laua duena.
txaneltxo	iz		Txanel-en txikigarria.
txango	adlag	A1.	: bidez joan etorri.
txango	iz	A2.	Atsegin hartzeko bidaldia, batez ere laburra.
txangurru	iz		Itsas karramarro handia, jateko oso ona, oskola ia biribila eta ilez eta kakoz betea, eta hanka luze eta iletsuak dituena.
txanka	iz	A1.	Zangoa.
txanka	iz	A2.	Makuluak.
txano	iz	A1.	Burua estaltzeko jantzia, gehienetan kapusaiaren eta antzeko jantzien osagarri dena.
txano	iz	A2.	Kafea irazteko erabiltzen den kono itxurako ehunezko zorroa.
txanpa	iz	H1.	Zaunka.
txanpa	iz	H2.	Estropadetan, arraunaldi bizkorra.
txanpon	iz		Antzinako zenbait diruren izena, bereziki errealaren laurdena balio zuena; diru peza, batez ere balio gutxikoa.
txantxa	iz		Asmo gaiztorik gabeko adar jotze edo zirikada, atsegin hartzeko egiten dena.
txantxangorri	iz		Txori txiki kantaria, bekokia, lepoa eta paparra gorri biziak dituena.
txantxil	iz		Suila, pegarra, txanbila.
txapar	iz		Abaritza.
txapel	iz	A1.	Kapelua, ginbaila.
txapel	iz	A2.	Artilezko buru estalki biribila eta zapala, atal bakarrekoa, askotan beltza.
txapel	iz	A3.	Sari gisa.
txapeldun	iz	A1.	Txapela edo kapelua duena edo daramana; burgesa.
txapeldun	iz	A2.	Txapelketa baten irabazlea.
txapelgoa	iz		Txapelketa.
txapelketa	iz		Irabazleari saritzat, besteak beste, txapela ematen zaion lehiaketa.
txapeltxo	iz		Txapel txikia.
txapin	iz		Etxeko oinetakoak.
txaplata	iz		Sendagai nahastura biguna, zauriaren edo sendatu behar den gorputz zatiaren gainean itsasten dena, enplastoa.
txaplatatxo	iz		Txaplata txikia.
txapligu	iz		Bolandera, etxafuegoa.
txar	izond	A1.	Funtsezko akats bat duena, bere egitekoa ongi betetzen ez duena, ona ez dena.
txar	izond	A2.	Oinazea edo nekea eragin dezakeena.
txar	izond	A3.	Gaiztoa, zintzotasunaren aurkakoa.
txaradi	iz		Txara hazten den eremua.
txaraka	iz		Txara.
txaranga	iz		Fanfarrea.
txarkeria	iz		Gaiztakeria.
txarki	adlag		Gaizki.
txarol	iz		Berniz distiratsua.
txarpoil	iz		Kuminoa.
txarraldi	iz		Alditxarra, gorputzeko ondoeza.
txarranpin	iz		Elgorria, larruazalean agertzen diren gorrigune ugariak ezuagarri dituen eritasun kutsakorra.
txarrantxa	iz		Lihoa orraztu eta garbitzeko lanabesa, burdin harizko hortzak dituen eskuila.
txarrantxari	iz		Lihoa txarrantxan ipintzen duen langilea.
txarrantxatu txarrantxa edo txarrantxatu txarrantzatzen	ad		Lihoa txarrantxan orraztu eta garbitu.
txarrantxatze			txarrantxatu aditzaren aditz izena.
txarreste			txarretsi aditzaren aditz izena.
txarretsi txarrets txarresten	ad		Txartzat jo, gaitzetsi.
txarro	iz		Pitxerra.
txarrotxo	iz		Txarro txikia.
txartasun	iz		Txarra denaren nolakotasuna.
txartel	iz	A1.	Garizuman, sakramentuak hartzen zituenari edo kristau ikasbidea zekiela frogatzen zuenari ematen zioten sinestamendua.
txartel	iz	A2.	Idazki laburra.
txartel	iz	A3.	Paper edo kartoi zatia, gehienetan lauki formakoa, batez ere zerbaitetarako ahala edo eskubidea ematen duena.
txartes	iz	A1.	Kapusaia.
txartes	iz	A2.	Apaizak meza emateko gainerako arropen gainean janzten duen jantzia, luzea eta burua sartzeko erdian irekidura bat duena.
txarto	adlag		Gaizki.
txartu txar edo txartu txartzen	ad	A1.	Pairamena galdu edo galarazi.
txartu txar edo txartu txartzen	ad	A2.	Txar edo txarrago bihurtu.
txartxar	iz		Kariea, hortz-haginetako eritasuna.
txartze			txartu aditzaren aditz izena.
txatal	iz	A1.	Zatitxoa.
txatal	iz	A2.	Bibliako edo Koraneko kapituluak banatzen diren zati laburretako bakoitza.
txatar	izlag	A1.	Txarra, zantarra.
txatar	iz	A2.	Txinparta.
txatarkeria	iz		Txarkeria, gaiztakeria.
txatxar	izond		Esdeusa, hutsala.
txatxu	izond		Ergela, ganoragabea.
txatxukeria	iz		Txatxuari dagokion egite gaitzesgarria, ergelkeria.
txatxutu txatxu edo txatxutu txatxutzen	ad		Txatxu bihurtu, ergeldu.
txaunburu	iz		Erretorea, parrokia burua.
txegosi txegos txegosten	ad		Janariak urdail-hesteetan gorputzak bereganatzeko gai bihurtu.
txegosketa	iz		Txegostea.
txegoste			txegosi aditzaren aditz izena.
txeke	iz		Banku kontu baten jabeak bankuari bere kontuan zorra jasoaz edo zordunduz bertan adierazten den kopuruko ordainketa egitea agintzen duen agiria.
txekiar	izlag eta iz		Bohemia edo Moravia-Silesiakoa, Bohemia edo Moravia-Silesiari dagokiona; hango biztanlea.
txekiera	iz		Bohemian eta Moravian hitz egiten den hizkuntza eslabiarra.
txeko	izond eta iz		Txekiarra.
txekor	iz		Zekorra.
txepel	izond	A1.	Erraz kikiltzen dena, adore gutxi agertzen duena.
txepel	izond	A2.	Txaldana, exkaxa.
txepeldu txepel edo txepeldu txepeltzen	ad		Txepel bihurtu.
txepelkeria	iz		Txepelari dagokion egintza.
txepeltasun	iz		Txepela denaren nolakotasuna.
txepeltze			txepeldu aditzaren aditz izena.
txepetx	iz	A1.	Oso tamaina txikiko txoria, potoloa, kolorez arrea, moko-zorrotza eta buztan-zuta.
txepetx	iz	A2.	Zenbait tokitan, erregetxoa.
txera	iz	A2.	Maitasunezko edo xamurtasunezko fereka edo hitza.
txeratsu	izond		Txera adierazten duena, txeraz betea.
txeratu txera edo txeratu txeratzen			Txerak egin.
txerbel	adlag		Edariak apur bat igaroa.
txermen	iz		udare mota txiki eta gozoa.
txerpolari	iz	A1.	Saltzaile ibiltaria.
txerpolari	iz	A2.	Herriz herri zirku ariketak eginez ibiltzen den artista.
txerren	iz		Deabrua.
txerri	iz		Zerria.
txertaketa	iz		Txertatzea.
txertatu txerta txertatzen	ad	A1.	Landare baten enborrean edo adar batean beste landare baten adarra itsatsi, hark honen fruituak eman ditzan.
txertatu txerta txertatzen	ad	A2.	Pertsona edo animalia bat txertoaren bidez kutsagaitz bihurtu.
txertatze			txertatu aditzaren aditz izena.
txerto	iz	A1.	Landare baten enborrean edo adar batean txertatzen den beste landare baten adarra.
txerto	iz	A2.	Pertsona edo animalia bati gorputzean sartzen zaion mikrobio ahuldua, dagokion ernamuinaren kontrako kutsagaiztasuna ematen diona.
txestatu txesta txestatzen	ad		Dastatu.
txetxu	iz		Eduki neurri zaharra, pinterdiaren erdia balio zuena.
txibia	iz		Txokoa, txipiroiaren antzeko soinbera zefalopodoa.
txibista	iz		Begizta.
txigortu txigor txigortzen	ad		Zerbait, kolore arrea hartu arte, surtan eduki.
txigortze			txigortu aditzaren aditz izena.
txiker	izond		Txikia.
txikertu txiker edo txikertu txikertzen			Txikitu.
txikertxu	izond		Txikitxoa.
txiki	izond	A1.	Ohiko tamaina, neurria, indarra, garrantzia... iristen ez duena.
txiki	iz	A2.	Eduki-neurri zaharra, pinterdiaren erdia balio zuena.
txikierdi	iz		Eduki neurri zaharra, txikiaren erdia, hots, pinterdiaren laurdena balio zuena.
txikigarri	izond eta iz		Txikiago bihurtzen duena.
txikikeria	iz		Huskeria.
txikiki	iz		Herri xeheko kidea.
txikitasun	iz		Txikia denaren nolakotasuna.
txikitu txiki edo txikitu txikitzen	ad	A1.	Txiki edo txikiago bihurtu.
txikitu txiki edo txikitu txikitzen	ad	A2.	Puska txikietan zatitu; suntsitu, birrindu, xehatu.
txikitxo	izond		Txiki-ren txikigarria.
txikitze			txikitu aditzaren aditz izena.
txikizio	iz		Triskantza.
txikle	iz		Mastekatzeko goma, xingoma.
txiko	iz		Moxala, zaldikumea.
txikoria	iz		sustraiak txigortuaz kafearen ordezkoa egiteko erabiltzen den aldaera; delako sustrai hori txigortu eta xehatua.
txikot	iz		Soka lodia, bereziki, txalupetan eta erabiltzen dena.
txil egin			Jokoetan eta, aurkariaren aurrean amore eman, aurre egiteari utzi.
txila	iz		Almutea.
txilar	iz		Landa edo larreko zuhaixka adartsua, zur-gogorra eta sustrai-lodia, loreak mordoetan dituena.
txilardi	iz		Txilarra hazten den lekua.
txilibitari	iz		Txilibitu-jotzailea.
txilibitu	iz	H1.	Txistuaren edo flautaren antzeko musika tresna txikia.
txilibitu	iz	H2.	Itsas arrain teleosteoa, luzarana eta kolore biziak dituena.
txilin	iz		Kanpai edo ezkila txikia.
txilio	iz		Oihua, deiadarra.
txilioka	adlag		Oihuka.
txima	iz		Ile multzo nahasi eta zaindu gabea.
tximel	iz		Txanoa.
tximeleta	iz		Lau hego aski handi, gehienetan kolore asko edo bizikoak, dituen intsektua.
tximinia	iz		Kebidea, etxe, labe... batean, kea kanpora ateratzen den hodia, kearen aterabidea; teilatutik gora ateratzen den kebide zatia; beheko suaren gaineko kanpai modukoa, kebidearen hasiera dena.
tximino	iz		Ziminoa.
tximinokeria	iz		Ziminokeria.
tximirrika			Tximeleta.
tximista	iz		Argialdi bizi eta laburra, lerro bihurdikatu eta adarkatu bat osatzen duena, ekaitzetan elektrizitate deskarga batek eragina.
tximistargi	iz		Elektrizitate-argia.
tximistorratz	iz		Eraikinak tximistetatik babesteko tresna, haren alderik gorenean ipintzen den eta kable batez lurrera lotzen den metalezko haga batek osatua.
tximu	iz		Ziminoa.
txinal	iz		Etxeko oinetako arina, orpoa agerian uzten duena.
txinalka	adlag		Oinetakoak erdi jantzian, orpoak sartu gabe.
txinatar	izlag eta iz		Txinakoa, Txinari dagokiona; Txinako biztanlea.
txinbo	iz		Hegazti intsektujalea, bizkarraldeko lumak arreak eta sabelaldekoak zurixkak dituen txori kantaria, buru-beltzaxka eta moko-mehea.
txindi	iz	H1.	Pindarra, txingarra.
txindi	iz	H2.	Dirua.
txindor	iz		Txantxangorria.
txindurritegi	iz		Txingurrien bizilekua, lurpean edo zuhaitzen enborrean eginiko igarobidez eta gelatxoez osatua.
txindurritu txindurri edo txindurritu txindurritzen	ad		Gorputzaren adar batean, jarrera txar baten ondorioz edo, azkura sentipena izan.
txindurritze			txindurritu aditzaren aditz izena.
txinel	iz		Herrizaina, udaleko enplegatua.
txinera	iz		Txinan mintzazen den hizkuntza, txinatarren hizkuntza.
txingar	iz	A1.	Garrik gabe, gori-gori dagoen zur edo ikatz zatia.
txingar	iz	A2.	Txinparta.
txingartu txingar edo txingartu txingartzen	ad		Txingar bihurtu.
txingartze			txingartu aditzaren aditz izena.
txinget	iz		Kisketa.
txingi	iz	H1.	Bitxia.
txingoka	adlag		Oin bakar baten gainean.
txingor	iz		Hotzaren ondorioz ale izoztuetan erortzen den euria.
txingorrada	iz		Txingor-erauntsia.
txino	izond eta iz		Txinatarra.
txinpantze	iz		Gizaki itxurako zimino handia, ile-iluna, Afrikako zuhaitzetan bizi dena, hezten erraza.
txinpart	iz		Erretzen ari den zerbaitetik jalgitzen den zatiki goria.
txinpartaka	adlag		Txinpartak jaurtikiz.
txinpartatxo	iz		Txinpart-en txikigarria.
txinta	iz	H1.	Txoriez mintzatuz, kantua.
txintaka	adlag		Txinta eginez.
txintxirrin	iz		Bularreko haurrak jostarazteko gauzakia, kaskabiloak eta kriskitinak dituena.
txio	iz	H1.	Txorien kantu labur eta errepikatuaren onomatopeia.
txio	iz	H2.	Txori intsektujalea, oso txikia, bizkarraldeko lumak oliba kolorekoak eta sabelaldekoak zurixkak dituena.
txioka	adlag		Txio joaz.
txioketa	iz		Txio jotzea.
txiolari	izond		Txioka diharduena.
txipa	iz		Ibai arrain txikia, gorrixka, alboan zerrenda urdina duena.
txipiroi	iz		Soinbera zefalopodo gorputz-luzarana, jateko ona, alboetan hegal moduko bana eta garroetako bi oso luzeak dituena, isurkari beltz bat jaurtikitzen duena.
txirbil	iz		Zuraren gainetik marrusketa edo igaroaraztean ateratzen den xafla mehe kiribila; xafla horien multzoa.
txiribiri	iz		Tximeleta.
txiribogin	iz		Ardandegiko nagusia, tabernaria.
txirikorda	iz		Hiru ile xerlo edo gehiago elkarren artean behin eta berriz gurutzatuz eratzen den bilduma, muturrean lotzen dena; sokekin edo, era berean egiten dena.
txirikordatu txirikorda edo txirikordatu txirikordatzen	ad		Txirikorda egin, txirikordetan bildu.
txirikordatze			txirikordatu aditzaren aditz izena.
txirla	iz		Jateko on diren zenbait itsas soinbera maskor bikori ematen zaien izena.
txirlarri	iz		Perla.
txirlo	iz		Birla.
txirlora	iz		Txirbila.
txiro	izond		Behartsua, pobrea.
txirotasun	iz		Behartasuna, pobretasuna.
txirotegi	iz		Txiro etxea.
txirotu txiro edo txirotu txirotzen	ad		Behartsu bihurtu, pobretu.
txirotze			txirotu aditzaren aditz izena.
txirri	iz	H1.	Kurrinka.
txirri	iz	H2.	Zurrusta.
txirrika	iz	A1.	Gurpila.
txirrika	iz	A2.	Alboetan bi disko dituen haga edo hodia, hariak, sokak, xingolak... bertan biltzeko erabiltzen dena.
txirrika	iz	A3.	Ardatz batean kokaturiko gurpila, bere ingurunean soka, kate edo uhal bat daramana, eta zamak jasotzeko edo higidura bat helarazteko erabiltzen dena.
txirrin	iz		Deitzeko tresna, elektrizitatearen bidez-edo higiarazten den mailuka batek jotzen duen ezkila txiki batek osatua.
txirrinbiko	iz		Txirrindua, bizikleta.
txirrindu	iz		Bi gurpil izpidun dituen ibilgailua, gainean doanak pedalen bidez higiarazten duena.
txirrindularitza	iz		Txirrinduarekiko kirola.
txirringa	iz	A1.	Gurpila.
txirringuts	iz		Txirrindua, bizikleta.
txirriska	iz		Txitxarra.
txirriskila	iz		Txori txikia, lumadia berde-horixka marra beltzez apaindua eta mokoa motza eta lodia dituena.
txirritxirri	iz		Kilkerra.
txirtxilatu txirtxila txirtxilatzen	ad		Lehertu, desegin, birrindu.
txirtxilatze			txertxilatu aditzaren aditz izena.
txirtxir	iz		*1918, 1962.
txirula	iz	A1.	Flauta, haize musika tresna, aho batez eta hainbat zulo dituen hodi batez osatua.
txirula	iz	A2.	Txistuaren antzeko musika tresna, batez ere Zuberoan erabiltzen dena, hura baino txikiagoa eta zoliagoa, Zuberoako soinuak lagundurik jotzen dena.
txirulari	iz		Txirula-jotzailea.
txiste	iz		Izkirimiria.
txistu	iz	A1.	Ezpainetan irekidura mehar bat eratuz eta bertatik airea jaurtikiaz ateratzen den soinu zolia.
txistu	iz	A2.	Euskal musika tresna, aurrealdean bi zulo eta atzean bat dituen zurezko hodi batez eta aho batez osatua, ezkerraz jotzen dena, danbolina lagun duelarik gehienetan.
txistu	iz	A3.	Listua, tua.
txistuka	adlag		Txistu eginez.
txistukari	izond eta iz		Kontsonanteez mintzatuz, igurzkaria izanik ahoskatzean txistuaren antzeko hotsa egiten duena.
txistukatu txistuka edo txistukatu txistukatzen	ad		Txistu eginez nahigabea edo adostasunik eza adierazi.
txistukatze			txistukatu aditzaren aditz izena.
txistulari	iz		Txistu-jotzailea, txistua jotzen duen musikaria.
txit	adlag		Dagokion adjektibo edo izenlagunaren aurre-aurrean.
txitaldi	iz		Txitatzea; txitatzen den aldi bakoitza.
txitama	iz		Txitatu duen oiloa edo hegaztia.
txitan	adlag		Txitatzen.
txitatu txita edo txitatu txitatzen	ad		Hegaztiak arrautzak bere azpian harturik berotu, txitoak ateratzeko.
txitatze			txitatu aditzaren aditz izena.
txiteanpitean	adlag		Behin eta berriro, sarritan.
txito	iz	H1.	Hegaztien, eta bereziki oiloaren, ume jaio berria.
txitotxo	iz		Txito-ren txikigarria.
txitxar	iz		Intsektu hemipteroa, kolore iluna, mintzezko hegoak dituena; arrak karranka hots beti-batekoa ateratzen du.
txitxardin	iz		Aingiraren kumea, angula.
txitxare	iz		Zizarea.
txitxarro	iz		Itsas arrain teleosteoa, bizkarra berde iluna duena, haragi koipetsukoa, jateko ona.
txitxiezpata	iz		Ezpata-arraina.
txitxi	iz		Haragia.
txitxirio	iz		Barbantzua, urteroko barazkaria, hazi biribilak, horixkak eta jateko onak ematen dituena.
txiza	iz		Gernua.
txizalarri	iz		Txiza egiteko gogoa, pixagalea.
txo		A1.	Gizonezkoei eta bereziki mutikoei deitzeko erabiltzen den hitza.
txo	iz	A2.	Itsasontzi mutila.
txofer	iz		Batez ere beh.. Beribil gidaria.
txoil	adlag		Guztiz, oso, erabat.
txoko	iz		Zokoa.
txokolate	iz	A1.	Kakao hautsez, azukrez eta beste zenbait gaiez eginiko ore gotortua.
txokolate	iz	A2.	Ore hori uretan edo esnetan deseginik prestatzen den edaria.
txokolategile	iz		Ogibidez txokolatea egiten duen pertsona.
txokor	iz	A1.	Aleak kendu zaizkion artaburua, arto-kozkorra.
txokor	iz	A2.	Zigarroa.
txol	iz		Kopa.
txolarre	iz		Txori txiki moko-motza, lumadi arre ilunekoa, jendea bizi den inguruetan oso arrunta.
txolarretxo	iz		Txolarre-ren txikigarria.
txolarte	iz	A1.	Lanartea.
txolarte	iz	A2.	Denbora bitartea, berez laburra; abagunea.
txolin	izond	A1.	Kaskarina; ergela.
txolin	izond	A2.	Hitzontzia.
txolin	izond	A3.	Edanean apur bat igaroa.
txolindu txolin edo txolindu txolintzen	ad		Edanean apur bat igaro.
txondor	iz		Ikatza egiteko eratzen den egur meta.
txondortu txondor edo txondortu txondortzen	ad		Metatu.
txongo	iz		Txerri hezur giharduna.
txonta	iz		Txolarrearen tamainako txori intsektujale kantaria; arrea da kolorez baina arrak aurpegi eta sabelaldea gorrixkak ditu.
txopa	iz		Popa, itsasontziaren atzealdea.
txopin	iz	H1.	Pinta laurdena, litro erdia.
txopin	iz	H2.	Zotina.
txortxor	adlag		Etengabeko hizketan.
txorakeria	iz		Zorakeria.
txoratu txora txoratzen	ad		Zoratu.
txori	iz	H1.	Tamaina txikiko hegaztia.
txori	iz	H2.	Lupua, azal azpiko handitua, minik egiten ez duena.
txoriburu	izond		Buruarina, zentzu gutxikoa.
txorikume	iz		Txoriaren umea.
txorimalo	iz		Hazia ereindako soro edo alorretatik txoriak uxatzeko ezartzen den giza irudia, arropa zaharrez jantzia.
txoritxo	iz		Txori-ren txikigarria; txori txikia.
txorizo	iz		Espainiako lukainka mota bat.
txorio	iz		Txoritxoa.
txoro	izond		Ergela, zentzugabea, ganoragabea.
txorro	iz		Zurrusta.
txorrota	iz		Isurkari baten irtengunean, hari ateratzen utzi edo galarazteko ezartzen den tresna giltzaduna.
txorrotxio	iz		Txoriez mintzatuz, kantu hotsa.
txorrotxioka	adlag		Txorrotxioak eginez.
txorru	iz		Txori kantaria, txolarrearen tamainakoa, oliba kolorekoa, isatsa eta hegoak horixkak dituena.
txorta	iz	H2.	Jotzea, sexu harremana gauzatzea.
txortalo	iz		Menda aldaera, usain onekoa, egoskinak egiteko erabiltzen dena.
txorten	iz		Hostoak eta fruituak abarrera lotzen diren kirten moduko txikia.
txortxor	iz		Txorrotxioa.
txosna	iz	A1.	Etxola.
txosna	iz	A2.	Erromerietan eta jaietan janariak eta edariak saltzeko jartzen den behin-behineko denda modukoa.
txosten	iz		Gai jakin bati buruzko azalpen idatzia.
txota	iz	H1.	Txanoa.
txota	iz	H2.	Xangoa, erregearen eta zaldunaren ondoko karta.
txotx	iz		Zotza.
txotxakeria	iz		Ergelkeria.
txotxatu txotxa txotxatzen	ad		Zaharra haurtu.
txotxin	izond		Ergela, inozoa.
txotxo			Txo, gizonezkoei eta bereziki mutikoei deitzeko erabiltzen den hitza.
txotxolo	izond		Ergela, buruarina.
txotxolokeria	iz		Ergelkeria, inozokeria.
txotxolotu txotxolo edo txotxolotu txotxolotzen	ad		Txotxolo bihurtu, ergeldu.
txotxolotze			txotxolotu aditzaren aditz izena.
txotxongilo	iz		Eskuen edo harien bidez higiarazten den irudia.
txu	iz		Txistua, listua.
txukun	izond		Garbia eta apaina, nahaspilarik eta lardaskarik gabekoa.
txukundu txukun edo txukundu txukuntzen	ad		Txukun jarri; txukun bihurtu.
txukunkeria	iz		Txukuntasun gaitzesgarria.
txukunketa	iz		Txukuntzea.
txukunki	adlag		Txukun, era txukunean, txukuntasunez.
txukunkiro	adlag		Txukunki.
txukuntasun	iz		Txukuna denaren nolakotasuna.
txukuntze			txukundu aditzaren aditz izena.
txuleta	iz		Saiheski handia.
txuliatu txulia txuliatzen	ad	A2.	Norbaiti barre, iseka egin.
txuliatu txulia txuliatzen	ad	A1.	Toreatu, zezenak jokatu.
txundigarri	izond		Txunditzen duena, erabat harrigarria.
txunditu txundi txunditzen	ad		Erabat harriturik, zur eta lur gelditu.
txunditze			txunditu aditzaren aditz izena.
txuntxur	iz		Tontorra.
txupatu txupa txupatzen	ad		eta g. er.. Xurgatu.
txuri	izond		Zuria.
tzar	izond		Txarra, gaiztoa.
tzarkeria	iz		Txarkeria, gaiztakeria.
tzartasun	iz		Txartasuna, gaiztotasuna; tzarkeria.
uata	iz		Kotoi harroa, zauriak garbitzeko eta aulkietan, soinekoetan... betegarri gisa erabiltzen dena.
ubazter	iz		Ur-bazterra, itsas bazterra.
ubel	izond	A1.	Kolpe baten, hotz handiaren... ondorioz larruazalak hartzen duen kolorekoa. Ik.
ubeldu ubel edo ubeldu ubeltzen	ad	A1.	Kolore ubela hartu, bereziki larruazalaren zati batek.
ubeldu ubel edo ubeldu ubeltzen	ad	A2.	Era burutua izen gisa.
ubeldura	iz		Ubela, ubeldua.
ubeltasun	iz		Ubela denaren nolakotasuna; ubel dagoenaren egoera.
ubelune	iz		Ubeldua, gune ubela.
ubeluri	iz		Ubela, ubeldua.
ubeluritu ubeluri ubeluritzen	ad		Ubeldu.
ubera	iz	A1.	Ibia.
ubera	iz	A2.	Ontzi batek uretan uzten duen lorratza.
uberka	iz		Ibaiez mintzatuz, zola, hondoa.
ubide	iz		Urak joateko bidea, gizakiak egina.
uda	iz		Lurraren iparraldean ekainaren 21 edo 22tik irailaren 22 edo 23ra hedatzen dena, eta Lurraren hegoaldean abenduaren 21 edo 22tik martxoaren 20 edo 21era hedatzen dena.
udaberri	iz		Lau urtaroetatik lehena, Lurraren iparraldean martxoaren 21etik ekainaren 21 era hedatzen dena; neguaren ondoko urtaroa, lurralde epeletan landareak hostatzen eta loratzen direna.
udagara	iz		Igaraba.
udagoien	iz		Udazkena.
udalbatza	iz		Udalerri bat administratzen duten pertsonen multzoa, alkateak eta zinegotziek osatua.
udalburu	iz		Alkatea.
udalde	iz		Uda aldea.
udaldi	iz		Uda denbora, udako egunen multzoa.
udalditar	iz		Udatiarra.
udalehen	iz		Udaberria.
udaleku	iz		Udaldia igarotzeko lekua; haur talde batek beren begiraleekin, jolasean eta, udaldiko egun batzuk igarotzeko lekua.
udalerri	iz		Udalak, hots, estatuaren administrazio maila beherenak administratzen duen barrutia.
udaletxe	iz		Udal administrazioaren zerbitzuak eta bulegoak dauden eraikina.
udaltzain	iz		Herri edo hiriko bizitza zaintzeko eta udal-aginduak betearazteko zeregina duen enplegatua.
udaltzaingo	iz		Herri edo hiri bateko udaltzainen multzoa; udaltzainek betetzen duten herri zerbitzua.
udara	iz		Uda.
udareondo	iz		Arrosaren familiako zuhaitza, ez oso handia, lore zuriak dituena eta fruitutzak udareak ematen dituena.
udaretze	iz	A1.	Udareondo saila.
udaretze	iz	A2.	Udareondoa.
udate	iz		Udaldia.
udatiar			Udako oporraldia igarotzera toki jakin batera doan pertsona.
udatzen	iz		Udazkena.
udazale	iz		Udatiarra.
udazken	iz		Udaren ondoko urtaroa, Lurraren iparraldean irailaren 21etik abenduaren 21era hedatzen dena.
uf	interj		Nekatzea, aspertzea, desgogara egotea... adierazten duen hitza.
ufaka	adlag		Ufa eginez.
ufako	iz		Putza, arnasa indarrez jaurtikiaz sortzen den airea.
ufatu ufa edo ufatu ufatzen	ad		Ufa egin, putz egin.
ugadera	iz		Igaraba.
ugalarazi ugalaraz ugalarazten			1929; ugaltarazi 1929.
ugalde	iz	H1.	Ibaia.
ugaldu ugal ugaltzen	ad		Ugaritu, kopurua handitu.
ugalketa	iz		Ugaltzea.
ugalkor	izond		Ugaltzeko joera duena, erraz ugaltzen dena.
ugaltze			ugaldu aditzaren aditz izena.
ugaraxo	iz		Igela.
ugariagotu ugariago edo ugariagotu ugariagotzen	ad		Ugariago bihurtu.
ugariagotze			ugariagotu aditzaren aditz izena.
ugariarazi ugariaraz ugariarazten	ad		Ugaritzera behartu.
ugariki	adlag		Ugaritasunez, ugari.
ugariro	adlag		Ugaritasunez, ugari.
ugaritasun	iz		Ugaria denaren nolakotasuna; ugari dagoenaren egoera.
ugaritsu	izond		Ugaria.
ugaritu ugari edo ugaritu ugaritzen	ad		Kopurua handitu, kopuruari dagokionez emendatu; ugariago bihurtu.
ugaritxo			Ugari-ren txikigarria.
ugaritze			ugaritu aditzaren aditz izena.
ugarotar	iz		Itsasoz, ontziz dabilena.
ugarotu ugaro ugarotzen	ad		Itsasoz, ontziz ibili.
ugazaba	iz	A1.	Nagusia, etxeko jauna; bereziki, lantegi edo fabrika bateko jabea.
ugazaba	iz	A2.	Etxe jabea.
ugazabandre	iz		Emakumezko ugazaba; etxeko andrea.
ugazahizpa	iz		Emakumezko batentzat, bere amaren edo aitaren, baina ez bien, alaba.
ugazaita	iz	A1.	Aitabitxia.
ugazaita	iz	A2.	Aitordea.
ugazalaba	iz		Ezkonlagunetako batekiko, besteak aurreko ezkontza batean izan duen alaba.
ugazama	iz		Aurretiko seme-alabeekiko, haien aitarekin ezkontzen den emakumea.
ugazanaia	iz		Gizonezko batentzat, bere amaren edo aitaren, baina ez bien, semea.
ugazarreba	iz		Gizonezko batentzat, bere amaren edo aitaren, baina ez bien, alaba.
ugazeme	iz		Ezkonlagunetako batekiko, besteak aurreko ezkontza batean izan duen semea.
ugaztun	iz	A2.	Animalia ornoduna, lauoinduna, beti-bateko tenperaturakoa, biriken bidez arnas hartzen duena, nerbio sistema oso garatuaz hornitua, eta emeak bere umeak ugatzetako esneaz elikatzen dituena.
ugaztun	izond	A1.	Ugatzak dituena.
uger	iz	H1.A1.	Herdoila, burdinarena nahiz landareena.
uger	iz	H1.A2.	Gorputzean eta, itsatsirik geratzen den lohitasuna.
ugerdo	izond		Zikina.
ugertsu	izond		Ugerrez betea, zikina.
ugertu uger edo ugertu ugertzen	ad	A1.	Herdoildu.
ugertu uger edo ugertu ugertzen	ad	A2.	Ugerrez bete, zikindu, lohitu. Cf.
ugertze			ugertu aditzaren aditz izena.
ugutz	iz		Bataioa.
ugutzatu ugutza ugutzatzen	ad		Bataiatu.
uhaitz	iz		Ibaia.
uhal	iz	A1.	: atearen erroak.
uhal	iz	A2.	Larruz edo antzeko gai batez eginiko zerrenda edo xingola mehea, hainbat zereginetarako erabiltzen dena.
uhanditu uhandi uhanditzen	ad	A1.	Harrotu.
uhanditu uhandi uhanditzen	ad	A2.	Urez hanpatu.
uhar	iz	A1.	Uholde ura.
uhar	iz	A2.	Euri-erauntsia.
uharka	adlag		Ibaika.
uharri	iz		Itsaspeko harri multzoa, ia ur azalean dagoena.
uharroila	iz		Erreten, ubidea.
uharte	iz		Ozeano, itsaso, aintzira, ibai... baten urek inguratzen duten lur eremu iraunkorra.
uhartedi	iz		Uharte multzoa.
uhartetar			Uharteko biztanlea.
uhartetxo	iz		Uharte txikia.
uhe	iz		Makila.
uher	izond	A1.	Isurkariez, eta bereziki uraz mintzatuz, arrea, berezko gardentasuna ez duena, lohitasun ugari duena.
uher	izond	A2.	Arrea.
uheri	iz		Barrunbe bat edo ehun bat, batez ere sabela, ur modukoz betetzean datzan eritasuna.
uhertasun	iz		Uherra denaren nolakotasuna.
uhertu uher edo uhertu uhertzen			Arretu, uher bihurtu, gardentasuna galdu edo kendu. Cf.
uhertze			uhertu aditzaren aditz izena.
uhindi	iz		Uhin multzoa.
uholde	iz		Eurite guztiz handia, eta ondorioz gertatzen den ibaien gainez egitea eta lur eremuen urez estaltzea.
uhuri	iz		Hontzak eta, egiten duten oihu luzea; oihu tristea.
uhurika	adlag		Uhuri eginez, uhuriz.
ui	iz		Bikea.
ukabil	iz		Esku itxia.
ukabildu ukabil edo ukabildu ukabiltzen	ad		Eskua itxi.
ukabilkada	iz		Batez ere bizk.. Ukabil ukaldia.
ukabilkari	iz		Ukabil ukaldiak ematen dituen pertsona; ukabilez jotzen duen borrokalaria.
ukabilkatu ukabilka edo ukabilkatu ukabilkatzen	ad		Ukabilez jo.
ukabilkazo	iz		Ukabil ukaldia, ukabilkada.
ukabilketa	iz		Ukabilez egiten den borroka; boxeoa.
ukabilko	iz		Ukabil ukaldia.
ukaera	iz		Ukatzea.
ukaezin	izond		Ezin ukatuzkoa.
ukaite			ukan aditzaren aditz izena.
ukaitza	iz		Jabetza, ondasuna.
ukakor	iz		Ezkorra.
ukaldi	iz		Zerbaitek zerbait jotzea eta horren ondorioa.
ukaldikari	iz		Ukaldikatzen duen pertsona.
ukaldikatu ukaldika edo ukaldikatu ukaldikatzen	ad		Ukaldiak eman.
ukaldikatze			ukaldikatu aditzaren aditz izena.
ukalondo	iz		Ukondoa.
ukamen	iz		Ukatzea.
ukan ukan ukaiten	ad		Izan.
ukandun	izond		Izanduna, ondasunak dituena, aberatsa.
ukapen	iz		Ukamena, ukatzea.
ukar	iz		H. b. G. er.. Limosna.
ukarai	iz		Eskumuturra.
ukarazi ukaraz ukarazten	ad		Ukatzera behartu.
ukatu uka ukatzen	ad	A1.	Ezetz esan; zerbaitek izaterik edo izatasunik ez duela adierazi; zerbait esan den bezala edo bezalakoa ez dela adierazi.
ukatu uka ukatzen	ad	A2.	Ezezkoa eman; ez onartu.
ukatu uka ukatzen	ad	A3.	Zernahi arrazoirengatik leialtasuna edo atxikimendua zor diogun gauza edo pertsona arbuiatu.
ukatu uka ukatzen	ad	A4.	Gehiago ezinean, zerbait egitetik gelditu.
ukatzaile	iz		Adierazten dena ukatzen duen pertsona.
ukatze			ukatu aditzaren aditz izena.
ukendu	iz		Larruazalean ezartzen den zernahi gai edo ore koipetsu.
ukiarazi ukiaraz ukiarazten	ad		Ukitzera behartu.
ukiera	iz		Ukitzea.
ukiezin	izond		Ezin ukituzkoa.
ukiezintasun	iz		Ukiezina denaren nolakotasuna.
ukigabe	izond		Ukitu ez dena.
ukigai	iz		Uki daitekeena.
ukigaitu ukigai edo ukigaitu ukigaitzen	ad		Ukigai bihurtu.
ukigaitz	izond		Ukitzen zaila, ia ukiezina.
ukigarri	izond	A1.	Hunkigarria.
ukigarri	izond	A2.	Ukigaia.
ukigune	iz		Bi edo gehiago gauzak elkar ukitzen duten gunea.
ukimen	iz	A1.	Ukitua, seinalea.
ukimen	iz	A2.	Gorputzaren zentzumena, gorputzaren azal guztian datzana, gauzakiekiko ukipena eta horien gogortasuna, tenperatura etabar sumarazten dituena.
ukipen	iz		Bi gauza edo gehiagok elkar ukitzea eta horren ondorioa; elkar ukitzen dauden gauzen egoera.
ukitu uki ukitzen	ad	A1.	Gorputzaren zati batez batez ere hatzen puntez edo gauzaki baten bidez, zerbaiten gainaldea iritsi.
ukitu uki ukitzen	ad	A2.	Hunkitu.
ukitu uki ukitzen	ad	A3.	Gai bati buruz aritu, sakondu gabe batez ere.
ukitu uki ukitzen	ad	A4.	Era burutua izen gisa.
ukitze			ukitu aditzaren aditz izena.
uko	iz	A1.	Ukatzea, ezetza.
ukondo	iz	A1.	Besaurrea besondoari lotzen zaion giltzaren atzeko aldea.
ukondo	iz	A2.	Bihurgunea, bidea norabidez aldatzen den lekua.
ukondo	iz	A3.	Besoa, luzera neurria.
ukuilu	iz		Abere handiak gordetzen diren toki itxi eta estalia, batez ere baserri barrenekoa. Ik.
ukurtu ukur ukurtzen	ad		Makurtu.
ukurtze			ukurtu aditzaren aditz izena.
ulergaitz	izond		Ulertzen zaila dena, ia ulertezina.
ulergaiztasun	iz		Ulergaitza denaren nolakotasuna.
ulergarri	izond		Uler daitekeena.
ulergarritasun	izond		Ulergarria denaren nolakotasuna.
ulermen	iz		Ulertzeko ahalmena.
ulertarazi ulertaraz ulertarazten	ad	A1.	Adierazi.
ulertarazi ulertaraz ulertarazten	ad	A2.	Ulertzera behartu.
ulerterraz	izond		Erraz edo nekerik gabe ulertzen dena.
ulertezin	izond		Ezin ulertuzkoa.
ulertezintasun	iz		Ulertezina denaren nolakotasuna.
ulertu uler ulertzen	ad		Zerbaiten esanahiaz, izaeraz, zergatikoaz jabetu; norbaitek dioenaz jabetu.
ulertzaile	iz		Ulertzen duen pertsona, aditzailea.
ulertze			ulertu aditzaren aditz izena.
ulitxa	iz		Eltxoa.
ultrahots	iz		Giza entzumenaren sentitze ahalmenetik gorako hots uhina.
ultramore	izond		Kolore morearena baino uhin luzera handiagoa duena.
ultzera	iz		Zauria, larruazalaren edo muki mintzaren etena eta mami galera, gehienetan berez ixtera jotzen ez duena eta zornea dariona.
ulu	iz		Oihu zoli eta luzea.
uluka	adlag		Ulu eginez.
umant	izond eta iz		Heroia.
umantasun	iz		Umanta denaren nolakotasuna.
umantzi	iz		Aintzira txikia.
umarazi umaraz umarazten	ad		Umatzera behartu.
umatu uma umatzen	ad	H1.	Bigundu.
umatze			umatu aditzaren aditz izena.
ume	iz	A1.	Animalia jaio berria.
ume	iz	A2.	Haurra.
ume	iz	A3.	Ondorea, fruitua.
umealdi	iz		Sabelaldia.
umedun	adlag		Sabelean umea edo umeak dituela.
umegaltze	iz		*1965. Amak umea galtzea, abortatzea.
umegile	izond		Emeez mintzatuz, ume asko egiten dituena.
umegin	izond		Umegilea.
umekeria	iz		Umeari dagokion egintza gaitzesgarria.
umeki	iz		Umea, amaren sabelean dagoen bitartean.
umekondo	iz		Ume kozkorra.
umel	izond		Fruituez eta mintzatuz, helduegia, usteltzen hasia.
umeldu umel edo umeldu umeltzen	ad	A1.	Lurraz mintzatuz, bigundu.
umeldu umel edo umeldu umeltzen	ad	A2.	Zimeldu.
umerri	iz	A1.	Bildotsa; Baztanen eta, bildots hila.
umerri	iz	A2.	Behiaren, ardiaren edo ahuntzaren ume jaio berria.
umetasun	iz		Umea denaren nolakotasuna.
umeteria	iz		Ume taldea.
umetoki	iz		Emearen sabelaldeko barrunbea, umekia, jaio arte, edukitzen duena.
umetu ume edo umetu umetzen	ad	H2.	Umeak egin, erditu.
umetu ume edo umetu umetzen	ad	H1.	Umeei dagozkien izaera eta nolakotasuna hartu edo eman.
umetxo	iz		Ume-ren txikigarria.
umetze			umetu aditzen aditz izena.
umezain	iz		Haurtzaina.
umezaro	iz		Haurtzaroa.
umezurtxo	iz		Umezurtz-en txikigarria.
umezurtz	iz		Aita, ama edo biak hilak dituen haurra.
umezurztegi	iz		Umezurtz etxea, umezurtzak jasotzen dituen erruki etxea.
umil	izond		Apala.
umildade	izond		Umiltasuna, apaltasuna.
umildu umil edo umildu umiltzen	ad		Apaldu.
umiliagarri	izond		Umiliatzen duena, apalgarria.
umiliatu umilia umiliatzen	ad		Umildu, apaldu.
umiliatze			umiliatu aditzaren aditz izena.
umilitate	iz		Umiltasuna, apaltasuna.
umilki	adlag		Umiltasunez, apalki.
umilkiro	adlag		Humilki, apalki.
umiltasun	iz		Apaltasuna.
umiltze			umildu aditzaren aditz izena.
umo	izond		Sasoira heldua, sasoiak ondua.
umoki	adlag		Umotasunez.
umontzi	iz		Umetokia.
umore	iz	H1.A1.	Aldartea, gogoaren egoera, pozik eta amultsu edota beltzuri eta zakar agertzera bultzatzen duena.
umore	iz	H1.A2.	Pertsonen eta gauzen alde barregarria edo irrigarria aurkitzeko edo gogo gaiztorik gabe nabarmentzeko tasuna.
umore	iz	H2.	Erreuma.
umotasun	iz		Umoa denaren nolakotsuna; umo dagoenaren egoera.
umotegi	iz		Fruituak gordetzen eta ontzen diren tokia.
umotu umo edo umotu umotzen	ad		Fruituez mintzatuz, heldu, umotegian heldu batez ere.
umotze			umotu aditzaren aditz izena.
unada	iz		Unea, denbora bitartea.
unadura	iz		Nekea, unatzea.
unagarri	izond		Unarazten duena, nekagarria.
unai	iz		Behizaina, behi aziendak zaintzen dituen pertsona.
unaldi	iz		Nekaldia.
unama	iz		Itsasontzietan eta erabiltzen den soka sendoa.
unarazi unaraz unarazten	ad		Unatzera behartu, nekarazi.
unatu una unatzen	ad		Nekatu.
unatze			unatu aditzaren aditz izena.
une	iz	A1.	Denbora bitarte aski laburra.
une	iz	A2.	Espazio bitartea, batez ere aski txikia.
unetxo	iz		Une-ren txikigarria.
unibertsal	izond		Orokorra, guztiekikoa.
unibertso	izond	A1.	Unibertsala.
unibertso	iz	A2.	Mundua, izatea duten gauza guztien multzoa.
unide	iz		Inudea, beste emakume baten haurrari bularra ematen dion emakumea.
uniforme	izond	A1.	Beti-batekoa, beti forma bera duena; aldatzen ez dena.
uniforme	iz	A2.	Talde baten jantzi bereizgarria, kide guztiek eramaten dutena.
unitate	iz	A1.	Batasuna.
unitate	iz	A2.	Banakoa.
unore	iz		Umorea.
untxi	iz		Ugaztun marraskaria, erbiaren antzekoa baina hura baino txikiagoa, asko ugaltzen dena eta lurrean egiten dituen zuloetan bizi dena.
upa	iz		Upela; upel handia.
upagin	iz		Upak egiten dituen eskulangilea.
upagintza	iz		Upaginaren lana eta lanbidea.
upategi	iz		Ardoa, sagardoa... upa edo upeletan gorderik dagoen tokia edo biltegia.
upel	iz		Zurezko xafla ganbilak uztaiez elkartuz eginiko ontzi handia, bi buruak oholez estaliak dituena, ardoa, sagardoa eta beste zenbait isurkari gordetzeko eta garraiatzeko erabiltzen dena.
upeleratu upelera upeleratzen	ad		Ardoa, sagardoa... upelean bota.
upeleratze			upeleratu aditzaren aditz izena.
upelgile	iz		Upelak egiten dituen eskulangilea, upagina.
upeltegi	iz		Ardoa, sagardoa... upa edo upeletan gorderik dagoen tokia edo biltegia.
upeltxo	iz		Upel txikia; upel-en txikigarria.
urhantura	iz		Uheria.
urhegazkin	iz		Ur gainean jar daitekeen hegazkin flotagailuduna.
uraga edo uhaga	iz		Ura lurpetik ateratzeko tresna, kanpoaldean duen haga gora eta beheranz higituz erabiltzen dena, ur ponpa.
urakan	iz		Haize guztiz indartsuko ekaitza.
uralde	iz		Uraldia.
uraldi	iz		Ibaiei gainez eragiten eta lur eremuak urez estaltzen datorren ura.
uranio	iz		Gai bakuna, metal gogor eta trinkoa, nikelaren kolorekoa, berez irradak igortzen dituena U; at. z 92; at. m. 238, 03.
urardotu urardo edo urardotu urardotzen	ad		Zerbaiti, ez dagokion gai bat nahasiz, bere tasun funtsezkoren bat, bereziki indarra, galarazi.
urardotze			urardotu aditzaren aditz izena.
uraska	iz		Urez beteriko aska.
urbanismo	iz		Hirigintza.
urbanizatu urbaniza urbanizatzen	ad		Lur eremu bat bizitoki egituratu bihurtzeko behar diren lanak egin.
urbanizatze			urbanizatu aditzaren aditz izena.
urbatu	iz		Baba, oinetan edo eskuetan sortzen den handitu urtsua.
urberritu urberri urberritzen	ad		Ura aldatu, berritu.
urberritze			urberritu aditzaren aditz izena.
urdai	iz		Zerriaren azal azpiko gantz trinkoa, berotuz edo frijituz urtzen ez dena.
urdaiazpiko	iz		Zerriaren hanka ondua, eta hanka horren izterreko haragia.
urdail	iz		Ugaztunen txegoste hodiko erraia, zorro itxurakoa, hestegorriaren eta heste mehearen artean dagoena.
urdaileratu urdailera urdaileratzen	ad		Urdailera sartu.
urdaileratze			urdaileratu aditzaren aditz izena.
urdain	iz		Urdezaina, zerrizaina.
urdaki	iz		Urdaia.
urdalde	iz		Zerri taldea.
urdama	iz		Zerrama.
urdamutur	iz		Mitxoleta.
urdandegi	iz		Zerritegia.
urdanga	iz	A1.	Zerri emea.
urdanga	iz	A2.	Emagaldua.
urde	iz	A1.	*1562; ipar.
urde	izond	A2.	Zikina, lizuna.
urdekeria	iz		Zikinkeria, lohikeria.
urdeki	iz		Zerrikia.
urdetto	iz		Urde-ren txikigarria.
urdetu urde edo urdetu urdetzen	ad		Zikindu, lohitu.
urdezain	iz		Zerrizaina.
urdeo	iz		Urde-ren txikigarria.
urdinabar	izond		Grisa.
urdinarre	izond		Urdinaren eta arrearen artekoa.
urdinbelar	iz		Gurutzedunen familiako landare lore-horia, hostoek anilaren antzeko koloregaia ematen dutena.
urdindu urdin edo urdindu urdintzen	ad	A1.	Ileaz mintzatuz, zahartzaroan edo hartzen hasten den kolorekoa bihurtu.
urdindu urdin edo urdindu urdintzen	ad	A2.	Janariez eta mintzatuz, lizundu.
urdindu urdin edo urdindu urdintzen	ad	A3.	Kolore urdina hartu edo eman.
urdinkara	izond		Urdin itxurakoa, urdinxka.
urdintasun	iz		Urdina denaren nolakotasuna.
urdintsu	izond		Urdina.
urdintze			urdindu aditzaren aditz izena.
urdinxka	izond		Urdinaren antzeko kolorekoa.
urdun	izond		Ura duena.
urduri	izond		Lasaia edo geldia ez dena, egonezinera edo kezkara joera duena.
urdurialdi	iz		Urduritasunezko aldia.
urdurikeria	iz		Lasterka eta pentsatu gabe, arrapaladan ari denaren egitea.
urduritasun	iz		Lasaitaun edo gelditasun eza, ezinegona; urduri dagoenaren egoera.
urduritsu	adlag		Urduri, urduritasunez beterik.
urduritu urduri edo urduritu urduritzen	ad		Urduri jarri, urduritasunak jo.
urduritze			urduritu aditzaren aditz izena.
uretra	iz		Gernubidea, gernua maskuritik kanpora daraman hodia.
ureztatu urezta ureztatzen	ad		Eremu baten gainean ura sakabanatu; urez hornitu.
ureztatze			ureztatu aditzaren aditz izena.
urgarri	izond eta iz		Gauzez, batez ere isurkariez mintzatuz, zerbait urtzeko erabiltzen dena.
urgatzi urgatz urgazten	ad		1636; cf.
urgazle	izond	A1.	Laguntzailea, babeslea.
urgazpen	iz		Laguntza.
urgoitu urgoi urgoitzen	ad	A1.	Nekatu, unatu.
urgoitu urgoi urgoitzen	ad	A2.	Burgoitu, harrotu.
urguileria	iz		Harrokeria.
urguilu	iz		Harrotasuna, harrokeria; hantustea.
urguilutsu	izond		Harrotasunez, harrokeriaz, hantustez betea, harroa, burgoia.
urguilutu urguilu edo urguilutu urguilutzen	ad		Harrotu, burgoitu.
urgun	izond eta iz		Herrena.
urgunka	adlag		Herrenka.
urin	iz	A1.	Gantza, koipea.
urin	iz	A2.	Zenbait gairi darien edo haietatik ateratzen den isurkaria edo zukua.
urindatu urinda urindatzen	ad		Gantzutu; koipetu.
urindatze			urindatu aditzaren aditz izena.
urineztatu urinezta urineztatzen	ad		Koipeztatu.
urineztatze			urineztatu aditzaren aditz izena.
urintsu	izond		Koipetsua.
urkabe	iz		kondenatuak dilindan ezartzeko soka duen haga horizontzal batez eta honi eusten dioten habe zut batzuez osaturiko tresna.
urkamen	iz		Urkatzea.
urkamendi	iz		Estirak eta heriotza emateko tresna; kondenatuak zintzilikatzeko soka duen haga horizontzal batez eta honi eusten dioten habe zut batzuez osaturiko tresna; tresna hori dagoen lekua.
urkarazi urkaraz urkarazten	ad		Urkamendira bidali.
urkatu urka edo urkatu urkatzen	ad		Urkan hil; soka batez lepotik zintzilikatuz hil.
urkatzaile	iz		Norbait urkamendira bidaltzen duena.
urkatze			urkatu aditzaren aditz izena.
urketa	iz		Ur piloa.
urketa	adlag	H1.	Ur bila.
urketara	adlag		Urketa, ur bila.
urki	iz		Eremu hotz eta epeletako zuhaitza, azala zurixka eta leuna, hosto txikiak eta lore sexubakarrak buruxka zintzilikarietan dituena.
urkidi	iz		Urkiak dauden saila, urki oihana.
urkila	iz	A1.	Zuhaitz batean, enborrak eta adar batek, edo bi adarrek, eratzen duten "V" modukoa.
urkila	iz	A2.	Goialdea "V" formakoa duen euskarria.
urkitz	iz		Jasmina, Oleaceae familiako landare aihenduna, lore zuri urrintsuak ematen dituena.
urkor	izond		Uretan edo beste isurkari batean erraz urtzen dena.
urkuldu urkul urkultzen	ad		Artaburuak, lekak... aletu.
urlehortar	izlag eta iz		Animalia ornodun odol-hotza, lauoinduna, arrautza bidez ugaltzen dena, azala soila, bustia eta muki guruinez hornitua duena, eta heldutasuna iritsi baino lehen eraldatzea jasaten duena.
urlia	iz		Pertsona ez mugatu bat izendatzeko erabiltzen den hitza.
urmael	iz	A1.	Aintzira txikia.
urmael	iz	A2.	Parke edo lorategietako urtegia, askotan barandaz eta apaingarriz hornitua dagoena.
urmargo	iz		Uretan deseginiko koloreez paper gainean ontzen den margolana.
urmariarazi urmariaraz urmariarazten	ad		Desagertarazi, suntsiarazi.
urmariatu urmaria urmariatzen	ad		Desagertu, desegin, suntsitu.
urmin	iz		Uheria.
uroilo	iz		Hegazti zangaluzea, moko sendo gorria eta luma ilunak dituena, zingiretan eta bizi dena.
urologia	iz		Gernu aparatuaren eritasunak aztertzen dituen medikuntzaren adarra.
urologo	iz		Gernu aparatuaren eritasunetan espezialista den sendagilea.
uros	izond		Dohatsua, zoriontsua.
uroski	adlag		Dohatsuki, uros.
urostasun	iz		Dohatsutasuna, zoriontasuna.
urpe	iz		Ur azpia. Batez ere leku kasu atzizkiekin, singularrean.
urpekari	iz		Murgilaria.
urpeko	iz		Itsaspekoa.
urperatu urpera urperatzen	ad		Urpera joan edo eraman.
urperatze			urperatu aditzaren aditz izena.
urpetu urpe edo urpetu urpetzen	ad	A1.	Urak estalia gertatu, urek azpian hartu.
urpetu urpe edo urpetu urpetzen	ad	A2.	Urperatu.
urpetze			urpetu aditzaren aditz izena.
urraburu	iz		Itsaso bero edo epeletako arrain teleosteoa, begien ondoan urre koloreko orban edo marra bat duena.
urradura	iz		Urratua.
urragarri	izond eta iz		Irri-egingarria.
urraida	iz		Kobrea.
urrako	iz		Urradura, urratua.
urrakor	izond		Erraz urratzen dena, hauskorra.
urrarazi urraraz urrarazten	ad		Urratu aditzaren arazlea.
urraska	adlag		Urratsez urrats ibiliz, urratsak eginez.
urraskal	adlag		Urrats bakoitzean.
urraspide	iz		Aritzea edo aritzeko bidea, urratsa.
urrats	iz	A1.	Ibiltzean egiten den higitzea, oin bat altxatu, aurreratu eta berriro lurrean uztean datzana.
urrats	iz	A2.	Higitze horien segida eta segida horren nolakotasuna; ibiltzea edo ibiltzeko era.
urrats	iz	A3.	Higitze horietako bakoitzean aurreratzen den bitartea.
urrats	iz	A4.	Mailaka edo zatika egiten den zerbaiten zati bakoitza.
urratu urra urratzen	ad	H1.A1.	Papera, oihala... lanabesen laguntzarik gabe hautsi edo puskatu.
urratu urra urratzen	ad	H1.A2.	Hautsi, puskatu, desegin.
urratu urra urratzen	ad	H1.A3.	Lapitzez edo tintaz markatuaz edo idatziaz, edo zerbaiten arrastoaz mintzatuz, ezabatu.
urratu urra urratzen	ad	H1.A4.	: barrez lehertu.
urratu	iz	H2.	Urratzearen ondorioa.
urratzaile	iz		Urratzen duena. Pertsonei dagokie.
urratze			urratu aditzaren aditz izena.
urraza	iz		Elkartuen familiako baratze landarea, gatzozpinduta jaten diren hosto zabal leunak dituena.
urrebotoi	iz		Urde-muturra, belardietako landarea, puntan lore hori ikusgarria duena.
urregile	iz		Urrea lantzen duen pertsona.
urregin	iz		Urregilea.
urregintza	iz		Urregilearen bizibidea eta lanbidea.
urrekara	izond		Urre itxurakoa.
urrendu urrent urrentzen	ad		Amaitu, bukatu.
urrentze			urrendu aditzaren aditz izena.
urreria	iz		Urrezko bitxi edo gauzen multzoa.
urretu urre edo urretu urretzen	ad		Urre bihurtu, urrea bezalako bihurtu.
urretxindor	iz		Txori intsektujalea, moko-zuzena, bizkarraldea eta buztana arreak dituena, bere kantu ederragatik nabarmentzen dena.
urretxori	iz		arra luma-horia da hego eta buztan beltzak izan ezik, eta emea berdaxka hegoak salbu.
urrezkotasun	iz		Urrezkoa denaren nolakotasuna.
urreztatu urrezta urreztatzen	ad		Urrez, urre geruza batez estali.
urreztatzaile	iz		Urreztatzen duen pertsona.
urreztatze			urreztatu aditzaren aditz izena.
urreztu urrez urrezten	ad		Urreztatu.
urrisoro	iz		Urribelarra.
urribelar	iz		Udazkeneko epaiko belarra, bibelarra.
urribiza	iz		Dieta, janurria.
urrieta	iz		Urria.
urrikalarazi urrikalaraz urrikalarazten	ad		Urrikaltzera behartu.
urrikaldu urrikal urrikaltzen	ad		Errukitu.
urrikalgarri	izond		Errukarria, urrikalmendua eragiten duena.
urrikalkizun	pred eta izond		Urrikalmendua merezi duena, urrikalgarria, errukarria.
urrikalkor	izond		Urrikaltsua, errukiorra.
urrikalmendu	iz		Errukia.
urrikalmendutsu	izond		Urrikaltsua, errukiorra.
urrikaltasun	iz		Errukia.
urrikalti	izond		Urrikaltsua, errukiorra.
urrikaltsu	izond		Urrikalmenduz betea, errukiorra.
urrikaltze			urrikaldu aditzaren aditz izena.
urrikari	iz		Urrikalmendua, errukia.
urrikaritsu	izond		Urrikaltsua, errukiorra.
urrikarri	izond		Errukarria, errukia eragiten duena.
urriki	iz	H1.A1.	Damua, hobenak errudunarengan, ezbeharrak pairatzailearengan eragiten duen atsekabea.
urriki	iz	H1.A2.	Errukia, urrikalmendua.
urriki	adlag	H2.	Eztiki, geldiki.
urrikimendu	iz		Damua, urrikia.
urrikitu urriki urrikitzen	ad	A1.	Damutu, urriki izan.
urrikitu urriki urrikitzen	ad	A2.	Errukitu.
urrikitze			urrikitu aditzaren aditz izena.
urril	iz		Urria.
urrilo	iz		Patataren familiako landare lo eragilea, zurtoinik gabea, hosto zabal eta zimurrak eta usain txarreko loreak dituena.
urrin	iz	H1.A1.	Usain ona edo gozoa, perfumea.
urrin	iz	H1.A2.	Usaina.
urrin	iz	H1.A3.	Usain txarra.
urrindatu urrinda urrindatzen	ad	A1.	Urrina, usain gozoa, hedatu.
urrindatu urrinda urrindatzen	ad	A2.	Usain egin, usaindu.
urrindatu urrinda urrindatzen	ad	A3.	Usaindu, usain gaiztoa hedatu.
urrindatze			urrindatu aditzaren aditz izena.
urrindu urrin edo urrindu urrintzen	ad		Kirastu, usain txarrekoa bihurtu, usain txarra hedatu.
urrindu urrin edo urrindu urrintzen	ad	A2.	Urrineztatu.
urrineztatu urrinezta urrineztatzen	ad		Urrinez igurtzi edo gantzutu.
urrineztaze			urrineztatu aditzaren aditz izena.
urringai	iz		Urrina hedatzen duen gaia.
urrintsu	izond		Urrina, hots, usain ona hedatzen duena.
urrintsu	izond	A2.	Kiratsa dariona.
urririk	adlag		Ezer ordaindu gabe, doan, hutsean.
urritasun	iz		Urria denaren nolakotasuna; neurri edo kopuru urrian egotea.
urritu urri edo urritu urritzen	ad		Urri edo urriago bihurtu.
urritx	iz		Gibelurdinaren antzeko perretxikoa, oina eta txapel azpia zuriak dituena, janari gisa oso aintzat hartua.
urritze			urritu aditzaren aditz izena.
urrixa	izond		Abereez eta mintzatuz, emea.
urruin	iz		Gutxiespena, destaina.
urruindu urruin edo urruindu urruintzen	ad		Gutxietsi, erdeinatu.
urruingarri	izond		Arbuiagarria.
urruma	iz	A1.	Usoen eta usapalen kantu apal eta beti-batekoa.
urruma	iz	A2.	Intziria, marruma.
urrumaka	adlag		Urruma eginez.
urrumatu urruma edo urrumatu urrumatzen	ad		Usoak bere lagunari urruma eginez txera erakutsi.
urrunarazi urrunaraz urrunarazten	ad		Urruntzera behartu.
urrundanik	adlag		Urrundik, urrutitik.
urrundu urrun edo urrundu urruntzen	ad		Urrunera joan edo eraman, urrutiratu.
urrunkari	iz		Urrun heltzen dena, helmen handikoa.
urruntasun	iz	A1.	Urrun dagoenaren, urruntzen denaren egoera.
urruntasun	iz	A2.	Urrun egotea.
urruntxo	adlag		Urrun samar, urrutitxo.
urruntze			urrundu aditzaren aditz izena.
urrunxko	adlag		Urruntxo, urrutitxo.
urrutimin	iz		Urruti joateko irrika, urruti ez egonaren mina.
urruti	adlag		non.
urruti	adlag	A1.	Distantzia handira, urrun.
urruti	izond	A2.	Urruna.
urruti	izond	A3.	Izen gisa; goi.
urrutidazki	iz		Telegrama.
urrutidazkin	iz		Telegrafoa.
urrutikuskin	iz		Teleskopioa.
urrutiratu urrutira urrutiratzen	ad		Urrutira joan edo eraman, urrundu.
urrutiratze			urrutiratu aditzaren aditz izena.
urrutitasun	iz		Urruntasun.
urrutitu urruti edo urrutitu urrutitzen	ad		Urrundu, urrutiratu.
urrutitxo	adlag		Urruti samar, urruntxo.
urrutixko	adlag		Urrutitxo, urrunxko.
urrutizkin	iz		Telefonoa.
urtaldi	iz		Urtabea.
urtar	izlag		Uretan bizi dena edo dagoena, uretakoa.
urtarazi urtaraz urtarazten	ad	A1.	Urtu, urtzera behartu.
urtarazi urtaraz urtarazten	ad	A2.	Urtatu, busti.
urtaro	iz	A1.	Lurraren eguzkiarekiko egoera kontuan izanik, urtea bereizten den hiru hilabeteko lau zatietako bakoitza.
urtaro	iz	A2.	Urtaldia, urtabea.
urtarril	iz		Urtearen lehen hila, 31 egun dituena.
urtatu urta urtatzen	ad	H1.	Busti, ureztatu.
urtatu	izond	H2.	Urte askokoa.
urtatze			urtatu aditzaren aditz izena.
urte	iz		Lurrak Eguzkiaren inguruan bira osoa egiten ematen duen denbora; urtarrilaren 1etik abenduaren 31rako hamabi hilabeteko aldia.
urtebete	iz		Urte bat.
urtebetetze	iz		Urteak betetzen diren eguna, jaiotegunaren urtemuga.
urtebi	iz		Sagar mota, asko irauten duena.
urteburu	iz	A1.	Urteurrena, urtemuga.
urteburu	iz	A2.	Urte amaiera.
urtegarren	iz		Urteurrena.
urtegi	iz		Gizakiak eratutako ur biltegia, batez ere aski handia.
urtekal	adlag		Urte oroz, urtero.
urtekari	iz		Urtean behin argitaratzen den aldizkaria.
urtemuga	iz	A1.	Urteurrena, gertaera gogoangarri baten urteak betetzen diren eguna.
urtemuga	iz	A2.	Muga urtea.
urteoro	adlag		Urtero.
urtero	adlag		Urte guztietan, urte oroz.
urtetsu	izond		Adintsua, urte asko dituena.
urtetxo	iz		Urte-ren txikigarria.
urteurren	iz	A1.	Gertaera gogoangarri baten urteak betetzen diren eguna.
urteurren	iz	A2.	Gertaera gogoangarri baten 25, 50, 75... urteak betetzen diren urtea.
urtigi	ad		Jaurti, aurtiki.
urtika	adlag		Jaurtikiaz.
urtsu	izond		Ur asko duena edo daukana.
urtu ur edo urtu urtzen	ad	A1.	Beroaren eraginez, gai gotor bat isurkari bihurtu.
urtu ur edo urtu urtzen	ad	A2.	Gai gotor bat uretan edo beste isurkari batean desegin.
urtume	iz		Urtean sortutako adarra.
urtxintxa	iz		Katagorria.
urtxori	iz		Buztanikara.
urtzaile	iz	A1.	Oletan eta, mea sutegian urtzen duen langilea.
urtzaile	iz	A2.	Urtzen duena.
urtzaile	izond eta iz	A3.	Urgarria.
urtze			urtu aditzaren aditz izena.
urtzintz	iz		Usina, doministikua.
urtzinzka	adlag		Urtzintz egiten.
urubi	iz		Ulua, oihua.
urxapal	iz		Usapala.
urzale	izond		Edari bizirik edaten ez duena.
urzo	iz		Usoa.
usadio	iz		Ohitura, ekandua.
usagari	iz		Urde-muturraren familiako landarea, lore ikusgarriak dituena.
usaia	iz		Ohitura.
usaimen	iz		Gorputzaren zentzumena, sudur barneko mintzan datzana, gauzen usaina sumarazten duena.
usain belar			1808; usanbelar 1855. Belar usaintsua.
usainbelar	iz		Aintzira eta zingiretan hazten den landarea, txorten luzeko hosto zabalak dituena.
usain	iz	A1.	Hainbat gauzari darien jario airakorra, sudurrean datzan zentzumenari eragiteko gauza dena.
usaindu usain edo usaindu usaintzen	ad	A1.	Usain txarra hedatu; usain txarreko bihurtu.
usaindu usain edo usaindu usaintzen	ad	A2.	Usain egin.
usaindu usain edo usaindu usaintzen	ad	A3.	Urrindatu, lurrindu.
usaindun	izond		Usain nabarmena duena.
usaingabe	izond		Usainik ez duena.
usainka	adlag		Usain eginez.
usaintsu	izond	A1.	Usain ona dariona.
usaintsu	izond	A2.	Usain txarrekoa, usaindua.
usaintze			usaindu aditzaren aditz izena.
usainztatu usainzta usainztatzen	ad		Urrindatu, lurrindu.
usakume	iz		Usoaren umea, uso umea.
usantza	iz		Ohitura, ekandua.
usapal	iz		Usoaren ordenako hegaztia, hura baino txikiagoa, bizkarreko lumak arre-gorrixkak dituena.
usarrean	adlag		Induskatzen.
usategi	iz		Usoak hazteko prestatzen den tokia.
usatortola	iz		Usapala, uso tortoila.
usatu usa	ad	A1.	Erabili.
usatu usa	ad	A2.	Ohitu.
usin	iz	H1.	Sudurretik eta ahotik biriketako airea nahi ezik eta indarrez jaurtitzea.
uskurtza	iz		Erlijioa.
usna	iz	A1.	Usaimena.
usna	iz	A2.	Usain egitea.
usnaka	adlag		Usainka.
usnarazi usnaraz usnarazten			Usnatzera behartu.
usnatu usna edo usnatu usnatzen	ad		Usain egin, usaindu.
usnatze			usnatu aditzaren aditz izena.
usomando	iz		Pagausoa.
uso	iz	A1.	Moko meharreko hegaztia, hego-laburra, lumajearen kolorea moten arabera aldatzen dena Columba sp.; gure herri eta hirietan bizi direnak gris-urdinxkak dira.
usoki	iz		Uso haragia.
usotxo	iz		Uso-ren txikigarria.
uspel	iz	H1.A1.	Ubela.
uspel	iz	H1.A2.	Mailatua.
uspel	izond	H2.	Laiotza.
uspel more	iz	H1.A2.	Larruazalean kolpe baten edo hotzaren ondorioz gertatzen den orban ubela.
uspeldu uspel edo uspeldu uspeltzen	ad	A1.	Ubeldu.
uspeldu uspel edo uspeldu uspeltzen	ad	A2.	Mailatu.
uspeldura	iz		Uspela.
uspelgune	iz		Leku uspela, laiotza.
uspeltze			uspeldu aditzaren aditz izena.
uste izan usteko	ad	A1.	Uste batean oinarriturik pentsatu.
uste izan usteko	ad	A2.	Esperantza izan.
uste	iz	A1.	Zerbaiti buruz, itxura edo aztarnen arabera izaten den iritzia.
ustebide	iz	A1.	Pentsamoldea.
ustebide	iz	A2.	Uste ona.
ustekabean	adlag	A1.	Espero izan gabe.
ustekabean	adlag	A2.	Oharkabean.
ustekabean	izlag	A2.Xa.	Espero edo uste ez dena.
ustekabean	izlag	A2.Xb.	Oharkabekoa.
ustekeria	iz		Ustea.
ustekida	iz		Uste ona.
ustekizun	iz	A1.	Uste ona.
ustekizun	iz	A2.	Ustea, bereziki jakintza gaiei buruzkoa.
usteko	izond		Halakoa dela uste dena.
ustel	izond	H1.A1.	Gai organikoez mintzatuz, hondatu edo galdu dena, kiratsa dariona.
ustel	izond	H1.A2.	Pertsonez eta mintzatuz, behar adina kemen, ausardia, zintzotzasun ez duena.
ustel	izond	H1.A3.	Alferrikakoa, ondorerik gabea.
ustel	iz	H2.	Musean eta, eskualdia edo partida.
ustelarazi ustelaraz ustelarazten	ad		Usteltzera behartu.
usteldu ustel edo usteldu usteltzen	ad		Gai organikoez mintzatuz, hondatu edo galdu.
usteldura	iz		Usteltasuna.
ustelezin	izond		Ezin ustelduzkoa, ustelgaitza.
ustelgaitz	izond		Ustelezina.
ustelkeria	iz	A1.	Usteltasuna.
ustelkeria	iz	A2.	Kargudun edo enplegaturen bat, bere egoeraz zilegi ez den moduan balia-tuz, diru edo onuren truke, inoren mesedetan aritzeari amore ematea.
ustelkor	izond		Usteltzeko joera duena, erraz usteltzen dena.
ustelkortasun	iz		Ustelkorra denaren nolakotasuna.
usteltasun	iz		Usteltzea; gauza edo zati ustela.
usteltze			usteldu aditzaren aditz izena.
usteri	iz		Legena, legenarra.
ustezko	izlag		Ustez-en izenlaguna.
ustiatu ustia ustiatzen	ad		izadiko baliabideak, lehen gaiak lortzeko, landu.
ustiatze			ustiatu aditzaren aditz izena.
usu	izond	H1.MA.A1.	Maiz gertatzen dena.
usu	izond	H1.MA.A2.	Sarria, tapitua.
usu	adlag	H1.MB.	1627.
usu	adlag	H1.MB.A1.	Maiz, sarri.
usu	adlag	H1.MB.A2.	Laster.
usu	iz	H2.	Zornea.
usuki	adlag	H1.	Usu, maiz.
usuri	iz		Gernua.
usutasun	iz		Maiztasuna.
usutu usu edo usutu usutzen	ad	A1.	Zerbait usu egin, maiztu.
usutu usu edo usutu usutzen	ad	A2.	Zerbait sarriago, tapituago bihurtu.
usutze			usutu aditzaren aditz izena.
utikan	interj		Norbait edo zerbait arbuiatzen dela, norbaitek alde egin dezala adierazteko hitza.
utopia	iz		Errealitatea kontuan hartzen ez duen gizarte edo politika xedea; ezin gauzatuzkoa dirudien asmoa edo ideia.
utopiko	izond		Utopiari dagokiona; utopiaren aldekoa.
utzarazi utzaraz utzarazten	ad		Uztera behartu.
utzi utz uzten	ad	A1.	Nolabait loturik gauden edo dagokigun norbait edo zerbaitengandik bereizi.
utzi utz uzten	ad	A3.	Aurrean dena, eskaintzen dena ez hartu.
utzi utz uzten	ad	A4.	Irauten duen seinale bat egin.
utzi utz uzten	ad	A5.	Ez eragotzi, debekurik ez jarri.
utzieste			utzietsi aditzaren aditz izena.
utzietsi utziets utziesten	ad		Bazterrera utzi, bertan behera utzi.
utziezin	izond		Ezin utzizkoa.
utzimen	iz		Uztea.
uxadan	iz		Izaina.
uxaldu uxal uxaltzen	ad		Zimeldu.
uxaltze			uxaldu aditzaren aditz izena.
uxara	iz		Beherakoa.
uxaratu uxara edo uxaratu uxaratzen	ad		Beherakoa izan.
uxarka	adlag		Induskatzen.
uxatu uxa uxatzen	ad		Norbaiti edo zerbaiti ihes eragin, hurbiltzen ez utzi.
uxatzaile	izond eta iz		Uxatzen duena.
uxatze			uxatu aditzaren aditz izena.
uxo	iz		Usoa.
uxter	izond	A1.	Samurra, beratza.
uxter	izond	A2.	Erraza.
uxtertu uxter uxtertzen	ad		Uxter bihurtu, samurtu.
uxtertze			uxtertu aditzaren aditz izena.
uzi	iz		Irrika, grina.
uzkailarazi uzkailaraz uzkailarazten	ad		Iraularazi.
uzkaili uzkail uzkailtzen	ad		Irauli, azpikoz goratu.
uzkailtze			uzkaili aditzaren aditz izena.
uzkaldu uzkal uzkaltzen	ad	H1.	Lotu, estekatu.
uzker	iz		Uzkitik behingoan kanporatzen den heste gasa, bereziki, hotsa egiten duena.
uzkerti	izond		Uzker asko jaurtitzen dituena.
uzki	iz	A1.	Ipurdia.
uzki	iz	A2.	Txegoste hodia amaitzen den irekigunea, ipurtaldearen erdian dagoena.
uzkin	iz		Hondarrak.
uzkinaxo	iz		Eskilasoa.
uzkur			Atsegina ez den egoera batean halako nagitasuna edo atzera egiteko gogoa agertzen duela.
uzkurka	adlag		Uzkur eginez.
uzkurkeria	iz		Uzkurtasuna gaitzesgarritzat markatua.
uzkurki	adlag		Uzkurtasunez, uzkurkeriaz.
uzkurkor	izond		Uzkurtzeko gai dena, uzkurtzeko joera duena.
uzkurraldi	iz		Uzkurtasunezko aldi igarokorra.
uzkurtasun	iz		Atsegina ez den egoera batean atzera egiteko gogoa.
uzkurtu uzkur edo uzkurtu uzkurtzen	ad	A1.	Tamaina txikiagoko bihurtu; laburrago bihurtu.
uzkurtu uzkur edo uzkurtu uzkurtzen	ad	A2.	Kikildu, adorea galdu edo kendu, ezeri aurre egiteko gauza ez dela gertatu; uzkurtasuna sentitu.
uzkurtze			uzkurtu aditzaren aditz izena.
uztai	iz	A1.	Biribilki formako gauzakia.
uztai	iz	A2.	Arkua, hagaxka malgu batez eratutako arma, muturretik muturrera duen soka batez geziak eta tragazak jaurtikitzeko erabiltzen dena.
uztai	iz	A3.	Ibilgailuen gurpilen metalezko ingurua.
uztail	iz		Urtearen zazpigarren hila, 31 egun dituena.
uztar behi	iz		Lanerako erabiltzen den behia.
uztar idi	iz		Lanerako erabiltzen den idia.
uztar	iz		Ostikoa.
uztardura	iz		Uztartzea; uztartzen duen lotura.
uztargi	iz		Ostadarra.
uztargile	iz		Uztarriak egiten dituen eskulangilea.
uztargintza	iz		Uztargilearen lanbidea.
uztarka	adlag		Ostikoka.
uztarkide	iz		Abere bati buruz, uztarrian kide duen aberea.
uztarko	iz		Uztarra, ostikoa.
uztaro	iz		Uzta biltzeko sasoia.
uztarpe	iz		Uztarriaren azpia; mendekotasuna. Batez ere deklinabide atzizkiez, singularrean.
uztarperatu uztarpera	ad		Uztarpera eraman, uztarpetu.
uztarperatze			uztarperatu aditzaren aditz izena.
uztarpetu uztarpe edo uztarpetu uztarpetzen	ad		Uztarpean ezarri; menderatu.
uztarpetze			uztarpetu aditzaren aditz izena.
uztarrarazi uztarraraz uztarrarazten	ad		Uztartzera behartu.
uztarrarazte			uztarrarazi aditzaren aditz izena.
uztarri	iz	A1.	Zurezko atal sendoa eta landua, idi edo behi pareari, lanerako lotzeko, buru gainean ezartzen zaiona.
uztarri	iz	A2.	Batera uztartzen diren abereen bikotea.
uztartu uztar edo uztartu uztartzen	ad	A1.	Uztarrian lanerako lotu.
uztartu uztar edo uztartu uztartzen	ad	A2.	: besoak gurutzatu.
uztartze			uztartu aditzaren aditz izena.
uztatu uzta uztatzen	ad		Uzta bildu.
uzte			utzi aditzaren aditz izena.
uzu	izond		Hezikaitza.
v	iz		Euskal alfabetoko hogeita hirugarren letra.
vodka	iz		Errusian eta, zekale edo garagar alez egiten den edari bizia.
volt	iz		Elektrizitate tenkaren banakoa.
voltaje	iz		Elekr. Bi eroaleren arteko edo elektrizitatez kargatutako bi gorputzen arteko potentzial diferentzia.
voltimetro	iz		Elektrizitate tenka edo voltajea neurtzeko tresna.
w	iz		Euskal alfabetoko hogeita laugarren letra.
watt	iz		Elektrizitate ahalmenaren banakoa.
whisky	iz		Britaniar uharteetan eta Ipar Amerikan zekale, garagar, arto alez egiten den edari bizia.
wolfram	iz		Gai bakuna, molibdenoaren saileko metal astuna W edo Tu; at. z 74; at. m. 183,85.
x	iz		Euskal alfabetoko hogeita bosgarren letra.
xabal	izond		Zabala.
xabalina	iz		Lehen arma gisa eta gaur egun atletismo ariketetan erabilzen den haga edo makila moduko atal luzea, eskuz jaurtikitzen dena.
xaboi	iz		Garbitzeko eta koipea kentzeko erabiltzen den produktua, alkali batek gantz bati eraginez lortzen dena.
xabor	iz		Zaborra, legarra.
xafla	iz	A1.	Herskailua.
xafla	iz	A2.	Gai baten, bereziki metal baten zati mehea eta laua.
xafla	iz	A3.	Xerra.
xagu	iz		Sagua.
xahako	iz		Zahatoa.
xahar	izond		Zaharra.
xahu	izond	A1.	Garbia.
xahu	izond	A2.	galdua naiz, galduak gara.
xahuarazi xahuaraz xahuarazten	ad		Xahutzera behartu.
xahubide	iz		Xahutzea, gastua.
xahugarri	izond		Xahutzen adiera guztietan duena.
xahuki	adlag		Garbiki, xahutasunez.
xahupen	iz	A1.	Xahutzea, garbitzea.
xahupen	iz	A2.	Xahutzea, hondamendia.
xahupen	iz	A3.	Xahutzea, gastua, xahubidea.
xahutasun	iz		Garbitasuna, xahua denaren nolakotasuna.
xahutu xahu edo xahutu xahutzen	ad	A1.	Garbitu. Eskuak xahutu.
xahutu xahu edo xahutu xahutzen	ad	A2.	Batez ere ipar.. Ondasunez eta mintzatuz, ahitu.
xahutzaile	izond eta iz		Xahutzen duena.
xahutze			xahutu aditzaren aditz izena.
xai	iz		Sotoa, upategia.
xake	iz		Hamaseina irudi zuri edo beltz dituzten bi jokalariren arteko jokoa, hirurogeita lau laukitxo zuri-beltzeko taula batean, jokalari bakoitzak bere irudiak mugituz eta aurkariarenak harrapatzen saiatuz jokatzen dena.
xaki	iz		Marka, seinalea.
xakur	iz		Zakurra.
xalant	iz	H1.	Txanela.
xalant	iz	H2.	Galaia.
xalantzain	iz		Xalanta daraman pertsona, xalant patroia.
xalantzaingo	iz		Xalantzainaren lanbidea.
xalo	izond	A1.	Tolesgabea, laoa.
xalo	izond	A2.	Jendearekiko harremanetan gozoa, atsegina, maitagarria dena.
xaloki	adlag		Xalotasunez.
xalotasun	iz	A1.	Tolesgabetasuna.
xalotasun	iz	A2.	Xaloa edo atsegina denaren nolakotasuna.
xamar	iz	H1.	Gizonezkoen soineko luze mahukaduna, atorraren gainean jartzen dena.
xamar	adlag	H2.	Samarra.
xamardun	iz		Xamarra janzten duena; baserritarra.
xamur	izond		Samurra.
xanbelan	iz		Ganberazaina.
xanfarin	izond		Buruarina, eroxka, ganoragabea.
xango	iz	H1.	Kartetan, erregearen eta zaldunaren frantses kartetan anderearen ondoko karta, mutil edo morroi baten irudia duena.
xango	iz	H2.	Zangoa.
xangre	iz		Minbizia.
xangrin	iz		Bihozmina, atsekabea.
xanpaina	iz		Jatorriz Frantziako Champagnekoa den ardo zuri aparduna.
xanpu	iz		Ilea garbitzeko erabiltzen den xaboi isurkari berezia.
xantre	iz		Eliz kantaria.
xapelet	iz		Arrosarioa, kondera.
xaramela	iz	A1.	Txirula bakuna, txilibitua.
xaramela	iz	A2.	Kantua, doinua.
xaramela	iz	A3.	Kantuaren apaindura, silaba bakar baten gainean laster eta arin abesten den nota saila.
xaramelatu xaramela edo xaramelatu xaramelatzen	ad		Abestu, kantatu.
xaramelatze			xaramelatu aditzaren aditz izena.
xarbo	iz		Zarboa.
xardina	iz		Sardina.
xaribari	iz	A1.	Zalaparta, zarata.
xaribari	iz	A2.	Asto-lasterrak, tobera-mustra.
xarlango	iz		Erbi zakurra.
xarma	iz		Erakartzen, atsegina sortzen duen zeraren nolakotasuna.
xarmadura	iz		Aztikeria.
xarmagarri	izond		Xarma sortzen duena.
xarmant	izond		Xarmagarria.
xarmatu xarma edo xarmatu xarmatzen	ad	A1.	Sorgindu, sorginkeriaz menderatu.
xarmatu xarma edo xarmatu xarmatzen	ad	A2.	Norbaiten edo zerbaiten xarmak erakarri edo menderatu.
xarmatzaile	izond		Xarmatzen duena.
xarmatze			xarmatu aditzaren aditz izena.
xarpa	iz		Ehunezko zerrenda zabala, eskubiko besaburutik ezkerreko aldakara pasatzen dena, edo gerrian lotzen dena, ezaugarri gisa erabiltzen dena.
xarxeta	iz		Zertzeta, zerzela.
xatar	iz		Haur oihala.
xaxari	iz		Pilota partidetan tantoak kontatzen dituena.
xaxatu xaxa xaxatzen	ad		Zirikatu.
xaxatze			xaxatu aditzaren aditz izena.
xedarratu xedarra xedarratzen	ad		Inausi, murriztu.
xedarratze			xedarratu aditzaren aditz izena.
xedarri	iz		Mugarria.
xedatu xeda xedatzen	ad	A1.	Mugatu.
xedatu xeda xedatzen	ad	A2.	Zuzendu; helburutzat izan.
xedatu xeda xedatzen	ad	A3.	Horretarako esku duenak zerbait egin behar den ala ez, edo nola egin behar den adierazi.
xedatze			xedatu aditzaren aditz izena.
xede	iz	A1.	Helburua.
xede	iz	A2.	Asmoa, egitasmoa.
xede	iz	A3.	Marra, muga.
xedera	iz		Lakioa, segada, artea.
xehakarazi xehakaraz xehakarazten	ad		Xehakatzera behartu, xeharazi.
xehakatu xehaka xehakatzen	ad		Xehatu, suntsitu.
xehakatze			xehakatu aditzaren aditz izena.
xehakor	izond		Erraz xehatzen dena, xehatzeko joera duena.
xeharazi xeharaz xeharazten	ad		Xehatzera behartu.
xehatu xeha xehatzen	ad	A1.	Puska xehetan zatitu, desegin, birrindu.
xehatu xeha xehatzen	ad	A2.	Xehetasunez azaldu; azaldu.
xehatzaile	iz		Xehatzen, azaltzen duena.
xehatze			xehatu aditzaren aditz izena.
xeheka	adlag		Kopuru txikietan.
xehekeria	iz		Funts edo gorabeherarik gabeko xehetasuna, huskeria, txikikeria.
xeheki	adlag	A1.	Puska xehetan.
xeheki	adlag	A2.	Xehetasunez.
xehera	adlag		Kopuru txikietan.
xeheria	iz		Gauza xeheen multzoa.
xehero	adlag		Xeheki.
xeheroki	adlag		Xehero, xeheki.
xehetasun	iz		Zerbaiten berri jakiten laguntzen duten alde xeheetako bakoitza.
xeila	iz		Gereta.
xelebre	izond		Bitxia.
xelebrekeria	iz		Bitxikeria.
xenofobia	iz		Atzerritarren eta atzerriko gauzen kontrako joera, gorrotoa nahiz beldurra.
xenoi	iz		Gai bakuna, airean oso proportzio txikietan dagoen gas geldoa Xe; at. z 54; at. m. 131.
xentimo	iz		Zentimoa.
xerka	adlag		Bila.
xerkatu xerka xerkatzen	ad		Bilatu.
xerlo	iz		Besteetatik bereizten den ile multzoa.
xerografia	iz		Agiri, testu, irudi eta abarren kopia egiteko prozedura.
xerra	iz		Zerra, zati mehea.
xerraka	adlag		Xerrak eginez.
xerrenda	iz		Zerrenda.
xerri	iz		Zerria.
xextra	iz		Eztabaida, kalapita.
xidor	iz		Zidorra, bidezidorra.
xifritu xifri xifritzen	ad		Kezkatu, larritu, bere onetik atera.
xifritze			xifritu aditzaren aditz izena.
xikiro	iz		Zikiroa.
xilintxa	iz		Txintxarria, txilina.
xilofono	iz		Musika tresna, bi mailukaz jotzen diren eta luzera ezberdina duten zurezko edo metalezko xaflaz osatua.
xilografia	iz		Zurean grabatzeko antzea.
ximel	izond		Zimela.
ximiko	iz		Zimikoa.
ximino	iz		Ziminoa.
ximinokeria	iz		Ziminokeria.
ximur	izond eta iz		Zimurra.
xinaurri	iz		Txindurria, talde handietan bizi den intsektu txikia Formicidae fam.
xinaurritegi	iz		Txindurritegia, inurrien bizilekua.
xingar	iz		urdaia.
xingarki	iz		Zerri haragi ondua.
xingola	iz		Oihal edo ehunezko zerrenda luze eta mehea.
xingoma	iz		Gomaren antzeko gaia, azukre eta aromaduna, mastekatzen dena, mastekatzeko goma.
xinple	izond		Sinplea, bakuna.
xintximari	iz		Izaina.
xipi	izond		Ttipia, txikia.
xiri	iz		Ziria.
xirimola	iz		Zirimola.
xiringa	iz		Gorputzean isurkariak barneratzeko sendagintzan erabiltzen den ponpa txikia.
xiringatu xiringa edo xiringatu xiringatzen	ad		Xiringaren bidez isurkari bat gorputzean barneratu.
xiringatze			xiringatu aditzaren aditz izena.
xirio	iz		Kandela, tortxa.
xirla	iz		jeneroak.
xirmixarma	iz		Aztikeria.
xirribika	iz		Arrabita.
xirripa	iz		Ur-laster txikia, erreka.
xisma	iz		Zisma.
xismatiko	izond eta iz		Zismatikoa.
xispildu xispil xispiltzen	ad		Kiskaili.
xispiltze			xispildu aditzaren aditz izena.
xistera	iz	A1.	Ohea, etzauntza.
xistera	iz	A2.	Saskia.
xistera	iz	A3.	Errebotean-eta jokatzeko tresna, eskuan sartzen den zumitzezko saski moduko atal luze-estua.
xitu xit xitzen	ad		Gainditu, garaitu, nagusitu.
xixari	iz		Zizarea.
xixpa	iz		Zizpa.
xixta	iz	A1.	Zizta.
xixta	iz	A2.	Ebakuntzetako lanabesa, bi ahoko xafla punta-zorrotz batez osatua.
xoko	iz		Zokoa.
xomorro	iz		Zomorroa.
xoragarri	izond		Zoragarria.
xoratu xora xoratzen	ad		Liluratu.
xoratze			xoratu aditzaren aditz izena.
xoro	izond		Zoroa.
xorrotx	izond		Zorrotza.
xorta	iz	A1.	Tanta.
xorta	iz	A2.	Sorta.
xortaka	adlag		Tantaka.
xotx	iz		Zotza.
xuhur	izond		Zuhurra, zikoitza.
xukadera	izond eta iz		Eskuzapia.
xukagarri	izond eta iz		Xukatzen duena.
xukarazi xukaraz xukarazten	ad		Xukatzera behartu.
xukatu xuka xukatzen	ad	A1.	Lehortu, bustitasuna edo hezetasuna kendu.
xukatu xuka xukatzen	ad	A2.	Idortu; agortu.
xukatzaile	izond		Xukatzen duena.
xukatze			xukatu aditzaren aditz izena.
xuko	adlag		Lehor; agorturik; ahiturik.
xularme	iz		Poroa.
xume	izond		Aski txikia; apala.
xumetasun	iz		Xumea denaren nolakotasuna, txikitasuna.
xumetto	izond		ren txikigarria.
xumetu xume edo xumetu xumetzen	ad		Gutxitu.
xumetze			xumetu aditzaren aditz izena.
xurgagailu	iz	A1.	Animalia batzuek, ibiltzeko edo jatekoa hartzeko duten organo xurgatzailea.
xurgagailu	iz	A2.	Kanpai formako ontzia, airez hustutzean, gorputz bati atxikitzen zaiona.
xurgatu xurga xurgatzen	ad		Zerbaitek daukan isurkaria ezpainen bidez eta ahoan hutsartea eginez erakarri; zerbaitek bere baitan inguruko isurkaria hartu.
xurgatzaile	izond		Xurgatzen duena.
xurgatze			xurgatu aditzaren aditz izena.
xuri	izond		Zuria.
xurrupa	iz		Zurrupa, hurrupa.
xurrupatu xurrupa edo xurrupatu xurupatzen	ad		Zurrupatu, hurrupatu.
xurrupatze			xurrupatu aditzaren aditz izena.
xut	izond eta adlag		Zuta; zut.
xutik	adlag		Zutik.
xuxen	izond		Zuzena.
xuxurlari	izond eta iz		Xuxurlatzen duena.
xuxurlatu xuxurla xuxurlatzen	ad		Ahapeka, ia ezpainak higitu gabe hitz egin, marmar egin.
xuxurlatze			xuxurlatu aditzaren aditz izena.
y	iz		Euskal alfabetoko hogeita seigarren letra.
yarda	iz		Luzera neurtzeko ingeles banakoa, 0,91 metroren baliokidea.
yoga	iz		Hinduismoaren eta budismoaren jarraitzaileen filosofia sistema, meditazioaren eta gorputzaren jarrera berezien teknikaren bitartez, norberaren kontzientzia izatasun unibertsalarekin bat egitea helburu duena.
zabalagotu zabalago edo zabalagotu zabalagotzen	ad		Zabalago bihurtu.
zabalaldi	iz		Zabaltzea; zerbait zabaltzen den aldia.
zabalarazi zabalaraz zabalarazten	ad		Zabaltzera behartu.
zabaldegi	iz		Leku, esparru zabala.
zabaldi	iz		Eremu lau zabala.
zabaldu zabal edo zabaldu zabaltzen	ad	A1.	Zabalera handiagoa eman.
zabaldu zabal edo zabaldu zabaltzen	ad	A2.	Tolesturik edo bildurik dagoena hedatu; ireki.
zabaldu zabal edo zabaldu zabaltzen	ad	A3.	Barreiatu, hedatu.
zabalduki	adlag		Zabalduz.
zabalera	iz	A1.	Hedadura.
zabalera	iz	A2.	Zabaltasunaren neurria; bigarren dimentsioaren neurria.
zabalgarri	izond		Zabaltzen duena.
zabalgo	iz		Zabaltasuna; zabalera.
zabalgune	iz	A1.	Zerbait zabaltzen den gune edo tokia.
zabalgune	iz	A2.	Toki zabala; zabaldia.
zabalik	adlag		Zabaldurik; irekirik.
zabalki	adlag		Hedaduraz; zabaltasunez.
zabalkiro	adlag		Zabalki.
zabalkor	izond		Zabaltzeko joera duena, erraz zabaltzen dena.
zabalkote	izond		Zabala.
zabalkunde	iz		Zerbaiten berria zabaltzea; jendartean egiten den ekintza antolatua, politika edo gizarte ideia jakin batzuetara herri iritzia lerrarazteko, edo gobernu baten, ordezkari baten... alde egin dezan lortzeko.
zabaltasun	iz	A1.	Zabalera.
zabaltasun	iz	A2.	Zabala denaren nolakotasuna.
zabaltzaile	iz		Zerbait zabaltzen duen pertsona.
zabaltze			zabaldu aditzaren aditz izena.
zabalo	izond		Zabaltxoa.
zabar	izond		Bere eginbideak behar den arretaz, lastertasunaz edo txukuntasunaz egiten ez dituena.
zabarkeria	iz		Zabarra denaren egite edo jokaera gaitzesgarria, egitekoetako ardura edo txukuntasunik eza.
zabarki	adlag		Zabarkeriaz, zabartasunez.
zabarrarazi zabarraraz zabarrarazten	ad		Zabartzera behartu.
zabartasun	iz		Egitekoetako ardura eta txukuntasunik eza; zabarraren nolakotasuna.
zabartu zabar edo zabartu zabartzen	ad		Zabar bihurtu, zabarkeriak menderatua gertatu.
zabartze			zabartu aditzaren aditz izena.
zabor	iz	A1.	Baliatzen ez den zatia, hondakina.
zabor	iz	A2.	Sasi eta sastrakak.
zaborreria	iz		Zaborrak, zabor multzoa.
zabortegi	iz		Zaborrak botatzen edo biltzen diren tokia.
zabu	iz	A1.	Bi soka edo kateetatik zintzilik ipintzen den esertokia, kulunkatzeko erabiltzen dena.
zador	iz		Isilpekoa, ezkutua, sekretua.
zadorlari	iz		Idazkaria.
zafardako	iz		Ukaldia, zaflakoa.
zafiro	iz		Kolore urdin argiko harri bitxia.
zaflada	iz		Zaflakoa.
zaflako	iz		Belarrondokoa, masailekoa.
zaflatu zafla zaflatzen	ad		Zafratu.
zafra	iz		Zafla.
zafraka	adlag		Ukaldika.
zafraldi	iz		Jipoia, astinaldia, ukaldi multzoa.
zafratu zafra edo zafratu zafratzen	ad		Zafraldi bat eman, jipoitu, astindu.
zafratze			zafratu aditzaren aditz izena.
zagita	iz		Gezia.
zagitatu zagita zagitatzen	ad		Bultzatu, kilikatu.
zahagi	iz		Abere larrua, gehienetan ahuntzarena, zaku eran josia, ardoa edo olioa gordetzeko erabiltzen dena.
zahagitxo	iz		Zahagi txikia.
zahar	izond	A2.	Gauzez eta mintzatuz, aspaldi sortua, egina, gertatua; luzaz iraun duena edo erabilia izan dena.
zahar	izond eta iz	A1.	Pertsona eta izaki biziez mintzatuz, adin handia duena.
zaharberritu zaharberri zaharberritzen	ad		Zaharra berritu; zaharrari berri itxura eman.
zaharberritze			zaharberritu aditzaren aditz izena.
zahargarri	izond		Zahartzen duena.
zaharkeria	iz		Gauza zahar gaitzesgarria.
zaharkin	iz		Gauzaki zaharra.
zaharkitu zaharki zaharkitzen	ad		Zahartu; berriagoren batek baztertu duelako erabilerarik gabe gertatu.
zaharkitu	izond		Zahartua, denborarekin indartua.
zaharkitze			zaharkitu aditzaren aditz izena.
zaharmindu zaharmin zaharmintzen	ad		Olioak eta, zahar kutsua hartu.
zaharmintze			zaharmindu aditzaren aditz izena.
zaharo	iz	A1.	Zurtoin edo abar zuzena edo gaztea.
zaharo	iz	A2.	Makila; zigorra.
zaharoztatu zaharozta zaharoztatzen	ad		Zigortu, makilatu.
zaharoztatze			zaharoztatu aditzaren aditz izena.
zahartasun	iz	A1.	Zahartzaroa.
zahartasun	iz	A2.	Zaharra denaren nolakotasuna.
zahartu zahar edo zahartu zahartzen	ad	A1.	Zahar bihurtu; zahar itxura hartu edo eman.
zahartu zahar edo zahartu zahartzen	ad	A2.	Zahartzarora heldu.
zahartuxe	izond		Zerbait zahartua.
zahartxo	izond eta iz		Zahar-en txikigarria.
zahartzale	izond		Molde eta gauza zaharren zale dena.
zahartzaro	iz		Giza bizitzaren azken zatia, heldutasunaren ondokoa.
zahartze			zahartu aditzaren aditz izena.
zahato	iz		Zahagi txikia, urdaiazpiko baten eitea duena, alde estuan duen mutur zulodunetik ateratzen den ardoa zuzenean ahora jaurtiz edan ohi dena.
zahitsu	izond		Zahi asko duena.
zaia	iz		Gona.
zaiazpiko	iz		Azpiko gona.
zail	izond	A1.	Haragiaz mintzatuz, samurra ez dena, nekez mamurtzen dena. Bizkatxak.
zail	izond	A2.	Erraza ez dena, eragozpen handiak dituena, nekeza, gaitza.
zaildu zail edo zaildu zailtzen	ad	A1.	Zail edo zailago bihurtu, samurtasuna galdu edo kendu; gogortu.
zaildu zail edo zaildu zailtzen	ad	A2.	Zail edo zailago, nekezago, gaitzago bihurtu, erraztasuna kendu.
zailki	adlag		Zailtasunez.
zailtasun	iz	A1.	Zaila, gogorra denaren nolakotasuna.
zailtasun	iz	A2.	Zaila, erraztasunik gabea denaren nolakotasuna.
zailtze			zaildu aditzaren aditz izena.
zailu	izond	A1.	Zalua, arina.
zailu	izond	A2.	Dotorea, malgua.
zain A		A2.	Oinarria, zimendua; jatorria, iturburua.
zain A		A3.	Errapearen buruetatik bakoitza.
zain A		A4.	Ateak-eta finkatzen diren atala.
zain A		A5.	Bere buruaz errotzaile izeneko zenbakiak adierazi adina aldiz biderkaturik errokizun izenekoa ematen duen zenbakia.
zain A		A5.Xa.	atera, kendu.
zain A		A5.Xb.	Hankaz gora.
zainbelar	iz		Belar landarea, hosto handi luzaranak dituena; haren egoskinak sendagintzan erabiltzen ziren.
zainarazi zainaraz zainarazten	ad		Zaintzera behartu.
zainart	izond		Zaintsua.
zainartatu zainarta zainartatzen	ad		Bihurdura bat izan.
zainartatze			zainartatu aditzaren aditz izena.
zainbihurtu	iz		Bihurdura, zaintiratua.
zaindari	iz	A1.	Herri, elkarte, anaidi ... batek babesletzat hartzen duen santua edo Ama Birjina.
zaindari	iz	A2.	Zaintzailea, zerbait edo norbait zaintzen duen pertsona.
zaindari	iz	A3.	Izenondo gisa.
zaindaritza	iz		Zaindariaren betekizuna.
zaindegi	iz		Gauzakiak norbaitek zaindurik egoten diren tokia.
zaindu zain edo zaindu zaintzen	ad	A1.	Norbaiten edo zerbaiten arta hartu, kalterik edo ezbeharrik gerta ez dakion.
zaindu zain edo zaindu zaintzen	ad	A2.	Begiratu.
zaindu zain edo zaindu zaintzen	ad	A3.	Galdu edo hondatzetik begiratu, bere hartan gorde.
zaineldu	iz		Arranpa, zainkorapilatua.
zaingabetu zaingabe zaingabetzen			Indargabetu, ahuldu.
zaingo	iz		Zaintza.
zaingorri	iz		Arteria.
zainildu zainil zainiltzen	ad		Ahuldu, indargabetu.
zainiltze			zainildu aditzaren aditz izena.
zainketa	iz		Zaintzea.
zainkorapilatu	iz		Arranpa, zaineldua.
zainpe	iz		Babesa.
zaintiratu	iz		Bihurdura.
zaintsu	izond		Zainak eta giharrak larruazalean nabari zaizkiona; indartsua.
zaintxuri	iz		Nerbioa, kirioa.
zaintzaile	iz		Zerbait edo norbait zaintzen duen pertsona.
zaintzailetza	iz		Zaintzailearen egitekoa.
zaintze			zaindu aditzaren aditz izena.
zainzuri	iz		Baratxuriaren familiako landarea, urtero muskil mamitsuak eta jateko guztiz onak ematen dituen lurpeko zurtoina duena.
zakar	iz	H1.A1.	Larruazalean, zauriak eta lehortzean gertatzen den gainalde gogortua.
zakar	iz	H1.A2.	Etxe edo leku baten garbiketa egitean, botatzeko diren hondakinak, etxeko zaborrak.
zakar	izond	H2.A1.	Besteekiko harremanetan eta, inolako gozotasunik agertzen ez duena.
zakar	izond	H2.A2.	Latza, lakarra.
zakar	izond	H2.A3.	Itsusia.
zakarkeria	iz		Zakartasun gaitzesgarria; pertsona zakarrari dagokion egitea edo jokaera.
zakarki	adlag		Zakartasunez, zakar.
zakarraldi	iz		Zakarkeriazko unea edo aldia.
zakarreria	iz		Zakar piloa.
zakarrontzi	iz		Zakarrak botatzen diren ontzia.
zakartasun	iz		Zakarra denaren nolakotasuna.
zakartegi	iz		Zakarrak botatzen edo biltzen diren tokia.
zakartsu	izond		Larruazalean zakar asko dituena.
zakartu zakar edo zakartu zakartzen	ad	A1.	Larruazalean zakarrak atera.
zakartu zakar edo zakartu zakartzen	ad	A2.	Zakar, gozakaitz bihurtu.
zakartze			zakartu aditzaren aditz izena.
zakatz	iz		Uretako animalien arnas organoa, mintzezko xafla edo hari izpi multzo batean datzana.
zakel	iz		Igela.
zakil	iz	A1.	Gizakiaren eta abere arren ernalkinaren zatia, hazia nahiz gernua kanporatzeko organo zutikorra, sabelpean kokatua dagoena.
zakil	iz	A2.	Lihoaren, kalamuaren... zurtoinaren zati gogorra; porruaren, tipularen zurtoina.
zaku	iz	A1.	Ehunez batez ere ehun latz eta gogorrez, paperez... eginiko zorroa, gehienetan handia eta sakona, goialdean itxi daitekeena.
zakuka	adlag		Zakuetan, kopuru handian.
zakur	iz	A1.	Ugaztun haragijalea, etxekotua, arrazen arabera hainbat tamaina, eite eta iletakoa.
zakur	iz	A2.	Mozkorraldia.
zakur	izond	A3.	Maltzurra.
zakurkeria	iz		Maltzurkeria, jokaldi makurra.
zakurki	iz	H1.	Zakurraren haragia.
zakurki	adlag	H2.	Maltzurki, zakurkeriaz.
zakurkume	iz		Zakurraren umea.
zakurtegi	iz		Zakurrak gordetzen diren tokia.
zakurtzar	iz		Zakur handia.
zakuto	iz		Bidaldietan eta erabiltzen den zaku edo zorro txikia.
zakutxo	iz		Zaku txikia.
zalamandrana	iz		Emakume itsusia eta zikina.
zalantza	iz	A1.	Zerbaiten egiatasun edo ziurtasunaz duda egiten duenaren, zenbait aukeraren artean norantz makurtu ez dakienaren arima egoera.
zalantza	iz	A2.	Kulunka.
zalantzaldi	iz		Zalantza egiten den unea edo aldia.
zalantzati	izond		Zalantzak dituena.
zalantzatu zalantza edo zalantzatu zalantzatzen	ad	A1.	Zalantza egin, duda egin.
zalantzatu zalantza edo zalantzatu zalantzatzen	ad	A2.	Kulunkatu.
zalantzatze			zalantzatu aditzaren aditz izena.
zalaparta	iz		Iskanbila, zarata.
zalapartaka	adlag		Zalaparta atereaz, zalapartan.
zalapartari	izond eta iz		Zalaparta ateratzen duena.
zaldabai	iz		Zurezko uztaia, larru tenkatu batez hornitua eta kaskabiloz inguratua, soinuaren lagungarri erabiltzen dena.
zaldain	iz		Oinezkoentzako zubixka edo igarobidea.
zaldale	iz		Abereen bazka, janaria, bereziki lehorra.
zaldar	iz		Larruazal azpiko zelulak zoltzean sortzen den pikorta.
zaldi	iz	A1.	Ugaztun handia, belarri motzak, lepo kakotua eta zurdazko adatsez hornitua, eta hanka lirain apodunak dituena, zama eta garraio abere gisa erabiltzeko gizakiak etxekotua.
zaldi	iz	A2.	Ahalmen banakoa.
zaldidi	iz		Zaldieria.
zaldieri	iz		Zaldi taldea, zaldi multzoa.
zaldiko	iz		Zaldi gaztea.
zaldikume	iz		Zaldiaren umea, behorkumea.
zalditegi	iz		Zaldiak gordetzeko ukuilua edo tokia.
zaldito	iz		Zaldi handia.
zalditxo	iz		Zaldi txikia.
zaldizain	iz		Zaldiak zaintzen dituen pertsona.
zaldizko	iz		Zaldiz ibiltzen den pertsona.
zaldio	iz		Zalditxoa.
zaldundi	iz	A1.	Zaldun multzoa, zaldun taldea.
zaldundi	iz	A2.	Zaldieria.
zaldungo	iz		Zalduntza.
zalduntxo	iz		Zaldun-en txikigarria.
zalduntza	iz		Aitoren seme feudalen erakunde militarrra, erlijiozko izaerakoa.
zalearazi zalearaz zalearazten	ad		Zaletzera behartu.
zalegarri	izond		Zaletasuna sortzen duena; gura izatekoa.
zalekeria	iz		Zaletasun gaitzesgarria.
zaletasun	iz		Zerbaiti buruzko atxikimenduzko sentimena, hura egitera bultzatzen gaituena.
zaletu zale edo zaletu zaletzen	ad		Zale bihurtu; zaletasuna hartu.
zaletxo	izond eta iz		Zale-ren txikigarria.
zaletze			zaletu aditzaren aditz izena.
zalge	iz	A1.	Lekadunen familiako landare igokaria, lore arrosa handiak dituena, gari sail, belardi eta bide-bazterretan hazten dena.
zalge	iz	A2.	Iraka.
zalgurdi	iz		Pertsonak garraiatzeko ibilgailu gurpilduna, zaldi batek edo gehiagok tiratua.
zalikada	iz		Zali betearen edukia.
zaltoki	iz		Zaldi gaineko jartokia.
zaltuts	adlag		Zaltokirik gabe.
zalu	izond	A1.	Malgua.
zalu	izond	A2.	Lasterra, arina.
zaluarazi zaluaraz zaluarazten	ad		Zalutzera behartu.
zaluki	adlag		Zalutasunez, lastertasunez.
zalurik	adlag		Zaluki, zalu.
zalutasun	iz		Zalua denaren nolakotasuna; malgutasuna eta bereziki, lastertasuna.
zalutu zalu edo zalutu zalutzen	ad		Zalu edo zaluago bihurtu; malgutu eta bereziki arindu.
zalutze			zalutu aditzaren aditz izena.
zaluxko	adlag		Aski zalu.
zama	iz	A1.	Abere batek, ibilgailu batek daramana edo eramaten ahal duena, eraikin batek jasaten duena edo jasaten ahal duena; norbaiten gain astun dena.
zama	iz	A2.	Pisu neurri zaharra, hiru kintalekoa gutxi gorabehera.
zamagarri	iz		Pisugarria.
zamaka	adlag		Hainbat zamatan, kopuru handian.
zamaketari	iz		Zamak garraiatuz bizibidea ateratzen duen langilea.
zamaldun	iz		Zalduna, zaldizkoa.
zamalkatu zamalka zamalkatzen	ad		Zaldi gainean aritu edo ibili.
zamalkatze			zamalkatu aditzaren aditz izena.
zamalko	iz		Zaldikumea.
zamalzain	iz	A1.	Zaldizaina.
zamalzain	iz	A2.	Maskaradetako dantzaria, gerrian loturik zaldi irudi bat daramana.
zamalzain	iz	A3.	Zamariak zaintzen dituen pertsona.
zamar	iz	H1.A1.	Beste jantzien gainean jartzen den jaka moduko lodia eta azpikotua.
zamar	iz	H1.A2.	Barnekoa, larruzkoa edo ilezkoa bereziki.
zamar	iz	H2.	Begi lausoa.
zamar	iz	H3.	Ardiaren ile moztua.
zamar	iz	H4.	Karramarroa.
zamargin	iz		Zamarrak egiten dituen eskulangilea.
zamari	iz	A1.	Zaldia.
zamari	iz	A2.	Zamak garraiatzeko erabiltzen den zaldi azienda.
zamatu zama edo zamatu zamatzen	ad	A1.	Zamak egin, zametan bildu.
zamatu zama edo zamatu zamatzen	ad	A2.	Pertsona, abere, orga... baten gainean zama ezarri; garraiatu behar den zerbait norberaren edo beste norbaiten edo zerbaiten gainean jarri.
zamatzaile	iz		Zamatzen duena.
zamatze			zamatu aditzaren aditz izena.
zamau	iz		Mahai zapia, otorduak egitean mahaia estaltzeko erabiltzen den ehuna.
zamaxka	iz		Zama txikia.
zamo	iz		Ur gezetako arraina, berdaxka gainaldean eta horixka azpialdean, bizkar hegal bakarrekoa, aho txikia eta eztaka handiak dituena, jateko ona.
zamuka	iz	A1.	Bastaren azpian, hots, aberearen gainean, gurigarri gisa, paratzen den espartzu edo artilez betetako oihala.
zamuka	iz	A2.	Espartzua, landare lekaduna, hari moduko hosto luzeak dituena.
zamuka	iz	A3.	Aberearen gainean, zamak eramateko, ezartzen diren kakoak.
zanbo	izond eta iz		Ameriketan, gurasoak bata beltza eta bestea bertako indiarra dituen gizakia.
zanbro	iz	A1.	Larruazalean gertatzen den urradura edo erredura.
zanbro	iz	A2.	Lehorteak edo beroak arbiei-eta eraginiko eritasuna, orriak usteltzen dizkiona.
zanbrotu zanbro edo zanbrotu zanbrotzen	ad	A1.	Larruazala urratu, zanbroak sortu edo egin.
zanbrotu zanbro edo zanbrotu zanbrotzen	ad	A2.	Arbiaz eta mintzatuz, zanbroak jo.
zanbrotze			zanbrotu aditzaren aditz izena.
zanbulu	iz	A1.	Zabu egitea, kulunkatzea.
zanbulu	iz	A2.	Zabua, kulunka.
zanbuluka	adlag		Zanbuluak eginez.
zanga	iz	H1.	Hegazti igeri-oinduna, antzararen tamainakoa, zuria baina hego muturrak beltzak dituena, itsasertz pikoetan talde handietan bizi dena eta uretan murgilduz harrapatzen dituen arrainez elikatzen dena.
zanga	iz	H2.	Hurrupaldiaren onomatopeia.
zangalatrau	adlag	A1.	Zangoak eserlekuaren alde banatara jarriaz eseririk.
zangalatrau	adlag	A2.	Bertso lerro batetik bestera joskera-banako bat igarotzean datzan erritmo jardunbidea.
zangaluze	izond	A1.	Pertsonez edo animaliez mintzatuz, zangoak luzeak dituena.
zangaluze	izond eta iz	A2.	Behinolako hegazti ordena, beren zango luzeei esker ur lohitsuetan ibiltzen ahal ziren hegaztiak biltzen zituena.
zangar	iz	H1.	Oinaren eta belaunaren arteko zangoaren zatia.
zangar	izond	H2.	Ausarta, bihoztuna.
zangarte	iz	A1.	Norbaiti, erorarazteko, norberaren oina haren zangoen artean tartekatzea.
zangarte	iz	A2.	Urrats handia.
zangarteka	adlag	A1.	Urrats handiak eginez.
zangarteka	adlag	A2.	Zangarte eginez.
zangomotz	izond		Herrena, hanka-motza.
zango	iz	A1.	Gizakiagan, beheko gorputz adarretako bakoitza.
zango	iz	A2.	Abere eta animalietan.
zango	iz	A3.	Oina.
zangokari	izond		Ibilkaria, zangarteka ibiltzen dena.
zangope	iz		Zangoaren azpia; mendetasuna. Lekuzko kasu atzizkiez, singularrean.
zangopilatu zangopila zangopilatzen	ad		Zangopean, oinpean erabili.
zangopilatze			zangopilatu aditzaren aditz izena.
zangorri	iz		Apaingarri gisa erabiltzen den landarea, zurtoin mamitsua, hosto elkartuak eta bost orriko lore gorri, zuri edo urdinak dituena Geranium sp.
zangurru	iz		Karramarroa, batez ere ibaikoa.
zank	adlag		"Bat-batean, bet-betan"-en edo "tinko"-ren kide den onomatopeia.
zanka	iz	H1.	Burdin haga, balanka.
zankabe	iz		Belaunpea.
zankez	adlag		Bet-betan, bat-batean, tanpez.
zanpazanpa	adlag		Etengabe, gorabeherarik gabe.
zanpaka	adlag		Ukaldika, kolpeka.
zanpako	iz		Ukaldia, kolpea.
zanpakoka	adlag		Ukaldika, kolpeka.
zanpaldi	iz		Jipoia, astinaldia.
zanpantzar	iz	A1.	Inauteriak.
zanpantzar	iz	A2.	Inauteria irudikatzen duen txorimalo antzekoa, astearte inaute edo hausterre egunean erretzen edo uretara botzatzen dena.
zanpateko	iz		Ukaldia, kolpea.
zanpatu zanpa zanpatzen	ad		Zapaldu.
zanpatzaile	iz		Zanpatzen duena.
zanpatze			zanpatu aditzaren aditz izena.
zanpez	adlag	H2.	Ahuspez.
zantar	izond	A1.	Itsusia, itxura txarrekoa; prestutasunik gabea.
zantar	izond	A2.	Zikina, lohia, lizuna.
zantarkeria	iz		Itsuskeria; zikinkeria, lohikeria, lizunkeria.
zantzo	iz		Algara; giza irrintzia.
zantzoka	adlag		Zantzoak egiten, algaraka.
zantzolari	iz		Irrintzilaria.
zantzu	iz	A1.	Antza, itxura.
zantzu	iz	A2.	Gertakari bat adierazten duen seinalea, aztarna.
zapa	iz	H1.	Saka.
zapaburu	iz		Apaburua.
zapaka	adlag		Zapalduz, sakatuz.
zapal	izond		Dagokiona baino garaiera txikiagoa duena, behar bezain irtena edo zorrotza ez dena.
zapalda	iz	A1.	Zurubi edo eskailera maila.
zapalda	iz	A2.	Arasa.
zapaldi	iz		Zapatzea, zapaltzea; zafraldia.
zapaldu zapal edo zapaldu zapaltzen	ad	A1.	Lurrean dagoen zerbaiten gainean oina jarri; oin azpian erabili.
zapaldu zapal edo zapaldu zapaltzen	ad	A2.	Oinaren edo gainean jartzen den zerbaiten bitartzez sakatu.
zapalgailu	iz		Zapaltzeko edo trinkotzeko tresna, bideetako lurra edo zorua trinkotu eta lautzeko erabiltzen dena bereziki.
zapalgarri	izond		Zapaltzen duena.
zapalketa	iz		Zapaltzea, zapalkuntza.
zapalkuntza	iz		Norbait indarrez zapaldua edukitzea; zapaldua dagoenaren egoera.
zapaltzaile	iz eta izond		Zapaltzen duena; norbait indarrez zapaldua daukana.
zapaltze			zapaldu aditzaren aditz izena.
zaparazi zaparaz zaparazten	ad		Zapatzera behartu.
zaparrada	iz		Euri jasa bortitza.
zaparri	iz		Motrailua, morteirua.
zaparrote	izond		Lodikotea.
zapart	iz	H1.	Eztanda, lehertzea.
zapart	iz	H2.	Saltoa, jauzia.
zapartaka	adlag		Leher eginez.
zapartarazi zapartaraz zapartarazten	ad		Eztanda eragin, leherrarazi.
zapartatu zaparta zapartatzen	ad		Zapart egin, lehertu.
zapartatze			zapartatu aditzaren aditz izena.
zapasalto	iz		Tupust egitea, behaztopatzea.
zapata	iz		Larruzko oinetakoa, zoru sendokoa, oina orkatileraino estaltzen duena.
zapatagin	iz		Bizibidea zapatak eginez ateratzen duen eskulangilea.
zapatagintza	iz		Zapataginaren lanbidea.
zapatari	iz		Zapatagina; zapata-konpontzailea.
zapatatxo	iz		Zapata-ren txikigarria.
zapatu zapa edo zapatu zapatzen	ad	H2.	Zapaldu, sakatu.
zapatu	iz	H1.	Larunbata.
zapatzaile	izond eta iz		Zapatzen duena.
zapatze			zapatu aditzaren aditz izena.
zapelaitz	iz		Miruaren antzeko hegazti harraparia, isats-laburra, grisa edo arrea baina behealde argiagokoa, airean dagoenean miau moduko bat egiten duena.
zapi		H2.	Katua uxatzeko erabiltzen den hitza.
zapi	iz		Ehun zatia, gehienetan lauki itxurakoa, jantzien osagarri edo norberaren txukunketarako erabiltzen dena.
zapiko	iz		Musuzapia, zapi txikia.
zapitxo	iz		Zapi txikia.
zapio	iz		Zapitxoa.
zapla		A1.	Masailekoaren edo ukaldiaren onomatopeia.
zapla		A2.	Bat-batekotasuna adierazteko onomatopeia.
zaplada	iz		Masailekoa.
zapladako	iz		Zaplada.
zaplateko	iz		Masailakoa, plastada.
zapo	iz	H1.A1.	Apoa, ornodun urlehortarra.
zapo	iz	H1.A2.	Gorrotoa.
zapo	iz	H2.	Itsaspeko hondar eta lohietan bizi den arrain ezkatarik gabea, bizkarralde ilun eta sabelalde zurikoa, burua oso handia, biribila eta zapala, eta ahoa orobat oso handia dituena, sukaldaritzan oso aintzat hartua.
zapokeria	iz		Zitalkeria, doilorkeria.
zaporatu zapora zaporatzen	ad		Ahogozatu, zerbaiti zaporea hartu.
zapore	iz		Ahogozoa, dasta.
zaporetsu	izond		Zapore handikoa.
zapotz	iz		Zipotza.
zaputz	izond	H1.A1.	Jendearen lagunarteari ihes egiten diona.
zaputz	iz	H1.A2.	Muzinaldia.
zaputz	iz	H2.	Lepondoa, kokota.
zapuzgarri	izond		Arbuiagarria.
zapuzkeria	iz		Zaputzari dagokion egitea, gaitzesgarritzat markatua.
zapuzte			zapuztu aditzaren aditz izena.
zapuzti	izond		Erraz zapuzten dena.
zapuztu zaputz edo zapuztu zapuzten	ad	A1.	Zaputza hartu, muzindu.
zapuztu zaputz edo zapuztu zapuzten	ad	A2.	Arbuiatu, alde batera utzi.
zaragar	iz		Hatza, hazkura bizia eragiten duen eritasuna.
zaragardun	izond		Zaragarra duena, zaragartsua.
zaragartsu	izond		Zaragarrak joa, zaragarduna.
zaragoila	iz		Belaunerainoko galtzak.
zarakar	iz		Zakarra, larruazaleko gainalde gogortua.
zarama	iz	A1.	Zakarrak, zaborra.
zarama	iz	A2.	Zirimiria, lanbroa.
zaranbelar	iz		Enara-belarra, kalitxa-belarra.
zaran	iz		Saski goi-estu eta barru-sakona, adibidez belarra-edo lepoan ekartzeko erabiltzen dena.
zarangin	iz		Ogibidez zaranak egiten dituen eskulangilea.
zarata	iz		Hotsa, aski ozen eta nahasia bereziki.
zarataka	adlag		Zarata eginez.
zaratatsu	izond		Zarata handia egiten edo ateratzen duena.
zaratatxo	iz		Zarata txikia.
zarba	iz	H1.	Adar edo abar hostodunez eginiko egur sorta.
zarbo	iz	H1.A1.	Ibai arraina, goiko ezpainaren ertzean lau bizar dituena, jateko ona.
zarbo	iz	H1.A2.	*1933.
zarbo	izond	H2.	Maltzurra.
zardai	iz	A1.	Haga, makila luzea.
zardai	izond	A2.	Liraina.
zarden	izond		Liraina.
zare	iz		Otarrea, gauzak eramateko ontzia, saskia baino handiagoa, euskarriduna, berez zumitzez egina.
zaregile	iz		Otarregilea.
zaretara	iz		Zare betearen edukia.
zargaldu zargal zargaltzen	ad		Zaharraren zaharrez hondatu; zaharkitu.
zarika	iz	A1.	Sahatsa.
zarika	iz	A2.	Isatsa, zuhaixka lekadun lore-horia.
zarpa	iz	H1.	Sakela.
zarpa	iz	H2.	Piltzarra, pilda.
zarpail	izond	A1.	Gai edo molde arruntez egina, landu ez dena, leuntasunik edo inongo dotoretasunik ageri ez duena.
zarpail	iz	A2.	Zarpa, pilda.
zarpaildu zarpail edo zarpaildu zarpailtzen	ad		Zarpail bihurtu.
zarpailkeria	iz		Zarpaila denaren nolakotasuna, gaitzesgarritzat markatua.
zarpailki	adlag		Zarpailkeriaz, landutasun edo leuntasunik gabe.
zarpailtxo	izond		Zarpail-en txikigarria.
zarpatsu	izond		Zarpaz jantzia, arlotea.
zarpiatu zarpia zarpiatzen	ad		Kareorez estali edo berdindu.
zarpiatze			zarpiatu aditzaren aditz izena.
zarrabet	iz		Arrabita.
zarrada	iz		Zirrara.
zarradagarri	izond		Zarrada eragiten duena.
zarrakatu zarraka zarrakatzen	ad		Arrakalatu.
zarrakatze			zarrakatu aditzaren aditz izena.
zarramiko	iz		Zarrapoa, atzamarka.
zarraparra	iz		Zarata, iskanbila.
zarrapo	iz	H1.	Atzamarka, atzaparkada.
zarrapoka	adlag		Atzamarka, aztaparka, zarrapo eginez.
zarrarazi zarraraz zarrarazten	ad		Hetsarazi, itxiarazi.
zarrasta	iz		Urradura, urratua.
zarrastaka	adlag		Zarrastatuz.
zarrastatu zarrasta zarrastatzen	ad		Urratu, zarratatu.
zarratatu zarrata zarratazen	ad		Urratu, zarrastatu.
zarratatze			zarratatu aditzaren aditz izena.
zarratu zarra zarratzen	ad		Itxi, hetsi.
zarraztatze			zarrastatu aditzaren aditz izena.
zart			Bat-batekotasuna adierazteko onomatopeia.
zarta	iz	H1.A1.	Elkar jotzen duten bi gauzen hotsa.
zarta	iz	H1.A2.	Masailekoa.
zarta	iz	H2.	Makila, zigorra.
zartada	iz	A1.	Zigor ukaldia.
zartada	iz	A2.	Ukaldia.
zartadako	iz		Zartada, zartakoa.
zartagailu	iz	H1.	Lehergailua.
zartagin	iz		Sukalde ontzia, biribila, zapala eta kirten luze batez ornitua, frijitzeko eta erabiltzen dena.
zartailu	iz		Zigorra, zigortzeko gailua.
zartako	iz		Ukaldia; masailekoa.
zartakoka	adlag		Ukaldika.
zartarazi zartaraz zartarazten	ad		Zartatzera behartu.
zartateko	iz		Ukaldia, kolpea.
zartatu zarta edo zartatu zartatzen	ad	A1.	Pitzatu, arrakalatu.
zartatu zarta edo zartatu zartatzen	ad	A2.	Lehertu.
zartatu zarta edo zartatu zartatzen	ad	A3.	Jo.
zartatze			zartatu aditzaren aditz izena.
zarzuela	iz		Espainiako opereta mota.
zata	iz		Gau belea.
zatar	iz	H1.	Ehun zati zahar eta urratua.
zatar	izond	H2.	Itsusia, itxura txarrekoa.
zatarkeria	iz		Itsuskeria.
zatartu zatar edo zatartu zatartzen	ad		Zatar bihurtu, itsustu.
zatartze			zatartu aditzaren aditz izena.
zatiarazi zatiaraz zatiarazten	ad		Zatitu aditzaren arazlea.
zatibanatu zatibana zatibanatzen	ad		Barreiatu.
zatibanatze			zatibanatu aditzaren aditz izena.
zatibitu zatibi zatibitzen	ad		Bi zati egin, erdibitu.
zatibitze			zatibitu aditzaren aditz izena.
zatidura	iz		Zatiketaren emaitza.
zatiezin	izond		Ezin zatituzkoa.
zatigaitz	izond		Nekez zatitzen dena, ia zatiezina.
zatika	adlag		Zatitan, ez osorik; ez dena batera.
zatikatu zatika edo zatikatu zatikatzen	ad		zati-zati egin.
zatikatzaile	izond		Zatikatzen duena.
zatikatze			zatikatu aditzaren aditz izena.
zatiketa	iz	A1.	Oinarrizko eragiketako bat, bi zenbakiren biderkadura.
zatiketa	iz	A2.	Zatitzea.
zatiki	iz	A1.	Bi zenbaki osoren arteko zatiduraren sinboloa.
zatiki	iz	A2.	Zati txikia.
zatikizun	iz		Zatiketan, zatitzaile izenekoak zatitzen duen zenbakia.
zatikor	izond	A1.	Hauskorra.
zatikor	izond	A2.	Zati daitekeena.
zatitu zati edo zatitu zatitzen	ad	A1.	Zerbait zenbait zati egin.
zatitu zati edo zatitu zatitzen	ad	A2.	Zatikatu, birrindu.
zatitxo	iz		Zati txikia.
zatitzaile	iz eta izond		Zatitzen duena.
zatitze			zatitu, aditzaren aditz izena.
zatixka	izond		Zatitxoa.
zaunka	iz		Zakurraren eta kideko animalien oihua.
zaunkaka	adlag		Zaunka eginez, zaunkaz.
zaunkari	izond		Zaunka egiten duena.
zaunkatu zaunka edo zaunkatu zaunkatzen	ad		Zaunka egin.
zaunkatze			zaunkatu aditzaren aditz izena.
zauri	iz	A1.	Larruazaleko ehunen irekitze edo hondatzea, tresna zorrotz batek edo gaitz batek eragina.
zauri	iz	A2.	Herri bat, laboreak... jotzen dituen gaitz edo makur handia, izurria.
zauritsu	izond		Zauriz betea.
zauritu zauri edo zauritu zauritzen	ad		Larruazaleko ehunen irekitze edo hondatzea dakarren kolpe bat eman; zauria sortu.
zauritze			zauritu aditzaren aditz izena.
zauriztatu zaurizta zauriztatzen	ad		Zauriz bete.
zaurtu zaurt zaurtzen	ad		Zauritu, kolpatu.
zaurtzaile	izond		Zaurtzen duena.
zaurtze			zaurtu aditza aren aditz izena.
zauskada	iz		Zirrara.
zazpi	zenbtz zehazt		Sei eta bat, 7.
zazpiehun	zenbtz zehazt		Zazpi bider ehun.
zazpigarren	ord		Zerrenda batean aurretik sei dituena 7.
zazpihortz	iz		Zazpi hortzeko nekazari lanabesa.
zazpiki	izond eta iz		Haurrez mintzatuz, ama ernaldu eta zazpi hilabetera jaiotzen dena.
zazpiko	iz		Zazpik osaturiko zera.
zazpikote	iz		Zazpi lagunek osaturiko taldea.
zazpina			Bakoitzari zazpi, bakoitzak zazpi.
zazpinaka	adlag		Zazpinako multzotan.
zazpira			Zazpina.
zazpirazka	adlag		Zazpinaka.
zazpiren	iz		Zazpi zati berdinetan banatu den osotasun baten zati bakoitza.
zazpisuete	izond		Zazpisukaldea, bizkarkina.
zazpisukalde	izond		Bizkarkina, besteren kontura bizi dena.
zazpiurren	iz		Zazpi egun jarraituz egiten diren elizkizun berezien multzoa.
zazpizango	iz		Ehunzangoa Chilopoda.
zeagi	iz		Idoloa.
zealdo	iz		Zabua.
zealdoka	adlag		Zabuka, zealdo eginez.
zebatu zeba zebatzen	ad		Hezi, menderatu.
zebatze			zebatu aditzaren aditz izena.
zebra	iz		Zaldiaren familiako ugaztuna, Afrikakoa, astoaren antzekoa, gorputzeko ile zuri-horia zeharkako zerrenda beltzaranez edo beltzez marratua duena.
zebu	iz		Behiaren familiako ugaztuna, idiaren antzekoa, soinean gantzazko konkor bat edo bi dituena.
zedarri	iz		Mugarria, muga.
zedarritu zedarri edo zedarritu zedarritzen	ad		Mugarriztatu, mugatu.
zedarritze			zedarritu aditzaren aditz izena.
zedarriztatu zedarrizta zedarriztazen	ad		Mugarriztatu, mugatu.
zedarriztatze			zedarriztatu aditzaren aditz izena.
zeden	iz	A1.	Kakalardoaren ordenako intsektua, beldar egoeran urdaia-eta hondatzen dituena.
zeden	iz	A2.	Pipia.
zedendu zeden edo zedendu zedentzen	ad		Zedenak joa gertatu.
zedro	iz		Izeiaren familiako zuhaitz handia, enborra zuzena eta adarrak zeharretara dituena Cedrus sp.
zedula	iz		Txartela.
zefalopodo	iz		Itsas soinbera, eskuarki maskorrik gabea, buru handia, begi nabarmenak eta burutik ateratzen diren garroak dituena.
zehakatu zehaka zehakatzen	ad		Zatikatu, desegin.
zehakatze			zehakatu aditzaren aditz izena.
zehakor	izond		Gaiei mintzatuz, erraz zehatzen dena.
zehaldi	iz		Zehatzea; norbait edo zerbait zehatzen den aldi bakoitza.
zeharazi zeharaz zeharazten	ad		Zehatzera behartu.
zeharbide	iz		Zeharka doan bidea.
zeharkameharka	adlag		Alde batera eta bestea joaz.
zeharka	adlag		Zuzena edo aurrez aurrekoa ez den norabidean.
zeharkatu zeharka edo zeharkatu zeharkatzen	ad	A1.	"Nondik". Alboratu.
zeharkatu zeharka edo zeharkatu zeharkatzen	ad	A2.	Zeharka jarri.
zeharkatu zeharka edo zeharkatu zeharkatzen	ad	A3.	Zerbaitetan zehar joan, alderik alde igaro.
zeharkatze			zeharkatu aditzaren aditz izena.
zeharo	adlag	A1.	Xeheki, xehetasunez.
zeharo	adlag	A2.	Osoki, guztiz. Ik.
zeharrargi	izond		Argiari igarotzen uzten diona, baina bere atzean dagoena ongi ikusten uzten ez duena.
zeharretara	adlag	A1.	Zeharka, zeharbidez.
zeharretara	adlag	A2.	Gauza zut bati buruz, harekin angelu zuzena eratzen duela.
zeharrola	iz		Ola berria, urak ibilarazten zuena.
zehartu zehar edo zehartu zehartzen	ad	A1.	Zeharkatu, aldaratu.
zehartu zehar edo zehartu zehartzen	ad	A2.	Zeharkatu, alderik alde igaro.
zehatu zeha zehatzen	ad	A1.	Zigorrez jo; jipoitu.
zehatu zeha zehatzen	ad	A2.	Zatikatu, txikitu, birrindu.
zehatz	adlag	A1.	Zehaztasunez, xehetasun handiz.
zehatz	izond	A2.	Gutxi gorabeherakoa ez dena; xehetasun guztiak dituena.
zehatzaile	iz		Zehatzen duena, zigortzailea.
zehatze			zehatu aditzaren aditz izena.
zehatzezin	izond		Ezin zehaztuzkoa.
zehazki	adlag		Era zehatzean, zehaztasunez.
zehazkiro	adlag		Zehazki.
zehaztapen	iz		Zehaztea, zehaztasuna.
zehaztasun	iz		Zehatza denaren nolakotasuna.
zehaztatu zehazta zehaztatzen	ad		Xehetasunak eman, zehatz kontatu edo esan.
zehaztatze			zehaztatu aditzaren aditz izena.
zehazte			zehaztu aditzaren aditz izena.
zehaztu zehatz edo zehaztu zehazten	ad		Zerbait zehaztasunez mugatu, zehatz gauzatu.
zehaztugabe	izond		Zehazturik ez dagoena.
zehe	iz		Arra, zabalduriko eskuko hatz lodi eta txikienaren arteko bitartea.
zeia	iz		Merkatua.
zeihar	izond	H2.	Angelu ez zuzena eratzen duena.
zein		MA.A2.	Bakoitza. Ondoan bere duela; cf.
zein		MA.	Mota bereko zenbait gauzaren edo gauzakiren artean hautatzeko galdekatzaile mugatzailea. Dagokion izenaren ezkerrean; izen sintagma mugagabean.
zein		MA.A3.	Erlatibozko perpaus txertatuaren buru gisa; sail mugagabeko (zah. edo mugatuko kasu atzizkiak hartzen ditu, eta aditz laguntzaileak edo trinkoak bait- aurrizkia sort.. edo -en atzizkia sart.
zein	adlag	MB.	Harridura perpausetan, izenondo, izenlagun edo kideko bati dagokiola; aditz laguntzaileak -n marka hartu behar du.
zein	junt	MC.	Nahiz, edo.
zein	izord	MD.	Nor.
zeinahi edo zeinnahi	izlag		Edozein.
zeinaratu zeinara zeinaratzen	ad		Adierazi.
zeinarazi zeinaraz zeinarazten	ad		Zeinatzera behartu.
zeinare	iz		Seinalea.
zeinatu zeina zeinatzen	ad	A1.	Aitaren egin, bekokitik bularrera eta ezkerreko besaburutik eskuinekora gurutzearen seinalea egin, berez "Aitaren eta Semearen eta Espiritu Santuaren izenean" esanez.
zeinatu zeina zeinatzen	ad	A2.	Eskuineko erpuruaz hiru gurutze, lehenengoa bekokian, bigarrena ahoan eta hirugarrena bularrean, egitea.
zeinen	adlag		Zein harridurazkoa.
zeingehiagoka	iz		Norgehiagoka.
zeintsu			Zein gutxi gorabehera.
zeintzuk			Zein galdetzailearen izenorde plurala.
zeinu	iz		Ezkila, kanpaia.
zeinu	iz	H2.A1.	Keinua.
zeinu	iz	H2.A2.	Ikurra; marka.
zeinutegi	iz		Ezkila dorrea, kanpandorrea.
zekale	iz		Lastodunen familiako landarea, gariaren antzekoa, hosto mehar eta latzak, eta buruxkak luzeak eta meheak dituena, alea irina egiteko erabiltzen dena.
zeken	izond	A1.	Dituen ondasunak ez emateko edo ez gastatzeko gehiegizko joera agertzen duena.
zeken	izond	A2.	Gogorra, sentiberatasunik gabea.
zekendu zeken edo zekendu zekentzen	ad		Zeken bihurtu.
zekenkeria	iz		Zekenaren bizioa.
zekenki	adlag		Zekentasunez, zekenkeriaz.
zekentasun	iz		Zekenaren nolakotasuna.
zekentze			zekendu aditzaren aditz izena.
zekor	iz		Txahal arra, zezen gaztea.
zekorketa	iz		Zekorrak jokatzen diren ikuskaria.
zekorki	iz		Zekorraren okela.
zekortxo	iz		Zekor-en txikigarria.
zela	iz		Zaldiei eta, gainean esertzeko, ezartzen zaien tresna.
zelai	iz	A1.	Landa lau edo lau samarra, batez ere belarrez betea.
zelai	izond	A2.	Laua.
zelaidi	iz		Zabaldia.
zelaigune	iz		Gune zelaia edo laua.
zelaitu zelai edo zelaitu zelaitzen	ad		Lautu, berdindu.
zelaitxo	iz		Zelai txikia.
zelaitze			zelaitu aditzaren aditz izena.
zelan	adlag		Nola.
zelanbait	adlag		Nolabait.
zelata	iz		Zenbait pertsona ezkutatzea, beste bati edo zenbaiti ustekabean erasotzeko.
zelataka	adlag		Zelatan.
zelatari	iz	A1.	Zelata jartzen duen pertsona.
zelatari	iz	A2.	Begiralea.
zelataritza	iz		Zelatariaren lanbidea.
zelatatu zelata edo zelatatu zelatatzen	ad		Norbaiti, bera konturatu gabe eta egiten duenaz jabetzeko, begira edo so egon.
zelatatze			zelatatu aditzaren aditz izena.
zelatu zela edo zelatu zelatzen	ad		Zaldiari zela jarri.
zelatze			zelatu aditzaren aditz izena.
zelebratu zelebra zelebratzen	ad		Ospatu.
zelo	iz	A1.	Kartsutasuna, karra.
zelo	iz	A2.	Ardura, arreta, kartsua bereziki.
zelta	iz eta izond		Antzina Europako sartalde osoan kokaturik zegoen herri indoeuropar bateko kidea; herri horri dagokiona.
zeltiberiar			Antzina Espainiako erdialdean kokaturik zegoen herri zelta bateko kidea; herri horri dagokiona.
zelula	iz		Izaki bizidun ororen oinarrrizko banakoa, eskuarki guneaz, zitoplasmaz eta hau inguratzen duen mintzaz osatua.
zelulabakar	izond		Zelula bakar batez osatua.
zelulanitz	izond		Zelula batez baino gehiagoz osatua.
zelulitis	iz		Larruazalaren azpiko ehunaren hantura, oinazea eragiten ez duena.
zeluloide	iz		Gai malgua, sukoia, kanforrez plastiko bihurturiko nitrozelulosaz osatua, hainbat erabilera dituena, zinema pelikularen euskarri gisa, besteak beste.
zelulosa	iz		n], gai gotorra eta zuria, uretan eta alkoholetan urtzen ez dena, landareen zelulen mintzaren osagai nagusia.
zemai	iz		Mehatxua.
zemaika	adlag		Mehatxuka.
zemaitu zemai edo zemaitu zemaitzen	ad		Mehatxatu.
zemaitzaile	izond		Zemaitzen duena.
zemaitze			zemaitu aditzaren aditz izena.
zemendi	iz		Azaroa.
zementu	iz		Urarekin nahasirik ore biguna eratzen duen hauts tankerako gaia, airean edo uretan berez gogortzen dena.
zenbait			Batzuk. Dagokion izenaren ezkerrean batez ere, eta izena artikulurik gabe; aditzaren komunztadura singularrean nahiz, maizago, pluralean.
zenbaitxo			Zenbait-en txikigarria.
zenbakaitz	izond		Ezin zenbatuzkoa.
zenbakarri	izond		Kontagaia, zenbatzen ahal dena.
zenbakera	iz		Zenbatzeko era, zenbaki guztiak hitz eta ikur gutxiren bidez, hitzez eta idatziz, agertzeko era.
zenbaketa	iz		Zenbatzea.
zenbakizti	iz		Aritmetika.
zenbakoiztu zenbakoitz zenbakoizten	ad		Biderkatu.
zenbana			Zenbat bakoitzak, zenbat bakoitzari.
zenbatgura			Zenbat-nahi.
zenbatnahi			Nahi adina, asko.
zenbat		A1.	Zer kopuru.
zenbatasun	iz		Kopurua.
zenbate	iz		Kopurua.
zenbateko	iz		Kopurua.
zenbatetu zenbate edo zenbatetu zenbatetzen	ad		Zenbatu, kopurua zehaztu.
zenbatezin	izond		Zenbakaitza.
zenbatezko	iz		Zenbatekoa, kopurua.
zenbatgarren	ord		Sail edo segida batean zein tokitan.
zenbatsu			Zenbat gutxi gobehera.
zenbatu zenbat edo zenbatu zenbatzen	ad		Multzo bateko osagaien kopurua mugatu edo zehaztu, zenbaki arrunten segidaren arabera adieraziz joanez.
zenbatza	iz		Kopurua.
zenbatzaile	iz		Zenbatzen duena.
zenbatze			zenbatu aditzaren aditz izena.
zenbera	iz		Gaztanbera.
zendu	ad		Hil. Aldi burutuetan soilik erabiltzen da.
zenit	iz		Zeru esferako puntua, behatzailearen egongunetiko goranzko zutari dagokiona.
zentabo	iz		Ehunena, zentimoa.
zentigradu	izond		Ehun gradutan zatitua.
zentigramo	iz		Gramoaren ehunena cg.
zentilitro	iz		Litroaren ehunena cl.
zentimetro	iz		Metroaren ehunena cm.
zentimo	iz		Diru banako baten ehunena, besterik adierazten ez bada pezetarena.
zentinela	iz		Begiraria.
zentoi	iz		Erraldoia.
zentral	izond	H1.A1.	Zentroari dagokiona, erdigunean dagoena.
zentral	izond	H1.A2.	Barruti edo eremu guztian eragina edo eskua duena.
zentralismo	iz		Zentralizatzea sortzen edo eragiten duen sistema.
zentralista	izond eta iz		Zentralismoari dagokiona.
zentralizatu zentraliza zentralizatzen	ad		Toki berean bildu, gidaritza bakarraren pera bideratu.
zentralizatzaile	izond		Zentralizatzen duena.
zentralizatze			zentralizatu aditzaren aditz izena.
zentrifugo	izond		Zentrotik aldentzeko joera duena.
zentripetu	izond		Zentrorantz doana.
zentro	iz	A1.	Erdigunea, erdia.
zentro	iz	A2.	Mota jakin bateko ekintza edo jarduerak biltzen dituen edo barreiatzen dituen gunea.
zentrokide	izond		Geometria irudiez mintzatzuz, zentro bera duena.
zentso	iz	H1.A1.	Korritua, errenta.
zentso	iz	H1.A2.	Zerga.
zentso	iz	H1.A3.	Errolda.
zentsura	iz	A1.	Hutsegiteren bategatik Elizak ezartzen duen zigorra.
zentsura	iz	A2.	Argitalpenei eta emankizunei buruz, agintea edo eskua duenak ematen duen aldez aurretiko baimena; baimen hori ematen duten kargudunen multzoa.
zentsuratu zentsura zentsuratzen	ad		Zentsurak debekatu edo inausi.
zentsuratze			zentsuratu aditzaren aditz izena.
zentzabide	iz		Zentzatzeko bidea; norbaiten jokabidea hobetzeko ezartzen zaion zigorra.
zentzagarri	izond eta iz		Zentzarazten duena.
zentzakaitz	izond		Zentzatzen zail dena.
zentzarazi zentzaraz zentzarazten	ad		Zentzatzera behartu.
zentzarazle	iz eta izond		Zentzarazten duena, zentzatzailea.
zentzatu zentza zentzatzen	ad	A1.	Zentzudun bihurtu.
zentzatu zentza zentzatzen	ad	A2.	Bide onera ekarri edo etorri.
zentzatzailea	izond eta iz		Zentzatzen duena.
zentzatze			zentzatu aditzaren aditz izena.
zentzordatu zentzorda zentzordatzen	ad		Nahasi, asaldatu.
zentzordatze			zentzordatu aditzaren aditz izena.
zentzu	iz	H1.A1.	Ongia eta gaizkia bereizteko ahalmena.
zentzu	iz	H1.A2.	Hitz, esaldi, testu baten esanahia.
zentzu	iz	H1.A3.	Konortea.
zentzudun	izond		Zentzua duena, zentzuzkoa, zentzuz jokatzen duena.
zentzugabe	izond		Zentzurik ez duena.
zentzugabekeria	iz		Zentzugabea denaren nolakotasuna, gaitzesgarritzat markatua; zentzugabeari dagokion egite gaitzesgarria.
zentzugabeki	adlag		Burugabeki, zentzurik, bururik gabe.
zentzugabetasun	iz		Zentzurik eza.
zentzugabetu zentzugabe edo zentzugabetu zentzugabetzen	ad		Zentzua galdu, zentzugabe bihurtu.
zentzugabetze			zentzugabetu aditzaren aditz izena.
zentzukide	izond		Hitzez eta mintzatuz, zentzu edo adiera berekoa.
zentzumen	iz		Sentipen mota jakin bat hartako den organo baten bidez hartzeko ahalmena.
zentzutasun	iz		Zentzua.
zepa	iz		Metalen meak urtzean, ikatzarria erretzean, metalak araztean gertatzen den hondakin gotorra.
zepelin	iz		Aireontzi handia eta zurruna, von Zeppelin alemaniar kondeak asmatua.
zepo	iz	A1.	Atxilotuei oinetan edo eskumuturretan ezartzen zaizkien burdinak.
zepo	iz	A2.	Piztiak eta harrapatzeko artea edo lakirioa, batez ere burdinazkoa, burdin lakirioa.
zer		MA.A2.	Harridura adierazteko, izenei dagokiela; cf.
zer		MA.A1.	Izen baten aurrean, honen nolakotasun edo xehetasun ezezagun bat ordezkatzen duen galdetzailea.
zer	iz	MB.	Gauza, izakia. Cf.
zera	iz		Gogoratzen-edo ez den hitz baten ordez erabiltzen den partikula. Cf.
zeramika	iz		Buztinez, faientzaz edo portzelanaz ontziak eta bestelako gauzakiak egiteko antzea.
zeratu zera edo zeratu zeratzen	ad		Zera izan, zera egin.
zerba	iz	A1.	Ziapea.
zerba	iz	A2.	Baratze landarea, erremolatxaren motakoa, erdiko zaina zabala duten hosto handiak eta jateko onak dituena.
zerbait	izord		Gauzaren bat. Ezezko ez diren perpausetan erabiltzen da.
zerbait	izord	A2.	Apur bat.
zerbait	izord	A3.	Izen bati dagokiola. -ren bat.
zerbaitto	izord		Zerbaitxo.
zerbaitxo	izord		Gauzatxoren bat.
zerbel	izond		Epela.
zerbeldu zerbel edo zerbeldu zerbeltzen	ad	A1.	Epeldu.
zerbeldu zerbel edo zerbeldu zerbeltzen	ad	A2.	Apur bat horditu.
zerbeza	iz		Garagardoa.
zerbitzarazi zerbitzaraz zerbitzarazten			1750. Zerbitzatzera behartu.
zerbitzari	iz		Norbaiten edo zerbaiten zerbitzuan dagoen pertsona.
zerbitzatu zerbitza zerbitzatzen	ad		Norbaiten edo zerbaiten zerbitzuan egon, hari zerbitzu egin, haren esanak bete.
zerbitzatu zerbitza zerbitzatzen	ad	A2.	Bezeroari hark eskatua eman.
zerbitzatze			zerbitzatu aditzaren aditz izena.
zerbitzu	iz	A1.	Zerbitzatzea.
zerbitzu	iz	A2.	Jendartearen edo erakunde baten beharkizunak betetzen dituen organizazio edo talde egituratua.
zerebelo	iz		Garuntxoa.
zerebro	iz		Burmuina.
zeregin	iz		Lana, egitekoa.
zeregintxo	iz		Zeregin-en txikigarria.
zeremonia	iz		Ospakizun batean erabiltzen den ageriko aritzea edo hotsandiko moldea, edo horien multzoa.
zeren		A1.	Zergatik.
zeren	junt	A2.	Zergatikoa adierazten du eta mendeko perpausaren hasieran kokatzen da. Berez, aditz laguntzaile edo trinkoak bait- -en sart. eskatzen du.
zerendako			Zergatik.
zerengatik			Zergatik.
zerentzat			Zergatik.
zeresan	iz		Esamesa.
zerga	iz		Jaunak mendekoei ezartzen zien ordaintzekoa; gizabanakoei-eta beren ondasun edo mozkinetatik, Estatuak, xahutze publikoei aurre egiteko, hartzen dien zatia.
zergadun	iz		Zergak ordaintzea dagokion pertsona.
zergalari	iz		Zerga-biltzailea.
zergapetu zergape edo zergapetu zergapetzen	ad		Zerga ezarri.
zergapetze			zergapetu aditzaren aditz izena.
zergategi	iz		Zerga bulegoa.
zergatik			Zein arrazoirengatik.
zergatiko	iz		Arrazoia, zioa.
zergura			Zernahi.
zerik			Nolakoa.
zerio	iz		Gai bakuna, metal gris distiratsua, 797 C-tan urtzen dena Ce; at. z 58; at. m. 140,1.
zerizan	iz		Zertasuna.
zerki	iz		Gaia; izaki baten funts aldaezina.
zernahi			Edozer; edozer gauza.
zero	iz		Elementurik gabeko multzoari dagokion, hutsaren adierazgarri den zenbakia; zenbaki positiboen eta negatiboen artean dagoen tarteko zenbakia.
zeroi	iz		Kaxalotea, itsas ugaztuna.
zerok	izord		Zuek izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
zerori	izord		Zu izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
zerra	iz	A1.	Zura eta metalak ebakitzeko lanabesa edo tresna, funtsezko ataltzat altzairuzko xafla edo disko horztuna duena.
zerra	iz	A2.	Zerbaitetatik bereizten den zati luze, zabal eta mehea.
zerraku	iz		Esparrua.
zerraldo	iz	A1.	Andak.
zerraldo	iz	A2.	Hilkutxa.
zerraldo	adlag	A3.	Hilik bezala.
zerrama	iz		Zerri ama, umeak dituen zerri emea.
zerrapo	iz		Sarraila.
zerrari	iz		Lanbidez zerratzen duen langilea.
zerrategi	iz		Barne edo gela itxia, leihorik eta ez duena.
zerratokia	iz		Zura zerratzeko lantegia.
zerratu zerra edo zerratu zerratzen	ad	H2.	Zerraz ebaki.
zerratu zerra zerratzen	ad	H1.A1.	Hetsi, itxi.
zerratu zerra zerratzen	ad	H1.A2.	tratua egin, apustua egin, hitzartu.
zerratxo	iz		Zerra txikia.
zerrauts	iz		Zerratzean, zuretik ateratzen den hauts modukoa.
zerren	iz	H2.	Sitsa.
zerrenda	iz	A1.	Zati luze eta meharra.
zerrenda	iz	A2.	Bata bestearen ondoren kokaturiko gauzakiez, eta bereziki, bata bestearen azpian ezarririko izenez osatutako multzoa.
zerrendaka	adlag		Zerrendak eginaz.
zerrendatu zerrenda edo zerrendatu zerrendatzen	ad		Zerrendatan antolatu.
zerrendatxo	iz		Zerrenda laburra.
zerrendatze			zerrendatu aditzaren aditz izena.
zerrepel	izond		Epela, zerbela.
zerrepeldu zerrepel edo zerrepeldu zerrepeltzen	ad	A1.	Apur bat horditu.
zerrepeldu zerrepel edo zerrepeldu zerrepeltzen	ad	A2.	Epeldu.
zerri	iz	A1.	Ugaztun apoduna, orojalea, gorputz lodiko abere ile-motz eta mutur-luzea, bere haragiagatik etxekotu eta hazten dena.
zerri	iz	A2.	Ezpartzuzko oin tapiza.
zerrikeria	iz	A1.	Bilaukeria, zitalkeria.
zerrikeria	iz	A2.	Zikinkeria, lohikeria.
zerriki	iz		Zerri haragia, zerri okela.
zerrikume	iz		Zerriaren umea.
zerritegi	iz		Zerrientzako ukuilua.
zerritoki	iz		Zerritegia.
zerrizain	iz		Zerriak zaintzen dituen pertsona.
zerrote	iz		Eskutoki bakarreko zerra xafla-zabala.
zertako		A1.	Zertarako.
zertako		A2.	Zergatik.
zertan	iz		Lehorra, lurra.
zertarako	iz		Helburua, jomuga.
zertaratu zertara zertaratzen	ad		Zertara heldu eta eraman. Batez ere perpaus txertatuetan.
zertaratze			zertaratu aditzaren aditz izena.
zertasun	iz		Izatearen muina, gauza bat, dena izateko, nahitaezko duen hura.
zertegi	iz		Biltegia.
zertifikatu zertifika zertifikatzen	ad	H1.	Seguratu, ziurtatu.
zertifikatu	iz		Sinestamendua.
zertsu			Gutxi gorabehera zer.
zertu zer edo zertu zertzen	ad	A1.	Zeratu.
zertu zer edo zertu zertzen	ad	A2.	Mamitu, gauzatu.
zertxobait	izord		Zerbait.
zertze			zertu aditzaren aditz izena.
zertzelada	iz		Egitate, gertaera edo egoera jakin batekin batera datorren gorabehera edo xehetasuna.
zertzelidade	iz		Zertzelada.
zertzen	iz		Izpia, litsa.
zertzendu zertzen edo zertzendu zertzentzen	ad		Zertzena atera, zirpildu.
zertzentze			zertzendu aditzaren aditz izena.
zertzeta	iz		Ahatearen familiako hegaztia, hura baino txikiagoa; arra grisaxka da eta emea arre iluna.
zeru	iz	A1.	Geure buruen gainean ikusten dugun bitartea, ostertzak mugatzen duena, egunez urdin eta gauez beltz agertzen dena.
zeru	iz	A2.	Santuen, aingeruen eta Jainkoaren grazian hiltzen direnen egoitza.
zerumuga	iz		Ostertza, odaiertza.
zerupe	iz		Zeru azpia.
zeruratu edo zerura	ad		Zerura joan, zerura eraman; zerua iritsi, salbatu.
zeruratzaile	izond		Salbatzailea.
zeruratze			zeruratu aditzaren aditz izena.
zerutiar	izlag		Zerukoa, zeruari dagokiona.
zerzela	iz		Zertzeta.
zesartar	izlag		nart.: umekia umetokiaren horman ebaki bat eginez ateratzean datzan ebakuntza.
zesio	iz		Gai bakuna, sodioaren eta potasioaren taldekoa, zilarraren kolorekoa 28, 6 C-tan urtzen dena, Cs; at. z 55; at. m. 132, 9.
zesta punta	iz		Pilota jokoa, xistera sakonaz, eta atxiki eginez, pleka jokatzen dena.
zestera	iz		Otarrea, zarea.
zesto	iz		Saskia.
zesura	iz		Bertso-etena, lerro-etena.
zetabatu zetaba zetabatzen	ad		Bahetu.
zetabatze			zetabatu aditzaren aditz izena.
zetabe	iz		Bahea.
zetaka	iz		Gorputzean eta, itsatsirik geratzen den lohitasuna; orbana.
zetakatu zetaka edo zetakatu zetakatzen	ad		Zikindu, ugertu.
zetakatze			zetakatu aditzaren aditz izena.
zetatxu	iz		Zetabea, bahea.
zetro	iz		Metal bikainezko makila, enperadoreek eta erregeek, aginpidearen ezaugarri, erabiltzen dutena.
zeu	izord		Zu izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
zeuek	izord		Zuek izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
zeuen			Zeuek-ek  -hots, zuek izenordainaren genitiboak -, perpauseko.
zeure			Zure-ek  -hots, zu izenordainaren genitiboak -, perpauseko.
zeurekoi	izond		Singularreko bigarren pertsonan zuka mintzatzen denak bere nahi edo interesari soilik begiraturik jokatzen duela adierazteko erabiltzen den izenondoa.
zeurekoikeria	iz		Singularreko bigarren pertsonan zuka mintzatzen denaren berekoikeria.
zeuretu zeure edo zeuretu zeuretzen	ad		Zeure egin, zeure bihurtu.
zeuretze			zeuretu aditzaren aditz izena.
zeurok	izord		Zeuek izenordain indartuaren era hurbila.
zezel	izond		Hitzak ongi ebaki eta ahoskatu gabe mintzatzen dena.
zezeldu zezel edo zezeldu zezeltzen	ad		[*Hitzak zezeldu: e. hitzak zezelka esan.
zezelka	adlag		Hitzak ongi ebaki eta ahoskatu gabe.
zezeltze			zezeldu aditzaren aditz izena.
zezen	iz		Behiaren ar heldua.
zezendegi	iz		Jokatu behar diren zezenak, plazara atera bitartean, gordetzen diren tokia.
zezendu zezen edo zezendu zezentzen	ad		Zezen bihurtu.
zezenka	adlag		Zezenak jokatzen.
zezenketa	iz		Zezenak jokatzen diren ikuskaria.
zezenketari	iz		Zezenketetan zezenak, bereziki hiltzeko zezenak, jokatzen dituena.
zezenki	iz		Zezenaren haragia, zezenaren okela.
zezenko	iz		Idiskoa, zekorra, zezen gaztea.
zezensuzko	iz		Zezenaren zurezko irudia, bizkarraldean suziriak eta bolanderak dituena, jaietan jolaserako erabiltzen dena.
zezentoki	iz		Zezen plaza.
zezenzale	izond		Zezenketen zale dena.
zezin	iz		Gatzartua, okela ihartu eta gazitua.
zezinatu zezina edo zezinatu zezinatzen	ad		Haragiaz mintzatuz, iraunarazteko lehortu eta gazitu.
zezinatze			zezinatu aditzaren aditz izena.
zezingai	iz		Zezinatako gizenduriko idia edo aberea.
zi	iz		Ezkurra.
ziaboga	iz		Ontzia biratzeko, alde bateko lagunek aurrerantz eta beste aldekoek atzerantz arraun egitea.
ziamar	iz		Marrazkia.
ziamartu ziamar ziamartzen	ad		Marraztu.
zianuro	iz		Garratz zianhidrikoaren gatza.
ziape	iz		Azaren familiako belar landarea, janarien bizigarri gisa erabiltzen diren hazi txiki beltzak ematen dituena.
ziatu zia ziatzen	ad		Atzerantz arraun egin, atzerantz bogatu.
ziazerba	iz		Belar landarea, hosto bigun berde-berdeak dituena, barazki gisa hazarazten dena.
ziba	iz		Zurezko jostailua, udare baten itxura duena, inguruan biltzen zaion soka baten bidez lurrean birarazten dena.
zibernetika	iz		Izaki bizi eta makinetako kontrol eta komunikazioari buruzko teoriek osatzen duten jakintza.
zibil	izond	H1.A1.	Herritaren multzoari edo haien arteko harremanei dagokiona.
zibil	izond	H1.A2.	Militarra edo erlijiozkoa ez dena.
zibil	izond	H2.	Biguna, malgua.
zibilizatu zibiliza zibilizatzen	ad		Basatitzat hartzen den egoeratik giza talde bat atera.
zibilizatze			zibilizatu aditzaren aditz izena.
zibilizazio	iz	A1.	Garatutzat hartzen diren gizarteen ezaugarri komunen multzoa; gizadiaren lortze eta aurrerapenen multzoa.
zibilizazio	iz	A2.	Giza talde zabal baten gizarte ezaugarrien multzoa.
ziborio	iz		Ostia ontzia.
zibota	iz	H1.	Ziba, zurezko jostailua.
zibota	iz	H2.	Kuku-sagarra.
zibuka	adlag		Zabuka.
ziega	iz		Lurpeko espetxea; espetxea.
zientifiko	izond		Zientziari dagokiona.
zientifikotasun	iz		Zientifikoa denaren nolakotasuna.
zientzia	iz		Jakintza, helburu jakin bat eta metodo berekia duten ezaguera sailen multzoa; horrelako ezaguera sail bakoitza.
zientzialari	iz		Jakintzalaria.
zierto	izond		Egiazkoa, ziurra.
ziertoro	adlag		Ziur.
zifra	iz		Zenbakiak idazteko erabiltzen diren ikurretako bakoitza.
zigar	iz		Hazteria eragiten duen akaina.
zigarreta	iz		Zigarrotxoa.
zigarrotxo	iz		Paper mehe baten biltzen den tabakoz eginiko zilindro modukoa.
zigilatu zigila zigilatzen	ad		Zigiluz markatu, zigilua ezarri, egiaztatzeko nahiz ixteko.
zigilatze			zigilatu aditzaren aditz izena.
zigorgarri	izond		Zigorra merezi duena.
zigorka	iz	A1.	Zigorraldia.
zigorka	adlag	A2.	Zigorrez joaz.
zigorkari	iz		Zigorkatzen duen pertsona.
zigorkatu zigorka edo zigorkatu zigorkatzen	ad		Zigorrez jo, zigortu.
zigorkatze			zigorkatu aditzaren aditz izena.
zigorketa	iz		Zigortzea, zigorraldia.
zigorpe	iz		Zigorra.
zigorrada	iz		Zigor kolpea; zigorraldia.
zigorraldi	iz		Zigorrrezko joaldia, zigortzea.
zigorrarazi zigorraraz zigorrarazten			Zigortu-ren aditz arazlea.
zigortu zigor edo zigortu zigortzen	ad	H1.A1.	Zigorrez jo.
zigortu zigor edo zigortu zigortzen	ad	H1.A2.	Zigorra ezarri.
zigortzaile	iz		Zigortzen duen pertsona.
zigortze			zigortu aditzaren aditz izena.
ziguin	iz		Malba, egoskinak egiteko erabiltzen diren lore handi moreak dituen landare belarkara.
ziho	iz		Bilgorra, gantza.
zihodun	izond		Zihoa duena.
zihotsu	izond		Ziho asko duena.
zihotu ziho edo zihotu zihotzen	ad	A1.	Zihoztatu.
zihotu ziho edo zihotu zihotzen	ad	A2.	Zihoa bezala gogortu.
zihotze			zihotu aditzaren aditz izena.
zihoztatu zihozta zihoztatzen	ad		Ziho geruza batez estali.
zihoztatze			zihoztatu aditzaren aditz izena.
zikinestali	izond		Ehunez, koloreez mintzatuz, orbanak eta estaltzen dituena.
zikindu zikin edo zikindu zikintzen	ad		Garbitasuna, xahutasuna, araztasuna galdu edo galarazi, zikintasuna itsatsi.
zikingarri	izond		Zikintzen duena.
zikingune	iz		Gune zikina.
zikinkeria	iz	A1.	Gauza zikina edo zikintzen duen gauza; horien multzoa.
zikinkeria	iz	A2.	Lohikeria, lizunkeria.
zikinkeria	iz	A3.	Zikintasuna, gaitzesgarritzat markatua.
zikinki	adlag		Garbitasunik gabe.
zikintasun	iz	A1.	Zikina denaren nolakotasuna, zikina dagoenaren egoera.
zikintasun	iz	A2.	Zikinkeria, zikintzen duten gauzen multzoa.
zikintsu	izond		Zikina, zikinkeriaz betea.
zikintza	iz		Lokatza, basatza.
zikintzaile	izond		Zikintzen duena. Batez ere pertsonez mintzatzuz.
zikintze			zikindu aditzaren aditz izena.
zikiratu zikira zikiratzen	ad		Ernalkinak erauzi.
zikiratzaile	iz		Abereak zikiratzen dituen pertsona.
zikiratze			zikiratu aditzaren aditz izena.
zikirio	iz		Zekalea.
zikiro	iz		Ahari edo aker zikiratua.
zikiroki	iz		Zikiroaren haragia.
zikite	iz		Zikiroa.
ziklamen	iz		Apaingarri gisa erabiltzen den belar landarea. Cyclamen sp.
zikliko	izond		Zikloka gertatzen dena.
ziklismo	iz		Txirrindularitza.
ziklista	iz		Txirrindularia.
ziklo	iz	A1.	Halako hurrenkera jakin batez etengabe errepikatzen diren gertakarien saila; horrelako sail batek hartzen duen denbora bitartea.
ziklo	iz	A2.	Gai jakin baten inguruan eta pertsona bertsuekin gertatzen diren kontakizunen edo poema epikoen saila.
zikloi	iz		Atmosferan, sakadura apaleko gune baten inguruan indar handiz biratzen den haizeak eraturiko ekaitza.
ziklomotor	iz		Motozikleta arina, berez 50 cm3 baino gutxiagoko motorra duena.
ziklope	iz		Mit. Begi bakarra kopetaren erdian zuen erraldoia.
zikoina	iz		Hegazti zangaluzea, lepoa eta mokoa luzeak, gorputza zuria, hegoak beltzak eta mokoa eta hankak gorriak dituena; paseko hegaztia da eta habia dorre edo zuhaitz garaietan egiten du.
zikoitz	izond		Zekena, dituen ondasunak ez emateko edo ez gastatzeko gehiegizko joera agertzen duena.
zikoizkeria	iz		Zikoitzaren bizioa, zekenkeria.
zikoizki	adlag		Zikoizkeriaz.
zikoiztasun	iz		Zikoitza denaren nolakotasuna.
zikoizte			zikoiztu aditzaren aditz izena.
zikoiztu zikoitz edo zikoiztu zikoizten	ad		Zikoitz bihurtu.
zil izan	ad		Zilegi izan.
zilar	iz	A1.	Gai bakuna, metal zuri distiratsua, malgua eta hedakorra, diruak eta bitxiak egiteko oso erabilia Ag; at. z 47; at. m. 107, 9.
zilar	izond	A2.	Distiratsua.
zilarbizi	iz		Gai bakuna, metal zilarkara, ohiko tenperaturan isurkari dena Hg; at. z 80; at. m. 200, 6.
zilargile	iz		Zilarra lantzen duen, zilarrezko gauzakiak egiten dituen pertsona.
zilargin	iz		Zilargilea.
zilargintza	iz		Zilarra lantzeko antzea eta lanbidea.
zilarkara	izond		Zilarraren itxura duena.
zilarki	iz		Zilar puska, zilarrezko gauzakia.
zilarreria	iz		Zilarrezko gauzakien multzoa.
zilarreztatu zilarrezta zilarreztatzen	ad		Zilarrezko geruza batez estali.
zilarreztatze			zilarreztatu aditzaren aditz izena.
zilbor	iz		Ugaztunen sabelaren erdialdeko orbain biribila, zulo edo irtengune txiki bat eratzen duena, jaio arte amari lotzen dion hestea ebakitzean sortua.
zilbot	iz		Tripa, sabela.
zildai	iz		Abereak lotzeko zurezko lepokoa.
zildu zil edo zildu ziltzen	ad		Tipulaz eta mintzatuz, zila egin, ernamuina atera.
zilegiki	adlag		Era zilegian.
zilegitasun	iz		Zilegi denaren nolakotasuna.
zilegitu zilegi edo zilegitu zilegitzen	ad		Zilegi utzi.
zilegitze			zilegitu aditzaren aditz izena.
ziliboka	iz		Engainua, iruzurra.
zilibokari	izond		Engainatzailea.
zilibokata	iz		Nahaspila.
zilibokatu ziliboka edo zilibokatu zilibokatzen	ad		Engainatu, atzipetu, iruzur egin.
zilibokatzaile	izond		Engainatzailea.
zilin	izond		Indarrik gabea, motela.
zilindriko	izond		Zilindro formakoa; zilindroari dagokiona.
zilintzan	adlag		Zintzilk, dilindan.
ziliporta	iz		Zipriztina.
ziliportaka	adlag		Zipriztinduz.
ziliportatu ziliporta edo ziliportatu ziliportatzen	ad		Zipriztindu.
ziliportatze			ziliportatu aditzaren aditz izena.
zilipurdi	iz		Itzulipurdia.
zilipurdika	adlag		Zilipurdi eginez.
zilizio	iz		Zurdatza.
ziltza	iz		Tentazioa.
ziltzaldi	iz		Tentaldia.
ziltze			zildu aditzaren aditz izena.
zima	iz	H2.	Aiurria.
zimardika	iz		Iruzur egikeko edo erabiltzen den hitz iluna edo bikoitza.
zimarku	iz		Engainua, zelata.
zimarkun	izond		Maltzurra, engainatzailea.
zimarkunkeria	iz		Maltzurkeria, enganioa.
zimarroi	iz		Hegalaburra, atun gorria.
zimel	izond	A1.	Giharra, mami gutxikoa; zaila.
zimel	izond	A2.	Landareez, loreez... mintzatuz, mardultasuna eta freskotasuna galdu duena.
zimelarazi zimelaraz zimelarazten	ad		Zimeltzera behartu.
zimeldu zimel edo zimeldu zimeltzen	ad	A1.	Mardultasuna, freskotasuna galdu.
zimeldu zimel edo zimeldu zimeltzen	ad	A2.	Zimel bihurtu, mamia galdu.
zimelezin	izond		Ezin zimelduzkoa.
zimeltasun	iz		Zimela denaren nolakotasuna.
zimeltze			zimeldu aditzaren aditz izena.
zimendatu zimenda zimendatzen	ad	A1.	Oinarria jarri, zimendua eman, finkatu.
zimendatu zimenda zimendatzen	ad	A2.	Fundatu, sortu.
zimendatzaile	izond		Zimendatzen duena.
zimendatze			zimendatu aditzaren aditz izena.
zimendu	iz		Oinarria, gainean duenari eusten dion zera.
zimentarri	iz		Zimendu harria, oinarria.
zimera	iz		Besoan eramaten den otarrea.
zimeratxo	iz		Zimera txikia.
zimikatu zimika zimikatzen	ad		Zimiko egin, atximurkatu.
zimikatze			zimikatu aditzaren aditz izena.
zimiko	iz		Atximurra, imurtxia.
zimikoka	adlag		Zimiko eginez.
zimino	iz		Primateen ordenako ugaztuna, ilerik gabeko aurpegia, besoak zangoak baino luzeagoak eta lau esku dituena.
ziminokeria	iz		Ziminoari dagokion egitea, gaitzesgarritzat markatua.
zimitorio	iz		Lehen, hilerria; gaur egun, eliz ataria.
zimitz	iz		Intsektu txiki gorputz-zapala, gorri iluna, gizakiaren odola xurgatzen duena.
zimurdikatu zimurdika zimurdikatzen	ad		Zimurtu, zimurrak egin izurtu.
zimurdikatze			zimurdikatu aditzaren aditz izena.
zimurdura	iz		Zimurra.
zimurgune	iz		Zimur bat dagoen gunea.
zimurkeria	iz		Zekenkeria, zikoizkeria.
zimurrarazi zimurraraz zimurrarazten	ad		Zimurtzera behartu.
zimurtsu	izond		Zimur asko duena.
zimurtu zimur edo zimurtu zimurtzen	ad	A1.	Zimurrak atera edo sortu, zimurrez bete.
zimurtu zimur edo zimurtu zimurtzen	ad	A2.	Zikoiztu, zekendu.
zimurtxo	iz		Zimur txikia.
zimurtze			zimurtu aditzaren aditz izena.
zinegile	iz		Zin egiten duena; zin jakin bat egin duena.
zin	iz	A1.	Jainkoaren, norbere ohorearen... izenean egiten den hitz emate edo baieztea.
zin	izond	A2.	Egiazkoa.
zinabrio	iz		Zilarbizi sulfuroa HgS, kolore gorriko mea, zilarbizia ateratzeko ustiatzen dena.
zinaldari	iz		Lekukoa, testigua.
zinausle	iz		Gezurrez zin egiten duena, zina hausten duena.
zinauste	iz		Heresia.
zinbal	iz		Perkusioko musika tresna osatzen duten kobrezko edo bronzezko bi diskoetako bakoitza.
zindo	izond	A1.	Zintzoa, fina.
zindo	izond	A2.	Sendoa, zina.
zindotasun	iz		Zindoa denaren nolakotsuna.
zindotu zindo edo zindotu zindotzen	ad		Zindo bihurtu.
zindotze			zindotu aditzaren aditz izena.
zinegotzi	iz	A1.	Alkatearekin batera udalbatza osatzen duten kideetako bakoitza.
zinema	iz	A1.	Higitzen diren irudiak argazkien bidez hartzeko eta proiektatzeko jarduera.
zinema	iz	A2.	Filmak egiteko antzea edo ertia; horri dagokion industria.
zinema	iz	A3.	Filmak proiektatzen diren aretoa.
zinemagile	iz		Filmak egiten dituen pertsona.
zinemaratu zinemara zinemaratzen	ad		Zinemara eraman, gai, kontakizun bat zinemaren bidez eman.
zinemaratze			zinemaratu aditzaren aditz izena.
zinemaskope	iz		Pantaila zabalean proiektatzeko zinema sistema.
zinematika	iz		Higidura aztertzen duen mekanikaren adarra.
zinematografia	iz		Filmegintza.
zinetika	iz		Higidurak aztertzen dituen mekanikaren adarra.
zinetiko	izond		Higidurari dagokiona.
zingil	izond		Ahula eta mehea.
zingila	iz		Zela edo basta irmoago lotzeko, zamarien sabela inguratzen duen hedea.
zingilatu zingila zingilatzen	ad		Zingila ipini.
zingilatze			zingilatu aditzaren aditz izena.
zinginarri	iz		Aldean eramaten den gauzakia, ustez ahalmen edo indar berezia duena.
zingira	iz		Buztin bigunez beteriko ur geldizko hedadura.
zingiradi	iz		Zingira multzoa, zingira.
zingiratsu	izond		Zingiraz betea.
ziniko	izond eta iz	A1.	Antistene-k antzinako Grezian sorturiko filosofia eskolakoa.
ziniko	izond eta iz	A2.	Ohiko moralaren edo jendetasunaren aurkako iritziak lotsarik edo begirunerik gabe adierazten dituena.
zinismo	iz	A1.	Zinikoen filosofia.
zinismo	iz	A2.	Zinikoaren jarrera.
zink	iz		Gai bakuna, metal zuri urdinkara, gogorra ohiko tenperaturetan baina hauskorra tenperatura apal eta goretan, izadian blenda eta beste zenbait mea osatzen aurkitzen dena Zn; at. z 30; at. m. 65, 4.
zinka	adlag	H1.	Zin eginez; arneguz.
zinka	iz	H2.	Giza irrintzia; irrintzia.
zinkaka	adlag		Zinkak igorriz, zinka eginez.
zinkatu zinka zikatzen	ad		Zinkak igorri, zinka egin.
zinkatze			zinkatu aditzaren aditz izena.
zinkao	iz		ren txikigarria.
zinki	adlag		Zinez, benetan.
zinkor	izond		Zekena, zikoitza.
zinkulinminkulin	izond		Gupera, milika.
zinkulineria	iz		Milikeria, leunkeria.
zinkunzidatu zirkunzida zirkunzidatzen	ad		Erdaindu.
zinkurin	iz		Intziria, auhena.
zinkurinatsu	izond		Arranguratsua.
zinkurinka	adlag		Intzirika, auhenka.
zinopa	iz		Martiria.
zinta	iz	A1.	Xingola.
zinta	iz	A2.	*1905.
zintarri	iz		Espaloiaren ertzean jartzen den harri ilara.
zintasun	iz		Leialtasuna.
zintz egin			Mukiak kentzeko arnasa sudurretik indarrez egotzi.
zintzarri	iz		Abereak lepoan daraman kanpai modukoa, joarea.
zintzarrots	iz		Gorabeherak dituzten senar-emazteei, berriro ezkontzen den gizon alargunari... egiten zaion musika edo zintzarri joaldia, toberak.
zintzatu zintza edo zintza zintzaten	ad		Zintz egin.
zintzatze			zintzatu aditzaren aditz izena.
zintzilik	adlag		Zerbait goiko aldetik loturik edo eutsirik, beheko aldetik inon oin hartzen ez duelarik eta higi edo kulunka daitekeelarik.
zintzilika	adlag		Zintzilik.
zintzilikailu	iz		Zintzilik dagoen gauzakia.
zintzilikari	izond	A1.	Zintzilik, dilindan dagoena.
zintzilikari	iz	A2.	Zintzilikailua.
zintzilikario	iz		Zintzilikaria, zintzilik dagoen gauzakia.
zintzilikatu zintzilika edo zintzilikatu zintzilikatzen	ad		Zintzilik jarri.
zintzilikatze			zintzilikatu aditzaren aditz izena.
zintzilipurdi	iz		Itzulipurdia.
zintzirikatu zintzirika zintzirikatzen	ad		Zatikatu, puskakatu.
zintzo	izond	A1.	Bertute moralen arabera jokatzen duena.
zintzo	izond	A2.	Adizlagun gisa.
zintzoki	adlag		Zintzotasunez, zintzo.
zintzorik	adlag		Zintzoki, zintzo.
zintzoro	adlag		Zintzoki, zintzo.
zintzotasun	iz		Zintzoa denaren nolakotasuna.
zintzotu zintzo edo zintzotu zintzotzen	ad		Zintzo edo zintzoago bihurtu.
zintzotze			zintotu aditzaren aditz izena.
zintzur	iz	A1.	lepoa moztu.
zintzur	iz	A2.	Eztarriaren eta biriketarako bidearen sarreraren arteko bitartea, ahotsaren egoitza dena.
zintzur	iz	A3.	Mendatea.
zintzurkoi	izond		Oso jatuna, tripazaina, sabelkoia.
zio	iz		Zergatikoa, arrazoia.
zipa	iz	H1.	Antzinako txanpona, oso balio gutxikoa.
zipildu zipil zipiltzen	ad		Kiskaili.
zipla	iz		Zirikada.
ziplo	adlag		Bat-batean.
zipoka	adlag		Zirikatzen.
zipot	iz		Tripa.
zipote	izond		Gizena, lodikotea.
zipoteka	adlag		Itsumustuan.
zipotz	iz		Upelaren zuloa ixteko ziria.
zipozkeria	iz		Zitalkeria, doilorkeria, azpijokoa.
zipres	iz		Nekosta.
zipriztin	iz		Isurkari batetik, bertara zerbait botatzen denean edo zerbaiten gainean erortzen denean, ateratzen diren tantak.
zipriztindu zipriztin edo zipriztindu zipriztintzen	ad		Zipriztinez bete.
zipriztintze			zipriztindu aditzaren aditz izena.
zipu	iz		Putzua.
zira	iz		Arropen gainean jartzen den jantzi irazgaitza.
ziraia	iz		Oinetakoak garbitzeko gaia.
ziraldoka	adlag		Balantzaka.
ziratu zira ziratzen	ad		Ezkoztatu; bereziki, oinetakoak ziraiaz edo kremaz garbitu.
ziratze			ziratu aditzaren aditz izena.
ziraun	iz	A1.	Sugegorria.
ziraun	iz	A2.	Muskerraren azpiordenako animalia, burua sugandilak bezalakoa duena baina hankarik ez duenez sugeen itxurakoa dena; isatsa oso erraz galtzen du eta bareez-eta elikatzen da.
zirgari	iz		Zirgatzailea.
zirgatu zirga edo zirgatu zirgatzen	ad		Ontzi bat zirgan eraman, lehorretik sokaz tiratu.
zirgatzaile	iz		Ontzi bat zirgan eramaten duen pertsona.
zirgatze			zirgatu aditzaren aditz izena.
zirgilo	iz		Metalezko eraztun aski handia.
ziri	iz	A1.	Zurezko edo metalezko atala, puntako ertza aski zorrotza duena.
ziri	iz	A2.	Esaldi mingarria, eztenkada.
zirikada	iz		Eztenkada; zirikatzea.
zirikagarri	iz		Zirikatzen duena; akuilagarria.
zirikalari	iz	A1.	Tentatzailea.
zirikalari	iz	A2.	Zirikatzen aritzen den pertsona.
zirikaldi	iz	A1.	Tentaldia.
zirikaldi	iz	A2.	Zirikatzea, akuilatzea.
zirikarazi zirikaraz zirikarazten	ad		Zirikatzera behartu, zirikatu.
zirikatu zirika edo zirikatu zirikatzen	ad	A1.	Norbait zerbait egitera bultzatu, akuilatu.
zirikatu zirika edo zirikatu zirikatzen	ad	A2.	Gauzaren bat ukitu, hatzekin edo zerbaitekin higituz edo azterka arituz.
zirikatzaile	iz		Zirikatzen duen pertsona.
zirikatzaile			zirikatu aditzaren aditz izena.
ziriketa	iz		Zirikatzea, zirikaldia.
ziriku	iz		Seda, zenbait intsekturen beldarrei darien gaia, zuntzak osaten dituena, ehungintzan erabiltzen dena.
zirimiri	iz		Euri lanbroa.
zirimola	iz		Zurrunbiloa, haizezkoa bereziki.
zirimolaka	adlag		Zirimolan.
zirimolatsu	izond		Zirimolaz betea.
zirin	iz	A1.	Hegaztien gorotza.
zirin	izond	A2.	Ipurtarina.
zirindu zirin edo zirindu zirintzen	ad		Zirineriak joa gertatu.
zirineri	iz		Beherakoa, abereena bereziki.
zirintze			zirindu aditzaren aditz izena.
ziriol	iz		Zopako pasta, hari itxurakoa.
ziritu ziri edo ziritu ziritzen	ad	A1.	Gogortu.
ziritu ziri edo ziritu ziritzen	ad	A2.	Zildu.
zirkin	iz		Higitze txikia.
zirkindu zirkin edo zirkindu zirkintzen	ad		Zirkin egin, apur bat higitu.
zirkintze			zirkindu aditzaren aditz izena.
zirkonio	iz		Gai bakuna, metal zuri distiratsua, batez ere metal nahasturak egiteko erabiltzen dena Zr; at. z 40; at. m. 91,2.
zirku	iz	A1.	Erromatarrek herri jokoak egiten zituzten esparrua, eskuarki mailadiz inguratua.
zirku	iz	A2.	Antzoki moduko biribila, mugiezina edo ibiltaria, pailazo, pizti-hezle, akrobata eta abarrekiko ikuskizunak ematen direna.
zirkuitu	iz		Ingurubira.
zirkulatu zirkula zirkulatzen	ad		Ingurubira baten zehar ibili; harat-honat ibili; bide, errepide eta abarretatik higitu.
zirkulatze			zirkulatu aditzaren aditz izena.
zirkulazio	iz		Zirkulatzea, harat-honata.
zirkulu	iz	A1.	Biribilkia.
zirkulu	iz	A2.	Zirkunferentzia batek mugatzen eta edukitzen duen eremua.
zirkunferentzia	iz		Lerro makotu itxia, barneko puntu batetik distantzia berera dauden puntuek osatua.
zirkunstantzia	iz		Zertzelada.
zirkunzisio	iz		Erdaintzea, erdainkuntza.
zirlinga	izond	H1.	Luzea eta mehea.
zirlinga	iz	H2.	Kaioa.
zirola	iz		Zapatagilea.
ziropa	iz		Edari lodi gozoa, ur, azukre eta fruitu edo sendabelarrez egina.
zirpil	iz		Izpia, litsa.
zirpildu zirpil edo zirpildu zirpiltzen	ad	A1.	Andeatu, galdu.
zirpildu zirpil edo zirpildu zirpiltzen	ad	A2.	Zirpila atera, zertzendu.
zirpiltsu	izond		Zirpilez betea.
zirpiltze			zirpildu aditzaren aditz izena.
zirraida	iz		Eztainua.
zirrara	iz		Barne asaldua, sentimen, oroitzapen, grina... batek eragina, gorputz egoeran ondorio nabariren bat zurbiltze edo gorritzea, bihotz taupaden lastertzea, ikara... duena beriziki.
zirraragarri	izond		Zirrara eragiten duena.
zirri	iz	A1.	Atsegin hartzeko edo emateko norbait ukitzea.
zirri	iz	A2.	Bultzada.
zirriborratu zirriborra zirriborrazen	ad		Zirriborrotan egin.
zirriborratze			zirriborratu aditzaren aditz izena.
zirriborro	iz	A1.	Gaizki taxuturiko marrazki edo letra multzo ulertezina.
zirriborro	iz	A2.	Izkribu baten lehen idaztaldia, zuzendu ondoren kopiatzen dena.
zirrika	adlag	H1.	Zirri eginez.
zirrikitu	iz		Zirritua.
zirrimarra	iz		Gaizki taxuturiko marrazki edo letra multzo ulertezina.
zirrimarratu zirrimarra edo zirrimarratu zirrimarratzen	ad		Ezin irakurrizko eran idatzi, taxurik gabe marraztu.
zirrimarratze			zirrimarratu aditzaren aditz izena.
zirringila	iz		Eskaila, txirbila.
zirrinta	iz	A2.	Izpia.
zirriparra	iz		Iskanbila, istilua.
zirrista	iz	A1.	Hurrupa.
zirrista	iz	A2.	Zurrusta.
zirristatu zirrista zirristatzen	ad	H1.	Zurrustan aurtiki.
zirritu	iz		Guztiz hurbil dauden bi gauzaren edo gauza baten bi zatiren artean gertatzen den irekidura luze eta mehea.
zirrosi	iz		Gibelaren hantura jarraituen ondoriozko eritasuna, sarritan alkoholismoak eragina.
zirt edo zart	adlag		Batera edota bestera, duda-mudarik gabe ekiteko asmoan.
zirt eta zart	adlag		Distiratuz, txinpartak jaurtikiaz.
zirt	iz		Txinparten, zigor kolpeen hotsaren onomatopeia.
zirta	iz	A1.	Zipriztina.
zirta	iz	A2.	Txinparta.
zirta	iz	A3.	Txingarra.
zirtaka	adlag		Zirtak, txinpartak aurtikiaz.
zirtako	iz		Txinpartak, azote ukaldiak.. ateratzen duen hotsa.
zirtatu zirta edo zirtatu zirtatzen	ad		Zipriztindu. Mundu gogor, haserre, odolez zirtatu horrek.
zirtatze			zirtatu aditzaren aditz izena.
zirtizarta			Ukaldi lasterren onomatopeia.
zirto	iz		Erantzun zorrotza, errimaduna.
zirtolari	iz		Zirtoak botatzen dituena.
zirtzikatu zirtzika zirtzikatzen	ad		Birrindu, desegin.
zirtzikatze			zirtzikatu aditzaren aditz izena.
zirtzil	izond	A1.	Zarpatsua, jantzi zahar eta urratuak erabiltzen dituena.
zirtzil	izond	A2.	Balio hutsalekoa.
zirtzil	iz	A3.	Zarpa.
zirtzildu zirtzil edo zirtzildu zirtziltzen	ad	A1.	Zirpildu, zirtzilak atera.
zirtzildu zirtzil edo zirtzildu zirtziltzen	ad	A2.	Zirtzil bihurtu, arlotetu.
zirtzilkeria	iz	A1.	Gauza hutsala.
zirtzilkeria	iz	A2.	Zitalkeria; lotsagabekeria.
zirtziltze			zirtzildu aditzaren aditz izena.
zirtzilu	iz		Belarrietakoak.
zirujau	iz		Odolusteak-eta egiten zituen zauri-osagilea.
zirurika	adlag	A1.	Firurikan. Mistral.
zirurika	iz	A2.	Firurika.
zirurikatu zirurika edo zirurikatu zirurikatzen	ad		Zirurika erabili.
zirurikatze			zirurikatu aditzaren aditz izena.
zisku	iz	A1.	Poltsa, diruarena bereziki.
zisku	iz	A2.	Barrunbea, zokoa.
zisma	iz		Eliza bateko kideen arteko banakuntza, buru baten azpian sinismen eta lege bat zutenak elkarrengadik banatzea.
zismatiko	izond eta iz		Zisma egiten duena, bereziriko eliza egiten duena.
zisne	iz		Beltxarga.
zistertar	izlag eta iz		Citeauxko erlijio ordenari dagokiona; ordena horretako kidea.
zitadela	iz		Gotorlekua, hiri bat babesten duen gaztelua.
zital	izond	A1.	Zikina.
zital	izond	A2.	Doilorra, inolako prestutasunik agertzen ez duena.
zitaldu zital edo zitaldu zitaltzen	ad	A1.	Zikindu.
zitaldu zital edo zitaldu zitaltzen	ad	A2.	Zital bihurtu.
zitalkeria	adlag	A1.	Zikinkeria.
zitalkeria	adlag	A2.	Zitalari dagokion egite edo jokaera gaitzesgarria; zitaltasuna gaitzesgarritzat markatua.
zitalki	adlag		Zitalkeriaz.
zitalkiro	adlag		Zitalki.
zitaltasun	iz		Zitala denaren nolakotasuna.
zitaltze			zitaldu aditzaren aditz izena.
zitara	iz		Musika tresna, ontzi moduko batez eta gainean tinkaturik dituen zenbait hariz osatua.
zitatu zita edo zitatu zitatzen	ad	A1.	Epailearen aurrean aurkezteko agindu.
zitatu zita edo zitatu zitatzen	ad	A2.	Aipatu.
zitatu zita edo zitatu zitatzen	ad	A3.	Heg. G. er.. Hitzordua izan.
zitoitz	iz		Itaxura.
zitologia	iz		Zelula alde orotarik aztertzen duen biologiaren adarra.
zitoplasma	iz		Zelularen barnea, gunea izan ezik, betetzen duen isurkari likatsua, oso egitura konplexua duena.
zitori	iz		Liliaceae familiako landarea, zurtoin luzea, lore zuri handi usaintsuak ematen dituena.
zitroin	iz		Limoia.
zitu	iz	A1.	Uzta.
zitu	iz	A2.	Fruitua, emaitza.
ziur	izond	A1.	Dudarik edo zalantzarik gabekoa.
ziur	adlag	A2.	Dudarik edo zalantzarik gabe.
ziurgabetasun	iz		Ziurtasunik eza, ziurra ez denaren nolakotasuna.
ziurgarri	izond		Egiaztagarria.
ziurki	adlag		Ziur.
ziurpetu ziurpe ziurpetzen	ad		Ziurtatu.
ziurtasun	iz		Ziurra denaren nolakotasuna; duda edo zalantzarik eza.
ziurtatu ziurta ziurtatzen	ad		Egiaztatu.
ziurtatze			ziurtatu aditzaren aditz izena.
ziurtu ziur edo ziurtu ziurtzen	ad		Ziurtatu.
ziza	iz		eta Rhodapaxillus jeneroetakoa.
zizaila	iz		Guraize edo artazi handien moduko tresna, metalak eta ebakitzeko erabiltzen dena.
zizare	iz	A1.	Eraztun modukoez osaturiko gorputza duen har luzea; besterik esaten ez bada.
zizeilu	iz		Zurezko eserleku luzea eta bizkarduna, batez ere bizkarraren erdiko zatia mugikorra eta mahai gisa erabil daitekeena duena, eta askotan azpialdea itxia zuena, han oiloak eta hazteko.
zizel	iz		Harria eta antzeko gaiak lantzeko esku lanabesa, altzairuzko ahoa lantzerka ahopildua duena, mailuaz joaz erabiltzen dena.
zizelatu zizela zizelatzen	ad		Zizelaz landu, harrian, zurean... irudi edo forma bat eratu.
zizelatzaile	iz		Zizelkaria.
zizelatze			zizelatu aditzaren aditz izena.
zizelkari	iz		Espazioan formak irudikatzen dituen ertilaria.
zizelkaritza	iz		Zizelkariaren lanbidea; espazioan formak irudikatzeko ertia.
zizkamizka	iz	A1.	Esamesa, izkirimiria.
zizkamizka	iz	A2.	Bazkariaren edo afariaren hasieran zerbitzatzen den jaki zati txikia eta berez hotza.
zizpa	iz		Fusil mota zaharra.
zizpolet	iz		Pistola.
zizpuru	iz		Hasperena.
zizpuruka	adlag		Hasperenka.
ziztada	iz		Ziztatzea, zizta.
ziztagarri	izond		Ziztatzen duena.
ziztailu	iz		Ziztatzeko lanabesa.
ziztaka	adlag		Ziztatuz.
ziztako	iz		Ziztatzea.
ziztakoan	adlag		Apur batean, une batean.
ziztatu zizta edo ziztatu ziztatzen	ad		Ezten batez edo zernahi gauzaki puntadunez zulatu.
ziztatzaile	izond eta iz		Ziztatzen duena.
ziztatze			ziztatu aditzaren aditz izena.
zizter	iz		Zatia, puska.
ziztor	izond	A1.	Txikia, mehea.
ziztor	iz	A2.	Lukainka mota mehea.
ziztor	iz	A3.	Izotz burruntzia.
ziztrin	izond		Eskasa, balio edo itxura hutsalekoa, zirtzila.
ziztu	iz	H1.	Lastertasun handia.
zodiako	iz		Zeru esferako zerrenda, ekliptikaren alde banatara 8 5eko zabalera hartzen duena, hamabi zati berdinetan banatzen dena.
zogi	izond		Zuhurra, zentzuduna.
zogiro	adlag		Zuhurki, zentzuz.
zohardi	iz		Oskarbia.
zohi	iz	H1.	Laiaz edo goldeaz ateratzen den lur zatia, batez ere zotala baino lodiagoa.
zohikatu zohika zohikatzen	ad		Zohi eto mokorretan zatitu.
zohikatz	iz		Zotal ikatza.
zohikatze			zohikatu aditzaren aditz izena.
zokomoko	iz		Zokoa.
zoko	iz		Bi horma edo pareta elkartzen diren aldea.
zokogune	iz		Zokoa, leku bazterra.
zokoka	adlag		Zokoz zoko.
zokokari	izond		Jendearen lagunartea atsegin ez duena, bakartia.
zokolu	iz		Zokoa, bazter ezkutua.
zokondo	iz		Zokoa.
zokondoratu zokondora zokondoratzen	ad		Zokoratu, baztertu.
zokor	iz		Mokorra, zotala.
zokoragarri	izond		Baztergarria.
zokorarazi zokoraraz zokorarazten	ad		Zokoratzera behartu, bazterrarazi.
zokoratu zokora zokoratzen	ad da du ad		Zokoan utzi, baztertu.
zokoratze			zokoratu aditzaren aditz izena.
zola	iz	A1.	Hondoa.
zola	iz	A2.	Behealdea; oinarria.
zola	iz	A3.	Oinen azpian dugun zera, lurra.
zolaberritu zolaberri zolaberritzen			Oinetakoei zola berriak ezarri, zolatu.
zolaberritze			zolaberritu aditzaren aditz izena.
zoladura	iz		zolaren estalgarria.
zolagabe	izond		Hondogabea.
zolagain	iz		Zolaren estalgarria.
zolagune	iz		Sakongunea.
zolatu zola edo zolatu zolatzen	ad	A1.	Oinetakoei zola berriak ezarri.
zolatu zola edo zolatu zolatzen	ad	A2.	Zolari estalgarria ezarri.
zolatze			zolatu aditzaren aditz izena.
zolda	iz	A1.	Gauzei atxikitzen zaien zikintasuna, kraka.
zolda	iz	A2.	Buruko zahia.
zoldu zoldu zoltzen	ad	H1.	Zornatu, zauria edo gaizkoatu.
zolerdi	iz		Zola erdiak.
zolerditu zolerdi edo zolerditu zolerditzen	ad		Zolaberritu.
zoli	izond	H1.A1.	Zentzumenez mintzatuz, zorrotza, ahalmen handikoa.
zoli	izond	H1.A2.	Bizkorra, zalua.
zoli	izond	H1.A3.	Hotsez eta soinuez mintzatuz, ozena, eta bereziki, maiztasun handikoa, hotsen eskalan goian dagoena.
zolitasun	iz		Zolia denaren nolakotasuna.
zolitu zoli edo zolitu zolitzen	ad	H1.	Zoli edo zoliago bihurtu.
zolitze			zolitu aditzaren aditz izena.
zoltze			zoldu aditzaren aditz izena.
zomorro	iz	A1.	Mozorroa. II Mamua.
zomorro	iz	A2.	Hainbat intsektu eta animalia txikiri ematzen zaien izena.
zoologia	iz		Helburutzat animalien azterketa duen jakintza.
zoologiko	izond		Zoologiari edo animaliei dagokiena.
zopa	iz		Ogi puskak edo jaki zatiak egosi diren salda.
zopatu zopa edo zopatu zopatzen	ad		Zopa bat bezala erabat busti.
zopatxo	iz		Zopa-ren txikigarria.
zopatze			zopatu aditzaren aditz izena.
zor izan zorko	ad		Norbaiti zerbait ordaindu edo itzuli behar izan.
zor	iz		Norbaiti ordaindu edo itzuli behar zaion gauza, dirua bereziki.
zorabiagarri	izond		Zorabiatzen duena.
zorabialdi	iz		Zorabiatze igarokorra, zorabioa.
zorabiatu zirabia zorabiatzen	ad		Zorabioa izan edo eragin.
zorabiatzaile	izond		Zorabiatzen duena.
zorabiatze			zorabiatu aditzaren aditz izena.
zorabildu zorabil zorabiltzen	ad		Zorabiatu.
zorabio	iz		Konortearen urritzea edo nahastea, ahulezia eta oreka galtzea ezaugarri dituena; itsasketek-eta eragiten duten buruko eta urdaileko ondoeza.
zoragari	iz		Iraka.
zoragarri	izond	A2.	Zoratzen uzten duena; guztiz ederra.
zoragarriro	adlag		Era zoragarrian, zoragarri.
zoragarritasun	iz		Zoragarria denaren nolakotasuna.
zorakeria	iz		Zoroari dagokion egite gaitzesgarria, zentzugabekeria.
zoraldi	iz		Zorotasuna, buru nahaste igarokorra.
zoramen	iz	A1.	Zorotasuna.
zoramen	iz	A2.	Poz guztiz handia eta nahasgarria.
zoramendu	iz		Zoratzea, zorotasuna.
zorarazi zoraraz zorarazten	ad		Zoratzera behartu.
zorarazle	izond		Zorarazten duena.
zoratu zora zoratzen	ad		batez ere bizk.; g. g. er.: zoratu da gure Erramon.
zoratu zora zoratzen	ad	A2.	irud.: erabat pozik, atseginez beterik.
zoratzaile	izond		Zoratzen duena, zentzua galarazten duena.
zordun	iz		Norbaiti zerbait batez ere dirua zor dion pertsona.
zordundu zordun edo zordundu zorduntzen	ad		Zordun bihurtu.
zorduntze			zordundu aditzaren aditz izena.
zorgabetu zorgabe zorgabetzen	ad		Zorrik gabe gelditu edo utzi.
zorgabetze			zorgabetu aditzaren aditz izena.
zori	iz	H1.A1.	Gertaera on eta txarren iturburutzat hartzen den kausa zehaztugabea; zenbaiten ustean etorkizuna halabeharrez gidatzen duen ahalmena.
zori	izond	H2.	Lurreko emaitzez mintzatuz, heldua.
zorigabe	izond		Zorigaiztokoa, dohakabea.
zorigaitz	iz		Zoritxarra.
zorigaizto	iz		Zoritxarra.
zorionbide	iz		Zorioneko izateko bidea.
zoriondu zorion edo zoriondu zoriontzen	ad	A1.	Zorioneko, zoriontsu bihurtu, dohatsutu.
zoriondu zorion edo zoriondu zoriontzen	ad	A2.	Zorionak esan edo eman.
zoriondun	iz		Dohatsua.
zoriontasun	iz		Zoriona; Jainkoa zeruan begiesteak dakarren gogobetetasuna.
zoriontegi	iz		Paradisua.
zoriontsu	izond		Zorionez betea, zorionekoa.
zoritsu	izond		Zoriontsua.
zoritu zori edo zoritu zoritzen	ad		Heldutasuna iritsi, heldu.
zoritxar	iz		Egoera nekagarria edo mingarria; norbait mingarriro jotzen duen ezbeharra.
zoritxartu zoritxar edo zoritxartu zoritxartzen	ad		Zoritxarrak jo.
zoritxartze			zoritxartu aditzaren aditz izena.
zoritze			zoritu aditzaren aditz izena.
zorizko	izlag	A1.	Zorionekoa.
zorizko	izlag	A2.	Zoriaren arabera gertatzen dena.
zornabelar	iz		Elkartuen familiako landare belarkara, lore-horia.
zornatu zorna zornatzen	ad		Zauri edo zaldar batean zornea eratu.
zornatze			zornatu aditzaren aditz izena.
zorne	iz		Zauri eta handitu gaizkoatuei darien isurkari lodi zuri-horixka.
zornetsu	izond		Zornez betea.
zoro	izond eta iz	A1.	Zentzua galdu duena.
zoro	izond eta iz	A2.	Eroa, zentzu gutxikoa.
zorobilatu zorobila zorobilazen	ad		Zorabiatu.
zoroetxe	iz		Zoroak zaintzeko erietxea.
zoroki	adlag		Zentzurik gabe, eroki.
zoroko	izond		Zoroxka.
zororik	adlag		Zoraturik; zoroki.
zorotasun	iz		Buru nahastea; zoroa denaren egoera edo gaitza.
zorotegi	iz		Zoroetxea.
zoroxka	izond		Zoro-ren txikigarria.
zorpetu zorpe zorpetzen	ad		Zorren pean gelditu, zorrak hartu.
zorpetze			zorpetu aditzaren aditz izena.
zorri	iz	A1.	Anoplura ordenako intsektu bizkarroia, gizakiaren odola xurgatuz bizi dena.
zorri	izond	A2.	Txikia.
zorripiztu	izond eta iz		Aberastu berria.
zorristo	izond		Zorritsua.
zorritsu	izond		Zorriz betea.
zorro	iz	A1.	Ehunez, larruz, paperez... eginiko poltsa modukoa, goialdean itxi daitekeena, batez ere zakua baino txikiagoa.
zorro	iz	A2.	Gauzaki batzuk gordetzeko estalgarria.
zorro	iz	A3.	Tripa; beh. urdaila.
zorrokada	iz		Zorro betearen edukia.
zorroratu zorrora zorroratzen	ad		Zorrora sartu.
zorrotxo	iz		Zorro txikia.
zorrotz	izond	A1.	Punta edo ertza guztiz mehea duena.
zorrotz	izond	A2.	Ahalmen edo bereizmen handikoa.
zorrotz	izond	A3.	Besteren hutsekiko bihozbera ez dena; eginbidea betetzen estua dena.
zorrotzaile	iz		Lanabes ebakitzaileak zorrozteko ogibidea duena.
zorrotzarazi zorrotzaraz zorrotzarazten	ad		Zorroztera behartu.
zorrotzarri			1847. Zorrozteko erabiltzen den harria.
zorrozkeria	iz		Gehiegizko zorroztasuna, zorroztasun gaitzesgarria.
zorrozketa	iz		Zorroztea.
zorrozki	adlag		Zorroztasunez, zorrotz.
zorrozkiro	adlag		Zorrozki.
zorroztaile	iz		Zorrotzailea.
zorroztarri	iz		Zorrotzarria.
zorroztasun	iz		Zorrotza denaren nolakotasuna.
zorrozte			zorroztu aditzaren aditz izena.
zorroztu zorrotz edo zorroztu zorrozten	ad	A1.	Zorrotz bihurtu, lanabes ebakitzaile bati ahoa atera.
zorroztu zorrotz edo zorroztu zorrozten	ad	A2.	Zorrotzago, ahalmen handiagoko bihurtu.
zorroztuki	adlag		Zorroztuaz.
zorte	iz		Zoria, gertaera on eta txarren iturburutzat hartzen den kausa zehaztugabea.
zortzi	zenbtz zehazt		Zazpi eta bat, 8.
zortzialdi	iz		Zortzi eguneko denbora bitartea.
zortziehun	zenbtz zehazt		Zortzi bider ehun.
zortzigarren	ord		Zerrenda batean aurretik zazpi dituena 8.
zortziko	iz	A1.	Zortzik osaturiko zera.
zortziko	iz	A2.	Euskal ahapaldi edo bertsoa.
zortzikote	iz		Zortzi lagunek osaturiko taldea, batez ere abeslariena.
zortzimaraiko	iz		Zortzi marabediko txanpon zaharra.
zortzina			Bakoitzari zortzi, bakoitzak zortzi.
zortzinaka	adlag		Zortzinako multzoetan.
zortzira			Zortzina.
zortzirazka	adlag		Zortzinaka.
zortziren	iz		Zortzi zati berdinetan banatu den osotasun baten zati bakoitza.
zortziurren	iz		Zortzi egun jarraituz egiten diren elizkizun berezien multzoa; zortzi egunotako azkena.
zoru	iz	A1.	Oinetakoen azpialdea, lurra ukitzen duena.
zoru	iz	A2.	Oinen azpian dugun zera, lurra.
zorun	iz		Zoriona.
zoruntsu	iz		Zoriontsua.
zorzor			Zozoaren oihuaren onomatopeia.
zotal	iz	A1.	Laiaz edo goldeaz ateratzen den lur zati belarduna.
zotarrain	iz		Lurrezko zorua edo solairua.
zotin	iz		Diafragmaren bat-bateko uzkurtzeak eraginiko arnas hartze hertsatua, ahots bereizi batez gertatzen dena; uzkurtze eta hots horien saila.
zotinka	adlag		Zotin eginez, zotinez.
zotukatu zotuka zotukatzen	ad		Mugitu, higitu.
zotuku	iz		Higidura, mugimendua.
zotzabar	iz		Zotzak, abar xeheak.
zozabar	iz		Arabazozoa.
zozkatu zozka zozkatzen	ad		Zotz eginez edo zoriaren bitartezko beste bideren batez erabaki edo izendatu.
zozkatze			zozkatu aditzaren aditz izena.
zozketa	iz		Zozkatzea, zoriaren bitartezko bideren batez erabakitzea edo izendatzea.
zozo	iz	A1.	Urretxindorraren familiako txoria, hotsak eta ahotsak antzeratzen dituena; arrak lumadi beltza eta moko horia ditu eta emea arrea da.
zozo	iz	A2.	Inozoa, ergela.
zozokeria	iz		Inozokeria, ergelkeria.
zozoki	adlag		Ergelki.
zozokume	iz		Zozoaren umea.
zozomikote	iz		Martxoko azken bi egunei eta apirileko bi lehenengoei ematen zaien izena.
zozotu zozo edo zozotu zozotzen	ad		Ergeldu, lelotu.
zozotze			zozotu aditzaren aditz izena.
zubeltz	iz		Ebanoa.
zuberera	iz		Zuberoako euskalkia.
zuberotar	izlag eta iz		Zuberoari dagokiona; Zuberoako biztanlea.
zubi	iz	A1.	Ibai baten edo beste zernahi eragozpenen gainetik igarotzeko eraikuntza.
zubi	iz	A2.	Itsasontzi batean, egitura garaiena, aginteak emateko erabiltzen dena.
zubigile	iz		Zubigintzan aritzen den pertsona eta bereziki soldadua.
zubigintza	iz		Zubiak egiteko jarduna eta lanbidea.
zubipe	iz		Zubi azpia.
zubitxo	iz		Zubi txikia.
zubixka	iz		Zubitxoa.
zubizain	iz		Zubi saria kobratzen duen pertsona.
zudu	iz		Arreta, ardura.
zuek	izord	A1.	Pluraleko bigarren pertsonaren izenordaina, hitz egiten ari denak aurrean-edo dituen entzuleak adierazten dituena.
zuenganatu zuengana zuenganatzen	ad		Zuengana joan edo eraman.
zuenganatze			zuenganatu aditzaren aditz izena.
zuetaratu zuetara zuetaratzen	ad		Zuenganatu.
zuetaratze			zuetaratu aditzaren aditz izena.
zuganatu zugana zuganatzen	ad		Zugana joan edo eraman.
zuganatze			zuganatu aditzaren aditz izena.
zuhail	izond		Koloreez eta mintzatuz, bizia ez dena, margula.
zuhain	iz	A1.	Zuhaitza, zuhamua.
zuhain	iz	A2.	Ganadu bazka.
zuhaintze	iz		Zuhaitza.
zuhaitz	iz		Landare iraunkorra, lurretik halako garaiera batean adarkatzen den zurtoin zurezkoa duena.
zuhaixka	iz		Lurretik gertu adarkatzen den zurezko landare ez oso garaia.
zuhaizpe	iz		Zuhaitz azpia.
zuhaizte			zuhaiztu aditzaren aditz izena.
zuhaizti	iz		Zuhaitzez jantziriko eremua.
zuhaiztu zuhaitz edo zuhaiztu zuhaizten	ad		Zuhaitzez jantzi, zuhaitzak landatu.
zuhamu	iz		Zuhaitza.
zuhamupe	iz		Zuhamu azpia.
zuhamutsu	izond		Zuhamu asko duena.
zuhamuxka	iz		Zuhaixka.
zuhandor	iz		Cornus mas, lore-horia, jateko on diren fruituak ematen dituena.
zuhari	iz		Artile landugabezko haria, abarkak lotzeko, enborrak nondik ebaki behar diren markatzeko... erabiltzen dena.
zuhaur	izord		Zu izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
zuhirin	iz		Pipi hautsa, pipiak jotako zuretik ateratzen den hauts modukoa.
zuhirindu zuhirin edo zuhirindu zuhirintzen	ad		Pipiatu.
zuhirintze			zuhirindu aditzaren aditz izena.
zuhurkeria	iz	A1.	Zekenkeria.
zuhurkeria	iz	A2.	Maltzurkeria.
zuhurki	adlag		Zuhurtasunez, zuhur.
zuhurtasun	iz		Zuhurra denaren nolakotasuna, aritzeko neurritasun eta zentzua.
zuhurtu zuhur edo zuhurtu zuhurtzen	ad		Zuhur edo zuhurrago bihurtu.
zuhurtze			zuhurtu aditzaren aditz izena.
zuhurtzia	iz		Zuhurtasuna.
zuihauek	izord		Zuek izenordainaren era indartua, batez ere galdegaiaren lekuan eta nolabaiteko kontrakotasuna adierazi nahi denean erabiltzen dena.
zuin	iz	H2.	Ereileak hazia botatzeko erabiltzen duen seinalea.
zuka	adlag		Zu izenordaina erabiliaz.
zuketa	iz		Zuka hitz egitea, zutanoa.
zuku	iz	A1.	Fruituei eta barazkiei, sakatuz, ateratzen zaien isurkaria.
zuku	iz	A2.	Zopa.
zukurutz	iz		Beldurraldia, izualdia.
zukuruztu zukurutz edo zukuruztu zukuruzten	ad		Beldurtu, izutu.
zukutu zuku edo zukutu zukutzen	ad		Zuku bihurtu.
zukutze			zukutu aditzaren aditz izena.
zulagailu	iz		Zuloak egiteko tresna edo makina.
zulagarri	iz		Zulatzen duena, sarkorra.
zulakaitz	iz		Zizela.
zulaketa	iz		Zulatzea.
zulanpo	iz		Aintzira txikia.
zulatu zula zulatzen	ad	A1.	Zuloa edo zuloak egin.
zulatu zula zulatzen	ad	A2.	Alderik aldeko zuloa egin.
zulatu zula zulatzen	ad	A3.	Era burutua izen gisa.
zulatzaile	izond eta iz		Zulatzen duena; zulatzen duen pertsona.
zulatze			zulatu aditzaren aditz izena.
zulo	iz	A1.	Zerbaiten azalean edo gainaldean gertatzen den gune beheratua.
zulo	iz	A2.	Alderik aldeko irekidura.
zulo	iz	A3.	Defizita.
zulodun	izond		Zuloa edo zuloak dituena.
zulogile	iz		Lur-emailea.
zumalakar	iz		Karraskilaren familiako zuhaitza, zur zailukoa.
zumardi	iz		Zumarrak landatu diren saila edo eremua.
zumartxuri	iz		Zurzuria.
zume	iz		Sahats mota txikia, adar malguak dituena.
zumintz	iz		Aloea.
zumitz	iz	A1.	Zurezko zerrenda mehe eta luzea.
zumitz	iz	A3.	Zumea.
zumo	iz		Zukua.
zunburrun	iz		Burrunba.
zunda	iz	A1.	Berunezko pisu bat duen haria, itsasoaren sakonera edo hondoaren nolakotasuna jakiteko erabiltzen dena.
zunda	iz	A2.	Sendagintzan, gorputz barneko hodi edo barrunbeetara iristeko tresna.
zundatu zunda edo zundatu zundatzen	ad		Zundaren bidez neurtu edo aztertu.
zundatzaile	izond eta iz		Zundatzen duena; arakatzailea.
zundatze			zundatu aditzaren aditz izena.
zuntoi	iz		Zutoina; paretei edo sabaiei eusteko zurezko euskarria.
zuntz	iz	A1.	Hariaren osagai bakunetako bakoitza.
zuntz	iz	A2.	Landare edo animalien ehunen osagai oinarrizkoa, hari itxura duena.
zuntzun	izond		Ergela, zozoa.
zupu	iz		Hilobia.
zur	iz		Zuhaitz eta zuhaixken enbor, adar eta sustraiak osatzen dituen gai izpitsu eta trinkoa.
zuraje	iz		Etxe edo eraikuntza baten zurezko egitura.
zurbeltz	iz		Artea.
zurbil	izond		Margula, zuhaila batez ere larruazalaz, aurpegikoaz bereziki, mintzatuz.
zurbildu zurbil edo zurbildu zurbiltzen	ad		Zurbil edo zurbilago bihurtu.
zurbilki	adlag		Zurbiltasunez, zurbil.
zurbiltasun	iz		Zurbila denaren nolakotasuna.
zurbiltxo	izond		Zurbil-en txikigarria.
zurbiltze			zurbil aditzaren aditz izena.
zurdadun	izond		Zurdak dituena.
zurdaki	iz		Pintzel lodia, paretak eta margotzeko erabiltzen dena.
zurdatz	iz		Penitentzia egiteko erabiltzen zen zurdazko soinekoa; gorputza hilduratzeko gerrikoa, zurdaz edo burdinazko katetxo puntadunez egina.
zureganatu zuregana zureganatzen	ad		Zuregana joan edo eraman.
zureganatze			zureganatu aditzaren aditz izena.
zureria	iz		Zurajea.
zuresi	iz		Zurezko hesia.
zuretar			Zure familiakoa, artekoa, aldekoa, alderdikoa dena.
zuretu zure edo zuretu zuretzen	ad	A1.	Zureganatu.
zuretu zure edo zuretu zuretzen	ad	A2.	Zure egin, zure bihurtu.
zuretze			zuretu aditzaren aditz izena.
zureztatu zurezta zureztatzen	ad		Zurezko gain batez hornitu.
zureztatze			zureztatu aditzaren aditz izena.
zurgarri	izond		Zurtzen duena, harrigarria.
zurgihar	iz		Enborraren bihotza, zur ilunena, gogorrena eta iraunkorrena duena.
zurgin	iz		Ogibidez altzariak, zurajeak eta kidekoak egiten dituen pertsona.
zurgindegi	iz		Zurginaren lantegia. Ik.
zurgingo	iz		Zurgintza.
zurgintza	iz		Zurginaren lanbidea eta jarduna.
zurgizen	iz		Zurgiharraren inguruko zura, hura baino bigunagoa, urtero geruza berri bat gehitzen zaiona.
zurgu	iz		Zurubia, eskailera.
zuriarazi zuriaraz zuriarazten	ad		Zuritzera behartu.
zuribide	iz		Nork bere burua edo besterena zuritzeko erabiltzen duen argudioa edo aitzakia.
zurigarri	iz		Hutsegite bat zuritzen duen zera.
zurigune	iz		Bitarte edo orban zuria.
zurikail	izond		Zuria edo; zurbila.
zurikatu zurika zurikatzen	ad	A1.	Engainatu.
zurikatu zurika zurikatzen	ad	A2.	Zuritu, kolore zuria hartu edo eman.
zurikatzaile	izond		Zurikatzen, losintxatzen duena.
zurikatze			zurikatu aditzaren aditz izena.
zurikeria	iz	A1.	Losintxa.
zurikeria	iz	A2.	Faltsukeria, bertuteen itxurakeria.
zuriketa	iz	A1.	Zuritzea.
zuriketa	iz	A2.	Zurikatzea, losintxatzea.
zurikin	iz		Artoa edo zuritzen denean gertatzen den hondakina.
zuriko	iz		Antzinako zenbait txanponen izena, adibidez marabedi erdia balio zuenarena.
zuringo	iz	A1.	Arrautzaren gorringoa inguratzen duen gai likatsu zurixka.
zuringo	iz	A2.	Kornea.
zuringotu zuringo edo zuringotu zuringotzen	ad		: begi niniak ikusten ez direla jarri.
zuritasun	iz	A1.	Zuria denaren nolakotasuna.
zuritasun	iz	A2.	Arropa zuria.
zuritu zuri edo zuritu zuritzen	ad	A1.	Zuriz margotu.
zuritu zuri edo zuritu zuritzen	ad	A2.	Azala kendu.
zuritu zuri edo zuritu zuritzen	ad	A3.	Nork bere edo besteren hutsegitea-edo zilegiztatu.
zuritxo	izond		Zuri-ren txikigarria.
zuritzaile	izond eta iz		Zuritzen duena.
zuritze			zuritu aditzaren aditz izena.
zurixka	izond		Zuria edo.
zurkaitz	iz	H1.	Zuhaitz gazteei, zenbait landareri... euskarri gisa alboan jartzen zaien makila edo zuntoia.
zurkaitz	iz	H2.	Izua.
zurkaitz	izond	H3.	Zikoitza, zekena.
zurkaizte			zurkaiztu aditzaren aditz izena.
zurkaiztu zurkaitz edo zurkaiztu zurkaizten	ad		Zurkaitzez edo zutoinez eutsi.
zurki	iz		Zur zatia.
zurkulu	iz		Zokoa, ezkutalekua.
zurmindu zurmin zurmintzen	ad		Lizundu, urdindu; ozpindu.
zurmindura	iz		Zurmintzea; lizuna.
zurmintze			zurmindu aditzaren aditz izena.
zurpail	izond		Zurbila, zuhaila.
zurpaildu zurpail edo zurpaildu zurpailtzen	ad		Zurbildu, zuhail bihurtu.
zurpailtze			zurpaildu aditzaren aditz izena.
zurra	iz		Larru ontzea, larru apaintzea.
zurratu zurra edo zurratu zurratzen	ad		Larruez mintzatuz, ondu, apaindu.
zurratzaile	iz		Larru-ontzailea, larrugina.
zurratze			zurratu aditzaren aditz izena.
zurrean	adlag		Gisa, bezala.
zurruburru	iz		Nahasmena, nahaspila, istilua.
zurruburruka	adlag		Era nahasian.
zurrukutun	iz		Arrantzaleek prestatzen duten arrain zopa modukoa.
zurrumurru	iz	A1.	Hots arina.
zurrumurru	iz	A2.	Ahoz aho dabilen berri zehaztu eta egiaztatu gabea.
zurrun	izond	A1.	Malgutasunik ez duena.
zurrun	iz	A2.	Haga.
zurrunbilo	iz		Uraren, airearen... higidura lasterra eta birakakoa.
zurrunbiloka	adlag		Zurrunbiloan.
zurrunbilotsu	izond		Zurrunbiloz betea.
zurrunbilotu zurrunbilo edo zurrunbilotu zurrunbilotzen	ad		Zurrunbiloa eratu.
zurrundu zurrun edo zurrundu zurruntzen	ad		Zurrun bihurtu, malgutasuna kendu edo galdu.
zurrunga	iz		Lo egonik arnasa hartzean sudurraz egiten den hots berezia.
zurrungaka	adlag		Zurrunga eginaz, zurrungan.
zurrungari	izond		Zurrunga egiten duena.
zurrungatu zurrunga edo zurrungatu zurrungatzen	ad		Zurrunga egin.
zurruntasun	izond		Zurruna denaren nolakotasuna.
zurrupa	iz		Hurrupa.
zurrupaka	adlag		Hurrupaka.
zurrupakari	izond		Edale handia.
zurrupatu zurrupa edo zurrupatu zurrupatzen	ad		Hurrupatu, xurgatu.
zurrupatzaile	izond		Zurrupatzen duena.
zurrupatze			zurrupatu aditzaren aditz izena.
zurrust			Hurruparen onomatopeia.
zurrusta	iz		Turrusta, ur edo beste isurkari baten azao formako jarioa, zulo batetik ateratzen edo zernahi tokitatik erortzen dena.
zurrustada	iz		Hurrupa.
zurrustadaka	adlag		Hurrupaka.
zurrustaka	adlag		Zurrustan.
zurrut	iz		Hurruparen onomatopeia; hurrupa.
zurruta	iz		Jario bortitza edo ugaria.
zurrutada	iz		Hurrupa, zurruta.
zurrutaka	adlag		Zurrutan, jario bortitz eta ugarian.
zurrutero	izond		Edalea, zurrut zalea.
zurt	adlag		Erne.
zurtoin	iz		Landare hodidunetan, sustraiaren aurkako noranzkoan hazten den eta hostoak ematen dituen zatia.
zurtu zur edo zurtu zurtzen	ad	A1.	Harritu.
zurtu zur edo zurtu zurtzen	ad	A2.	Ernatu.
zurtz	izond		Haurrez mintzatuz, aitarik ez amarik ez duena.
zurtze			zurtu aditzaren aditz izena.
zurubi	iz		Igotzeko eta jaisteko maila multzoa.
zurztasun	iz		Zurtza denaren nolakotasuna eta egoera.
zurzuri	iz		Makalaren familiako zuhaitza, garaia eta hostotsua, leku hezeetan hazten dena, zura zuria, arina eta uretan usteltzen zaila, azala grisa eta hostoak gainetik berdeak eta azpitik zuhailak dituena.
zut	izond	A1.	Plomuaren norabidean doana.
zut	adlag	A2.	Plomuaren norabidean.
zutabe	iz	A1.	Arkit. Eraikin baten euskarri zuta, gehienetan zilindro eitekoa, oinarri baten gainean ezarri eta kapitel batek burutua.
zutabe	iz	A2.	Orrialde idatzia banatzen den zerrenda edo zati zut bakoitza.
zutaratu zurata zutaratzen	ad		Zuganatu.
zutargi	iz		Kandelaren argimutila.
zutarri	iz		Harroina.
zutiarazi zutiaraz zutiarazten	ad		Zutitzera behartu.
zutiarazle	izond		Zutiarazten duena.
zutik	adlag		Oinen edo oinarrien gainean zuzen, ez eseririk, ez eroririk, ez etzanik.
zutikai	iz		Euskarria.
zutiko	iz		Euskarri zuta.
zutikor	izond		Zutitzeko gai dena, zutitzeko joera duena.
zutikortasun	iz		Zutikorra denaren nolakotasuna.
zutitasun	iz		Zuta denaren nolakotasuna.
zutitu zuti zutitzen	ad		Zutik jarri edo ezarri.
zutitze			zutitu aditzaren aditz izena.
zutoihal	iz		Estandartea.
zutoin	iz		Euskarri edo seinale gisa ezartzen den haga moduko zuta.
zutunik	adlag		Zutik.
zuzeleku	iz		Artxiboa, agiritegia.
zuzemen	iz		Arazo edo egiteko bat konpondu edo bideratzeko egiten den gauza.
zuzenarazi zuzenaraz zuzenarazten	ad		Zuzentzera behartu, bide onera ekarri.
zuzenbide	iz	A1.	Eskubidea, zuzena.
zuzenbide	iz	A2.	Bakoitzari dagokiona emanaz, zuzentasunez jokatuz aritzeko era; zuzentasunezko trataera.
zuzenbide	iz	A3.	Erregela, araua.
zuzenbide	iz	A4.	Norabidea.
zuzendariorde	iz		Zuzendariaren ordekoa edo laguntzaile nagusia.
zuzendariordetza	iz		Zuzendariordearen kargua, titulua edo betekizuna.
zuzendaritza	iz	A1.	Zuzendariaren kargua, titulua edo betekizuna.
zuzendaritza	iz	A2.	Hainbat erakunderen jarduna zuzentzen duen kargudun multzoa.
zuzendaritza	iz	A3.	Administrazioko zenbait atalen edo enpresa batzuetako sail nagusien izena.
zuzendu zuzen edo zuzendu zuzentzen	ad	A1.	Okerturik edo dagoena zuzen ezarri.
zuzendu zuzen edo zuzendu zuzentzen	ad	A2.	Oker edo gaizki dagoena zuzen ezarri.
zuzendu zuzen edo zuzendu zuzentzen	ad	A3.	Gidatu, norabide jakin batean joanarazi.
zuzendu zuzen edo zuzendu zuzentzen	ad	A4.	Erakunde edo talde baten jarduna, edo egiteko edo lan bat, buru gisa kudeatu.
zuzendu zuzen edo zuzendu zuzentzen	ad	A5.	Gaitzerako bidea utzi edo utziarazi.
zuzendu zuzen edo zuzendu zuzentzen	ad	A6.	Bidali, igorri.
zuzendu zuzen edo zuzendu zuzentzen	ad	A7.	Antolatu.
zuzendun	izond eta iz		Eskubideduna.
zuzenean	adlag		Itzulingururik gabe; bitartekorik gabe.
zuzeneratu zuzenera zuzeneratze	ad		Zuzendu, bide zuzenera etorri.
zuzenerdi	iz		Lerro zuzen bateko puntu batetik aurrera noranzko batean hedatzen den zuzen zatia.
zuzeneste			zuzenetsi aditzaren aditz izena.
zuzenetsi zuzenets zuzenesten	ad		Zuzentzat jo edo hartu, onetsi.
zuzengabe	izond		Zuzentasunik, zuzenbiderik gabea.
zuzengabekeria	iz		Bidegabekeria, bidezko denaren, zuzentasunaren, edo inoren eskubidearen kontrako egitea.
zuzengaitz	izond		Zuzentzen gaitza dena, ia ezin zuzenduzkoa.
zuzengarri			Zuzentzen duena.
zuzenik	adlag		Zuzenean.
zuzenka	adlag		Zuzenean.
zuzenketa	iz		Oker edo dagoena zuzentzea; batez ere, idazlan batean egiten dena.
zuzenki	adlag	H1.	Zuzentasunez.
zuzenki	iz	H2.	Lerro zuzen batean bi puntuk mugatzen duten zuzen zatia.
zuzentasun	iz	A1.	Egiaren arabera epaitzera eta aritzera, eta bakoitzari dagokiona ematera bultzatzen duen bertutea.
zuzentasun	iz	A2.	Zuzena denaren nolakotasuna.
zuzentza	iz		Legea eta zuzenbidea ezartzea; ezartze hori gauzatzen duten erakundeen multzoa.
zuzentzaile	iz	A1.	Oker-edo dagoena zuzentzen duena.
zuzentzaile	iz	A2.	Zuzendaria.
zuzentze			zuzendu aditzaren aditz izena.
zuzi	iz		Zur erretxinatsuzko zatia edo makila, argi egiteko eskuan eramaten dena.
zuzitu zuzi edo zuzitu zuzitzen	ad		Birrindu, suntsitu.
zuzitze			zuzitu aditzaren aditz izena.
zuzkitu zuzki zuzkitzen	ad		Hornitu.
zuzmur	iz	A1.	Susmoa.
zuzmur	iz	A2.	Zurrumurrua.
zuzpergarri	izond eta iz		Zuzpertzen duena. Batez ere gauzei dagokie.
zuzperraldi	iz		Norbait edo zerbait zuzpertzen den aldia.
zuzperrarazi zuzperraraz zuzperrarazten	ad		Zuzpertzera behartu.
zuzpertu zuzper edo zuzpertu zuzpertzen	ad		Moteldu edo indargeturik dagoena bizkordu edo indarberritu.
zuzpertzaile	izond eta iz		Zuzpertzen duena. Batez ere pertsonei dagokie.
zuzpertze			zuzpertu aditzaren aditz izena.
zuztar	iz		Sustraia.
zuztartu zuztar edo zuztartu zuztartzen	ad		Sustraitu, errotu.
abardura	iz		Aski antzeko diren bi gauzaren artean dagoen alde txikia.
abartu abar edo abartu abartzen			du aditza Adkor. Nabartu.
aka	iz		Keinua, bereziki isekazkoa.
andu	iz		Hego Ameriketako hegazti lasterkaria, ostrukaren antzekoa, baina hanketan hiruna behatz dituena.
apur	izond		Litxarreriatan aritzen dena, litxarra.
apurki	adlag		Litxarreriaz.
apurtu apur edo apurtu apurtzen	ad		apur bihurtu.
arro	izond		Garaiera gutxiko gorputza duena, tamaina txikikoa.
arrotu arro edo arrotu arrotzen	ad		Tamainaz txikitu.
arrotze			arrotu aditzaren aditz izena.
aan egin			Jan.
ao	iz		Nanoa.
imio	izond		Txikitxoa.
imiotu imio edo imiotu imiotzen	ad		imio bihurtu.
imiotze			imiotu aditzaren aditz izena.
irir	adlag		irirka.
irir	iz		Distira, dirdira.
irirka	adlag		ir-ir eginez, iriraz, distiratuz.
irirtu irir edo irirtu irirtzen	ad		ir-ir egin, distiratu.
irirtze			irirtu aditzaren aditz izena.
ii	iz		Haur.. Ninia, haurra.
